Mersin Liman İş Kazası 2026: Haklar ve Bildirim
Mersin liman iş kazası: İlk 24 saatte korunacak deliller, işverenin SGK’ya üç iş günü içinde yapacağı bildirim, iş göremezlik hakları ve tazminat ile ceza sürecinin ayrımı bu rehberde açıklanır.
Kısa cevap: Liman, terminal, antrepo veya lojistik sahasında iş kazası geçiren çalışan önce acil tedaviyi sağlamalı; olayın sağlık ve kolluk kaydına doğru geçirilmesini, kamera ve ekipman verilerinin korunmasını istemelidir. 4/a çalışanının kazasını işveren kolluğa derhâl, SGK’ya kazadan sonraki üç iş günü içinde bildirir. SGK hakları, ceza soruşturması ve tazminat dosyası birbirinden ayrı yürür.
Liman İş Kazasından Sonraki İlk 24 Saat
İlk öncelik insan hayatı ve sağlık hizmetidir. Yakın tehlike sürüyorsa 112 aranmalı, alan güvenli hâle getirilmeli ve yeni bir kazaya yol açmadan ilk yardım uygulanmalıdır. Yaralı sevk edilirken olayın işte, hangi saha ve görev sırasında meydana geldiği sağlık ekibine doğru anlatılmalıdır.
- Acil yardım: Yaralanmanın görünür derecesine bakmadan muayene olun; baş, omurga, ezilme, kimyasal maruziyet ve iç yaralanma belirtileri gecikebilir.
- Sağlık kaydı: Hastane kaydında “iş kazası”, olay saati, yaralanma mekanizması ve etkilenen vücut bölgelerinin doğru yazıldığını kontrol edin.
- Kolluk ve SGK: İşverenin bildirimini takip edin. Bildirim yapılmıyorsa çalışan veya yakınları belgeyle kolluk ve SGK’ya başvurabilir.
- Olay yeri: Güvenliği bozmadan genel alanı, makineyi, yükü, zemin ve işaretlemeyi fotoğraflayın; hiçbir ekipmanı izinsiz çalıştırmayın veya değiştirmeyin.
- Tanıklar: Ad-soyad, telefon, görev ve hangi olayı gördüklerini kaydedin; vardiya değişimiyle kişilere ulaşmak güçleşebilir.
- Dijital veri: Kamera, kapı geçişi, terminal operasyon sistemi, telsiz, GPS, takograf ve telemetri için tarih-saat aralığı belirterek yazılı koruma talep edin.
- Belge güvenliği: Boş veya gerçeğe aykırı tutanak imzalamayın; okuduğunuz belgenin kopyasını alın ve itirazınızı yazılı ekleyin.
Daha ayrıntılı acil adımlar için Mersin’de iş kazası sonrası ilk 24 saat rehberini kullanabilirsiniz.
Hangi Olaylar İş Kazası Sayılır?
İş kazası yalnız makinenin başında veya çalışanın kusursuz olduğu olay demek değildir. Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada meydana gelen olay; işverenin yürüttüğü iş, görevlendirme, emzirme izni veya işverence sağlanan taşıtla gidiş-geliş bağlantısı içinde bedensel ya da ruhsal zarar doğuruyorsa 5510 sayılı Kanun kapsamına girebilir. SGK bakımından iş kazası niteliği ile tazminat bakımından kusur aynı soru değildir.
İş kazasının tanımı, bildirilmesi ve soruşturulması
İş kazası;
a) Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada,
b) (Değişik: 17/4/2008-5754/8 md.) İşveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle sigortalı kendi adına ve hesabına bağımsız çalışıyorsa yürütmekte olduğu iş nedeniyle,
c) Bir işverene bağlı olarak çalışan sigortalının, görevli olarak işyeri dışında başka bir yere gönderilmesi nedeniyle asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda,
d) Bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki emziren kadın sigortalının, iş mevzuatı gereğince çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda,
e) Sigortalıların, işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında,
meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen engelli hâle getiren olaydır.
