Yol Genişliğine Göre Kat Adedi Nasıl Belirlenir? PAİY m.9 | 2026
Kısa ve net cevap: Uygulama imar planında aksine hüküm yoksa PAİY m.9’daki yol genişliği tablosu uygulanır: 7 metre ve altı 2 kat; 7–10 m 3 kat; 10–12 m 4 kat; 12–15 m 5 kat; 15–20 m 6 kat; 20–25 m 8 kat; 25–35 m 10 kat; 35–50 m 14 kat; 50 m üzeri 18 kat üst sınırıdır.
Hukuki dayanak: m.9
Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği m.9, planla belirlenmemiş hallerde yol genişliğine göre bina kat adedinin üst sınırını kademeli bir tabloyla düzenler.
Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği, planlı alanlarda parsel ve yapılaşma koşullarını somutlaştıran temel ikincil mevzuattır. yol genişliğine göre kat adedi hakkında karar verilirken mimari çizim tek başına yeterli değildir. Yürürlükteki uygulama imar planı, plan notları, imar durum belgesi ve Yönetmeliğin açık hükmü aynı dosyada karşılaştırılmalıdır. Bir sayı, oran, mesafe, yasak veya zorunluluk açıkça belirlenmişse bu değer yaklaşık kabul edilemez; projedeki veri ile normdaki değer birebir karşılaştırılır.
Bu içerik 20 Eylül 2026 tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan konsolide mevzuata göre hazırlanmıştır. Özellikle 2026 içinde değişen hükümler bakımından eski internet içerikleri veya önceki proje alışkanlıkları dayanak alınmamalıdır. Hukuki sonuç, somut parselin plan kararı ve işlem tarihiyle birlikte güncel metin üzerinden kurulmalıdır.
yol genişliğine göre kat adedi: Yönetmelikteki açık kurallar
1. 7 metre ve altındaki yolda üst sınır 2 kattır
Yol genişliği 7 metre ve daha az ise Yönetmelik tablosundaki üst sınır iki kattır.
Ölçümde plan yolunun esas alınan genişliği kullanılmalıdır; fiilî asfalt şerit genişliğiyle tablo uygulanmaz.
2. 7–10 metre arası 3, 10–12 metre arası 4 kattır
Madde 9 yol genişliği arttıkça kat adedini basamaklı şekilde artırır.
Sınır değerler Yönetmelik metnindeki aralıklara göre değerlendirilir; yaklaşık yol genişliği kullanılmaz.
3. 12–15 metre arası 5, 15–20 metre arası 6 kattır
Bu aralıklarda planla daha düşük veya farklı yapılaşma kararı yoksa m.9 tablosu üst sınırı belirler.
Kat adedi hesabı emsal ve toplam inşaat alanı hesabından ayrı bir parametredir.
4. 20–25 metre arası 8, 25–35 metre arası 10 kattır
Geniş yollar için Yönetmelik daha yüksek kat üst sınırı tanır; ancak bu değer tek başına ruhsat hakkı doğurmaz.
Emsal, çekme mesafesi, bina yüksekliği ve plan notları ayrıca sağlanmalıdır.
5. 35–50 metre arası 14, 50 metre üzeri 18 kattır
Tablonun en üst iki kademesi sırasıyla 14 ve 18 kat sınırıdır.
Uygulama imar planında belirlenmiş özel kat veya yükseklik kararı varsa plan kararı ayrıca değerlendirilir.
Uygulamada nasıl kontrol edilir?
Plan üzerinde parselin cephe aldığı yolun genişliği ve planda kat/yükseklik kararı tespit edilir. Plan kararı yoksa m.9 tablosundaki karşılık alınır; sonra emsal ve diğer yapılaşma koşullarıyla birlikte kontrol edilir.
