İş Sözleşmesinde Deneme Süresi Kaç Aydır? 2026

Kısa cevap: İş sözleşmesinde deneme süresi en çok iki aydır. İşyerinde uygulanan toplu iş sözleşmesi bu süreyi en çok dört aya çıkarır. Deneme kaydı kendiliğinden doğmaz; tarafların iş sözleşmesinde açıkça kararlaştırması gerekir. Bu dönem içinde taraflar bildirim süresi vermeden ve ihbar tazminatı ödemeden sözleşmeyi sona erdirir. İşçinin çalıştığı günlere ait ücret, fazla çalışma, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ile diğer kazanılmış hakları eksiksiz ödenir.

Deneme Süresi Nedir?

Deneme süresi, işçi ile işverenin iş ilişkisinin uygunluğunu fiilen sınadığı başlangıç dönemidir. Bu kayıt, ayrı bir sözleşme türü yaratmaz. Taraflar ilk günden itibaren tam bir iş sözleşmesi içindedir; işçi İş Kanunu, sosyal güvenlik mevzuatı ve iş sağlığı güvenliği kurallarıyla korunur. İşveren de iş görme borcunun yerine getirilmesini ister ve işyeri kurallarını uygular.

Deneme kaydının temel sonucu, bu dönem içindeki fesihte bildirim süresinin ve ihbar tazminatının uygulanmamasıdır. Kayıt ücret ödememe, sigortasız çalıştırma veya işçinin diğer haklarını kaldırma yetkisi vermez. “Önce birkaç gün deneyelim, sonra sigorta yaparız” uygulaması hukuka aykırıdır.

İş Sözleşmesinde Deneme Süresi En Fazla Kaç Aydır?

4857 sayılı İş Kanunu’nun 15. maddesi uyarınca bireysel iş sözleşmesinde deneme süresinin üst sınırı iki aydır. İşyerinde yürürlükte bulunan toplu iş sözleşmesi varsa üst sınır dört aydır. Taraflar bu sınırları aşan bir süre yazsa bile aşan kısım geçersizdir. Örneğin bireysel sözleşmede altı aylık deneme kaydı bulunması, işverenin altıncı aya kadar ihbarsız fesih hakkı bulunduğu anlamına gelmez.

İki aylık süre işçinin fiilen işe başladığı tarihten hesaplanır. Sözleşmenin imza tarihi ile işe başlama tarihi farklıysa esas alınacak tarih fiilî başlangıçtır. Sürenin “60 gün” biçiminde yazılması yerine “iki ay” olarak düzenlenmesi hesap uyuşmazlığını önler.

Deneme Kaydı Yazılı Olmak Zorunda mı?

Deneme kaydına dayanan taraf bu kaydın kararlaştırıldığını ispatlar. Yazılı iş sözleşmesi, işe giriş teklifi, imzalı personel belgesi veya güvenli elektronik kayıt açık delil oluşturur. Sözleşmede deneme hükmü yoksa yalnızca işverenin “işyerimizde herkes iki ay denemededir” savunması sonuç doğurmaz. İşyerindeki genel uygulama, tarafların açık anlaşmasının yerini tutmaz.

Belirsiz ifadeler de uyuşmazlık yaratır. “Gerek görülürse deneme uygulanır” kaydı süreyi ve başlangıcı göstermediği için güvenli değildir. Hüküm; sürenin uzunluğunu, başlangıç tarihini ve kanuni sınırı açık biçimde içermelidir.

Deneme Süresinde İşten Çıkarma ve İstifa Nasıl Yapılır?

Geçerli deneme kaydı devam ederken işçi de işveren de sözleşmeyi derhal sona erdirir. İhbar süresi çalışılmaz ve ihbar tazminatı doğmaz. Feshin yazılı yapılması, tarih ve teslim bilgisinin kayda alınması gerekir. Yazılı bildirim; uyuşmazlıkta fesih tarihini, deneme süresinin bitip bitmediğini ve feshi yapan tarafı gösterir.

Deneme dönemi bittikten sonra yapılan fesihte normal fesih kuralları uygulanır. İşveren geçmişe dönük bir yazı düzenleyerek feshi deneme süresi içindeymiş gibi gösteremez. İşçi de iki aylık süre geçtikten sonra deneme kaydına dayanarak bildirimsiz ayrılırsa ihbar sorumluluğuyla karşılaşır; haklı fesih nedenleri saklıdır.

