İş Hukuku • Yıllık İzin Ücreti Kullanılmayan İzin • Güncel 2026
Yıllık İzin Ücreti: Kullanılmayan İzin Hesaplama 2026
Özet
İş Kanunu m.53 uyarınca işyerinde işe başladığı günden itibaren deneme süresi dâhil en az bir yıl çalışan işçi yıllık ücretli izne hak kazanır. Bir yıldan az süren mevsimlik veya kampanya işlerinde kanundaki istisna uygulanabilir; işin gerçekte yıl boyunca sürmesi hâlinde yalnız sözleşmeye “mevsimlik” yazılması hakkı ortadan kaldırmaz. İşçi çalışırken “izin kullanmayacağım, parasını ödeyin” diyemez; işveren de izin kullandırmak yerine her yıl ücret ödeyerek yükümlülüğünü sona erdiremez.
Yıllık Ücretli İzin Hakkı Ne Zaman Doğar?
İş Kanunu m.53 uyarınca işyerinde işe başladığı günden itibaren deneme süresi dâhil en az bir yıl çalışan işçi yıllık ücretli izne hak kazanır. Bir yıldan az süren mevsimlik veya kampanya işlerinde kanundaki istisna uygulanabilir; işin gerçekte yıl boyunca sürmesi hâlinde yalnız sözleşmeye “mevsimlik” yazılması hakkı ortadan kaldırmaz.
İzin hakkından vazgeçilemez. İşçi çalışırken “izin kullanmayacağım, parasını ödeyin” diyemez; işveren de izin kullandırmak yerine her yıl ücret ödeyerek yükümlülüğünü sona erdiremez. Amaç işçinin dinlenmesidir. İş ilişkisi bittiğinde kullanılmamış günler ücret alacağına dönüşür.
Kıdem nasıl hesaplanır?
Aynı işverenin bir veya çeşitli işyerlerinde geçen süreler birleştirilir. İşverenin İş Kanunu kapsamına girmeyen işyerindeki sürelerin birleştirilmesi de kanuni şartlara göre değerlendirilir. Önceki çalışma tasfiye edilmiş olsa bile yıllık izin kıdemine etkisi, fesih ve yeniden işe girişin gerçek niteliğine göre incelenir.
Kıdeme Göre Yıllık İzin Süreleri
| Hizmet süresi | Asgari izin |
|---|---|
| 1 yıldan 5 yıla kadar (5 yıl dâhil) | 14 gün |
| 5 yıldan fazla, 15 yıldan az | 20 gün |
| 15 yıl ve üzeri | 26 gün |
On sekiz ve daha küçük yaştaki işçiler ile elli ve daha yukarı yaştaki işçilere verilecek izin yirmi günden az olamaz. Yer altı işlerinde çalışan işçilerin izin süreleri dörder gün artırılır. Toplu iş sözleşmesi veya bireysel sözleşmeyle daha uzun izin kararlaştırılabilir; kanuni asgarinin altına inilemez.
Her yeni izin yılı, işçinin işe giriş tarihine göre hesaplanır. Takvim yılı esas alınması, işçi aleyhine eksik gün yaratmamalıdır. Örneğin 15 Eylül’de başlayan işçinin ilk izin hakkı ertesi yıl 15 Eylül’de doğar.
Kullanılmayan Yıllık İzin Ücreti Nasıl Hesaplanır?
Temel hesaplama
Günlük brüt ücret = son brüt aylık ücret ÷ 30
Brüt izin ücreti = günlük brüt ücret × kullanılmayan izin günü
İş Kanunu m.59, sözleşmenin sona erdiği tarihteki ücretin esas alınacağını düzenler. Geçmiş yıllardaki izinler, o yıllardaki düşük ücret üzerinden değil son ücret üzerinden hesaplanır. Brüt tutardan yasal vergi ve prim kesintileri ödeme tarihindeki mevzuata göre yapılır; net tutar kişinin bordro ve vergi dilimine göre değişebilir.
Çıplak ücretin dışında düzenli ve süreklilik taşıyan ödemelerin hangi ölçüde ücrete dâhil olacağı somut bordroya göre incelenir. Fazla çalışma, harcırah ve gerçek masraf karşılığı ödemeler kural olarak farklı niteliktedir. Ücretin bir kısmının bordro dışında ödendiği iddia ediliyorsa banka, emsal ücret, tanık ve işyeri kayıtları birlikte değerlendirilir.
