5510 m.81 Devlet Katkısı 1 Ağustos 2026’da Kaldırıldı: SGK’ya Dörtte Bir Hazine Katkısı Ne Oldu?
31 Temmuz 2026 tarihli 7590 sayılı Kanun, sosyal güvenlik finansmanında önemli bir yapısal değişiklik yaptı. 5510 sayılı Kanunun 81. maddesi yıllardır “Prim oranları ve Devlet katkısı” başlığını taşıyor ve üçüncü fıkrasında Hazine tarafından Sosyal Güvenlik Kurumuna yapılacak genel devlet katkısını düzenliyordu. 7590 sayılı Kanun m.15 hem madde başlığındaki “ve Devlet katkısı” ibaresini kaldırdı hem de bu katkının hukuki dayanağı olan üçüncü fıkrayı yürürlükten kaldırdı.
- 7590 m.15 tam olarak neyi değiştirdi?
- Kaldırılan 5510 m.81/3 ne diyordu?
- Değişiklik ne zaman yürürlüğe girdi?
- İşveren prim teşvikleri kaldırıldı mı?
- Sigortalının prim oranı değişti mi?
- SGK finansmanı bakımından hukuki sonuç
- Bütçe transferleri tamamen sona mı erdi?
- Muhasebe ve hukuk birimleri neyi kontrol etmeli?
- En sık yapılan yanlış yorumlar
- Sık sorulan sorular
7590 sayılı Kanun m.15 tam olarak neyi değiştirdi?
7590 sayılı Kanun m.15 iki doğrudan değişiklik içerir. Birincisi, 5510 sayılı Kanunun 81. maddesinin başlığı “Prim oranları ve Devlet katkısı” iken “Prim oranları” olarak değiştirilmiştir. İkincisi ve asıl mali sonuç doğuran değişiklik, aynı maddenin üçüncü fıkrasının yürürlükten kaldırılmasıdır.
Kanun koyucu burada üçüncü fıkradaki oranı azaltmamış, ödeme süresini değiştirmemiş veya katkıyı geçici olarak askıya almamıştır. Fıkra tümüyle yürürlükten kaldırılmıştır. Bu nedenle 1 Ağustos 2026 tarihinden itibaren 5510 m.81/3, Hazine tarafından SGK’ya yapılacak aylık dörtte bir katkının kanuni dayanağı değildir.
Resmî değişiklik metni TBMM’de yayımlanan 7590 sayılı Kanun m.15 üzerinden; 5510 sayılı Kanunun güncel konsolide metni Mevzuat Bilgi Sistemi üzerinden kontrol edilmelidir.
Kaldırılan 5510 m.81/3 ne düzenliyordu?
Yürürlükten kaldırılmadan önce üçüncü fıkra, Devletin Sosyal Güvenlik Kurumuna genel bir finansman katkısı yapmasını düzenliyordu. Kuralın temel hesap yöntemi, SGK’nın ay itibarıyla tahsil ettiği iki prim grubuna dayanıyordu: malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primleri ile genel sağlık sigortası primleri.
Eski hüküm uyarınca Devlet, bu tahsilat toplamının dörtte biri oranında Kuruma katkı yapıyordu. Devlet katkısı olarak hesaplanan tutarın, SGK’nın talebini izleyen 15 gün içinde Hazine tarafından Kuruma ödenmesi gerekiyordu. Bu sistem, belirli bir işverenin veya sigortalının prim borcundan indirim yapılması şeklinde değil; Kurumun genel finansmanına bütçeden kaynak aktarılması şeklinde çalışıyordu.
Bu ayrım hukuken önemlidir. Örneğin bir işverenin 5510 m.81’in diğer bentlerinde veya başka kanunlarda öngörülen prim indirimi, işverenin ödeyeceği prim yükünü etkileyebilir. Eski m.81/3 ise prim tahsil edildikten sonra SGK’nın finansmanına Hazine katkısını düzenliyordu. Dolayısıyla aynı maddede yer alsalar bile hukuki işlevleri aynı değildi.