Kontrol sırası nettir: önce parselin yürürlükteki uygulama imar planındaki kullanım kararı ve plan notları tespit edilir; sonra imar durum belgesindeki yapılaşma şartları incelenir; ardından mimari ve teknik projedeki ölçüler m.9 ile karşılaştırılır. Çelişen belgeler varsa idarenin hangi normu ve hangi plan kararını esas aldığı dosyada görünür olmalıdır. Sonuç, sözlü bilgiye değil onaylı plan ve resmî dosya kayıtlarına dayanmalıdır.
yol genişliğine göre kat adedi bakımından “projede böyle çizilmiş” veya “komşu binada böyle uygulanmış” gerekçesi tek başına hukuki ölçüt değildir. Esas olan yürürlükteki norm, parselin planı ve onaylı resmî belgedir. Komşu parsel ancak aynı plan rejimine ve aynı hukuki koşullara tabi ise karşılaştırma verisi olabilir; emsal gösterilerek Yönetmelikteki açık sınır aşılamaz.
Ruhsat, proje ve idari işlem ilişkisi
İdare yalnız yol genişliği tablosuna bakarak emsal veya bahçe mesafesi koşullarını bertaraf edemez. Kat adedi tablosu ruhsatın bütün yapılaşma koşullarından yalnız biridir.
Yapı ruhsatı verilmesi veya projenin onaylanması, mevzuata aykırı bir unsur için bağımsız bir kazanılmış hak kaynağı değildir. İdarenin ruhsat aşamasında Yönetmelik hükümlerini denetlemesi gerekir. Sonradan tespit edilen aykırılıkta uygulanacak işlem, aykırılığın türüne, yapının durumuna, ruhsat ve eklerine ve 3194 sayılı İmar Kanununun ilgili hükümlerine göre belirlenir. Bu nedenle teknik tespit ile yaptırım veya dava sonucu birbirinden ayrılmalıdır.
Bir idari işleme karşı başvuru veya dava gündeme geldiğinde m.9 tek başına genel bir dava süresi koymaz. Tebliğ tarihi, işlemin niteliği, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu ve varsa özel düzenlemeler ayrıca kontrol edilir. Süre hesabı yapılmadan bütün imar uyuşmazlıklarının aynı süreye tabi olduğu kabul edilmemelidir.
Dosyada hangi belge ve kayıtlar bulunmalı?
Onaylı uygulama imar planı, yol genişliğini gösteren plan paftası, imar durum belgesi ve mimari proje birlikte karşılaştırılmalıdır.
- Yürürlükteki uygulama imar planı ve plan notları,
- İmar durum belgesi ve varsa yol/kot/aplikasyon belgeleri,
- Onaylı mimari proje ile konuya göre statik, mekanik veya elektrik projeleri,
- Yapı ruhsatı, tadilat ruhsatı veya yapı kullanma izin belgesinin güncel örnekleri,
- İdarenin yazılı görüşü veya kurul kararı gerekiyorsa dayanak evrakı,
- Ölçü ve oran tartışması varsa teknik çizim ve hesap cetveli.
yol genişliğine göre kat adedi gibi teknik bir imar uyuşmazlığında hukuki sonucun denetlenebilmesi için ölçünün veya plan kararının hangi resmî belgeden alındığı açık olmalıdır. Dosya varsayıma değil ölçülebilir ve doğrulanabilir kayda dayanmalıdır.
2026 açısından özellikle dikkat edilmesi gereken nokta
20 Eylül 2026 itibarıyla m.9’daki kademeli yol genişliği/kat adedi tablosu güncel metinde bu değerlerle yer almaktadır.
Mevzuat değişiklikleri devam eden proje revizyonlarını ve bazı tadilat işlemlerini etkileyebilir. Buna karşılık geçmişte tamamlanmış bir işleme güncel hükmün otomatik biçimde geriye yürütülmesi doğru değildir. İşlem tarihi, geçiş hükmü, ruhsatın hukuki durumu ve kazanılmış hak iddiası ayrı başlıklarda incelenir.