Örnek 1: 18 gün kullanılmayan izin
Son brüt aylık ücret 45.000 TL ise günlük brüt ücret 45.000 ÷ 30 = 1.500 TL’dir. Kullanılmayan 18 gün için brüt izin ücreti 1.500 × 18 = 27.000 TL olur. Yasal kesintiler sonrasında net ödeme belirlenir.
Örnek 2: Farklı yıllardan biriken 42 gün
İşçinin sona erme tarihindeki brüt ücreti 60.000 TL ise günlük brüt ücret 2.000 TL’dir. Önceki yıllardan biriken bütün izinler son ücretle hesaplandığından 42 × 2.000 = 84.000 TL brüt izin ücreti doğar.
Örnek 3: Kısmi süreli çalışma
Kısmi süreli çalışan da bir yıllık kıdem şartını tamamladığında izin hakkına sahiptir. İzin süresi tam süreli çalışanla aynı esaslara göre belirlenir; izin dönemindeki ücret, normal çalışma düzenine göre ödenir. Haftada üç gün çalışmak, 14 günlük izin hakkını otomatik 6 güne indirmez.
İş Sözleşmesi Sona Erdiğinde İzin Ücreti
İş sözleşmesinin işveren veya işçi tarafından sona erdirilmesi, haklı ya da haksız fesih, istifa, emeklilik veya belirli sürenin bitimi kullanılmamış izin ücretinin doğmasını engellemez. Feshin nedeni kıdem ve ihbar tazminatını etkileyebilir; hak kazanılmış yıllık izin ücreti bakımından kullanılmamış günler ödenir.
İzin ücreti sözleşmenin sona erdiği tarihte muaccel olur. İşçi çalışırken izin ücretine ilişkin alacak davası açılması kural olarak mümkün değildir; izin kullandırılması talep edilir. Sona erme ile birlikte izin günleri para alacağına dönüşür.
İhbar süresinde izin kullandırılabilir mi?
İş arama izni ile yıllık izin farklı haklardır. İşverenin ihbar süresi içinde yıllık izin kullandırması, iş arama hakkını etkileyebileceği için somut tarihler ve fesih yöntemi dikkatle planlanmalıdır. İzin kullandırıldığı iddiası imzalı izin kaydıyla ispatlanmalıdır.
İşçinin ölümü
İşçinin ölümüyle sona eren sözleşmede kullanılmayan izin ücreti kanuni mirasçılara ödenir. Veraset belgesi ve miras payları ödeme dosyasında kontrol edilir.
Yıllık İzin Bölünebilir mi?
Yıllık izin kural olarak bölünmeden verilir. Tarafların anlaşmasıyla bölümler hâlinde kullanılabilir; bölümlerden biri on günden az olamaz. İşverenin işçiyi sık ve kısa izinlere zorlayarak dinlenme amacını ortadan kaldırması kanuna aykırıdır.
İşçinin izin talep ettiği tarih, işverenin yönetim hakkı ve işin gereği birlikte değerlendirilir. İşçi izne tek taraflı çıkamaz; işveren de hakkı belirsiz süre erteleyemez. İzin kurulu veya işveren, işçinin talebi ve iş planına göre tarihi belirler.
İşçi, iznini işyerinin bulunduğu yerden başka yerde geçirecekse ve belgelemeyi isterse gidiş-dönüş için toplam dört güne kadar ücretsiz yol izni verilmesi gerekir. Bu süre yıllık izin süresinden düşülmez.
Yıllık İznin Kullandırıldığını Kim İspatlar?
İşveren yıllık izinlerin kullandırıldığını imzalı izin defteri, izin formu veya eşdeğer yazılı belgeyle ispatlamalıdır. Bordroda “izin” yazması, işçinin fiilen çalışmadığını tek başına her zaman kanıtlamaz. Puantaj, giriş-çıkış, e-posta ve görev kayıtları yazılı belgeyle birlikte incelenebilir.
- İmzalı yıllık izin formu
- İzin kayıt belgesi veya defteri
- Puantaj ve vardiya çizelgesi
- İşyeri giriş-çıkış kayıtları
- Bordro ve banka ödemesi
- İzin talep e-postası
- Personel özlük dosyası
- Fesih ve ibraname belgeleri
İşveren, işçiye yemin teklif edebilir. Çok uzun çalışma boyunca hiç izin kullanılmadığı iddiası hayatın olağan akışıyla birlikte değerlendirilse de işverenin yazılı kayıt tutma yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.