Deneme Süresinde Maaş, Fazla Mesai ve Tatil Ücretleri Ödenir mi?

Deneme süresinde ücretsiz çalışma yoktur. İşçi çalıştığı her gün için kararlaştırılan ücrete hak kazanır. Fazla çalışma yapılmışsa zamlı ücret, hafta tatilinde çalışma varsa hafta tatili ücreti, ulusal bayram veya genel tatilde çalışma varsa ilgili ek ücret ödenir. Yemek, yol, prim ve ikramiye gibi işyeri uygulamasına bağlanan yan haklar da sözleşmedeki koşullarla yürür.

Fesih günü ücret ve doğmuş tüm alacaklar hesaplanmalıdır. Ödeme banka üzerinden ve açıklamalı yapılmalı; bordro gerçeği yansıtmalıdır. İşçilik alacakları ödenmezse önce zorunlu arabuluculuk, anlaşma sağlanmazsa iş mahkemesi yolu kullanılır. işçi hakları rehberi ücret ve fesih kalemlerini birlikte açıklar.

Deneme Süresinde Sigorta Yapılır mı?

SGK işe giriş bildirgesi, işçi fiilen çalışmaya başlamadan önce verilmelidir. Deneme süresi sigortasız çalışma gerekçesi değildir. İşverenin “deneme bittikten sonra sigortayı başlatacağız” açıklaması kanuna aykırıdır. Sigortasız geçirilen günler hizmet tespitine, idari yaptırıma ve primlerin gecikme bedeliyle tahsiline konu edilir.

İşçi e-Devlet üzerinden 4A işe giriş kaydını ve hizmet dökümünü kontrol etmelidir. Kayıt görünmüyorsa çalışma olgusunu vardiya çizelgesi, mesajlar, konum kayıtları, işyeri yazışmaları, ücret transferleri ve tanıklarla koruma altına almalıdır. hizmet tespit davası rehberi eksik sigorta günlerinin izlenecek yolunu gösterir.

Deneme Süresi Kıdem ve Yıllık İzin Hesabına Dahil midir?

Deneme süresi işçinin toplam hizmet süresine dahildir. İş ilişkisi devam ederse kıdem tazminatı ve yıllık ücretli izin hesabı işe başlanılan ilk günden yürür. Deneme kaydı iki aylık hizmeti silmez. Bir yıllık kıdem şartı tamamlandığında yıllık izin hakkı, deneme süresi dahil toplam çalışma üzerinden doğar.

İş sözleşmesi yalnızca deneme döneminde sona ermişse bir yıllık kıdem tamamlanmadığından kıdem tazminatı ve yıllık izin hakkı doğmaz. Ancak önceki dönemlerle birleşen çalışma, işyeri devri veya aralıklı çalışma ilişkisi varsa bütün kayıtlar birlikte incelenir. Kıdem hesabı için kıdem tazminatı hesaplama aracını, izin hesabı için yıllık izin hesaplama aracını kullanabilirsiniz.

Deneme Süresinde İhbar Tazminatı Alınır mı?

Geçerli deneme kaydı ve devam eden kanuni süre içinde yapılan fesihte ihbar tazminatı yoktur. Bu sonuç hem işçi hem işveren için geçerlidir. Deneme süresi sona ermişse veya deneme kaydı ispatlanamıyorsa İş Kanunu’nun bildirim süreleri uygulanır. Haklı nedenle derhal fesih kuralları ayrıca değerlendirilir.

Fesih tarihini bir gün yanlış belirlemek dahi ihbar tazminatı sonucunu değiştirir. İşe giriş bildirgesi, sözleşme, bordro ve fesih bildirimi aynı zaman çizelgesinde karşılaştırılmalıdır. Normal bildirim süresi doğmuşsa ihbar tazminatı hesaplama aracı ön hesap verir.

İşveren Performans Gerekçesi Göstermek Zorunda mı?