Sık yapılan hatalar
Fiilî yol genişliğini plan yol genişliği sanmak, m.9 tablosundaki kat sayısını otomatik yapı hakkı kabul etmek ve emsal/çekme mesafesi kontrollerini atlamak başlıca hatalardır.
Diğer yaygın hata, teknik kavramı günlük dildeki anlamıyla kullanmaktır. Yönetmelikte tanımı bulunan taban alanı, emsal, bina yüksekliği, bahçe mesafesi, kat adedi, kot, bağımsız bölüm veya ortak alan gibi kavramlar günlük kullanımdan farklı hukuki sonuç doğurabilir. Sözlü belediye açıklamasına dayanıp plan notunu veya mevzuat maddesini dosyaya almamak da denetlenebilirliği azaltır.
m.9 yalnız düzenlediği konu bakımından uygulanır. Tapu hakkı, kat mülkiyeti, yapı denetimi, yangın güvenliği, erişilebilirlik veya çevre mevzuatı ayrıca şart koyuyorsa bu şartlar da yerine getirilir. Bir düzenlemenin sağlanmış olması diğer mevzuat yükümlülüklerini ortadan kaldırmaz.
Hızlı kontrol listesi
- Parselin güncel uygulama imar planı açıldı mı?
- Plan notlarında özel hüküm var mı?
- m.9 güncel metinden doğrulandı mı?
- Projede kullanılan ölçü veya oran resmî çizimde açık mı?
- Ruhsat ile proje aynı sürüme mi ait?
- İdarenin farklı uygulaması varsa yazılı dayanak dosyada mı?
- İşlem tarihine göre geçiş hükmü kontrol edildi mi?
- Bağlantılı mevzuat ayrıştırıldı mı?
Resmî kaynaklar
Site içinde ilgili rehberler
- Yapı ruhsatı hangi yapılar için zorunlu?
- İmar durum belgesi talep dilekçesi
- Ön bahçede bodrum kazısı ve imar sınırları
Sık sorulan sorular
yol genişliğine göre kat adedi için temel kural nedir?
Uygulama imar planında aksine hüküm yoksa PAİY m.9’daki yol genişliği tablosu uygulanır: 7 metre ve altı 2 kat; 7–10 m 3 kat; 10–12 m 4 kat; 12–15 m 5 kat; 15–20 m 6 kat; 20–25 m 8 kat; 25–35 m 10 kat; 35–50 m 14 kat; 50 m üzeri 18 kat üst sınırıdır.
Hangi mevzuat maddesi uygulanır?
Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği m.9 doğrudan uygulanır. Konu, 3194 sayılı İmar Kanunu ve yürürlükteki uygulama imar planı kararlarıyla birlikte okunur.
Plan notu varsa ne olur?
Yürürlükteki uygulama imar planı ve plan notları dosyada ayrıca incelenir. Plan notu, üst normlara aykırı olmamak kaydıyla parsel için özel yapılaşma şartı getirebilir.
Sözlü belediye bilgisi yeterli mi?
Hayır. Hukuki ve teknik değerlendirme yürürlükteki plan, imar durum belgesi, onaylı proje ve yazılı idari kayıtlara dayanmalıdır.
Eski ruhsatlarda güncel madde doğrudan uygulanır mı?
İşlem tarihi, o tarihte yürürlükte bulunan mevzuat, geçiş hükümleri ve kazanılmış hak durumu ayrı ayrı kontrol edilir. Güncel metin geçmiş işleme otomatik olarak geriye yürütülmez.
Aykırı proje onaylanırsa hüküm uygulanmaz mı?
Hayır. İdari onay, üst normdaki açık zorunluluğu ortadan kaldırmaz. Ruhsat ve projenin mevzuata uygunluğu ayrıca denetlenir.
Tapu kaydı bu maddeyle değişir mi?
