Yurt Dışından Türkiye’deki Arabuluculuk Toplantısına Nasıl Katılınır? 2026
yurt dışından arabuluculuk toplantısına katılım: Almanya veya başka bir ülkede yaşayan tarafın Türkiye’de dava şartı veya ihtiyari arabuluculuğa katılımı; vekille temsil, özel yetki, uzaktan görüşme ve son tutanak.
Bu yazıyla ilgili genel bir sorunuz mu var? Anonim soru sor
Kısa ve net cevap: Almanya’da veya başka bir ülkede yaşayan kişi, Türkiye’deki özel hukuk uyuşmazlığı için yürütülen arabuluculuk sürecini sırf yurt dışında bulunduğu için kaybetmez. 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu çerçevesinde taraf arabuluculuk görüşmelerine kendisi, kanuni temsilcisi veya avukatı aracılığıyla katılabilir. Yurt dışındaki müvekkil avukatla temsil edilecekse vekâletnamede arabuluculuk ve gerekiyorsa sulh, kabul, feragat, ibra gibi sonuç doğuran işlemler için açık yetkiler bulunmalıdır.
Uzaktan görüntülü görüşme, arabulucu ve tarafların planlamasına göre pratikte kullanılabilir; ancak toplantının nasıl yapılacağı ve son tutanağın nasıl imzalanacağı somut dosyada arabulucu tarafından mevzuata uygun biçimde belirlenir. “WhatsApp’ta anlaştık” ifadesi tek başına kanunun aradığı son tutanak veya icra edilebilirlik şartlarının yerine geçtiği anlamına gelmez.
Vekâletname için Almanya’dan Avukata Vekâletname, uzaktan dosya takibi için Türkiye Vekâletli Avukatlık, Almanya’daki temsilcilikler için Almanya Türk Konsoloslukları ve Almanca bilgi için Almanca ana sayfa incelenebilir.
Kısa Özet
| Dayanak | 6325 sayılı Kanun ve Arabuluculuk Yönetmeliği |
|---|---|
| Yurt dışından katılım | Tarafın kendisi veya usulüne uygun yetkili avukatı üzerinden planlanabilir |
| Avukata özel yetki | Arabuluculuk ve anlaşma sonuçları için vekâletname kapsamı kontrol edilir |
| Uzaktan görüşme | Arabulucu ve tarafların güvenli iletişim planına göre yapılabilir; dosya usulü ayrıca belirlenir |
| Son tutanak | Kanuni şekle uygun hazırlanıp imzalanmalıdır |
| En büyük risk | Toplantı davetini görmezden gelmek veya yetkisiz vekille anlaşma imzalamaya çalışmak |
Dava Şartı ve İhtiyari Arabuluculuk Arasındaki Fark
Bazı uyuşmazlıklarda dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır. İş uyuşmazlıklarının önemli bir bölümü, ticari uyuşmazlıkların belirli kesimi, kira uyuşmazlıkları, ortaklığın giderilmesi ve komşuluk hakkı gibi kanunda sayılan alanlarda dava şartı arabuluculuk uygulanır. Dava şartı varsa arabuluculuğa hiç başvurulmadan açılan dava usulden reddedilebilir.
İhtiyari arabuluculukta ise taraflar dava şartı bulunmasa dahi uyuşmazlığı anlaşmayla çözmek için arabulucuya başvurabilir. Yurt dışında yaşamak her iki yönteme de engel değildir.
Yurt Dışındaki Taraf Nasıl Katılır?
Taraf Türkiye’ye gelebiliyorsa toplantıya şahsen katılabilir. Gelemiyorsa usulüne uygun vekâletname verdiği avukat aracılığıyla temsil edilebilir. Arabulucu, ilk temas aşamasında taraf ve vekil iletişim bilgilerini doğrular, toplantı tarihini planlar ve katılım biçimini belirler.
Yurt dışındaki kişinin doğrudan görüntülü görüşmeyle katılması düşünülüyorsa teknik yöntem, kimlik doğrulama, gizlilik ve imza süreci önceden arabulucuyla kararlaştırılmalıdır. Görüşmenin çevrim içi yapılması, son belgenin şekil şartlarını ortadan kaldırmaz.