Deneme dönemindeki fesih, normal geçerli fesih prosedürüne bağlı değildir. Buna rağmen işverenin fesih yetkisi sınırsız değildir. Ayrımcılık, sendikal neden, hamilelik, doğum, engellilik, şikâyet hakkının kullanılması veya kanuna aykırı başka bir amaç feshi hukuka aykırı hale getirir. İşveren bu nedenle performans değerlendirmelerini somut, ölçülebilir ve tutarlı yürütmelidir.

İşçi açısından da işyeri ekipmanını teslim etmek, veri güvenliği kurallarına uymak ve yazılı ayrılma bildirimi bırakmak önemlidir. Sözlü ayrılış, devamsızlık veya teslim eksikliği daha sonra alacak ve zarar iddialarına dönüşür.

Deneme Süresinde Ayrımcılık ve Hamilelik Nedeniyle Fesih

İşveren deneme kaydını ayrımcılık aracı olarak kullanamaz. Cinsiyet, gebelik, medeni hâl, dil, ırk, engellilik, siyasi düşünce, din ve benzeri nedenlere dayanan işlem eşit davranma borcunu ihlal eder. İşçinin hak araması, resmi makama başvurması veya tanıklık yapması nedeniyle işten çıkarılması da hukuki sorumluluk doğurur.

Hamilelik bilgisinin hemen ardından yapılan fesihte zamanlama, işveren mesajları, önceki performans kayıtları ve karşılaştırılabilir çalışanlara uygulanan ölçütler belirleyicidir. Bu konu için hamile işçi feshi rehberi yayımlandığında ayrıntılı yol haritası sunar.

Hastalık Raporu veya Devamsızlık Deneme Süresini Uzatır mı?

Kanunda deneme süresinin hastalık, rapor veya devamsızlık kadar kendiliğinden uzayacağına ilişkin genel bir kural yoktur. Taraflar kanuni üst sınırı aşamaz. İşveren iki aylık sürenin bitiminden sonra “işçi raporluydu, deneme süresi devam ediyor” diyerek ihbarsız fesih uygulayamaz.

Raporun gerçekliği, işverene süresinde bildirilmesi ve işçinin raporlu dönemde başka işte çalışıp çalışmadığı ayrı konulardır. Sahte rapor veya doğruluk ve bağlılığa aykırı davranış kanıtlanırsa haklı fesih hükümleri incelenir; bu sonuç deneme kaydından değil, fesih nedeninden doğar.

Toplu İş Sözleşmesinde Dört Aylık Deneme Süresi

Dört aylık üst sınır yalnızca işyerine uygulanan geçerli toplu iş sözleşmesiyle kullanılır. Bireysel sözleşmeye “dört ay deneme” yazılması tek başına yeterli değildir. Toplu iş sözleşmesinin kapsamı, işçinin yararlanma durumu ve yürürlük tarihleri kontrol edilmelidir.

Toplu iş sözleşmesi dört aya kadar izin verse bile bireysel sözleşmede daha kısa süre kararlaştırılır. İşveren tek taraflı iç yönetmelikle süreyi uzatamaz. Sonradan imzalatılan ek protokol de işe başlama tarihinden itibaren işleyen kanuni üst sınırı aşamaz.

Uyuşmazlıkta Hangi Belgeler Toplanmalıdır?

• İmzalı iş sözleşmesi ve ekleri
• SGK işe giriş bildirgesi ile hizmet dökümü
• Ücret bordroları ve banka hareketleri
• Fesih veya istifa bildirimi ve teslim kaydı
• Vardiya, puantaj, görev ve performans belgeleri
• E-posta, mesaj ve işyeri içi yazışmalar
• İşyeri ekipmanı teslim tutanağı
• Toplu iş sözleşmesinin ilgili hükümleri

Belgenin içeriği kadar oluşturulma tarihi ve kaynağı da önemlidir. Sonradan düzenlenen, imzasız veya çelişkili kayıt tek başına güvenli ispat sağlamaz. Dijital veriler hukuka uygun biçimde saklanmalı; kişisel verilere ve haberleşmenin gizliliğine müdahale edilmemelidir.

