TCK m.75 Önödeme Nedir?

Önödeme, TCK m.75’in genel sınırlarına veya m.75/6’daki özel katalog düzenlemesine giren suçlarda, kanunda hesaplanan miktar ile giderlerin süresinde ödenmesi hâlinde ceza davasının açılmasını önleyen; dava açılmışsa kanundaki şartlarla davanın düşmesini sağlayan alternatif bir çözüm kurumudur. m.75/6’daki katalog nedeniyle kurum yalnız hapis cezasının üst sınırı altı ayı aşmayan suçlarla sınırlı değildir.

Önödeme bir “cezayı kabul sözleşmesi” veya mağdurla uzlaşma değildir. Ödeme Cumhuriyet savcılığının veya mahkemenin hesapladığı kamu alacağı niteliğindeki tutar üzerinden yapılır. Mağdura ödeme yapılması önödemenin yerine geçmez. Mağdurun önödemeyi kabul etmesi de gerekli değildir.

Uzlaştırma ile en önemli fark budur. Uzlaştırmada şüpheli ile mağdur veya suçtan zarar görenin iradeleri ve uzlaşma edimi merkezdeyken, önödemede TCK m.75’in objektif koşulları ve devlete yapılacak ödeme belirleyicidir.

Hangi Suçlar Önödemeye Tabidir?

TCK m.75/1’in genel kuralına göre suç öncelikle uzlaştırma kapsamında olmamalıdır. Ardından yaptırım yönünden iki ana gruptan birine girmelidir: yalnız adlî para cezasını gerektiren suç veya ilgili kanun maddesinde öngörülen hapis cezasının üst sınırı altı ayı aşmayan suç.

Bu genel sınırın yanında TCK m.75/6 belirli suçları ceza üst sınırına bakılmaksızın ayrıca önödeme kapsamına alır. Güncel katalogda TCK m.98/1’deki yardım veya bildirim yükümlülüğünün yerine getirilmemesi, TCK m.125’teki hakaret suçu (m.125/3-a’daki kamu görevlisine görevinden dolayı hakaret hâli hariç), genel güvenliğin taksirle tehlikeye sokulması, çevrenin taksirle kirletilmesi, özel işaret ve kıyafetleri usulsüz kullanma, suçu bildirmeme ile m.75/6’da sayılan bazı özel kanun suçları bulunmaktadır.

Bu nedenle yalnız “cezanın üst sınırı altı ayı geçiyor” diye önödeme ihtimali dışlanmaz; m.75/6’daki özel katalog da kontrol edilir. Tersine, üst sınır altı ayın altında olsa bile suç uzlaştırma kapsamındaysa önödeme değil uzlaştırma uygulanır.

Hakaret Suçu 2026’da Önödemeye Tabi mi?

Evet, ancak önemli bir istisna vardır. 25 Aralık 2025’te yürürlüğe giren 7571 sayılı Kanun, TCK m.75/6’daki hakaret hükmünü değiştirmiştir. Güncel düzenlemeye göre TCK m.125/3-a’daki kamu görevlisine görevinden dolayı hakaret hâli hariç TCK m.125 kapsamındaki hakaret suçları önödeme kapsamındadır.

Aynı reformla hakaret CMK m.253’teki uzlaştırma rejiminden çıkarılmıştır. Bu nedenle 2026 yılında sosyal medya, WhatsApp, e-posta, yüz yüze veya başka biçimde işlenen şikâyete tabi hakaret dosyalarında eski “uzlaşma bürosuna gider” bilgisi güncel değildir. Suç tarihi ve geçiş hükmü ayrıca incelenmekle birlikte, yeni sistemde önödeme merkezi hâle gelmiştir.

Kamu görevlisine görevi nedeniyle hakaret ise TCK m.125/3-a istisnası nedeniyle bu özel önödeme kataloğunda değildir. Somut fiilin mağdurun kamu göreviyle bağlantısı ve isnat edilen fıkra doğru belirlenmelidir.

Önödeme Tutarı Nasıl Hesaplanır?

TCK m.75/1 hesap yöntemini açıkça belirler. Suç yalnız maktu adlî para cezası gerektiriyorsa maktu miktar; adlî para cezası maktu değilse aşağı sınır esas alınır. Hapis cezası bakımından cezanın aşağı sınırındaki gün sayısının her günü için 100 TL üzerinden miktar hesaplanır. Hapis ve adlî para cezası birlikte öngörülmüşse hapis için bu günlük hesap ile adlî para cezasının aşağı sınırı toplanır.