Avukatla Temsilde Vekâletname Neden Önemli?
Arabuluculuk yalnız görüşmeye katılmaktan ibaret değildir. Müzakere sonunda kira sözleşmesinin sona ermesi, alacağın belirli tutarda kabulü, ödeme planı, taşınmazla ilgili taahhüt, sulh veya ibra gibi ağır sonuçlar doğabilir. Bu nedenle vekilin hangi işlemlere açıkça yetkili olduğu kontrol edilir.
HMK m.74’te sulh, feragat, kabul, ibra ve alternatif uyuşmazlık çözüm yollarına ilişkin özel yetki hükümleri bulunur. Yurt dışından verilen vekâletnamede gereksiz geniş yetki verilmemeli, fakat yapılması planlanan işlemin gerektirdiği özel yetki eksik bırakılmamalıdır. yurt dışı vekâletnamede sulh, feragat ve ibra yetkisi bu ayrımı ayrıntılı ele alır.
Uzaktan Arabuluculuk Toplantısı Nasıl Planlanır?
Arabulucu görüşmenin tarafların serbest iradelerini açıklayabildiği, gizliliğin korunduğu ve taraflar arasında eşitliğin sağlandığı koşullarda yürütülmesinden sorumludur. Yurt dışı bağlantısında tarafın bulunduğu ülke, saat farkı ve iletişim sistemi dikkate alınır. Toplantı bağlantısı yalnız yetkili katılımcılarla paylaşılmalı, üçüncü kişilerin görüşmeyi dinlememesi sağlanmalıdır.
Tarafın Türkçe bilmemesi hâlinde tercüman ihtiyacı önceden bildirilir. Arabulucu, tarafın iradesini anlayarak açıkladığından emin olmalıdır. Özellikle yüksek tutarlı ödeme, taşınmaz, şirket payı ve aile malvarlığı uyuşmazlıklarında taslak anlaşma imzadan önce avukat tarafından madde madde kontrol edilmelidir.
Davet, Bilgilendirme ve Yurt Dışı İkamet
Arabuluculuk daveti, mahkemenin yurt dışına gönderdiği dava tebligatıyla aynı işlem değildir. 6325 sayılı Kanun m.18/A-7 çerçevesinde arabulucu, elindeki bilgilerle her türlü iletişim vasıtasını kullanarak tarafları bilgilendirir, ilk toplantıya davet eder ve bu işlemleri belgelendirir. 7445 sayılı Kanun m.36 uyarınca avukatı bulunsa bile asıl taraf da bilgilendirilir. Vekilin bulunması, müvekkilin tamamen bilgilendirme dışında bırakılması anlamına gelmez.
Güncel ülke, telefon, e-posta ve adres bilgileri arabulucuya bildirilir. Davetin kimden geldiği ve dosya bilgisi doğrulanır; iletişim aksaması veya katılım engeli zamanında açıklanır. Yurt dışında yaşamak arabuluculuk için kanunda öngörülen süreyi kendiliğinden uzatmaz. Mahkemenin daha sonra yapacağı dava veya şerh tebligatı gerekirse kendi tebligat rejimine tabidir; arabulucunun iletişim yoluyla davetinin bütün şartları yerine otomatik olarak 7201 sayılı Kanunun yurt dışı adli tebligat süreci konulmaz.
İlk Toplantıya Katılmama: Güncel Gider ve Vekâlet Ücreti Kuralı
6325 sayılı Kanun m.18/A-11’deki yaptırımın uygulanması için, tarafın geçerli mazeret göstermeden ilk toplantıya katılmaması nedeniyle sürecin sona ermesi ve bu durumun son tutanakta belirtilmesi gerekir. Her iletişim aksaması veya her sonraki toplantı yokluğu bu hükmün şartını kendiliğinden oluşturmaz.
7531 sayılı Kanun m.25 ile değiştirilen düzenlemeye göre, bu taraf davada kısmen veya tamamen haklı çıksa bile karşı tarafın ödemekle yükümlü olduğu yargılama giderlerinin yarısından sorumlu tutulur; lehine AAÜT’ye göre belirlenen vekâlet ücretinin de yarısına hükmedilir. Eski metindeki “giderlerin tamamı ve hiç vekâlet ücreti yok” anlatımı güncel kural değildir. İş uyuşmazlıklarında 7036 sayılı Kanun m.3/12 aynı Kanunun m.28’iyle değiştirilmiştir.
