Pazaryeri Komisyon Artışını Kaç Gün Önce Bildirmek Zorunda?
Hukuki dayanak: E-Ticaret Yönetmeliği m.16
Elektronik ticaret pazar yerinde satıcı ile platform arasındaki komisyon ve hizmet bedeli ilişkisi, yalnız tarafların ticari pazarlığına bırakılmış bir konu değildir. 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun ve Elektronik Ticaret Aracı Hizmet Sağlayıcı ve Elektronik Ticaret Hizmet Sağlayıcılar Hakkında Yönetmelik, aracılık sözleşmesinin içeriğini ve bu sözleşmenin nasıl değiştirileceğini özel kurallara bağlar.
Yönetmelik m.15/1-c, satıcıdan talep edilen hizmet bedelleri ile bu bedellerin hangi durum ve şartlarda farklılaşacağı veya güncelleneceğine ilişkin bilgilerin aracılık sözleşmesinde bulunmasını zorunlu tutar. m.16 ise mevcut sözleşme hükmünün değiştirilmesinde bildirim kanalını, yürürlüğe giriş süresini ve satıcının fesih hakkını düzenler. Komisyon oranı artışı bu iki madde birlikte okunarak denetlenir.
8 Mart 2025 tarihli Yönetmelik değişikliği m.16’ya satıcı lehine değişiklikler ve düzenleyici/denetleyici otoritelerin zorunlu kıldığı değişiklikler bakımından özel hükümler eklemiştir. 13 Eylül 2026 itibarıyla yürürlükteki sistem bu değişiklikleri içerir. Bu nedenle eski içeriklerde yalnız “her değişiklik 15 veya 30 gün bekler” şeklindeki genellemeler güncel metni tam yansıtmaz.
Komisyon artışında 30 günlük süre hangi değişiklikleri kapsar?
Yönetmelik m.16/2, satıcının ekonomik veya sözleşmesel durumunu ağırlaştıran belirli değişiklikler için otuz günlük süre öngörür. Bunların başında komisyon oranlarının ve diğer hizmet bedellerinin artırılması gelir. Pazaryeri örneğin komisyon oranını yüzde 15’ten yüzde 18’e çıkarıyorsa yeni oran, bildirim tarihinden itibaren otuz günlük sürenin sonunda uygulanır.
Aynı otuz günlük rejim, satıcının teknik geliştirme yapmasını gerektiren değişikliklerde; aracılık hizmetinin kısıtlanması, askıya alınması veya sonlandırılması sonucunu doğuran değişikliklerde; satıcıya yeni bir cezai şart getirilmesinde ve hak ve menfaat dengesinin satıcı aleyhine bozulmasına yol açan değişikliklerde de uygulanır.
Bu sayım komisyon artışını yalnız parasal oran değişikliği olarak görmemeyi gerektirir. Platform komisyon oranını aynı tutup yeni zorunlu “işlem bedeli” getiriyorsa, toplam maliyeti yükselten bu düzenleme hizmet bedeli artışı niteliğine göre m.16/2 kapsamında incelenir. Ücretin adının değişmesi otuz günlük korumayı ortadan kaldırmaz. Önemli olan değişikliğin satıcıya yüklediği gerçek ekonomik sonuçtur.
Pazaryeri daha uzun bir yürürlük süresi belirleyebilir. Yönetmelikteki otuz gün asgari bekleme süresidir. Platform sözleşmesinde “değişiklik 45 gün sonra uygulanır” denmişse daha uzun süre uygulanır; “yarın yürürlüğe girer” denilerek otuz günlük asgari süre kısaltılamaz.
Genel sözleşme değişikliklerinde 15 günlük süre nedir?
m.16/2’nin ana kuralına göre, pazaryeri tarafından daha uzun bir süre belirlenmemişse aracılık sözleşmesi değişiklikleri bildirim tarihinden itibaren on beş günlük sürenin sonunda uygulamaya konulur. Bu, otuz günlük özel gruba girmeyen olağan sözleşme değişiklikleri için genel süredir.
Örneğin satıcının ekonomik yükünü artırmayan, teknik işleyişte küçük bir usul değişikliği yapan ve satıcının teknik geliştirme gerçekleştirmesini gerektirmeyen bir sözleşme güncellemesi genel on beş günlük rejime girer. Buna karşılık ücret artışı, yeni ceza, kısıtlama veya satıcı aleyhine menfaat dengesini bozan değişiklik “genel değişiklik” adı altında on beş güne indirilemez.
