Malulen Emeklilik Başvurusu Reddedilirse Ne Yapılır?

Sosyal Güvenlik Hukuku · Güncel kontrol: 3 Eylül 2026

Malulen emeklilik neden reddedilir?

Ret yazısındaki tek cümleye bakılarak aynı itiraz yolu uygulanmaz. Malulen emeklilik dosyasında sağlık tespiti ile aylık bağlama şartları ayrı aşamalardır. Sigortalı tıbben malul kabul edilse bile prim veya çalışma şartı eksikse aylık bağlanmaz; primleri yeterli olsa bile Kurum Sağlık Kurulu yüzde 60 çalışma gücü kaybını kabul etmezse malullük statüsü oluşmaz.

Malullük aylığı için hangi şartlar aranır?

5510 sayılı Kanun’un 25. maddesine göre 4/a ve 4/b sigortalısının çalışma gücünün veya iş kazası ya da meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücünün en az yüzde 60’ını kaybettiğinin Kurum Sağlık Kurulunca tespit edilmesi gerekir. Hastaneden alınan engelli sağlık kurulu raporu, oranı yüzde 60 veya daha yüksek olsa bile tek başına aylık bağlatmaz. Yetkili hastane raporu ve dayanak tıbbi belgeler SGK Kurum Sağlık Kurulu tarafından mevzuata göre değerlendirilir.

5510 sayılı Kanun’un 26. maddesi uyarınca malullük aylığı için aşağıdaki koşullar birlikte aranır:

• En az on yıllık sigortalılık süresi ve toplam 1800 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası primi,
• Başka birinin sürekli bakımına muhtaç derecede malul olan sigortalıda on yıl aranmaksızın 1800 gün prim,
• 4/a sigortalısında işten ayrılma; 4/b sigortalısında işyerini kapatma veya devretme; 4/c sigortalısında görevden ayrılma,
• Kuruma yazılı aylık talebi,
• 4/b sigortalısında kendi sigortalılığından doğan prim ve genel sağlık sigortası borcunun bulunmaması.

1800 günün bulunması sevk ve sağlık değerlendirmesi bakımından önemlidir; aylığın bağlanması aşamasında on yıllık sigortalılık ve diğer koşullar ayrıca kontrol edilir. Hizmetler farklı statülerde veya eksik görünüyorsa SGK hizmet birleştirme başvurusu ile kayıtların tek dosyada toplanması gerekebilir.

Kurum Sağlık Kurulu kararına nasıl itiraz edilir?

Ret, “çalışma gücünün yüzde 60’ını kaybetmediği” veya benzeri tıbbi gerekçeye dayanıyorsa en yakın sosyal güvenlik il müdürlüğüne ya da sosyal güvenlik merkezine yazılı itiraz verilir. Dilekçede Kurum Sağlık Kurulu kararının tarihi ve sayısı, hangi hastalıkların veya fonksiyon kayıplarının eksik değerlendirildiği ve hangi yeni tıbbi belgelerin sunulduğu açıkça belirtilmelidir.

İtiraz Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunca incelenir. Kurul, dosyadaki sağlık kurulu raporları ile bunların dayanağı epikriz, tetkik, görüntüleme ve diğer belgeler üzerinden karar verir. SGK’nın kamuya açık bilgilendirmesinde bu itiraz için sabit bir gün sayısı belirtilmemiştir. Buna güvenilerek beklenmemeli; ret yazısı ve güncel tıbbi belgeler temin edilir edilmez itiraz yapılmalıdır.

Yüksek Sağlık Kurulu kararının “nihai” olması idari sağlık kurulu incelemesinin sona erdiğini ifade eder; yargı denetimini ortadan kaldırmaz. Dava sırasında tıbbi uyuşmazlık sürerse mahkeme, 5510 sayılı Kanun’un 95. maddesindeki sistem ve yerleşik yargısal yöntem çerçevesinde uzman kurul veya Adli Tıp Kurumu incelemesi yaptırabilir.