İş kazasının 4 üncü maddenin birinci fıkrasının;
a) (a) bendi ile 5 inci madde kapsamında bulunan sigortalılar bakımından bunları çalıştıran işveren tarafından, o yer yetkili kolluk kuvvetlerine derhal ve Kuruma da en geç kazadan sonraki üç işgünü içinde,
b) (b) bendi kapsamında bulunan sigortalı bakımından kendisi tarafından, bir ayı geçmemek şartıyla rahatsızlığının bildirim yapmaya engel olmadığı günden sonra üç işgünü içinde,
c) (Mülga: 17/4/2008-5754/8 md.)
iş kazası ve meslek hastalığı bildirgesi ile doğrudan ya da taahhütlü posta ile Kuruma bildirilmesi zorunludur. Bu fıkranın (a) bendinde belirtilen süre, iş kazasının işverenin kontrolü dışındaki yerlerde meydana gelmesi halinde, iş kazasının öğrenildiği tarihten itibaren başlar.
Kuruma bildirilen olayın iş kazası sayılıp sayılmayacağı hakkında bir karara varılabilmesi için gerektiğinde, Kurumun denetim ve kontrol ile yetkilendirilen memurları tarafından veya Bakanlık iş müfettişleri vasıtasıyla soruşturma yapılabilir. Bu soruşturma sonunda yazılı olarak bildirilen hususların gerçeğe uymadığı ve olayın iş kazası olmadığı anlaşılırsa, Kurumca bu olay için yersiz olarak yapılmış bulunan ödemeler, ödemenin yapıldığı tarihten itibaren gerçeğe aykırı bildirimde bulunanlardan, 96 ncı madde hükmüne göre tahsil edilir.
İş kazası ve meslek hastalığı bildirgesinin şekli ve içeriği, verilme usulü ile bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar, Kurum tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.
Ciddi ve Yakın Tehlikede Çalışmaktan Kaçınma Hakkı
Kaza henüz gerçekleşmeden önce ciddi ve yakın tehlike gören çalışan, iş sağlığı ve güvenliği kuruluna; kurul yoksa işverene başvurup tehlikenin tespitini ve tedbir alınmasını isteyebilir. Kurul veya işveren talebi kabul ederse tedbirler tamamlanıncaya kadar çalışmaktan kaçınan kişinin ücreti ve diğer hakları korunur.
Tehlike önlenemeyecek kadar acilse çalışan, ön başvuru usulünü beklemeden tehlikeli bölgeyi terk edip belirlenen güvenli yere gidebilir; bu hareketi nedeniyle hakları kısıtlanamaz. Liman sahasında asılı yük, kontrolsüz araç trafiği, fırtına sınırını aşan vinç çalışması, gaz kaçağı veya oksijensiz alan gibi durumlarda kararın dayandığı gözlem, yapılan bildirim ve mümkünse olay kaydı korunmalıdır.
Çalışmaktan kaçınma hakkı
(1) Ciddi ve yakın tehlike ile karşı karşıya kalan çalışanlar kurula, kurulun bulunmadığı işyerlerinde ise işverene başvurarak durumun tespit edilmesini ve gerekli tedbirlerin alınmasına karar verilmesini talep edebilir. Kurul acilen toplanarak, işveren ise derhâl kararını verir ve durumu tutanakla tespit eder. Karar, çalışana ve çalışan temsilcisine yazılı olarak bildirilir.
(2) Kurul veya işverenin çalışanın talebi yönünde karar vermesi hâlinde çalışan, gerekli tedbirler alınıncaya kadar çalışmaktan kaçınabilir. Çalışanların çalışmaktan kaçındığı dönemdeki ücreti ile kanunlardan ve iş sözleşmesinden doğan diğer hakları saklıdır.
(3) Çalışanlar ciddi ve yakın tehlikenin önlenemez olduğu durumlarda birinci fıkradaki usule uymak zorunda olmaksızın işyerini veya tehlikeli bölgeyi terk ederek belirlenen güvenli yere gider. Çalışanların bu hareketlerinden dolayı hakları kısıtlanamaz.
(4) İş sözleşmesiyle çalışanlar, talep etmelerine rağmen gerekli tedbirlerin alınmadığı durumlarda, tabi oldukları kanun hükümlerine göre iş sözleşmelerini feshedebilir. Toplu sözleşme veya toplu iş sözleşmesi ile çalışan kamu personeli, bu maddeye göre çalışmadığı dönemde fiilen çalışmış sayılır.
(5) Bu Kanunun 25 inci maddesine göre işyerinde işin durdurulması hâlinde, bu madde hükümleri uygulanmaz.
