Vekâlet Verene Yükletilen Sebeple İş Yapılmamasında Komisyon Ücreti Talep Dilekçesi | TBK 539 Word

Kısa ve net cevap: TBK m.539/1, işin yapılmaması vekâlet verene yükletilebilen bir sebepten kaynaklandığında komisyoncunun ücretini isteyebilmesini düzenler. Bu dilekçe, belirli taşınır satış işinin gerçek tamamlanmama sebebini, son talimatı ve kararlaştırılmış ücretin ödenmemiş bakiyesini gösterir. Başka sebeple sonuçlanmayan işte m.539/2’nin yerel âdete göre emek karşılığı ayrı uygulanır. Her başarısız satış otomatik tam komisyon ücreti doğurmaz.

Vekâlet verene yükletilebilen sebeple iş yapılmamasında komisyon ücreti talep dilekçesini Word olarak indir

Talebi komisyoncu hangi vekâlet verene yöneltir?

İşin vekâlet verene yükletilebilen sebeple yapılmaması hâlinde komisyon ücreti talep dilekçesi, TBK m.539 birinci fıkranın ikinci durumuna dayanır. Başvuran, belirli taşınır alım veya satımını kendi adına ve vekâlet veren hesabına üstlenen komisyoncudur. Muhatap, o işi veren sözleşme tarafıdır. Dilekçe, sonuçlanmamış her aracılık faaliyetinde ücretin otomatik doğduğu iddiasını içermez. Yapılmayan iş, bunun gerçek sebebi ve o sebebin vekâlet verene yükletilme dayanağı birlikte gösterilir.

TBK m.532 komisyon ilişkisinin tanımını düzenler. Simsarın sözleşme kurulmasına aracılığı, acentenin işletme adına faaliyetleri ve taşıma işleri komisyonculuğu ayrı hukuki yapılardır. Günlük ticari yazışmada hepsine komisyon denmesi bu farklılıkları kaldırmaz. Bu örnek, m.532 kapsamında taşınır satışını üstlenen komisyoncunun belirli iş ve kararlaştırılmış ücret kaydı içindir. Emlak aracılığı veya başka sözleşme için aynı maddeler doğrudan geçirilmez.

Başvuru doğrudan ödeme talebidir. Mahkemeye sunulmuş dava dilekçesi, icra takibine ilişkin süreli itiraz veya arabuluculuk başvurusu değildir. Muhatap şirketse gerçek ticaret unvanı, adresi ve ilgili sözleşme kaydı kullanılır. İşin yürütülmesinde mesaj gönderen personel, sözleşmeyi kendi adına üstlenmedikçe ücretin kişisel borçlusu olarak gösterilmez. Şirket adına açıklanan engelin kimin yetkili işlemine dayandığı gerçek kayıtlarla belirtilir.

TBK 539 ücret isteme hakkını nasıl ayırır?

TBK m.539 birinci fıkra, komisyoncunun verilen işi yaptığında ücretini isteyebilmesini düzenler. Aynı fıkra, işin yapılmamasının vekâlet verene yükletilebilen bir sebepten kaynaklanması hâlinde de ücret isteme hakkını tanır. Bu yazı ikinci duruma ayrılmıştır. Tamamlanmış satışa ait ücretle sonuçlanmamış iş için ileri sürülen özel hak ediş aynı olay gibi anlatılmaz. Talep edilen ücret kaleminin hangi kanuni duruma dayandığı açık tutulur.

Maddenin ikinci fıkrası başka sebeplerle işin yapılamamasını düzenler. Bu durumda komisyoncu ancak emeğinin yerel âdete göre belirlenecek karşılığını isteyebilir. İkinci fıkranın farklı ölçüsü, birinci fıkradaki ücret hakkıyla karıştırılmaz. Bir piyasada işlem çıkmamış olması veya alıcı bulunamaması, yalnız iş sonuçlanmadığı için kendiliğinden vekâlet verene yükletilen sebep sayılmaz. Aynı dosyada hangi durumun bulunduğu gerçek nedensellik ve belgelerle belirlenir.

Kanun bütün sonuçlanmayan işler için sabit komisyon yüzdesi koymaz. Başvurudaki ücret, gerçek anlaşmanın tutar veya oran kaydına bağlanır. Birinci fıkraya dayanan sebep açıklanmadan sadece harcanmış süre yazmak yeterli değildir. İkinci fıkradaki yerel âdet karşılığı da işletmenin kendi fiyat listesini yerel âdet diye sunarak kurulmaz. Bu örnek, kararlaştırılmış ve kayıt altındaki ücret üzerinden belirli birinci fıkra talebi için hazırlanmıştır.