Değişiklik ne zaman yürürlüğe girdi?
7590 sayılı Kanun 31 Temmuz 2026 tarihinde yayımlandı. Ancak m.15 için genel “yayımı tarihinde” kuralı uygulanmadı. Kanunun m.31/c bendi açıkça 15. maddenin 1 Ağustos 2026 tarihinde yürürlüğe gireceğini düzenledi.
Bu nedenle 5510 m.81’in üçüncü fıkrası 31 Temmuz 2026 günü itibarıyla hâlen kanunda mevcutken, 1 Ağustos 2026’dan itibaren yürürlükten kaldırılmıştır. Dönemsel hesaplarda bu tarih esas alınmalıdır.
Yürürlük tarihinin ayrı yazılmış olması, düzenlemenin kanunun yayımlanmasından sonraki gün uygulanmaya başlamasını sağlar. SGK finansman kayıtları, Hazine talepleri ve bütçe transferlerinin hukuki dayanağı değerlendirilirken 1 Ağustos 2026 öncesi ve sonrası dönem birbirinden ayrılmalıdır.
İşveren prim teşvikleri de kaldırıldı mı?
Hayır. 7590 m.15’in doğrudan yaptığı işlem, 5510 m.81’in üçüncü fıkrasını kaldırmaktır. Bu değişiklikten “5510 m.81’deki bütün prim teşvikleri kaldırıldı” sonucu çıkarılamaz. Maddenin farklı bentlerinde ve başka kanunlarda yer alan işveren prim indirimleri, teşvikleri ve Hazine destekleri kendi yürürlük hükümlerine göre değerlendirilir.
5510 m.81 içinde farklı sigortalılık ve işveren grupları için prim oranları ile belirli indirim düzenlemeleri bulunur. Bunların her biri için ayrıca kanuni dayanak, yararlanma şartı ve yürürlük durumu kontrol edilmelidir. Üçüncü fıkranın kaldırılması, maddede kalan diğer hükümlerin metinden çıkarılması anlamına gelmez.
Örneğin özel sektör işverenleri yönünden prim teşvikleri incelenirken işyerinin niteliği, borç durumu, bildirgelerin süresinde verilmesi, primlerin süresinde ödenmesi ve ilgili teşvik hükmünün yürürlükte olup olmadığı ayrı ayrı değerlendirilir. 1 Ağustos 2026 değişikliği bu şartları kendiliğinden ortadan kaldırmaz.
İş hukuku ve prim yükleriyle ilgili güncel rehberler için sitedeki SGK işten çıkış kodları 2026, SGK yersiz ödeme ve geri alma ve iş kazasında SGK rücu sorumluluğu içerikleri ayrıca incelenebilir.
Sigortalının prim oranı bu değişiklikle değişti mi?
7590 m.15 doğrudan sigortalının ücretinden kesilecek prim oranlarını yeniden belirleyen bir hüküm değildir. Kanun, 81. maddenin üçüncü fıkrasındaki SGK’ya yapılan genel devlet katkısını kaldırmıştır. Sigortalının malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları, genel sağlık sigortası veya diğer prim oranları, 5510 sayılı Kanunun ilgili fıkra ve bentlerine göre uygulanmaya devam eder.
Bu nedenle bordro uygulamasında “devlet katkısı kaldırıldı, sigortalı payı dörtte bir arttı” şeklinde bir hesap yapılamaz. Kaldırılan dörtte birlik oran, sigortalının ücretinden kesilen bir pay değil, SGK’nın tahsil ettiği belirli primlere göre Hazine tarafından Kuruma yapılan transferin hesaplama oranıydı.