Hayır. m.9 imar ve yapılaşma koşulunu düzenler. Tapu sicilinde ayni hak değişikliği ancak tapu mevzuatındaki ayrı şartlarla gerçekleşir.
Resmî metin nereden doğrulanır?
Mevzuat Bilgi Sistemi ve T.C. Resmî Gazete üzerinden yürürlükteki metin kontrol edilmelidir.
Sonuç
Yol genişliğine göre kat adedi, plan aksini söylemiyorsa m.9’daki kademeli tabloyla belirlenir; tablo sonucu diğer imar koşullarını ortadan kaldırmaz.
yol genişliğine göre kat adedi konusunda doğru yöntem, yürürlükteki plan, resmî proje ve m.9 hükmünü aynı dosyada karşılaştırmaktır. Yönetmelikte sayı veya şart açıkça yazılmışsa sonuç o açık kurala göre kurulur. Değişiklik tarihi bulunan dosyalarda işlem tarihi ayrıca kontrol edilerek güncel hüküm ile eski hukuki durum birbirine karıştırılmaz.
Hukuki bilgilendirme ve yazar
Bu içerik, Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin yürürlükteki metni ve bağlantılı 3194 sayılı İmar Kanunu esas alınarak hazırlanmıştır. Genel hukuki bilgilendirme niteliğindedir; somut parsel veya ruhsat dosyasında plan notu ve işlem tarihi ayrıca incelenmelidir.
Avukat Halil BAKIRCI – Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu, Mersin. Türkiye genelindeki dosyalar görev, yetki ve temsil kuralları çerçevesinde Mersin’den koordine edilir.
yol genişliğine göre kat adedi için madde bazlı kontrol 1
Yol genişliği 7 metre ve daha az ise Yönetmelik tablosundaki üst sınır iki kattır. Ölçümde plan yolunun esas alınan genişliği kullanılmalıdır; fiilî asfalt şerit genişliğiyle tablo uygulanmaz. Bu unsurun dosyada doğrulanması için ölçü veya durumun onaylı proje, imar durum belgesi ve yürürlükteki plan notlarında aynı şekilde karşılık bulması gerekir. m.9 hükmünde yer almayan yeni bir istisna idari uygulama yoluyla oluşturulamaz. Teknik verinin hangi belge ve tarihten alındığı açıkça gösterildiğinde ruhsat incelemesi ile olası yargısal denetim aynı somut veriye dayanır.
yol genişliğine göre kat adedi için madde bazlı kontrol 2
Madde 9 yol genişliği arttıkça kat adedini basamaklı şekilde artırır. Sınır değerler Yönetmelik metnindeki aralıklara göre değerlendirilir; yaklaşık yol genişliği kullanılmaz. Bu unsurun dosyada doğrulanması için ölçü veya durumun onaylı proje, imar durum belgesi ve yürürlükteki plan notlarında aynı şekilde karşılık bulması gerekir. m.9 hükmünde yer almayan yeni bir istisna idari uygulama yoluyla oluşturulamaz. Teknik verinin hangi belge ve tarihten alındığı açıkça gösterildiğinde ruhsat incelemesi ile olası yargısal denetim aynı somut veriye dayanır.
yol genişliğine göre kat adedi için madde bazlı kontrol 3
Bu aralıklarda planla daha düşük veya farklı yapılaşma kararı yoksa m.9 tablosu üst sınırı belirler. Kat adedi hesabı emsal ve toplam inşaat alanı hesabından ayrı bir parametredir. Bu unsurun dosyada doğrulanması için ölçü veya durumun onaylı proje, imar durum belgesi ve yürürlükteki plan notlarında aynı şekilde karşılık bulması gerekir. m.9 hükmünde yer almayan yeni bir istisna idari uygulama yoluyla oluşturulamaz. Teknik verinin hangi belge ve tarihten alındığı açıkça gösterildiğinde ruhsat incelemesi ile olası yargısal denetim aynı somut veriye dayanır.