Mersin Liman ve Lojistik Sahasında Başlıca Kaza Senaryoları
| Operasyon | Tipik tehlike | Korunacak teknik kayıt | İncelenecek önlem |
|---|---|---|---|
| Konteyner vinci ve kaldırma | Asılı yük, spreader/halat arızası, kör nokta, yük düşmesi | Vinç telemetrisi, bakım ve periyodik kontrol, operatör/telsiz kaydı | Dışlama alanı, işaretçi, rüzgâr limiti, haberleşme prosedürü |
| Forklift, reach stacker ve terminal çekicisi | Çarpma, ezilme, devrilme, geri manevra | Araç kamerası, GPS, hız ve arıza kaydı, operatör yetkinliği | Yaya yolu, hız planı, kör nokta sistemi, emniyet kemeri |
| Tır ve kapı operasyonu | Dorse hareketi, yük kayması, sürücü-yaya teması | Takograf, kapı geçişi, kantar ve sevk kaydı | Teker takozu, bekleme alanı, trafik planı, yük sabitleme |
| Gemi yükleme, boşaltma ve bağlama | Halat kopması, güverte düşmesi, gemi-kıyı arası sıkışma | Gemi operasyon planı, vardiya ve bağlama ekibi kaydı | Güvenli bölge, can yeleği, aydınlatma, koordinasyon |
| Antrepo ve istif | Raf/istif çökmesi, elle taşıma, yangın | İstif planı, raf kontrolü, yangın sistemi kayıtları | Yük limiti, istif yüksekliği, erişim ve acil çıkış |
| Tehlikeli madde ve tank/konteyner | Sızıntı, patlama, zehirli maruziyet, oksijensiz ortam | SDS, yük manifestosu, gaz ölçümü, izin ve müdahale kaydı | Etiketleme, havalandırma, uygun KKD, acil durum planı |
Kaza analizi “işçi dikkat etmedi” cümlesiyle bitmez. İşin planlanması, vardiya ve yorgunluk, eşzamanlı operasyonlar, yaya-araç ayrımı, ekipman seçimi, periyodik kontrol, talimatın anlaşılabilirliği ve sahadaki fiilî denetim birlikte incelenir.
İşverenin İş Sağlığı ve Güvenliği Yükümlülüğü
6331 sayılı Kanun, işverene yalnız kişisel koruyucu donanım dağıtma değil; tehlikeyi kaynağında önleme, risk değerlendirmesi, güvenli organizasyon, eğitim, denetim ve değişen şartlara uyarlama yükümlülüğü getirir. Dışarıdan iş güvenliği uzmanı veya ortak sağlık ve güvenlik birimi hizmeti alınması işverenin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.
İşverenin genel yükümlülüğü
(1) İşveren, çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamakla yükümlü olup bu çerçevede;
a) Mesleki risklerin önlenmesi, eğitim ve bilgi verilmesi dâhil her türlü tedbirin alınması, organizasyonun yapılması, gerekli araç ve gereçlerin sağlanması, sağlık ve güvenlik tedbirlerinin değişen şartlara uygun hale getirilmesi ve mevcut durumun iyileştirilmesi için çalışmalar yapar.
b) İşyerinde alınan iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerine uyulup uyulmadığını izler, denetler ve uygunsuzlukların giderilmesini sağlar.
c) Risk değerlendirmesi yapar veya yaptırır.
ç) Çalışana görev verirken, çalışanın sağlık ve güvenlik yönünden işe uygunluğunu göz önüne alır.
d) Yeterli bilgi ve talimat verilenler dışındaki çalışanların hayati ve özel tehlike bulunan yerlere girmemesi için gerekli tedbirleri alır.
(2) İşyeri dışındaki uzman kişi ve kuruluşlardan hizmet alınması, işverenin sorumluluklarını ortadan kaldırmaz.
(3) Çalışanların iş sağlığı ve güvenliği alanındaki yükümlülükleri, işverenin sorumluluklarını etkilemez.
(4) İşveren, iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerinin maliyetini çalışanlara yansıtamaz.
Çalışan da aldığı eğitime ve talimata uygun davranmalı, koruyucu donanımı doğru kullanmalı, ciddi tehlike ve arızayı bildirmelidir. Fakat çalışanın bu yükümlülüğü işverenin güvenli sistem kurma ve denetleme görevini ortadan kaldırmaz.
SGK ve Kolluk Bildirimi Nasıl Yapılır?