Verilen iş ve talimatın gerçek kapsamı

Önce hangi işin üstlenildiği belirlenir. Satılacak malın adı, miktarı, seri veya parti bilgisi; fiyat sınırı, ödeme şartı ve kabul edilmiş işlem dönemi mevcut kayıtlardan çıkarılır. Başvuruda malın yalnız genel ticari adı kullanılıp farklı siparişler birbirine karıştırılmaz. Aynı sözleşme altında birden çok emir varsa talep edilen ücretin hangi emre ait olduğu gösterilir. Gerçekleşmiş başka satışın belgesi bu sonuçlanmayan işin yerine yazılmaz.

Talimatın son sürümü özellikle önemlidir. İlk fiyat talebi ile daha sonra karşılıklı kabul edilmiş değişiklik farklı olabilir. Yeni koşulun tarihi, kapsamı ve hangi iş için geçerli olduğu okunur. Taslak teklif kabul edilmiş satış şartı gibi gösterilmez. Komisyoncu, vekâlet verenin izin vermediği fiyat veya vade üzerinden hazırladığı işlemi bütün yönleriyle talimata uygun tamamlanabilir iş olarak sunamaz. Talimata aykırılık iddiası varsa gerçek kayıtlarla ayrıca cevaplanır.

İşin yapılmamasına ilişkin inceleme, sadece satış sonucunun yokluğuna bakmaz. Sürecin hangi aşamaya geldiği ve neyin tamamlanamadığı gösterilir. Görüşme, teklif, sipariş teyidi ve bağlayıcı işlem birbirinin yerine kullanılmaz. Komisyoncu kendi hazırlık çalışmasını gerçekleşmiş üçüncü kişi satışı olarak tarihlendirmez. Talep m.539’un sonuçlanmayan iş durumuna dayanıyorsa henüz yapılmayan satışın olmuş gibi anlatılması hukuki gerekçeyi güçlendirmez; olguyu yanlış kurar.

Yükletilebilen sebebi nasıl belgelendirmek gerekir?

Vekâlet verene yükletilen davranış veya durum belirli olarak açıklanır. Hangi gerekli işlem yapılmamış, hangi talimatın uygulanması hangi gerçek müdahaleyle engellenmiş ve bunun sonucu ne olmuştur soruları cevaplanır. Sadece tarafın isteksiz davrandığına ilişkin genel değerlendirme yeterli bir olay kaydı değildir. Dayanılan mesaj, sözleşme hükmü, teslim taahhüdü veya gerçek yazışma tarihiyle belirtilir. Dosyada bulunmayan konuşma veya niyet komisyoncunun tahminiyle oluşturulmaz.

Olay çizelgesi, engelin ücret talep edilen işte ne zaman etkili olduğunu gösterir. İş zaten başka sebeple yapılamaz hâle gelmişse sonradan gelen her talimat değişikliği önceki başarısızlığın sebebi olarak yazılmaz. Üçüncü kişinin geri çekilmesi, piyasa koşulu ve komisyoncunun kendi davranışı mevcut belgeler içinde değerlendirilir. Başvuran, talebini desteklemeyen gerçek cevapları dosyadan çıkarmadan sebep iddiasının sınırını açıklar.

Vekâlet verenin bir işlemi yapmamış olması ile o yapmamanın ücret bakımından kendisine yükletilebilmesi aynı sorunun iki aşamasıdır. Önce olgu, sonra sözleşme ve kanun kapsamındaki bağlantı açıklanır. Talimata göre hiç borçlanılmamış bir edimin yerine getirilmemesi, var olan yükümlülük ihlali gibi yazılmaz. Komisyoncunun hazırlık yapmaya başlaması tek başına bütün işin tamamlanmaya hazır olduğunu veya ücret koşullarının bulunduğunu göstermez.

Sözleşmenin sona erdirilmesi ayrıca incelenir. TBK m.532’nin saklı hükümlerle vekâlete yaptığı gönderme kapsamında m.512, her zaman tek taraflı sona erdirme ve uygun olmayan zamanda sona erdirmenin zarar sonucunu düzenler. Fesih yetkisinin bulunması ile m.539 bakımından ücret hakkının koşulları farklı sorulardır. Her geri alma otomatik ücret kaybı veya otomatik tam ücret hakkı şeklinde açıklanmaz. Bu ödeme talebi, sona erdirmeden doğan bütün zararların topluca hesaplandığı bir dilekçe değildir.