Bu ana miktara soruşturma giderleri de eklenir. Bu nedenle internette yalnız suç maddesine bakarak hesaplanan tutar, savcılığın resmî ihtarındaki toplamla aynı olmayabilir. Tebligattaki ödeme kalemleri ve soruşturma gideri ayrı ayrı kontrol edilir.

Suç maddesinde üst sınırı altı ayı aşmayan hapis veya adlî para cezasından yalnız birinin uygulanabileceği seçimlik yaptırım varsa TCK m.75/4 uyarınca önödeme miktarı adlî para cezası esas alınarak belirlenir.

Önödeme İçin 10 Günlük Süre Ne Zaman Başlar?

TCK m.75/1’e göre ödeme süresi Cumhuriyet savcılığınca yapılacak tebliğ üzerine 10 gündür. Süre, önödeme ihtarının usulüne uygun tebliğ edildiği tarihten itibaren hesaplanır. Yurt dışındaki kişi için tebligatın hangi tarihte tamamlandığı bu nedenle kritik önemdedir.

Dosyadaki eski Türkiye adresine gönderilmiş fakat usulüne uygun tebliğ edilmemiş bir evrak nedeniyle kişinin ödeme hakkını kullandığı varsayılamaz. Buna karşılık Tebligat Kanunu ve ilgili uluslararası kurallara uygun biçimde tamamlanmış yurt dışı tebligatı süreyi başlatır.

On günlük sürede yalnız parayı ödemek değil, taksit istenecekse taksit talebini de yapmak gerekir. Süre geçtikten sonra “üç taksit istiyorum” talebi TCK m.75/1’deki açık zaman şartını karşılamaz.

Önödeme Üç Taksitte Ödenebilir mi?

Evet. Fail 10 günlük süre içinde talep ederse Cumhuriyet savcısı önödeme miktarının birer ay ara ile üç eşit taksit hâlinde ödenmesine karar verir. Bu imkân kanunda açıkça düzenlenmiştir ve ayrı bir ekonomik durum ispatı şartına bağlanmamıştır.

Ancak taksit disiplini kesindir. TCK m.75/1, taksitlerin süresinde ödenmemesi hâlinde önödemenin hükümsüz kalacağını ve soruşturmaya devam edileceğini düzenler. Bir taksitin gecikmesi üzerine kalan tutarı sonradan topluca yatırmak, kanunen önödeme sonucunu otomatik olarak geri getirmez.

Yurt dışından ödeme yapan kişi banka transferi, kur farkı veya tatil günü nedeniyle gecikme riski yaşamamalıdır. Ödeme yöntemini önceden savcılık/ilgili tahsil biriminden doğrulamak ve son güne bırakmamak gerekir.

Yurt Dışından Önödeme Nasıl Yapılır? TCK 75 | 2026

Önödeme tutarı yalnızca dosyadaki resmî ihtar ve yetkili tahsilat talimatına göre ödenmelidir. Yurt dışındaki kişi önce belgenin gerçekliğini, soruşturma veya kovuşturma numarasını, toplam tutarı, giderleri, son tarihi ve belirtilen ödeme kanalını doğrulamalıdır. İnternetten bulunan veya üçüncü kişilerce iletilen bir banka hesabına, dosyadaki resmî talimatla eşleştirilmeden ödeme yapılmamalıdır.

Türkiye’de avukatla takip edilen dosyada vekil, önödeme evrakını UYAP ve dosya üzerinden; tahsilat yöntemini ise resmî ihtar, ilgili Cumhuriyet başsavcılığı veya yetkili tahsil biriminden doğrulayabilir. Ödemeyi kişinin kendisi yapması hâlinde dekont veya ödeme kaydında yalnızca yetkili merciin talimatında istenen dosya/referans ve kimlik bilgileri kullanılmalıdır; standart bir IBAN veya açıklama formatı varmış gibi hareket edilmemelidir.

Yabancı banka hesabından doğrudan kamu tahsil hesabına para gönderilmesi teknik olarak her kurumda aynı biçimde çalışmayabilir. Banka masrafı nedeniyle eksik tutar ulaşması riski vardır. Bu nedenle ödeme kanalının dosya bazında teyit edilmesi ve dekontun savcılığa sunulması en güvenli yöntemdir.

Ödeme avukat veya üçüncü kişi tarafından yapılabiliyorsa dahi dekontun hangi şüpheli ve hangi soruşturma için olduğu açık olmalıdır. Önödeme hakkının süresinde kullanıldığını ispatlayan temel belge ödeme makbuzudur.

Yurt Dışı Tebligatında Süre Başlangıcı Nasıl Kontrol Edilir?