4/a kapsamındaki çalışanın iş kazasını işveren, olay yerindeki yetkili kolluğa derhâl ve SGK’ya kazadan sonraki üç iş günü içinde bildirir. Olay işverenin kontrolü dışındaki yerde meydana gelmiş ve işverenin bilgi almasına engel durum oluşmuşsa SGK süresi öğrenme tarihinden başlar. SGK’nın resmî iş kazası bildirim açıklaması güncel yöntemleri gösterir.
İşveren bildirimi, kusurun kabulü değildir; sosyal güvenlik yükümlülüğüdür. “Önce şirket içinde inceleyelim” denilerek yasal süre geçirilemez. Hastanenin adli veya iş kazası kaydı da işverenin SGK bildirim yükümlülüğünün yerine geçmez.
İşveren bildirim yapmaz veya olayı farklı gösterirse çalışan, yakınları ya da hak sahipleri SGK’ya dilekçeyle başvurabilir. Sağlık raporu, kolluk tutanağı, işyeri ve tanık bilgisi, bordro veya iş bağlantısını gösteren belgeler eklenmelidir. SGK olayı kabul etmezse kurum işleminin niteliğine göre tespit ve itiraz yolları değerlendirilir. Ayrıntılı senaryolar için iş kazası bildirimi yapılmazsa ne olur? rehberine bakabilirsiniz.
Liman Kazasında Deliller Nasıl Korunur?
Liman ve lojistik sahasında delil birçok şirketin sistemine dağılır. Ana işverenin kamerası, terminal işletmecisinin kapı kaydı, taşıyıcının GPS’i, ekipman sahibinin bakım verisi ve alt işverenin vardiya listesi farklı yerlerde tutulabilir. Kime ait olduğu bilinmese bile veri türü, tarih, saat ve alan belirtilerek bütün olası muhafızlara koruma bildirimi gönderilmelidir.
Dijital ve teknik kayıtlar
- CCTV ve araç kameraları
- Terminal işletim sistemi olay geçmişi
- Vinç, reach stacker ve forklift telemetrisi
- GPS, takograf, hız ve kapı geçişleri
- Telsiz ve operasyon haberleşmesi
- Bakım, arıza ve periyodik kontrol kayıtları
İnsan ve organizasyon kayıtları
- Vardiya ve fazla çalışma çizelgesi
- Görev emri ve iş izin formu
- Risk değerlendirmesi ve operasyon prosedürü
- İSG eğitimleri ve mesleki yeterlilik
- KKD teslim ve uygunluk kayıtları
- Alt işveren ve koordinasyon belgeleri
Olay yeri değişecekse savcılık veya mahkemeden keşif, bilirkişi incelemesi ve delil tespiti istenebilir. İşveren iç soruşturma raporu önemlidir ancak tek ve bağlayıcı kusur raporu değildir. SGK, ceza dosyası ve iş mahkemesi kendi amaçlarına göre inceleme yapabilir.
Alt İşveren, Liman İşletmecisi ve Üçüncü Kişi Sorumluluğu
Liman operasyonunda bordro işvereni dışında asıl işveren, terminal veya liman işletmecisi, gemi işletmeni, acente, taşıyıcı, yük sahibi, vinç/ekipman sahibi, bakım şirketi ve başka alt işverenler bulunabilir. Sorumluluk yalnız işyeri giriş kartındaki şirket adına göre belirlenmez.
Her tüzel kişinin sözleşmedeki ve sahadaki fiilî rolü araştırılır: işi kim planladı, talimatı kim verdi, tehlikeli alanı kim kontrol etti, ekipmanın bakımından kim sorumluydu, çalışanı kim eğitti ve eşzamanlı operasyonu kim koordine etti? Asıl-alt işveren ilişkisi varsa kanundan doğan birlikte sorumluluk; üçüncü kişiler bakımından haksız fiil ve tehlike/işletme sorumluluğu koşulları ayrıca incelenir.
Şirketler arasında yapılan “tüm sorumluluk yükleniciye aittir” kaydı, zarar gören işçinin kanundan doğan hakkını kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Bu kayıt taraflar arasındaki iç rücu bakımından etkili olabilir; işçiye karşı sorumluluk kanuni ilişki ve kusur üzerinden belirlenir.