İki tarafın da ilk toplantıya katılmaması nedeniyle sona eren süreçte, açılacak davada tarafların yaptıkları yargılama giderleri kendi üzerlerinde bırakılır. Özel kanun istisnaları saklıdır: tüketici uyuşmazlıklarında 6502 sayılı Kanun m.73/A-2 gereğince m.18/A-11 tüketici aleyhine uygulanmaz. Yurt dışında ikamet etmek tek başına bütün dosyalarda geçerli mazeret oluşturmaz; katılım engeli zamanında bildirilir ve yetkili vekille veya uygun uzaktan yöntemle katılım planlanır.
Anlaşma Belgesi, Son Tutanak ve İcra Edilebilirlik Ayrımı
Sürecin nasıl sonuçlandığını gösteren son tutanak ile borç, ödeme veya devir yükümlülüklerini düzenleyen anlaşma belgesi aynı işlevde değildir. 6325 sayılı Kanun m.18/4’te, şerhin kanunen zorunlu olduğu hâller hariç, taraflar ve avukatları ile arabulucunun birlikte imzaladığı anlaşma belgesinin şerhsiz ilam niteliğinde olduğu düzenlenir. Ticari uyuşmazlıkta avukatlar ile arabulucunun birlikte imzası için ayrıca hüküm vardır. İmza düzeni ve özel şerh zorunluluğu kontrol edilmeden her anlaşmanın doğrudan icraya konulacağı söylenmez.
Taşınmaz ve Kira Anlaşmalarındaki Özel Şerh
Taşınmaz devri veya sınırlı ayni hak kurulmasına ilişkin m.17/B kapsamındaki anlaşmada, taşınmazın bulunduğu yer sulh hukuk mahkemesinden icra edilebilirlik şerhi alınması zorunludur. Ayrıca m.18/B kapsamındaki kira, paylaştırma, ortaklığın giderilmesi, kat mülkiyeti ve komşu hakkı uyuşmazlıklarında düzenlenen anlaşma belgeleri için m.18/B-3’te özel şerh zorunluluğu vardır. Taşınmazla ilgili anlaşmada taşınmazın bulunduğu yer; diğerlerinde arabulucunun görev yaptığı yer sulh hukuk mahkemesi esas alınır. Genel m.18/4 imza kuralı bu zorunluluğu kaldırmaz.
7531 sayılı Kanun m.24 ve m.26 ile m.17/B-6 ve m.18/B-5’e tescil yolu eklenmiştir. Taşınmaz devri veya sınırlı ayni hakka ilişkin anlaşmada şerh alındıktan sonra taraflardan biri tapu müdürlüğünden tescil isteyebilir. Müdürlük, taşınmaz mevzuatının gerektirdiği incelemeyi yaparak resmî senet düzenlenmeksizin tescil talebini yerine getirir. Bu, çevrim içi toplantının veya imzalı PDF’nin kendiliğinden tapuyu değiştirmesi değildir; mahkeme şerhi ve tapu incelemesi atlanmaz.
Ödeme Planı ve Anlaşmanın Kapsamı
Para birimi, hesap sahibi ve IBAN, ödeme günleri, banka masrafları, temerrüt sonucu ve varsa kur hesabı açık yazılır. Anlaşma belgesi sadece “taraflar uzlaştı” biçiminde bırakılmaz; borcun konusu, miktarı ve ifa koşulları icraya elverişli olmalıdır. m.18/5 gereğince üzerinde anlaşılan hususlar hakkında yeniden dava açılmaz; anlaşmanın geçerliliğine yönelik ayrı hukuki itirazlar bu hükümle karıştırılmaz. Anlaşmaya katılmayan üçüncü kişinin hakkı, tarafların kendi aralarındaki iradesiyle ortadan kaldırılamaz.