yol genişliğine göre kat adedi için madde bazlı kontrol 4
Geniş yollar için Yönetmelik daha yüksek kat üst sınırı tanır; ancak bu değer tek başına ruhsat hakkı doğurmaz. Emsal, çekme mesafesi, bina yüksekliği ve plan notları ayrıca sağlanmalıdır. Bu unsurun dosyada doğrulanması için ölçü veya durumun onaylı proje, imar durum belgesi ve yürürlükteki plan notlarında aynı şekilde karşılık bulması gerekir. m.9 hükmünde yer almayan yeni bir istisna idari uygulama yoluyla oluşturulamaz. Teknik verinin hangi belge ve tarihten alındığı açıkça gösterildiğinde ruhsat incelemesi ile olası yargısal denetim aynı somut veriye dayanır.
yol genişliğine göre kat adedi için madde bazlı kontrol 5
Tablonun en üst iki kademesi sırasıyla 14 ve 18 kat sınırıdır. Uygulama imar planında belirlenmiş özel kat veya yükseklik kararı varsa plan kararı ayrıca değerlendirilir. Bu unsurun dosyada doğrulanması için ölçü veya durumun onaylı proje, imar durum belgesi ve yürürlükteki plan notlarında aynı şekilde karşılık bulması gerekir. m.9 hükmünde yer almayan yeni bir istisna idari uygulama yoluyla oluşturulamaz. Teknik verinin hangi belge ve tarihten alındığı açıkça gösterildiğinde ruhsat incelemesi ile olası yargısal denetim aynı somut veriye dayanır.
yol genişliğine göre kat adedi için madde bazlı kontrol 6
Yol genişliği 7 metre ve daha az ise Yönetmelik tablosundaki üst sınır iki kattır. Ölçümde plan yolunun esas alınan genişliği kullanılmalıdır; fiilî asfalt şerit genişliğiyle tablo uygulanmaz. Bu unsurun dosyada doğrulanması için ölçü veya durumun onaylı proje, imar durum belgesi ve yürürlükteki plan notlarında aynı şekilde karşılık bulması gerekir. m.9 hükmünde yer almayan yeni bir istisna idari uygulama yoluyla oluşturulamaz. Teknik verinin hangi belge ve tarihten alındığı açıkça gösterildiğinde ruhsat incelemesi ile olası yargısal denetim aynı somut veriye dayanır.
yol genişliğine göre kat adedi için madde bazlı kontrol 7
Madde 9 yol genişliği arttıkça kat adedini basamaklı şekilde artırır. Sınır değerler Yönetmelik metnindeki aralıklara göre değerlendirilir; yaklaşık yol genişliği kullanılmaz. Bu unsurun dosyada doğrulanması için ölçü veya durumun onaylı proje, imar durum belgesi ve yürürlükteki plan notlarında aynı şekilde karşılık bulması gerekir. m.9 hükmünde yer almayan yeni bir istisna idari uygulama yoluyla oluşturulamaz. Teknik verinin hangi belge ve tarihten alındığı açıkça gösterildiğinde ruhsat incelemesi ile olası yargısal denetim aynı somut veriye dayanır.
yol genişliğine göre kat adedi için madde bazlı kontrol 8
Bu aralıklarda planla daha düşük veya farklı yapılaşma kararı yoksa m.9 tablosu üst sınırı belirler. Kat adedi hesabı emsal ve toplam inşaat alanı hesabından ayrı bir parametredir. Bu unsurun dosyada doğrulanması için ölçü veya durumun onaylı proje, imar durum belgesi ve yürürlükteki plan notlarında aynı şekilde karşılık bulması gerekir. m.9 hükmünde yer almayan yeni bir istisna idari uygulama yoluyla oluşturulamaz. Teknik verinin hangi belge ve tarihten alındığı açıkça gösterildiğinde ruhsat incelemesi ile olası yargısal denetim aynı somut veriye dayanır.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
