6331 Sayılı Kanun İdari Para Cezaları Hangi İhlallerde Uygulanır? m.26 | 2026

İş sağlığı ve güvenliği mevzuatında idari para cezası tek bir “İSG cezası” değildir. 6331 sayılı Kanun m.26, ihlal edilen yükümlülüğe göre farklı yaptırımlar düzenler. Ayrıca bazı cezalar çalışan sayısı, işyerinin tehlike sınıfı, aykırılığın devam ettiği süre veya ihlalin niteliğine göre değişebilir. Bu nedenle yalnız eski bir internet tablosundaki rakama bakarak ceza hesabı yapmak doğru değildir.

Bu yazıyla ilgili genel bir sorunuz mu var? Anonim soru sor

6331 m.26 ne düzenler?

6331 sayılı Kanun’un 26. maddesi, Kanunun farklı maddelerinde yer alan yükümlülüklere aykırılığın idari para cezası sonucunu düzenler. Yaptırımın hukuki dayanağı, hangi kanun maddesinin hangi fıkrasının ihlal edildiğine göre belirlenmelidir. Bu nedenle idari yaptırım kararında fiilin, dayanak maddenin ve ceza hesabının açık olması gerekir.

İşverenin genel yükümlülükleri, İSG hizmetleri, risk değerlendirmesi, acil durum, tahliye, iş kazası bildirimi, sağlık gözetimi, bilgilendirme, eğitim, çalışan katılımı, çalışan temsilcisi, kurul, koordinasyon, teftiş ve işin durdurulmasına ilişkin hükümler yaptırım sisteminin parçalarıdır.

İdari para cezası uygulanması, işverenin eksikliği giderme yükümlülüğünü sona erdirmez. Risk değerlendirmesi yapılmadığı için ceza uygulanmışsa, işveren yine risk değerlendirmesini yapmak zorundadır. Ceza “yükümlülüğü satın alma” aracı değildir.

2026 ceza tutarı nasıl belirlenir?

Kanundaki temel ceza tutarları yıllık yeniden değerleme ve yürürlükteki mevzuat doğrultusunda güncellenir. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, 2026 yılında uygulanacak idari para cezalarını resmî tablo olarak yayımlamıştır. Somut ceza hesabında bu güncel tablo esas alınmalıdır.

Eski tarihli bloglar veya önceki yıl tabloları 2026 için kullanılmamalıdır. Aynı ihlal için 2025 tutarı ile 2026 tutarı farklı olabilir. Ayrıca işyerinin az tehlikeli, tehlikeli veya çok tehlikeli sınıfta bulunması ve çalışan sayısı bazı yaptırımlarda artırımlı hesaplamaya etki edebilir.

Ceza kararını incelerken yalnız toplam rakam değil; temel ceza, varsa artırım, ihlalin kaç çalışan için veya kaç ay devam ettiği ve hangi maddeden hesaplandığı ayrı ayrı kontrol edilmelidir.

İşverenin genel yükümlülüğüne aykırılık

6331 m.4, işverene çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlama, mesleki riskleri önleme, eğitim ve bilgi verme, gerekli organizasyonu yapma ve alınan tedbirlere uyulup uyulmadığını izleme yükümlülüğü getirir. Bu genel çerçeve, diğer özel maddelerle birlikte uygulanır.

Bir işyerinde kişisel koruyucu donanım teslim edilmiş olması, işverenin genel denetim yükümlülüğünü bitirmez. Donanımın kullanılıp kullanılmadığı izlenmeli, risk kaynağında önlenebiliyorsa yalnız kişisel koruyucuya dayanılmamalıdır. İdari yaptırım değerlendirmesi de ihlal edilen somut hükme göre yapılır.

Risk değerlendirmesi yapılmazsa hangi yaptırım uygulanır?

Risk değerlendirmesi 6331 m.10 kapsamında işverenin temel yükümlülüklerindendir. Risk değerlendirmesi yapmamak veya yaptırmamak m.26 kapsamında idari para cezasına bağlanmıştır. Kanunda bu ihlalin devam ettiği dönem bakımından ayrıca yaptırım mekanizması bulunur.

Risk değerlendirmesinin yalnız dosyada bulunması yeterli değildir. İşyerinin gerçek tehlikelerini kapsamalı; iş ekipmanı, kimyasal, çalışan grupları, özel politika gerektiren kişiler ve değişen çalışma koşulları değerlendirilmelidir. Gerçek işyerini yansıtmayan standart şablon, denetimde yükümlülüğün gereği gibi yerine getirilmediği tartışmasını doğurur.