İş Kazası Sonrası SGK, Maddi ve Manevi Haklar
| Hak veya talep | Temel koşul | İnceleme mercii | Kritik belge |
|---|---|---|---|
| Geçici iş göremezlik ödeneği | İş kazasına bağlı istirahat ve 5510 koşulları | SGK | İş kazası bildirimi ve usulüne uygun istirahat raporu |
| Sürekli iş göremezlik geliri | Meslekte kazanma gücünün en az yüzde 10 azalması | SGK sağlık ve kurum süreci | Sağlık kurulu kayıtları, oran ve kontrol muayenesi |
| Ölüm geliri ve sosyal haklar | İş kazasına bağlı ölüm ve hak sahipliği | SGK | Ölüm ve nüfus kayıtları, hak sahipliği belgeleri |
| Maddi tazminat | Zarar, sorumluluk, kusur ve uygun nedensellik | İş mahkemesi veya ilişkiye göre görevli mahkeme | Ücret, maluliyet, kusur ve aktüerya verileri |
| Manevi tazminat | Bedensel bütünlük ihlali veya ölüm ve olayın ağırlığı | Görevli mahkeme | Tedavi, olay koşulları ve tarafların durumları |
| Destekten yoksun kalma | Ölenin fiilî veya varsayımsal desteğinin kaybı | Görevli mahkeme | Gelir, destek ilişkisi ve yaşam verileri |
SGK ödemeleri ile işverenden istenen tazminat aynı kalem değildir; ancak rücuya tabi kısmın ve tazminat hesabının mahsubu gündeme gelir. Geçici iş göremezlik, sürekli gelir ve tazminat birbirinin yerine otomatik yazılamaz. İş kazası tazminatı için kaba çevrim içi tutar “kesin alacak” değildir; ücret, yaş, meslekte kazanma gücü kaybı, kusur, çalışma dönemi ve SGK peşin sermaye değeri gerekir.
İşçinin kişiliğinin korunması
İşveren, hizmet ilişkisinde işçinin kişiliğini korumak ve saygı göstermek ve işyerinde dürüstlük ilkelerine uygun bir düzeni sağlamakla, özellikle işçilerin psikolojik ve cinsel tacize uğramamaları ve bu tür tacizlere uğramış olanların daha fazla zarar görmemeleri için gerekli önlemleri almakla yükümlüdür.
İşveren, işyerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için gerekli her türlü önlemi almak, araç ve gereçleri noksansız bulundurmak; işçiler de iş sağlığı ve güvenliği konusunda alınan her türlü önleme uymakla yükümlüdür.
İşverenin yukarıdaki hükümler dâhil, kanuna ve sözleşmeye aykırı davranışı nedeniyle işçinin ölümü, vücut bütünlüğünün zedelenmesi veya kişilik haklarının ihlaline bağlı zararların tazmini, sözleşmeye aykırılıktan doğan sorumluluk hükümlerine tabidir.
Ceza Soruşturması ile Tazminat Dosyası Aynı Değildir
Yaralanmalı kazada taksirle yaralama, ölümlü kazada taksirle öldürme yönünden savcılık soruşturması yürütülebilir. Sorumluluk yalnız şirket yetkilisi unvanına bakılarak belirlenmez; iş güvenliği görevi, talimat ve denetim yetkisi, öngörülebilir risk ve ihlal arasında nedensellik araştırılır.
Ceza dosyasındaki olay yeri tutanağı, kamera ve bilirkişi raporu tazminat dosyasında önemli delil olabilir. Bununla birlikte ceza sorumluluğu şahsidir; şirketin hukukî sorumluluğu ve SGK işlemleri farklı ölçütlere tabidir. Ceza soruşturmasının sonucu beklenirken hukuk ve SGK süreleri kendiliğinden durmaz.
Yaralanmalı dosya için iş kazasında taksirle yaralama, ölüm hâlinde iş kazasında taksirle öldürme ve işveren sorumluluğu rehberlerini inceleyebilirsiniz.
Görevli Mahkeme ve Zorunlu Arabuluculuk İstisnası
İşçi ile işveren arasındaki ve SGK’yı ilgilendiren iş kazası uyuşmazlıklarında görevli mahkeme kural olarak iş mahkemesidir. Mersin merkezde açılacak dosyalar Mersin Adalet Sarayındaki tevzi sistemiyle numaralı iş mahkemesine dağıtılır. Yalnız üçüncü kişiye yöneltilen taleplerde veya deniz iş ilişkisinde görev ve yetki ayrıca değerlendirilir.