Aynı şekilde işveren payının otomatik olarak dörtte bir artması da söz konusu değildir. İşveren ve sigortalı prim oranlarında değişiklik yapılabilmesi için bunları düzenleyen hükümlerde ayrıca değişiklik gerekir. 7590 m.15’in metninde böyle bir oran değişikliği yoktur.
SGK finansmanı bakımından hukuki sonuç nedir?
Değişikliğin doğrudan sonucu, 5510 m.81/3’teki özel finansman mekanizmasının kanundan çıkarılmasıdır. Bu mekanizmada SGK’nın aylık malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları ile genel sağlık sigortası primi tahsilatı esas alınıyor, bu tutarın dörtte biri Hazine katkısı olarak hesaplanıyordu. 1 Ağustos 2026’dan itibaren bu hesaplama ve 15 günlük ödeme yükümlülüğü m.81/3’e dayandırılamaz.
Bu sonuç sosyal güvenlik bütçesinin bütün kamu kaynaklarından bağımsızlaştığı anlamına gelmez. Sosyal güvenlik sisteminin finansmanı yalnız m.81/3’ten ibaret değildir. Merkezi yönetim bütçesinden yapılan transferler, görev zararları, açık finansmanı, belirli prim teşviklerinde Hazinece karşılanan tutarlar veya ayrı kanuni düzenlemeler farklı hukuki dayanaklara sahip olabilir.
Hukuki analizde her transferin dayanağı ayrıştırılmalıdır. 7590 m.15 yalnız “Devlet SGK’ya artık hiçbir şekilde kaynak aktaramaz” sonucunu doğurmaz; kaldırılan şey 5510 m.81/3’ün belirli tahsilat kalemlerinin dörtte biri üzerinden kurduğu otomatik katkı formülüdür.
Bütçe transferleri tamamen sona mı erdi?
Hayır. Bir kanun hükmünün kaldırılması ile kamu bütçesinden SGK’ya yapılabilecek bütün transferlerin hukuken yasaklanması aynı şey değildir. Merkezi yönetim bütçesi, diğer kanun hükümleri, sosyal güvenlik teşvikleri veya özel finansman düzenlemeleri kapsamında Kuruma kaynak aktarımı yapılabilir.
Bu nedenle 7590 m.15 yorumlanırken “SGK’ya bütçeden tek kuruş aktarılmayacak” gibi mutlak ifadeler kullanılmamalıdır. Kanun metni böyle bir yasak getirmemiştir. Doğru ifade, 5510 m.81/3 kapsamında hesaplanan dörtte bir oranlı genel devlet katkısının kanuni dayanağının kaldırıldığıdır.
Bütçe hukukunda bir ödemenin kaynağı ve yetkisi önemlidir. 1 Ağustos 2026 sonrasındaki bir SGK transferinin hukuka uygunluğu incelenirken, aktarımın hangi bütçe tertibine ve hangi kanuni yetkiye dayandığı tespit edilmelidir; eski m.81/3’e atıf yapılması yeterli olmayacaktır.
Muhasebe, bordro ve hukuk birimleri neyi kontrol etmeli?
Özel sektör işverenlerinin bordro birimleri açısından ilk kontrol, bu değişikliğin çalışan ücretlerinden kesilen prim oranlarını otomatik değiştirmediğinin netleştirilmesidir. Bordro yazılımında yalnız “devlet katkısı kaldırıldı” gerekçesiyle sigortalı veya işveren prim oranlarının değiştirilmesi hukuka aykırı hesaplamaya yol açabilir.
SGK veya kamu maliyesiyle çalışan birimler bakımından ise 1 Ağustos 2026 öncesi ve sonrası transfer dönemleri ayrılmalıdır. Eski fıkraya göre doğmuş, hesaplanmış veya talep edilmiş bir tutarın hukuki durumu; vergiyi veya bütçe yükümlülüğünü doğuran dönemin hangi tarih aralığına ait olduğuna göre ayrıca incelenmelidir.