Çok tehlikeli sınıftaki maden, metal ve yapı işleri ile tehlikeli kimyasallarla çalışılan işyerlerinde risk değerlendirmesinin bulunmaması, m.25 kapsamında işin durdurulması sonucunu da doğurabilir. Bu durum idari para cezasından ayrı bir koruyucu tedbirdir.

İSG uzmanı ve işyeri hekimi görevlendirilmezse

6331 m.6 ve ilgili düzenlemeler, kapsam ve şartlara göre iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi görevlendirilmesini veya hizmet alınmasını düzenler. Yükümlülüğün yerine getirilmemesi m.26 kapsamında yaptırıma tabidir.

Görevlendirme yapılmış fakat hizmet süresi mevzuata uygun ayrılmamışsa, sözleşme kâğıt üzerinde bulunmasına rağmen fiilen hizmet verilmiyorsa veya İSG-KATİP kayıtları gerçek çalışmayla uyuşmuyorsa denetimde sorun ortaya çıkabilir. İşveren hizmeti dışarıdan alsa dahi 6331 m.4 kapsamındaki genel sorumluluğu devam eder.

İş kazası ve meslek hastalığı kayıt-bildirim yükümlülükleri

6331 m.14 iş kazaları ve meslek hastalıklarının kayıt ve bildirimini düzenler. İşveren bütün iş kazalarının ve meslek hastalıklarının kaydını tutmalı; gerekli incelemeyi yaparak rapor düzenlemelidir. Ayrıca kanundaki süre içinde SGK’ya bildirim yapılır.

Bildirim süresinin geçirilmesi veya kayıt yükümlülüğünün yerine getirilmemesi idari yaptırım doğurabilir. Burada SGK mevzuatındaki sonuçlar ile 6331 sayılı Kanun’daki yükümlülükler birlikte değerlendirilebilir. Olayı “iş kazası değildir” diyerek bildirmemek, hukuki nitelendirme sonradan farklı çıkarsa ciddi risk yaratır.

Eğitim, bilgilendirme ve sağlık gözetimi

Çalışanların sağlık gözetimi m.15’te, bilgilendirilmesi m.16’da, İSG eğitimi m.17’de düzenlenmiştir. Bu yükümlülüklerin her biri ayrı hukuki içerik taşır. İşverenin birini yerine getirmesi diğerinin yerine geçmez.

İşe giriş sağlık raporu, periyodik muayene, iş değişikliğinde sağlık değerlendirmesi, riskler hakkında bilgilendirme ve işe özgü eğitim kayıtları denetimde birlikte incelenebilir. Özellikle tehlikeli ve çok tehlikeli işlerde yapacağı işe uygun sağlık raporu bulunmadan çalıştırma ayrıca önemlidir.

Eğitim imza listesi gerçek eğitimin yerini tutmaz. İçerik, süre, eğitici ve çalışanların katılımı ilgili mevzuata uygun olmalıdır. Bilgilendirme de işyerinin gerçek risklerine göre yapılmalıdır.

Kurul, çalışan temsilcisi ve koordinasyon

6331 m.20 çalışan temsilcisini, m.22 İSG kurulunu, m.23 ise birden fazla işverenin bulunduğu alanlarda koordinasyonu düzenler. Şartları oluştuğu hâlde çalışan temsilcisi görevlendirmemek, kurul oluşturmamak veya koordinasyon yükümlülüğüne aykırı davranmak m.26 kapsamında yaptırım doğurabilir.

Kurulun sadece kurulmuş olması yetmez; mevzuata uygun kararlarının işveren tarafından uygulanması gerekir. Aynı çalışma alanında birden fazla işveren varsa risklerin paylaşılması ve ortak tedbirlerin koordinasyonu gerekir.

Aykırılık devam ederse ceza tekrar uygulanır mı?

6331 m.26’daki bazı yaptırımlar, aykırılığın devam ettiği her ay veya belirli tekrar sistemi üzerinden uygulanabilir. Bu nedenle ilk ceza kararından sonra eksikliğin giderilmemesi, mali sonucun büyümesine yol açabilir. Hangi ihlalde devam cezası bulunduğu ilgili bentten kontrol edilmelidir.

İşveren, tebliğ edilen yaptırım kararından sonra düzeltici faaliyeti tarih ve belgeyle kayıt altına almalıdır. Risk değerlendirmesi, görevlendirme, eğitim veya diğer eksiklik hangi tarihte giderildiyse buna ilişkin güvenilir kayıt saklanmalıdır.