Örnek Süreç
Almanya’da yaşayan ev sahibi, Mersin’deki kiracısıyla kira borcu ve tahliye konusunda uyuşmazlık yaşıyor olsun. Dava şartı arabuluculuk başvurusu yapılır. Ev sahibi, Türkiye’deki avukatına arabuluculuk ve sulh yetkisini içeren vekâletname verir. Arabulucu kiracı ve avukatla toplantıyı planlar; müvekkil gerekirse görüntülü olarak müzakereye katılır. Ödeme ve tahliye tarihleri konusunda anlaşılırsa metin somutlaştırılır ve kanuni imza usulü tamamlanır. Anlaşma sağlanmazsa son tutanakla dava yoluna geçilir.
Yurt Dışından Arabuluculuk İçin Hazırlık Dosyası
Toplantıdan önce uyuşmazlığın tarafları, talep edilen sonuç ve müzakere edilecek konular belirlenir. Kira bedelinin ödenmesi, tahliye tarihi, depozitonun iadesi ve taşınmazdaki hasarın giderilmesi ayrı konulardır. Bunların hepsinin aynı başvuruda anılması, her konuda anlaşmaya varıldığı anlamına gelmez. Müvekkile hangi başlıklarda görüşme yapılacağı ve hangi belgelerin gerektiği açıklanır. Yurt dışında bulunmak, kendi adına yapılan anlaşmanın kapsamını bilmeden imza vermek için gerekçe değildir.
Hazırlıkta sözleşme, ödeme kayıtları, önceki ihtarlar, tarafların iletişim bilgileri ve varsa devam eden dava veya icra dosyası bir araya getirilir. Bir şirket tarafsa doğru unvan ve temsil yetkisi kontrol edilir. Şirket ortağı, müdür, çalışan ve avukat aynı temsil sıfatına sahip değildir. İş uyuşmazlıklarında kanunun özel olarak düzenlediği temsil imkânları ayrıca değerlendirilir; bir yakının telefonla toplantıya katılması, o kişiye bütün uyuşmazlıklarda anlaşma imzalama yetkisi vermez.
Uzaktan Görüşmede Serbest İrade ve Gizlilik
Görüşmenin çevrim içi yapılması, tarafların sözünü serbestçe söyleyebilmesi ve birbirini anlayabilmesi gereğini ortadan kaldırmaz. Katılımcının yanında kimlerin bulunduğu, tercüman ihtiyacı ve ayrı görüşme yapılacaksa iletişim yöntemi önceden açıklığa kavuşturulur. Ortak kullanılan bir cihazdan veya üçüncü kişilerin konuşmayı duyduğu ortamdan katılım, gizlilik bakımından sorun yaratır. Taraflardan birinin bağlantı sorunu nedeniyle görüşmeleri takip edememesi, anlaşma şartlarını kabul ettiği şeklinde yorumlanmaz.
Arabuluculuk Kurulunun 10 Nisan 2025 tarihli yer koşullarına ilişkin tavsiyesi, serbest irade, eşitlik, gizlilik ve ortak ya da ayrı görüşme imkânlarını vurgular. Bu tavsiye, uzaktan görüşmeyi genel olarak yasaklayan bir kanun hükmü gibi sunulmaz. Önemli olan somut toplantının hukuki güvenceleri koruyacak şekilde yürütülmesidir. Arabulucu, görüşmenin ve imza aşamasının usulünü taraflarla birlikte netleştirir.
Vekâlet Yetkisi ve Müvekkilin Talimatı
Avukatın dış temsil yetkisi ile müvekkilin görüşmeye ilişkin talimatı ayrı değerlendirilir. Vekâletnamede arabuluculuk ve gerekli özel yetkilerin bulunması, her tutarın veya her anlaşma şartının müvekkille konuşulmadan kabul edilmesi gerektiği anlamına gelmez. Ödeme planı, tahliye tarihi, ibra kapsamı veya başka bir hakkın sona ermesi gibi önemli sonuçlar önceden açıklanır. Müvekkilin kabul ettiği sınırlar, anlaşma metnindeki yükümlülüklerle karşılaştırılır.