İbraname
İşçi alacaklarına ilişkin ibranamenin geçerliliği TBK m.420’deki sıkı şartlara bağlıdır. Yazılı olmalı, sözleşmenin sona ermesinden en az bir ay sonra düzenlenmeli, alacak türü ve miktarı açıkça gösterilmeli ve ödeme noksansız biçimde banka aracılığıyla yapılmalıdır. Bu şartları taşımayan metin kesin ibra sonucu doğurmayabilir.
Yıllık İzin Ücretinde Zamanaşımı
İş sözleşmesinin sona ermesinden sonra doğan yıllık izin ücreti için zamanaşımı kural olarak beş yıldır. Süre, sözleşmenin sona erdiği tarihte başlar. Hangi kanun döneminin uygulanacağı, fesih tarihi ve geçiş hükümleriyle birlikte kontrol edilmelidir.
Arabuluculuk bürosuna başvurulmasından son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar zamanaşımı durur ve hak düşürücü süre işlemez. Kısmi dava, belirsiz alacak davası ve ıslahın zamanaşımına etkisi talep yapısına göre ayrıca değerlendirilir.
Arabuluculuk ve İş Mahkemesi
Yıllık izin ücreti talebiyle dava açmadan önce iş uyuşmazlıklarında dava şartı arabuluculuğa başvurulmalıdır. Başvuruda çalışma dönemi, işten ayrılış tarihi, kullanılmayan gün iddiası ve ücret açıkça belirtilmelidir.
Görevli mahkeme iş mahkemesidir. Yetki; davalının yerleşim yeri veya işin/işlemin yapıldığı yer gibi 7036 sayılı Kanun hükümlerine göre belirlenir. İşçi aleyhine önceden yapılan yetki sözleşmeleri geçersiz olabilir.
Dava dilekçesinde izin gün sayısı bilinmiyorsa işveren kayıtları talep edilir. Ücret, işe giriş-çıkış, kıdem ve kullanılan izinler ayrı tabloda gösterilir. Faiz türü ve başlangıcı talepte açık yazılmalıdır.
Hazırlayan ve Güncelleme
Bu içerik genel hukuki bilgilendirmedir. Net hesap bordro, ek ödeme, işe giriş-çıkış ve izin kayıtlarına göre yapılmalıdır.
Güncelleme: 15.08.2026. İnternet içeriği hukuki danışmanlık veya sonuç garantisi değildir.
Kullanılmayan Yıllık İzin Ücreti Hakkında Net Cevap
İş ilişkisi devam ederken yıllık izin ücret karşılığına çevrilemez; işçi izin hakkından vazgeçemez. İş sözleşmesi hangi nedenle sona ererse ersin, hak kazanıldığı hâlde kullanılmamış izin günlerinin ücreti sözleşmenin sona erdiği tarihteki son brüt ücret üzerinden ödenir. Feshin haklı veya haksız olması bu alacağın doğmasını engellemez.
Yıllık izin hakkı için aynı işverenin bir veya çeşitli işyerlerinde en az bir yıl çalışma gerekir. Deneme süresi de kıdeme dahildir. Nitelikleri gereği bir yıldan az süren mevsimlik veya kampanya işlerinde İş Kanunu’nun yıllık izin hükümleri kural olarak uygulanmaz; işin gerçekte sürekli olup olmadığı ayrıca incelenir.
İzin Planı ile İzin Hakkının Özü Arasındaki Denge
İşveren, işin gereklerine göre izin dönemini belirleyebilir; işçi istediği tarihte tek taraflı izne çıkamaz. Buna karşılık izin hakkı yıllarca sürekli ertelenemez ve işçinin dinlenme amacı ortadan kaldırılamaz. İzin kurulu veya izin planı bulunan işyerlerinde talepler, kararlar ve değişiklikler yazılı tutulmalıdır.
Ücretsiz izin yıllık izin değildir ve işçinin açık rızası/kanuni dayanağı olmadan yıllık izin yerine yazılamaz. Hastalık raporu, analık izinleri ve diğer kanuni izinlerin yıllık izinden düşülüp düşülemeyeceği ilgili özel hükme göre değerlendirilir.