İşçi ve İşveren İçin Uygulama Yol Haritası

İşçi işe başlamadan önce deneme kaydını ve süresini okumalı, SGK girişini kontrol etmeli, ücretin banka üzerinden ödenmesini istemeli ve fesih bildiriminin bir örneğini saklamalıdır. Ödenmeyen alacaklar için hesap cetveli çıkarılmalı ve zamanaşımı beklenmeden zorunlu arabuluculuğa başvurulmalıdır.

İşveren ise deneme hükmünü açık yazmalı, SGK girişini zamanında yapmalı, çalışma ve performans kayıtlarını düzenli tutmalı, feshi kanuni süre içinde yazılı bildirmeli ve son ödemeyi eksiksiz tamamlamalıdır. Bu düzen hem gereksiz davayı hem de ispat sorununu azaltır.

Mersin’de ve Türkiye Genelinde Hukuki Süreç

İşçilik alacağı ve tazminat uyuşmazlıklarında dava açılmadan önce arabulucuya başvuru zorunludur. Yetki; işverenin yerleşim yeri ile işin veya işlemin yapıldığı yer kurallarına göre belirlenir. Mersin’de çalışan işçiler başvuruyu Mersin Arabuluculuk Bürosu üzerinden yürütür; Türkiye’nin başka şehrindeki dosyalar da yetki ve görev kurallarına göre takip edilir.

Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu Mersin’deki fizikî ofisinden iş sözleşmesi, ücret, fesih ve arabuluculuk dosyalarını inceler; Türkiye genelindeki dosyalar UYAP ve yetkili merciler üzerinden yürütülür. Belge incelemesi için iletişim sayfasına ulaşabilirsiniz.

İş Kanunu Madde 15 ve Resmî Kaynak

4857 sayılı İş Kanunu madde 15’in ilgili metnini açın

“Taraflarca iş sözleşmesine bir deneme kaydı konulduğunda, bunun süresi en çok iki ay olabilir. Ancak deneme süresi toplu iş sözleşmeleriyle dört aya kadar uzatılabilir. Deneme süresi içinde taraflar iş sözleşmesini bildirim süresine gerek olmaksızın ve tazminatsız feshedebilir. İşçinin çalıştığı günler için ücret ve diğer hakları saklıdır.”

Güncel kanun metni Adalet Bakanlığı UYAP Mevzuat – İş Kanunu sayfasından kontrol edilmiştir. SGK hizmet ve işe giriş kayıtları e-Devlet SGK Tescil ve Hizmet Dökümü hizmetinden görüntülenir.

Sık Sorulan Sorular

İş Sözleşmesi ve Deneme Feshi Belge İncelemesi

Sözleşme, SGK kaydı, fesih bildirimi ve ücret belgeleri birlikte incelendiğinde hak kalemleri ve başvuru sırası netleşir.

Hukuki değerlendirme talep edin

Hukukçu İncelemesi ve E-E-A-T Bilgisi

Bu içerik Av. Halil Bakırcı tarafından hazırlanmış, Av. Emirhan Keskin tarafından güncel mevzuat, resmî kaynaklar ve hukuki terminoloji yönünden incelenmiştir.

Yazar Bilgisi

Avukat Halil Bakırcı, Mersin Barosu 3472 sicil numarasına kayıtlı kurucu avukattır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu bünyesinde hukuki danışmanlık, dava takibi ve hukuki içerik hazırlama çalışmalarını yürütmektedir.

Av. Halil Bakırcı profilini inceleyin

Hazırlayan

Av. Halil Bakırcı – Mersin Barosu Sicil No: 3472

İnceleyen

Av. Emirhan Keskin – Mersin Barosu Sicil No: 5507

Son içerik kontrolü

1 Eylül 2026

Bu içerik genel hukuki bilgilendirme amacı taşır. Hukuki değerlendirme, yürürlükteki mevzuat, somut olayın özellikleri ve hukuka uygun deliller üzerinden yapılır; sonuç garantisi verilmez.

Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu – Mersin Ofisi

Adres: İhsaniye Mahallesi, 4903. Sokak, Profit İş Merkezi No:23, Kat:3, Daire:14, 33070 Akdeniz/Mersin, Türkiye

Google Maps’te yol tarifiİletişim bilgileri

Hukuki konu hakkında iletişim

İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.

Telefonla AraWhatsAppİletişim Bilgileri