İtiraza eklenecek tıbbi kayıtlar

• Ret kararının ve Kurum Sağlık Kurulu sonucunun örneği,
• Yetkili hastane sağlık kurulu raporu ve tüm branş muayeneleri,
• Hastane yatış ve çıkış özetleri, ameliyat raporları ve patoloji sonuçları,
• MR, tomografi, EMG, solunum fonksiyon testi veya hastalığa özgü ölçümler,
• İlaç ve tedavi geçmişi, kontrol kayıtları ve kalıcı fonksiyon kaybını gösteren yeni raporlar,
• Birden fazla hastalık varsa bunların birlikte çalışma gücüne etkisini açıklayan kayıtlar.

Yeni bir hastalığın ortaya çıkması veya mevcut hastalığın sonradan ağırlaşması, önceki kararın yalnız itirazıyla sınırlı kalmadan yeni maluliyet başvurusunu da gündeme getirebilir. İtiraz ile yeni başvurunun hangisinin uygun olduğu, tıbbi değişikliğin tarihine göre belirlenir.

Prim veya sigortalılık süresi nedeniyle ret nasıl düzeltilir?

Ret tıbbi değilse Yüksek Sağlık Kuruluna gönderilecek sağlık itirazı sorunu çözmez. e-Devlet hizmet dökümü, işe giriş tarihleri, statüler, borçlanılabilecek süreler ve Kurum kayıtları karşılaştırılmalıdır. Bildirilmemiş çalışmanın bulunması hâlinde işveren kaydı, ücret belgesi ve tanıklar değerlendirilerek hizmet tespit davası koşulları incelenir. Bu dava malullük oranını değil, eksik sigortalı çalışma günlerini konu alır.

Askerlik, doğum veya mevzuatın izin verdiği başka bir borçlanmayla 1800 gün tamamlanabilecekse borçlanma talebi ve ödeme süresi ayrıca takip edilir. 4/b statüsünde prim veya GSS borcu görünüyorsa borcun gerçekten kişiye ait olup olmadığı, terk tarihi, vergi kaydı ve sigortalılık çakışması kontrol edilmelidir. Borcun ödenmesi tek başına sağlık kurulu ret kararını değiştirmez; her ret nedeni kendi aşamasında giderilmelidir.

“İlk işe giriş tarihinde malul” kararı verilirse ne yapılır?

5510 sayılı Kanun, sigortalı ilk defa çalışmaya başlamadan önce malul sayılmayı gerektirecek düzeyde hastalık veya engellilik bulunduğunda malullük aylığı bağlanmasını kabul etmez. Bu durumda dosya tamamen kapanmış sayılmaz; 5510 sayılı Kanun’un 28. maddesindeki yaşlılık aylığı seçenekleri incelenir.

• İlk sigortalılık tarihinde malul düzeyde kayıp bulunduğu kabul edilenlerde genel olarak en az 15 yıllık sigortalılık ve 3960 gün prim şartıyla yaş şartı aranmaksızın yaşlılık aylığı gündeme gelebilir.
• Çalışma gücü kaybı yüzde 50–59 arasındaysa en az 16 yıl ve 4320 gün,
• Çalışma gücü kaybı yüzde 40–49 arasındaysa en az 18 yıl ve 4680 gün şartları değerlendirilir.

İlk sigortalılık tarihi 1 Ekim 2008’den önce olanlarda geçiş hükümleri ve eski sigorta mevzuatı sonucu değiştirebilir. Bu nedenle yalnız bugünkü oran tablosuna bakılmamalı; ilk tescil tarihi ve tabi olunan kanun belirlenmelidir.

SGK reddinden sonra dava nasıl açılır?