Yurt dışındaki şüpheliye tebligat Tebligat Kanunu, ilgili uluslararası sözleşmeler ve somut ülkeye göre uygulanacak yöntem çerçevesinde yapılır. Tebliğ mazbatası veya elektronik kayıt, 10 günlük sürenin başlangıcını gösterir.

Türk vatandaşı olup yurt dışında yaşayan kişiler için dış temsilcilik aracılığıyla özel tebligat usulleri gündeme gelebilir. Yabancı vatandaş veya farklı ülke koşullarında uygulanacak yöntem değişebilir. Bu nedenle “evrak e-postama geldi, süre başladı” veya “mesaj görmedim, hiçbir tebligat yoktur” şeklinde genel sonuç kurulmaz.

Süre tartışması varsa önce dosyadaki tebligat evrakı alınır. Tebliğ tarihi, tebligatın kime yapıldığı, adres ve uygulanan madde kontrol edilir. Önödeme fırsatı hiç usulüne uygun verilmeden iddianame düzenlenmişse TCK m.75/3 kovuşturma aşamasında da önödeme mekanizmasının işletilmesini sağlar.

Dava Açılmışsa Artık Önödeme Yapılamaz mı?

Yapılabilir. TCK m.75/2, özel kanun hükümleri gereğince işin doğrudan mahkemeye intikal ettiği durumlarda hâkimin bildirim yaparak önödeme imkânı sağlamasını düzenler. Fail hesaplanan miktarı yargılama giderleriyle birlikte ödediğinde kamu davası düşer.

TCK m.75/3 ise Cumhuriyet savcılığının önödeme işlemi yapmadan dava açması veya kovuşturmada fiilin hukuki niteliğinin değişerek önödeme kapsamındaki bir suça dönüşmesi hâlinde aynı mekanizmanın mahkemece uygulanacağını düzenler.

Bu hüküm özellikle 2025 sonunda hakaret suçunun önödeme kapsamına alınmasından önce açılmış ve 2026’da devam eden dosyalarda önem taşımaktadır. Lehe kanun ve geçiş hükümleri somut olayın suç ve karar tarihine göre ayrıca değerlendirilir.

Önödeme Yapılırsa Dosya Nasıl Sonuçlanır?

Soruşturma aşamasında TCK m.75 koşullarına uygun ve süresinde ödeme yapılırsa kişi hakkında kamu davası açılmaz; savcılık kovuşturmaya yer olmadığına karar verir. Mahkeme aşamasında m.75/2 veya m.75/3 uygulanıp ödeme yapılırsa kamu davasının düşmesine karar verilir.

Bu sonuç beraat kararı değildir ve mahkûmiyet de değildir. Devlet, önödeme şartının yerine getirilmesi nedeniyle ceza yargılamasını sürdürmez. Bu nedenle önödeme ile “suçu mahkemede kabul etme” kavramı aynı değildir.

Ancak ödeme yapmadan önce suç vasfı ve önödeme hesaplaması kontrol edilmelidir. Kişinin fiili işlemediğine dair açık delili varsa ve dosyanın esas yönünden değerlendirilmesini istiyorsa önödeme tercihinin hukuki sonuçları savunma stratejisiyle birlikte ele alınmalıdır.

Beş Yıl İçinde Yeni Bir Önödeme Suçu İşlenirse Ne Olur?

TCK m.75/1’e göre taksirli suçlar hariç olmak üzere, önödemeye bağlı KYOK veya düşme kararının tarihinden itibaren beş yıl içinde önödemeye tabi başka bir suç işlenirse yeni dosyada teklif edilecek önödeme miktarı yarı oranında artırılır.

Ayrıca m.75/6 kapsamındaki katalog suçlardan aynı suçun beş yıl içinde tekrar işlenmesi hâlinde, fail hakkında aynı suç nedeniyle önödeme hükümleri uygulanmaz. Bu iki kural birbirinden farklıdır: biri miktarın yüzde elli artırılması, diğeri belirli katalog suçunun tekrarında önödemenin hiç uygulanmamasıdır.

Bu nedenle savcılık TCK m.75/7’deki özel kayıt sistemini kontrol eder. Önceki önödeme işlemi standart mahkûmiyet sicili olmasa da sonraki önödeme değerlendirmesinde kullanılır.

Önödeme Adlî Sicile İşler mi?

Önödeme nedeniyle verilen KYOK veya düşme kararı bir mahkûmiyet kararı değildir. Bu nedenle klasik anlamda mahkûmiyet adlî sicil kaydı oluşturmaz. Bununla birlikte TCK m.75/7, önödemeyle verilen KYOK ve düşme kararlarının bunlara mahsus özel bir sisteme kaydedileceğini açıkça düzenler.