Ücret, kıdem, ihbar ve işe iade gibi işçilik uyuşmazlıklarında dava şartı arabuluculuk genel kuraldır. Fakat iş kazası veya meslek hastalığından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat ile bunlarla ilgili tespit, itiraz ve rücu davaları bu kuralın dışındadır. Bir dilekçede farklı nitelikte talepler bir araya geliyorsa her talebin dava şartı ayrı kontrol edilir.
İş kazası ve meslek hastalığı istisnası
İş kazası veya meslek hastalığından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat ile bunlarla ilgili tespit, itiraz ve rücu davaları hakkında birinci fıkra hükmü uygulanmaz.
İş Mahkemelerinin bina adresi ana adliyeden farklıdır. Mersin Adliyesinin 13 Ağustos 2026 tarihli duyurusuna göre Mersin 1–12. İş Mahkemeleri, Camişerif Mahallesi, Uray Caddesi No:1 Akdeniz/Mersin adresindeki ek binada hizmet vermektedir. İhsaniye Mahallesi, Zeytinlibahçe Caddesi No:107 kaydı ana adliye adresidir; iş mahkemesi duruşması için bu iki konumu karıştırmayın.
Duruşmaya gitmeden önce çağrıdaki mahkemenin tam adı, dosya numarası, gün ve saati ile güncel bina bilgisini karşılaştırın. Dava açılışındaki tevzi işlemi, kaleme evrak teslimi ve duruşmaya katılma aynı işlem değildir. Sadece dosyanın “Mersin Adliyesinde” görünmesi hangi binaya gidileceğini belirlemez.
Kaynak: Mersin Adliyesi İş Mahkemeleri ek bina duyurusu. Telefonla birim yönlendirmesi için Mersin Adliyesi iletişim rehberini kullanın; ana adliye santralini ek binanın doğrulanmış doğrudan hattı olarak değerlendirmeyin. Büromuzun sayfa sonundaki haritası ise bir yargı birimini göstermez.
İş Kazası Tazminatında Süre Nasıl Hesaplanır?
“Her iş kazasında süre on yıldır” veya “iki yıldır” demek doğru değildir. İşverene karşı hizmet sözleşmesinin ve koruma borcunun ihlaline dayalı tazminat taleplerinde genel olarak TBK m.146’daki on yıllık zamanaşımı uygulanır. Zararın sonradan ortaya çıkması, maluliyetin gelişmesi ve olayın ölümle sonuçlanması başlangıç hesabını etkileyebilir.
İşveren dışındaki üçüncü kişiye haksız fiil talebinde TBK m.72’deki öğrenmeden itibaren iki ve her hâlde fiilden itibaren on yıllık süre; fiil daha uzun ceza zamanaşımına tabi suç oluşturuyorsa daha uzun süre gündeme gelebilir. SGK işlemlerine itiraz, hizmet tespiti, ceza şikâyeti ve işçilik alacaklarının her birinin farklı süresi vardır.
Bu nedenle olay tarihi, tedavi ve maluliyet seyri, sorumlu kişilerin öğrenildiği tarih, SGK kararı ve ceza dosyası aynı kronolojide tutulmalıdır. Delil koruma için zamanaşımının sonunu beklemek, teknik kayıtların kaybına yol açar.
Kara Liman İşçisi ile Gemiadamı Arasındaki Hukukî Fark
Konteyner terminali, antrepo, kara vinci veya lojistik deposunda çalışan kişi çoğunlukla kara iş hukuku rejimindedir. Gemide gemiadamı olarak çalışan kişinin sözleşmesinde ise geminin Türk veya yabancı bayrağı, tonaj, işveren, çalışma yeri ve sefer ilişkisi önem taşır; 854 sayılı Deniz İş Kanunu ve milletlerarası özel hukuk kuralları uygulanabilir.
Kaza gemi ile kıyı arasındaki ortak operasyonda gerçekleştiyse hem terminal hem gemi tarafındaki deliller toplanmalıdır: gemi jurnal ve güverte kayıtları, yük planı, kaptan/baş zabit talimatları, acente kayıtları, terminal operasyon kaydı ve uluslararası güvenlik dokümanları. Yabancı şirket veya gemi bulunması, Türkiye’de hiçbir hak olmadığı anlamına gelmez; görev, yetki, uygulanacak hukuk ve tebligat ayrı çözülür.