Hangi sürenin uygulanacağı değişiklik başlığından değil, sonuçtan belirlenir. Platform “sözleşme metni güncellemesi” başlıklı bildirim içinde komisyon artışı yapmışsa otuz günlük süre uygulanır. Satıcı değişiklik metnini eski sürümle satır satır karşılaştırmalı; yalnız bildirimin başlığına güvenmemelidir.
| Değişiklik | Uygulanma zamanı |
|---|---|
| Otuz günlük özel gruba girmeyen genel sözleşme değişikliği | Bildirimden itibaren 15 günlük sürenin sonunda |
| Komisyon veya diğer hizmet bedeli artışı; teknik geliştirme gerektiren değişiklik; kısıtlama, askı veya sonlandırma sonucu; yeni cezai şart; hak ve menfaat dengesinin bozulması | Bildirimden itibaren 30 günlük sürenin sonunda |
| Satıcı lehine değişiklik | Lehe olduğu satıcıya bildirildiğinde 15 günlük genel bekleme uygulanmaz |
| Düzenleyici veya denetleyici otorite kararı/düzenlemesi nedeniyle zorunlu değişiklik | m.16’daki süreler uygulanmaz |
Komisyon artışı satıcıya nasıl bildirilmelidir?
Yönetmelik m.16/1 çift kanallı bildirim öngörür. Pazaryeri, aracılık sözleşmesi değişikliğine ilişkin bildirimi dâhili iletişim sistemi üzerinden ve ayrıca satıcının onaylanmış elektronik iletişim adresi üzerinden yapar. Böylece sözleşme değişikliği yalnız panelde görünmeyen bir sayfaya eklenerek yürürlüğe sokulamaz.
Dâhili iletişim sistemi kaydı, değişiklik metninin ve bildirim tarihinin ispatında temel belgedir. Elektronik iletişim adresine yapılan ek bildirim de aynı dosyada saklanır. Satıcı e-posta veya elektronik bildirim geldiğinde yalnız bağlantıyı açmakla yetinmemeli; eski sözleşme sürümünü, yeni sözleşmeyi ve değişiklik özetini indirip arşivlemelidir.
Bildirimde artan ücretin hangi hizmete ilişkin olduğu, eski oran veya tutar, yeni oran veya tutar ve yürürlük tarihi anlaşılır olmalıdır. m.15/1-c uyarınca hizmet bedellerinin farklılaşma ve güncellenme şartları zaten aracılık sözleşmesinde yer almalıdır. m.16 bildirimi bu sözleşme şeffaflığını somut değişiklik tarihi bakımından tamamlar.
30 günlük süre hangi tarihten başlar?
m.16/2 açıkça bildirim tarihini esas alır. Bu nedenle yeni komisyon oranının sözleşme belgesine hangi gün yazıldığı değil, değişikliğin m.16/1’deki usulle satıcıya bildirildiği tarih belirleyicidir. Dâhili iletişim sistemi zaman damgası ve onaylanmış elektronik iletişim adresine gönderim kaydı birlikte kontrol edilir.
Platform yeni oranı 1 Ekim’de uygulamak istiyor ancak usulüne uygun bildirimi 10 Eylül’de yapmışsa arada otuz günlük asgari süre bulunmadığı için yeni oran 1 Ekim’de uygulanamaz. Yürürlük tarihi, bildirimin ardından gereken süre tamamlandıktan sonra belirlenmelidir. Daha uzun sözleşmesel süre varsa o süre esas alınır.
Bildirimde geçmiş tarih yazılması süreyi geçmişe götürmez. Örneğin 20 Eylül’de satıcıya ulaşan değişiklik metninin üzerinde 1 Eylül tarihi bulunması, m.16 süresini 1 Eylül’den başlatmaz. İspatlanabilir bildirim zamanı esas alınır.
Satıcı lehine sözleşme değişikliğinde 15 gün beklemek gerekir mi?
Hayır. 8 Mart 2025 tarihli değişiklikle m.16/2’ye eklenen cümleye göre satıcının lehine yapılacak sözleşme değişikliklerinde, bu durumun satıcıya bildirilmesi şartıyla on beş günlük süre uygulanmaz. Böylece yalnız satıcı lehine sonuç doğuran değişiklik için gereksiz bekleme kaldırılmıştır.
Örneğin komisyon oranının yüzde 15’ten yüzde 12’ye indirilmesi veya satıcı lehine yeni bir ücretsiz hizmet tanımlanması, lehine değişiklik niteliği taşır. Platform bu durumu satıcıya bildirir ve on beş günlük genel bekleme zorunluluğu olmadan lehine hükmü yürürlüğe alır.
Bir değişiklik paketinde hem lehe hem aleyhe hükümler bulunuyorsa yalnız “paket genel olarak lehe” denilerek aleyhe ücret artışı veya yeni cezai şart bekleme süresinden çıkarılamaz. Her hükmün ekonomik ve hukuki etkisi ayrı değerlendirilir.