İzin Belgesinin Gücü Nasıl Değerlendirilir?
| Kayıt | İspat değeri | Kontrol |
|---|---|---|
| İmzalı izin formu | Güçlü yazılı delil | Tarih, gün ve imza gerçekliği |
| Elektronik izin onayı | Sistem güvenliğine göre güçlü | Kullanıcı, zaman damgası, değişiklik logu |
| Puantajda “izin” | Tek taraflı kayıt olabilir | İşçinin onayı ve fiilî çalışma |
| Tanık anlatımı | Yazılı kayıtla birlikte değerlendirilir | Doğrudan bilgi ve dönem |
| İşyeri giriş/e-posta | İzin gününde çalışmayı gösterebilir | İşin gerçekten yapılıp yapılmadığı |
Ayrıntılı değerlendirme: Kıdeme Göre Yıllık İzin Süreleri
| Hizmet süresi | Asgari izin | Özel durum |
|---|---|---|
| 1 yıldan 5 yıla kadar (5 yıl dahil) | 14 gün | 18 yaş ve altı ile 50 yaş ve üstü en az 20 gün |
| 5 yıldan fazla, 15 yıldan az | 20 gün | Yer altı işinde süreler dörder gün artırılır |
| 15 yıl ve üzeri | 26 gün | Toplu iş/iş sözleşmesi daha uzun verebilir |
İzin süresine rastlayan ulusal bayram, hafta tatili ve genel tatil günleri yıllık izinden sayılmaz. Cumartesinin sözleşme ve işyeri uygulamasında hafta tatili olup olmadığı ayrıca. İzin, tarafların anlaşmasıyla bir bölümü on günden az olmamak üzere bölünebilir; işveren tüm izni tek günlük parçalarla kullandıramaz.
Yıllık İznin Kullanıldığını Kim İspatlar?
İşveren, yıllık iznin kullandırıldığını imzalı izin defteri, izin formu veya eşdeğer belgeyle ispatlar. Bordroda “izin” yazması veya işçinin belirli günlerde işe giriş kaydının bulunmaması tek başına yeterli olmayabilir. İşçi imzalı belgenin baskı altında/boş alındığını ileri sürüyorsa belge, puantaj, banka, seyahat ve tanıklarla birlikte incelenir.
İşveren işçiye izin kullanacağı tarihi planlama yetkisine sahiptir; fakat hakkı hiç kullandırmama veya fiilen çalıştırdığı günü izin yazma yetkisi yoktur. İzin süresinde başka işte ücretli çalıştığı tespit edilen işçiden, işverenin izin için ödediği ücretin geri alınması kanundaki koşullarla gündeme gelebilir.
Kullanılmayan İzin Ücreti Nasıl Hesaplanır?
Temel hesap: son brüt aylık ücret ÷ 30 × kullanılmayan izin günü. Yıllık izin ücreti çıplak ücret üzerinden hesaplanır; kıdem tazminatındaki gibi düzenli yemek/yol/prim eklenerek giydirilmiş ücret kullanılmaz. Brüt tutardan gelir vergisi, damga vergisi ve sosyal güvenlik kesintisi yürürlükteki kurallara göre yapılır.
Örnek: Son brüt ücret 45.000 TL ve kullanılmamış izin 32 gün ise brüt izin alacağı 45.000 ÷ 30 × 32 = 48.000 TL’dir. Net ödeme, 2026 vergi dilimi ve kesintilere göre hesaplanır; sabit net rakam verilmemelidir.
Kısmi Süreli, Uzaktan ve Değişen İşverenlerde İzin
Kısmi süreli veya çağrı üzerine çalışanlar, sırf az gün çalıştıkları için yıllık izinden dışlanamaz. Kıdem takvim süresine göre; izin ücreti kendi çalışma düzeni ve ücreti üzerinden. Uzaktan çalışma da yıllık izin gün sayısını azaltmaz.
İşyeri devri, işçinin kıdemini ve kullanılmamış izinlerini kural olarak kesmez; yeni işveren toplam hizmet üzerinden izin hesabı yapar. Aynı işverenin farklı işyerlerindeki süreler birleştirilir. Alt işveren değişip işçi aynı işyerinde kesintisiz çalışmışsa ilişkinin gerçek yapısı ve asıl-alt işveren kayıtları incelenir.
Resmî Kaynaklar
Hukuki Değerlendirme ve İletişim
Belgeler, süreler, görev ve yetki kuralları somut olayın özellikleriyle birlikte incelenir.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosuİhsaniye Mahallesi, 4903. Sokak, Profit İş Merkezi No:23, Kat:3, Daire:14, 33070 Akdeniz/Mersin, Türkiye