Bu özel kayıtlar herkesin erişimine açık sabıka kaydı değildir. Kanuna göre yalnız bir soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak Cumhuriyet savcısı, hâkim veya mahkeme tarafından istenmesi hâlinde ve m.75’te belirtilen amaç için kullanılabilir.

Yurt dışında vize veya oturum başvurusunda kişiye “mahkûm oldunuz mu?” diye sorulması ile “hakkınızda ceza soruşturması oldu mu?” sorusu farklıdır. Başvuru formu hangi bilgiyi soruyorsa gerçeğe uygun cevap verilmelidir.

Önödeme Mağdurun Tazminat Hakkını Ortadan Kaldırır mı?

Hayır. TCK m.75/5 açıkça, önödeme nedeniyle kamu davasının açılmaması veya ortadan kaldırılmasının kişisel hakkın istenmesini, malın geri alınmasını ve müsadereye ilişkin hükümleri etkilemeyeceğini düzenler.

Dolayısıyla şüpheli devlete önödeme tutarını yatırmış olsa bile mağdurun zararının ayrıca tazmini gerekebilir. Trafik, mala zarar, hakaret veya başka bir olayda maddi/manevi tazminat koşulları özel hukuk hükümlerine göre değerlendirilir.

Önödeme, mağdurla “her konuda helalleşme” belgesi değildir. Mağdurun özel hukuk talebi ayrıca sulh, ibra veya yargı yoluyla sonuçlandırılmadıkça devam edebilir.

Yurt Dışındaki Kişi Önödeme Dosyasını Avukatla Takip Edebilir mi?

Evet. Avukat soruşturma veya mahkeme dosyasını inceleyebilir, önödeme ihtarının tebliğ durumunu ve hesaplamayı kontrol edebilir, taksit talebini süresinde sunabilir ve ödeme dekontunun dosyaya işlenmesini takip edebilir. Bu işlemler için kişinin her aşamada Türkiye’ye gelmesi gerekmez.

Vekâletname Türk konsolosluğunda düzenlenebilir. Yabancı noter önünde düzenlenen vekâletnamede ülkeye göre apostil veya diğer tasdik ve Türkçe tercüme işlemleri tamamlanır.

Önödeme süresi kısa olduğu için vekâlet işleminin ihtar geldikten sonra son güne bırakılması risklidir. Yurt dışındaki kişi tebligatı alır almaz dosya numarası ve belgenin tamamını avukatına iletmelidir.

Yurt Dışından Önödemede En Sık Yapılan Hatalar

• Önödemeyi uzlaştırmayla aynı kurum sanmak.
• Güncel 10 günlük ödeme/taksit talebi süresini kaçırmak.
• Taksitlerden birini geciktirip önödemenin yine geçerli kalacağını düşünmek.
• Yabancı banka masrafı nedeniyle eksik tutar göndermek.
• Yetkili merciin ödeme talimatında istenen dosya/referans veya kimlik bilgilerini eksik kullanmak.
• Hakaretin 2026’da hâlâ uzlaştırma kapsamında olduğunu varsaymak.
• Kamu görevlisine görevinden dolayı hakaret istisnasını gözden kaçırmak.
• Dava açılmışsa artık önödeme yapılamayacağını sanmak.
• Önödemenin mağdurun tazminat hakkını da sona erdirdiğini düşünmek.
• Önödemenin adlî sicil mahkûmiyeti olduğunu veya hiçbir özel kayda girmediğini söylemek; iki ifade de eksiktir.

Resmî ve İlgili Kaynaklar

• 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu – TCK m.75
• Adalet Bakanlığı Alternatif Çözümler – Önödeme Genel Bilgiler
• Yurt Dışından Uzlaştırma Süreci – CMK 253
• Yurt Dışındaki Müştekinin Şikâyetten Vazgeçmesi – TCK 73

Sık Sorulan Sorular

Av. Halil Bakırcı tarafından hazırlanmış, Av. Emirhan Keskin tarafından incelenmiştir.

Yazar Bilgisi

Avukat Halil BAKIRCI, Mersin Barosu 3472 sicil numarasına kayıtlıdır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu bünyesinde ceza, aile, iş, gayrimenkul ve ticaret hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi sunmaktadır.

İnceleyen: Av. Emirhan Keskin · Mersin Barosu Sicil No: 5507

Av. Halil Bakırcı profilini inceleyin →