Yetki eksikliği fark edildiğinde belgenin tamamlanması veya uygun temsil yöntemi değerlendirilir. Konsolosluk randevusunun ileride olması, mevcut toplantı ve sürelerin kendiliğinden ertelendiği anlamına gelmez. Durum arabulucuya zamanında bildirilir. Türkçe bilmeyen müvekkilin yalnız avukatına güvendiğini söylemesi de imzalayacağı metnin anlamının açıklanmasını gereksiz kılmaz. Tercüman kullanılıyorsa kişinin kimliği, rolü ve gizlilik yükümlülüğü görüşmenin düzeni içinde ele alınır.
Kısmi Anlaşma ile Bütün Uyuşmazlığın Sona Ermesi
Taraflar bazı konularda anlaşıp diğerlerini çözememiş olabilir. Bu durumda anlaşmanın kapsamı açıkça yazılır. Örneğin yalnız birikmiş kira borcu için ödeme planı yapılmışsa tahliye, hasar veya depozito hakkında da anlaşılmış gibi metin kurulmaz. Son tutanak ve anlaşma belgesi, çözülen ve çözülmeyen hususlar bakımından birbiriyle tutarlı olmalıdır. Hangi talebin daha sonra dava konusu yapılabileceği bu kapsam üzerinden değerlendirilir.
Devam eden icra veya dava dosyası varsa anlaşmanın bu dosyada hangi işlemi gerektirdiği ayrıca belirlenir. Ödeme planı yapılması ile takipten feragat, haczin kaldırılması veya davadan feragat aynı işlem değildir. Dosya numarası, yapılacak usul işlemi ve bunu kimin yerine getireceği anlaşılır yazılır. Anlaşmaya katılmayan başka bir alacaklının haczi, tarafların kendi aralarındaki anlaşmasıyla kendiliğinden kalkmaz.
İmza Öncesi Son Metin Kontrolü
İmzalanacak son metnin bütün sayfaları, ekleri ve değişiklikleri birlikte okunur. Müzakere sırasında konuşulan taslak ile son imzalanacak belge aynı olmayabilir. Para birimi, toplam borç, taksitler, ödeme hesabı, banka kesintileri, gecikme sonucu ve varsa ibra şartı tek tek karşılaştırılır. Yalnız imza sayfasını görmek veya başka dildeki metnin kısa özetine dayanmak yeterli değildir. Birden fazla nüsha hazırlanmışsa nüshaların aynı içeriği taşıdığı kontrol edilir.
Sıradan e-posta onayı, taranmış imza görüntüsü ve güvenli elektronik imza aynı hukuki araç değildir. Uygulanacak imza düzeni, belgenin ilam niteliği ve zorunlu icra edilebilirlik şerhi gereği ayrı incelenir. Özellikle kira ve taşınmaz uyuşmazlıklarında yukarıda açıklanan özel şerh hükümleri atlanmaz. Çevrim içi toplantının tamamlanması, mahkeme şerhinin veya tapu işleminin de tamamlandığı şeklinde raporlanmaz.
Anlaşmanın Uygulanması ve Yurt Dışı Bağlantısı
Görüşme sonrasında ödeme veya teslim yükümlülüğü varsa ifa belgeleri saklanır. Banka talimatı verilmesi ile alıcı hesaba paranın geçmesi ayrı aşamalardır. Tahliye veya mal tesliminde teslim tarihi, teslim alınan şey ve varsa eksiklikler uygun kayıtla gösterilir. Müvekkile hangi yükümlülüğün yerine getirildiği, hangisinin henüz vadesinin gelmediği ve hangisinin ihlal edildiği açıkça bildirilir. Anlaşma belgesinin varlığı, fiilî tahsilatın gerçekleştiği anlamına gelmez.
Türk arabuluculuk anlaşmasının Almanya’da icrası isteniyorsa, belgenin orada kendiliğinden Türk ilamıyla aynı sonuç doğurduğu varsayılmaz. İcra edileceği devletin kuralları ve uygulanabilir milletlerarası düzenlemeler ayrıca incelenir. Bu yazı Türkiye’deki arabuluculuk sürecine odaklanır. Mersin ofisi Mersin’de bulunan bürodan yürütülen Türkiye geneli koordinasyonda, görüşme, anlaşma, gerekli şerh ve uygulama aşamaları birbirinden ayrılarak takip edilir.