7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun 4. maddesi uyarınca, sosyal güvenlik mevzuatından kaynaklanan bu uyuşmazlıkta dava açılmadan önce SGK’ya başvuru zorunludur. Kurum talebi açıkça reddederse veya başvuruya altmış gün içinde cevap vermezse dava şartı tamamlanır. Kuruma başvuruda geçen süre, zamanaşımı ve hak düşürücü sürelerin hesabında dikkate alınmaz.

Dava, 5510 sayılı Kanun’un 101. maddesi uyarınca görevli iş mahkemesinde açılır. Talep; sigortalının malul olduğunun, maluliyet başlangıç tarihinin ve diğer aylık şartlarının tespiti ile hak edilen tarihten itibaren aylıkların ödenmesi şeklinde dosyaya göre kurulabilir. Sağlık oranı dışında prim, başlangıç tarihi veya statü uyuşmazlığı varsa bunlar ayrı delillerle açıklanmalıdır.

Malulen emeklilik davası, işçi–işveren alacağına ilişkin klasik arabuluculuk dosyası değildir. Bu uyuşmazlıktaki zorunlu ön aşama SGK’ya başvurudur. Dava açılmadan önce ret kararının tamamı, Yüksek Sağlık Kurulu süreci ve altmış günlük zımni ret kuralı birlikte kontrol edilmelidir.

İtiraz ve dava dosyasında bulunması gereken belgeler

1. İlk maluliyet ve aylık başvuru dilekçesi,
2. SGK ret yazısı ve tebliğ belgesi,
3. Kurum Sağlık Kurulu ve varsa Yüksek Sağlık Kurulu kararı,
4. Yetkili hastane sağlık kurulu raporu ve tüm ekleri,
5. İlk işe giriş sağlık kaydı, askerlik sağlık belgeleri ve geçmiş tıbbi kayıtlar,
6. e-Devlet SGK tescil ve hizmet dökümü,
7. 4/b borç ve terk kayıtları,
8. İşten ayrılış, işyeri kapanış/devri veya görevden ayrılma belgesi,
9. SGK’ya yapılan yeniden inceleme başvurusu ve evrak kayıt numarası.

Maluliyet iş kazası veya meslek hastalığıyla bağlantılıysa sürekli iş göremezlik geliri ile malullük aylığı aynı hak değildir. Olayın SGK’ya bildirimi ve meslekte kazanma gücü kaybı ayrıca incelenmelidir. Bu ayrım için iş kazası tazminatı ve SGK süreci ile iş kazası bildiriminin yapılmaması rehberleri kullanılabilir.

Somut dosyada hukuki inceleme

Malulen emeklilik reddinde “hastalık ağır” demek tek başına yeterli değildir. Hastalığın mevzuattaki ölçütleri, çalışma gücüne etkisi, maluliyet başlangıç tarihi, ilk sigortalılık tarihi, prim günleri ve çalışma durumuyla eşleştirilmesi gerekir. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu Mersin merkezlidir; SGK ve sosyal güvenlik uyuşmazlıkları, görev ve yetki kuralları çerçevesinde Türkiye genelinde tıbbi ve sigorta belgeleri üzerinden Mersin’den incelenip koordine edilebilir. Belge iletimi için iletişim sayfası kullanılabilir.

Malulen emeklilik reddi hakkında sık sorulan sorular

Resmî kaynaklar

• SGK Malullük Aylığı Bilgilendirmesi
• SGK Maluliyet Tespit İşlemleri
• 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu
• 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu

Yazar ve hukuki inceleme

Av. Halil Bakırcı · Mersin Barosu Sicil No: 3472. İçerik, maluliyet tespiti, SGK idari başvurusu ve iş mahkemesi yolu bakımından yürürlükteki sosyal güvenlik mevzuatı esas alınarak incelenmiştir.

Bilgilendirme: Bu içerik genel hukuki bilgi verir. Sağlık kurulu dosyası, ilk sigortalılık tarihi, hizmet dökümü, çalışma statüsü ve ret gerekçesi incelenmeden kişiye özel emeklilik sonucu çıkarılamaz.