Dosya Hazırlama Kontrol Listesi
- Sağlık raporları, epikriz, görüntüleme ve reçeteler
- Kolluk, savcılık ve SGK iş kazası evrakı
- Olay fotoğrafı, video ve tanık iletişim bilgileri
- Vardiya, görev, bordro, özlük ve alt işveren belgeleri
- Kamera ve dijital sistemler için yazılı veri koruma talepleri
- Risk değerlendirmesi, eğitim, KKD ve periyodik kontrol kayıtları
- İstirahat raporları, işe dönüş ve çalışma kısıtları
- Ücret, prim, fazla çalışma ve yan hakları gösteren belgeler
- Maluliyet ve kontrol muayenesi kararları
- İmzalanan tutanak, ödeme, istifa, sulh veya ibranamenin kopyası
Liman İş Kazası Dosyanızı Teknik Kayıtlar Silinmeden İnceletin
Bakırcı Keskin Hukuk Bürosu; sağlık ve SGK kaydı, işyeri organizasyonu, kamera/telemetri delilleri, alt işveren ilişkisi, kusur, maluliyet ve tazminat hesabını aynı dosyada değerlendirir. Mersin’de yüz yüze; Türkiye ve yurt dışındaki çalışanlar veya hak sahipleriyle çevrim içi belge inceleme ve görüşme yapılır.
İlgili İş Kazası ve Tazminat Rehberleri
Mersin Liman ve Lojistik İş Kazası Hakkında Sık Sorulan Sorular
Mersin liman sahasındaki olay ne zaman iş kazası sayılır?
Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada, yürütülen iş nedeniyle, görevle işyeri dışında bulunduğu zamanda veya işverenin sağladığı taşıtla işe gidiş gelişte meydana gelip bedensel ya da ruhsal zarar doğuran olay 5510 m.13 koşullarıyla iş kazası sayılabilir. İşveren kusuru, iş kazası niteliğinden ayrı incelenir.
Liman iş kazası SGK’ya kaç gün içinde bildirilir?
4/a sigortalının kazasını işveren kazanın olduğu yerdeki yetkili kolluğa derhâl, SGK’ya kazadan sonraki üç iş günü içinde bildirir. Kaza işverenin kontrolü dışındaki yerdeyse SGK süresi öğrenme tarihinden başlayabilir.
İşveren kazayı bildirmezse işçi ne yapmalıdır?
İşverenin bildirmemesi olayın iş kazası niteliğini kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Çalışan veya yakınları sağlık kayıtları, kolluk tutanağı ve olay belgeleriyle SGK’ya yazılı başvurup tespit isteyebilir; gerektiğinde iş mahkemesinde tespit yolu değerlendirilir.
Hastanede olayın iş kazası olduğu söylenmeli midir?
Evet. Tedavi sırasında olayın işte, hangi görev sırasında ve nasıl meydana geldiği doğru biçimde anlatılmalı; sağlık kaydında iş kazası bilgisinin ve yaralanma mekanizmasının yer alması kontrol edilmelidir. Gerçeğe aykırı veya eksik anlatım daha sonra ispatı zorlaştırabilir.
Liman iş kazasında ilk hangi deliller korunmalıdır?
Kamera kayıtları, terminal ve kapı girişleri, vardiya listesi, görev emri, telsiz kayıtları, vinç-forklift telemetrisi, araç GPS ve takografı, bakım kayıtları, risk değerlendirmesi, eğitim ve KKD teslim belgeleri, tanık bilgileri ile sağlık ve kolluk evrakı hemen korunmalıdır.
Taşeron işçinin kazasında kim sorumlu olur?
Alt işverenin yanı sıra asıl işveren, liman veya terminal işletmecisi, ekipman işletmecisi, taşıyıcı ve diğer üçüncü kişilerin fiilî görevleri ile kusurları ayrı incelenir. Her şirket otomatik sorumlu değildir; organizasyon, denetim, talimat ve kazaya neden olan ihlal belirleyicidir.
İş kazasında SGK hangi hakları sağlar?
İş kazasına bağlı istirahatte geçici iş göremezlik ödeneği; meslekte kazanma gücü kaybı Kurum Sağlık Kurulunca en az yüzde 10 belirlenirse sürekli iş göremezlik geliri gündeme gelir. Ölüm geliri, cenaze ve evlenme ödeneklerinin şartları ayrıdır; her ödeme için sağlık kurulu kararı aranmaz.
İş kazası geçiren işçi tazminat isteyebilir mi?