Kontrol Listesi
- Uyuşmazlık dava şartı arabuluculuğa tabi mi?
- Başvuru doğru arabuluculuk bürosuna yapıldı mı?
- Yurt dışı iletişim bilgileri güncel mi?
- Avukat vekâletnamesinde arabuluculuk yetkisi var mı?
- Sulh, ibra ve tahsil gibi özel yetkiler gerekiyorsa mevcut mu?
- Toplantı saati Türkiye ve Almanya açısından doğru mu?
- Uzaktan katılım yöntemi arabulucuyla netleştirildi mi?
- Tercüman gerekiyor mu?
- Anlaşma taslağı imzadan önce kontrol edildi mi?
- Son tutanak ve anlaşma belgesinin nüshası alındı mı?
Resmî Kaynaklar
- Adalet Bakanlığı Arabuluculuk Daire Başkanlığı
- 6325 sayılı Kanun ve Yönetmelik – Mevzuat Bilgi Sistemi
Sık Sorulan Sorular
Almanya’dan arabuluculuk toplantısına katılabilir miyim?
Katılım yöntemi arabulucu ve dosya şartlarına göre planlanabilir; avukatla temsil de mümkündür.
Avukat tek başına toplantıya katılabilir mi?
Usulüne uygun vekâlet ve gerekli özel yetkiler varsa avukat tarafı temsil edebilir.
Vekâletnamede arabuluculuk yazması gerekir mi?
Alternatif uyuşmazlık çözüm yolları ve anlaşmanın sonuçlarına göre açık yetkiler kontrol edilmelidir.
Toplantı Zoom ile yapılabilir mi?
Arabulucu güvenli ve gizliliği sağlayan uzaktan iletişim yöntemini taraflarla planlayabilir; son tutanak ve imza usulü ayrıca kanuna uygun olmalıdır.
Toplantıya hiç katılmazsam ne olur?
Geçerli mazeretsiz ilk toplantı yokluğu nedeniyle süreç sona ererse, m.18/A-11 şartlarıyla karşı tarafın ödemesi gereken yargılama giderlerinin yarısından sorumluluk ve lehe vekâlet ücretinin yarısına hükmedilmesi kuralı uygulanır. İki tarafın yokluğu ve tüketici lehine özel istisna ayrı değerlendirilir. Yalnız yurt dışında bulunmak genel bir muafiyet değildir.
Türkçe bilmiyorsam tercüman kullanabilir miyim?
Evet, ihtiyaç arabulucuya önceden bildirilmelidir.
Anlaşma yapılırsa dava açılır mı?
Anlaşılan hususlarda 6325 sayılı Kanundaki sonuçlar uygulanır; anlaşmanın kapsamı önemlidir.
Taşınmazı arabuluculuk anlaşmasıyla devredebilir miyim?
m.17/B veya m.18/B kapsamındaki taşınmaz devri anlaşmasında önce zorunlu icra edilebilirlik şerhi alınır. Ardından taraflardan biri tapuya tescil başvurusu yapar. Tapu müdürlüğü mevzuat incelemesinden sonra resmî senet düzenlemeden tescili gerçekleştirir. Yalnız online görüşme veya imzalı PDF tescilin yerine geçmez.
Almanya’daki hesabımdan ödeme planı yapılabilir mi?
Evet; para birimi, banka masrafı, kur ve ödeme tarihi metinde açıkça düzenlenmelidir.
Arabuluculukta verilen bilgiler gizli midir?
6325 sayılı Kanunun gizlilik hükümleri uygulanır; kanuni istisnalar saklıdır.
Türkiye Geneli ve Mersin Uygulaması
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosunun İstanbul ve Mersin’de fiziksel ofisleri bulunmaktadır. Yetki ve usul kuralları çerçevesinde Türkiye geneli arabuluculuk ve dava dosyaları Mersin’den koordine edilir.
Yazar ve Hukuki İnceleme
Av. Halil Bakırcı – Mersin Barosu Sicil No: 3472. Bu içerik genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu sitesinden daha fazla şey keşfedin
Son gönderilerin e-postanıza gönderilmesi için abone olun.