İSG idari para cezasına nasıl itiraz edilir?

İdari para cezaları bakımından 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun başvuru hükümleri ve özel düzenlemeler birlikte değerlendirilir. Tebliğ tarihi süre hesabının başlangıcı açısından kritiktir. Ceza kararının dayanağı, fiilin gerçekleşip gerçekleşmediği, işveren sıfatı, çalışan sayısı, tehlike sınıfı ve hesaplama yöntemi incelenmelidir.

İtirazda yalnız “ceza çok yüksek” demek yeterli değildir. Hangi maddi tespitin veya hukuki hesabın yanlış olduğu somut belgeyle gösterilmelidir. İSG-KATİP kayıtları, SGK çalışan listeleri, eğitim belgeleri, risk değerlendirmesi tarihleri, tehlike sınıfı ve denetim tutanakları dosyanın temel delillerindendir.

İdari para cezasına karşı başvuru yapılması, işyerindeki güvenlik eksikliğinin sürdürülmesi hakkı vermez. İşveren hukuki itirazını yaparken gerekli İSG tedbirlerini de derhal tamamlamalıdır.

Türkiye geneli ve Mersin uygulaması

6331 m.26 Türkiye genelinde uygulanır. Mersin’de liman, lojistik, inşaat, sanayi, enerji ve depolama sektörlerinde çalışan sayısı ve tehlike sınıfı ceza hesabı açısından özellikle doğru belirlenmelidir. Farklı SGK işyeri sicilleri ile aynı saha organizasyonunun ayrımı somut kayıtlarla incelenir.

Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu’nun İstanbul ve Mersin’de fiziksel ofisleri bulunmaktadır. Türkiye genelindeki idari yaptırım ve İSG uyuşmazlıkları görev, yetki ve vekâlet kuralları çerçevesinde İstanbul ve Mersin ofislerinden koordine edilir.

İlgili rehberler ve resmî kaynaklar

• İSG denetimi – 6331 m.24
• İşin durdurulması – 6331 m.25
• Risk değerlendirmesi – 6331 m.10
• ÇSGB – 2026 İSG idari para cezaları
• 6331 sayılı Kanun – resmî metin

Sıkça Sorulan Sorular

2026 İSG ceza tutarları nereden kontrol edilir?

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının 6331 sayılı Kanuna göre 2026 yılında uygulanacak idari para cezaları tablosundan kontrol edilir.

Risk değerlendirmesi yapmamanın cezası var mı?

Evet. 6331 m.10 yükümlülüğüne aykırılık m.26 kapsamında idari para cezasına tabidir ve devam eden aykırılık ayrıca sonuç doğurabilir.

İSG uzmanı görevlendirmemenin cezası var mı?

Kanuni görevlendirme yükümlülüğünün bulunduğu işyerlerinde uzman ve işyeri hekimi görevlendirilmemesi yaptırıma tabidir.

Ceza ödenince eksiklik giderilmiş sayılır mı?

Hayır. İdari para cezası yükümlülüğü ortadan kaldırmaz; eksiklik ayrıca giderilmelidir.

Çalışan sayısı ceza miktarını etkiler mi?

Bazı yaptırımlarda çalışan sayısı ve işyerinin tehlike sınıfı artırımlı hesaplamaya etki eder. Resmî 2026 tablosu üzerinden hesap yapılmalıdır.

İSG cezasına itiraz edilebilir mi?

Evet. Tebliğ edilen idari yaptırım kararına karşı kanundaki başvuru yolu ve süre içinde itiraz edilebilir.

İş kazası bildirimini geciktirmenin ayrıca sonucu var mı?

Evet. İş kazası kayıt ve bildirim yükümlülüğüne aykırılık idari yaptırım doğurabilir; SGK mevzuatı kapsamındaki sonuçlar da ayrıca incelenir.

İşin durdurulması para cezası mıdır?

Hayır. İşin durdurulması hayati tehlikeyi gidermeye yönelik koruyucu idari tedbirdir; para cezasından farklıdır.

Av. Halil Bakırcı tarafından hazırlanmış, Av. Emirhan Keskin tarafından incelenmiştir.

Yazar Bilgisi

Avukat Halil BAKIRCI, Mersin Barosu 3472 sicil numarasına kayıtlıdır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu bünyesinde ceza, aile, iş, gayrimenkul ve ticaret hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi sunmaktadır.

İnceleyen: Av. Emirhan Keskin · Mersin Barosu Sicil No: 5507

Av. Halil Bakırcı profilini inceleyin →