Kararlaştırılmış ücret ve ödenmemiş bakiye

Ücret kaydı sabit tutar içeriyorsa o tutar ve kapsadığı iş gösterilir. Oran içeriyorsa gerçek oran ile kabul edilmiş hesap tabanı birlikte açıklanır. Hiç yapılmayan satışın varsayımsal yüksek tutarı, kararlaştırılmış taban yerine yazılmaz. Sözleşmede farklı koşullar veya iş grupları için ayrı ücretler varsa ilgili satır seçilir. Talep edilen rakam kanunda bulunmayan genel bir tarife adıyla gerekçelendirilmez.

Önceden yapılmış ödeme, avans ve gerçekten bu ücrete mahsup edilmiş tutar ayrı gösterilir. Avansın ücret için mi gider için mi verildiği ödeme açıklaması ve anlaşmadan okunur. Aynı avans hem gider hem ücret hesabından iki kez düşülmez. Ödenmiş ücret yeniden istenmez. Komisyoncu başka işlerden doğan alacaklarını bu belirli işin bakiyesine ekleyerek m.539’a dayanan tek tutar gibi sunmaz.

Vergi ve para birimi bilgileri gerçek ücret anlaşması ve muhasebe düzeniyle tutarlı tutulur. Bu metin bütün taraflar için değişmez vergi kesintisi veya sabit brütleştirme oranı oluşturmaz. Hesabın hangi tutarı kapsadığı açıklanır; hesap belgesi ile dilekçenin sonuç talebi aynı bakiye üzerinden kurulmalıdır. Alacağın miktarı tartışmalıysa komisyoncunun tek taraflı hesabı karşılıklı kabul edilmiş tutar gibi gösterilmez. Bu örnekte istenen tutar kendi kaynağıyla belgeye bağlanır.

Gider, garanti ücreti ve ücret kaybı ayrı incelenir

TBK m.538 vekâlet veren yararına giderler ve ödenen paralar hakkında ayrı hüküm içerir; kendi çalışanlarının ücretinin vekâlet veren hesabına geçirilmesini de ayrıca sınırlar. Çalışan maaşı, sırf bu iş için zaman harcandığı gerekçesiyle m.539 komisyon ücretinin ikinci bir kalemi olarak eklenmez. Gerçek kararlaştırılmış komisyon ile masraf hesabının kayıtları ayrılır. Belirli gider talebi yapılacaksa kendi şartı ve kaynağı ayrıca açıklanır.

TBK m.537 ikinci fıkradaki garanti karşılığı ayrıca ücret, burada istenen olağan komisyon ücretinden farklıdır. Gerçek açık garanti verilmemiş dosyada garanti ücreti eklenmez. Komisyoncunun üçüncü kişi borcuna ilişkin sorumluluğu, işin vekâlet verene yükletilen sebeple yapılmamasına ilişkin bu talebin yerine geçirilmez. Başvurunun tek konusu m.539 birinci fıkradaki belirli ücret hakkıdır; satış bedeli, zarar ve ek garanti hesabı bu ücretin kendisi değildir.

TBK m.540, komisyoncunun vekâlet verene karşı dürüstlük kurallarına aykırı davranışında ücret hakkının kaybını düzenler; fazla alış veya eksik satış bedeli bildirimi kanunda özellikle belirtilir. M.539’a dayanmak bu özel hükmü etkisizleştirmez. Gerçek ücret kaybı iddiası varsa olguları incelenir. Bu örnek, bir ücret hakkı kaybı bulunduğunu gizleyip sadece talep göndererek hakkın geri kazanılmasını sağlayan bir belge değildir.

İş, engel ve ücret için dosya çizelgesi

Eklerdeki kayıtların aynı işe ait olduğu kontrol edilir. Yalnız belge adının benzemesi yeterli değildir; taraf, emir numarası, mal ve tarih eşleştirilir. Muhatabın itiraz ettiği husus veya verdiği düzeltme cevabı da kendi kaydıyla korunur. İşlem çizelgesi kaynak belgenin yerine geçmez. Çizelge okuyucunun dayanakları bulmasını sağlar; gerçekte bulunmayan borç, iş veya ödeme oluşturmaz.

İş yapılmamasında komisyon ücreti talep dilekçesi örneği

Talep gönderildikten sonra ne kontrol edilir?