İşverenin veya üçüncü kişinin kusuru, zarar ve uygun nedensellik bağı varsa tedavi ve kazanç kayıpları, çalışma gücü veya ekonomik gelecek kaybı gibi maddi zararlar ile olayın ağırlığına göre manevi tazminat istenebilir. SGK ödemelerinin mahsubu ayrıca hesaplanır.
Ölümlü iş kazasında aile hangi haklara sahiptir?
Destekten yoksun kalanlar maddi tazminat, yakınlar olayın koşullarına göre manevi tazminat isteyebilir; SGK ölüm geliri ve diğer sosyal güvenlik hakları ayrıca değerlendirilir. Mirasçılık ile destekten yoksun kalma sıfatı aynı kavram değildir.
İş kazası tazminat davasında arabuluculuk zorunlu mudur?
Hayır. 7036 sayılı Kanun m.3/3 uyarınca iş kazası veya meslek hastalığından doğan maddi-manevi tazminat ile ilgili tespit, itiraz ve rücu davalarında dava şartı arabuluculuk uygulanmaz. Ayrı ücret, kıdem veya işe iade taleplerinde farklı kural geçerlidir.
İş kazası davasına hangi mahkeme bakar?
İşçi ile işveren ve SGK bağlantılı iş kazası uyuşmazlıklarında görevli mahkeme kural olarak iş mahkemesidir. Yalnız üçüncü kişiye yönelen talep, deniz iş hukuku veya farklı sözleşme ilişkisi görev ve yetki incelemesini değiştirebilir.
İş kazası tazminatında zamanaşımı kaç yıldır?
Tek bir süre bütün taleplere uygulanmaz. İşverene karşı hizmet sözleşmesinin ihlaline dayalı tazminatta genel olarak on yıllık süre; üçüncü kişiye karşı haksız fiilde TBK m.72 süreleri ve varsa daha uzun ceza zamanaşımı gündeme gelebilir. SGK ve hizmet tespiti işlemlerinin süreleri ayrıdır.
İşçinin kusurlu olması bütün haklarını kaldırır mı?
Hayır. İşçinin kusuru işveren veya üçüncü kişiden istenecek tazminatı azaltabilir; fakat olayın iş kazası sayılması ve SGK sigorta hakları ayrı ölçütlere tabidir. Kusur, eğitim, talimat, denetim, ekipman ve iş organizasyonuyla birlikte uzman incelemesiyle belirlenir.
Gemi personelinin limandaki kazasında İş Kanunu mu uygulanır?
Her zaman değil. İşçinin kara terminalinde mi yoksa gemiadamı olarak gemide mi çalıştığı, geminin bayrağı, tonajı, işveren ve sözleşme yapısı; 4857 sayılı İş Kanunu, 854 sayılı Deniz İş Kanunu ve milletlerarası kuralların hangisinin uygulanacağını etkiler.
İş kazasından sonra istifa veya ibraname imzalanmalı mı?
Belge okunmadan ve sonuçları anlaşılmadan imza atılmamalı; boş, gerçeğe aykırı veya sonradan doldurulabilecek evrak imzalanmamalıdır. Ödeme, ibraname, istifa ve sulh metinlerinin geçerliliği şekil, tarih, içerik ve irade koşullarına göre incelenir; imzalı belgenin kopyası alınmalıdır.
Resmî Kaynaklar ve Güncellik Notu
- 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu — m.13 ve devamı
- 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu — Bakanlık mevzuat dizini
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu — m.53, m.54, m.56, m.72, m.146 ve m.417
- 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu — m.3 ve m.5
- Sosyal Güvenlik Kurumu — iş kazası tanımı ve bildirim süreleri
- Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı — İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü SSS
- Mersin Adalet Sarayı — resmî iletişim
Editoryal yöntem: İş kazası tanımı, 4/a bildirim süresi, işverenin önleme yükümlülüğü, arabuluculuk istisnası ve Mersin adliye bilgileri 31 Ağustos 2026 tarihinde resmî kaynaklardan kontrol edilmiştir. Kusur, maluliyet ve uygulanacak süre somut sağlık, iş ilişkisi ve olay belgeleriyle belirlenir.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu – Mersin Ofisi
Adres: İhsaniye, 4903. Sk. Profit İş Merkezi No:23 Kat:3 Daire:14, 33070 Akdeniz/Mersin
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.