Teşviklerden yararlanan işverenler, kullandıkları teşvikin kanun numarasını ve madde/bent dayanağını kontrol etmelidir. Teşvik 5510 m.81’in başka bir bendi, 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu veya başka bir özel düzenlemeye dayanıyorsa, m.81/3’ün yürürlükten kaldırılması tek başına o teşviki sona erdirmez.
En sık yapılan yanlış yorumlar
“Devlet artık SGK’ya hiç katkı yapmayacak.” Bu ifade kanun metninden çıkarılamaz. Yalnız m.81/3’teki dörtte bir oranlı katkı sistemi kaldırılmıştır.
“İşveren prim teşvikleri bitti.” Yanlıştır. Her teşvikin ayrı hukuki dayanağı vardır. 7590 m.15 yalnız üçüncü fıkrayı kaldırmıştır.
“Çalışanın SGK kesintisi dörtte bir arttı.” Yanlıştır. Eski dörtte bir oran, sigortalı kesintisi değil SGK’nın belirli prim tahsilatları üzerinden hesaplanan Hazine katkısıydı.
“Değişiklik 31 Temmuz’da yürürlüğe girdi.” m.15 için özel yürürlük tarihi vardır: 1 Ağustos 2026.
Sık Sorulan Sorular
5510 m.81 devlet katkısı ne zaman kaldırıldı?
7590 m.15 ve m.31/c uyarınca 1 Ağustos 2026 tarihinde.
Kaldırılan devlet katkısı ne kadardı?
Eski m.81/3, SGK’nın ay itibarıyla tahsil ettiği malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları ile genel sağlık sigortası primlerinin dörtte biri oranında devlet katkısı öngörüyordu.
Hazine ödeme süresi kaç gündü?
Eski fıkraya göre hesaplanan tutar talebi izleyen 15 gün içinde Hazinece SGK’ya ödeniyordu.
Çalışanların SGK prim oranı arttı mı?
Bu değişiklik doğrudan sigortalı prim oranlarını değiştirmedi.
İşveren prim oranı arttı mı?
7590 m.15 işveren prim oranlarını doğrudan değiştiren bir hüküm değildir.
Beş puanlık veya başka prim teşvikleri de kalktı mı?
Bu madde nedeniyle otomatik olarak hayır. Her teşvik kendi yürürlük hükmüne göre kontrol edilir.
SGK’ya bütçeden hiç kaynak aktarılamaz mı?
Hayır. Kaldırılan yalnız 5510 m.81/3’teki özel dörtte bir katkı formülüdür; başka kanuni ve bütçesel transfer dayanakları ayrı değerlendirilir.
31 Temmuz 2026 dönemine ait hesaplar ne olacak?
Değişiklik 1 Ağustos 2026’da yürürlüğe girdiği için önceki dönemler, yürürlük tarihindeki hukuki duruma göre ayrıca incelenmelidir.
5510 m.81’in başlığı da değişti mi?
Evet. “Prim oranları ve Devlet katkısı” başlığı “Prim oranları” olarak değiştirildi.
Resmî değişiklik nereden kontrol edilir?
7590 sayılı Kanun m.15 ve m.31 TBMM metninden, güncel 5510 sayılı Kanun ise Mevzuat Bilgi Sistemi üzerinden kontrol edilmelidir.
Resmî Kaynaklar
- TBMM — 7590 sayılı Kanun m.15 ve m.31
- T.C. Mevzuat Bilgi Sistemi — 5510 sayılı Kanun m.81
- Sosyal Güvenlik Kurumu
Mersin Barosu, Sicil 3472
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu
Tek fiziksel ofis Mersin’dedir. Türkiye genelindeki hukuki süreçler, görev ve yetki kuralları elverdiği ölçüde Mersin’den takip ve koordine edilir.
Bu içerik 15.09.2026 tarihinde yürürlükteki 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile 7590 sayılı Kanunun resmî metni esas alınarak hazırlanmıştır.
(E-İMZALIDIR)
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