Gönderim günü örnekteki tarihin yerine yazılır. E-imza ibaresi gerçek elektronik imza yoksa çıkarılır. Kullanılan yöntemin içerik, gönderim ve teslim kaydı saklanır. Ödeme çağrısına ayrıca yazılan iletişim hedefi, kanunda her dosya için belirlenmiş zorunlu bir süre gibi sunulmaz. Temerrüt, faiz ve sonraki dava veya takip şartları bu kısa örneğin otomatik sonucu sayılmadan ayrı hukuki incelemeye alınır.

Gelen cevapta işin yapılmama nedeni, ücret hükmü veya daha önceki ödeme tartışılmışsa her biri ayrı değerlendirilir. Kısmi ödeme gerçekleştiğinde kalan bakiye güncellenir; ilk talep tutarıyla takip eden istemde yeniden çift tahsilat yapılmaz. Muhatabın sessizliği bütün sebep ve hesapların kabulü olarak yazılmaz. Dava ve takip seçilecekse gerçek sözleşme türü, taraf sıfatı ve uygulanacak usul ayrıca belirlenir.

Sık sorulan sorular

1. İş bitmediği hâlde ücret istenebilir mi?

TBK m.539/1 işin yapılmamasının vekâlet verene yükletilebilen sebepten kaynaklanması durumunda ücret isteme hakkı tanır. Sebep ve işin yapılmamasıyla bağlantı gerçek belgelerle açıklanır.

2. Her başarısız satış aynı kapsamda mı?

Hayır. Başka sebeple işin yapılamaması m.539/2’de ayrı düzenlenir. Orada ancak emeğin yerel âdete göre karşılığı istenir; birinci fıkra bütün sonuçlanmayan işler için otomatik uygulanmaz.

3. Kanunda sabit komisyon oranı var mı?

M.539 bütün işler için sabit oran belirlemez. Bu örnekte tutar gerçek ücret anlaşmasından ve ilgili hesap tabanından çıkarılır; kanunda bulunmayan yüzde eklenmez.

4. Yalnız hazırlık süresi yeterli mi?

Hazırlık kaydı sürecin bir bölümünü gösterir. Birinci fıkra talebinde ayrıca vekâlet verene yükletilebilen gerçek sebep ve sonuç bağlantısı açıklanır. Harcanmış saat tek başına bu koşulu karşılamaz.

5. Talimatın geri alınması her zaman tam ücret doğurur mu?

Bu sonuç otomatik yazılmaz. Sona erdirme hakkı, gerçek sebep ve m.539’un ücret koşulları birlikte incelenir. M.512’nin ayrı zarar düzeni komisyon ücretinin kendisiyle karıştırılmaz.

6. Giderler ücret hesabına eklenir mi?

M.538 gider ve ödeme taleplerini ayrıca düzenler. Bu örnek m.539 komisyon ücretidir. Özellikle kendi çalışanlarının ücretleri ayrı gider gibi vekâlet veren hesabına geçirilemez.

7. Garanti ücreti de bu tutar mı?

Hayır. M.537/2’de garanti karşılığı ayrıca ücret ayrı haktır. Gerçek garanti ve ücret kaydı olmadan bu talebe ek garanti ücreti eklenmez.

8. Ücret kaybı hükmü dikkate alınır mı?

Evet. TBK m.540’ın dürüstlüğe aykırı davranış ve ücret kaybı kuralı ayrıca uygulanır. M.539’a dayanılması bu kuralın incelenmesini ortadan kaldırmaz.

9. Bu yazı dava açılmış sayılır mı?

Hayır. Vekâlet verene doğrudan ödeme talebidir. Mahkeme, takip veya arabuluculuk işlemi kendi başvurusu ve şartlarıyla yürütülür; bu metin onların yerine verilmez.

10. Word dosyasında hangi alanlar doldurulur?

Gerçek taraflar, belirli iş, son talimat, tamamlanmama sebebi ve kaynağı, ücret anlaşması, ödemeler ve kalan bakiye doldurulur. Tarih ve imza gerçek gönderime uyarlanır.

Resmî kanun metni ve ilgili dilekçeler

08.10.2026 tarihinde Adalet Bakanlığındaki güncel Türk Borçlar Kanunu m.512, 532, 537, 538, 539 ve 540 incelenmiştir. Özel ücret talebinin dayanağı m.539/1; başka sebeplerle iş yapılamamasının ayrı karşılık ölçüsü m.539/2’dir.

Genel açıklama komisyon ücretini isteme hakkı rehberindedir. Farklı kalem için garanti veren komisyoncunun ek ücret talebi, farklı taraf ve savunma için gerçek satış bedelini gizlemeye karşı ücret itirazı incelenebilir. Diğer örnekler dilekçe kütüphanesindedir.