Düzenleyici kurum kararı nedeniyle yapılan değişiklikte süre uygulanır mı?
Yönetmelik m.16/4, düzenleyici ve denetleyici otoriteler tarafından alınan kararlar ve yapılan düzenlemeler nedeniyle aracılık sözleşmesinde zorunlu olarak yapılan değişikliklerde m.16’daki sürelerin uygulanmayacağını düzenler. Bu hüküm 2025 değişikliğiyle sisteme eklenmiştir.
İstisna yalnız gerçekten zorunlu değişiklik için geçerlidir. Platform aynı bildirim paketine kendi ticari tercihiyle komisyon artışı eklerse bu ticari artış sırf başka bir zorunlu düzenleme de bulunduğu için m.16/4 kapsamına girmez. Zorunlu değişikliğin kaynağı olan düzenleyici karar veya mevzuat açıkça gösterilmelidir.
Satıcı bu tür bildirimi aldığında platformdan değişikliğin hangi resmî karar veya düzenlemeye dayandığını kontrol eder. Resmî kaynak ile sözleşmede yapılan değişikliğin kapsamı karşılaştırılır. Zorunlu olmayan ek ticari değişiklikler kendi bildirim süresine tabidir.
Satıcının 30 günlük değişiklikte tazminatsız fesih hakkı
m.16/3 satıcıya önemli bir çıkış hakkı tanır. Otuz günlük sürenin sonunda uygulamaya konulacak sözleşme değişikliklerinde satıcı, bu süre sona ermeden dâhili iletişim sistemi üzerinden bildirimde bulunarak aracılık sözleşmesini tazminatsız feshedebilir. Fesih, fesih bildiriminin yapıldığı tarihten itibaren sonuç doğurur.
Bu hak, satıcının yeni komisyon veya ağırlaştırılmış şart yürürlüğe girmeden sözleşme ilişkisini sona erdirebilmesini sağlar. Satıcı değişikliğin kendisi bakımından ekonomik olarak sürdürülemez olduğuna karar verirse otuz günlük süre dolmadan fesih bildirimini gönderir. m.16/3’teki hak tazminatsız fesih olarak düzenlendiğinden, fesih hakkının kullanılmasına sırf bu nedenle tazminat sonucu bağlanamaz; somut sözleşmedeki başka borç ve kapanış hesapları ise kendi dayanaklarıyla ayrıca incelenir.
Fesih kararı verilmeden önce açık siparişler, hakedişler, iade süreçleri, veri erişimi ve sözleşme sonrası yükümlülükler ayrıca planlanmalıdır. Sözleşmenin sona ermesi, kapanıştan önce doğmuş borç ve alacakları ortadan kaldırmaz. Yönetmelik m.15/1-h uyarınca sözleşme sonrası veri erişimi şartları da aracılık sözleşmesinde belirtilmiş olmalıdır.
Komisyon artışı geçmiş siparişlere uygulanabilir mi?
Hayır. 6563 sayılı Kanun Ek m.1 ve Yönetmelik m.11/2-ç, satıcı aleyhine olacak şekilde aracılık sözleşmesi hükümlerinde geçmişe yönelik veya tek taraflı değişiklik yapılmasını ya da buna imkân sağlayan hükme sözleşmede yer verilmesini haksız ticari uygulama olarak düzenler. Yeni komisyon oranı yürürlük tarihinden önce oluşmuş siparişlere geriye dönük uygulanamaz.
Bu nedenle hakediş denetiminde sipariş tarihi, sözleşme değişiklik bildirim tarihi, yeni oranın yürürlüğe girdiği tarih ve ödeme tarihi ayrı tutulur. Platformun ödeme tarihi yeni döneme denk geldi diye eski siparişe yeni komisyon uygulaması geriye yürütme sorununa yol açar. Esas, ücret borcunu doğuran işlemin hangi sözleşme rejimine tabi olduğudur.
Satıcı sözleşmedeki “platform ücretleri dilediği zaman geçmişe etkili değiştirebilir” benzeri hükme dayanılarak yapılan kesintiyi de m.11/2-ç kapsamında itiraz konusu yapar. Kanunun haksız ticari uygulama yasağı, bu tür genel işlem şartıyla bertaraf edilemez.
Komisyon artışı uyuşmazlığında hangi deliller saklanmalıdır?
- Artıştan önce yürürlükte olan aracılık sözleşmesi.
- Yeni sözleşme veya değişiklik metni.
- Dâhili iletişim sistemi bildirim tarih-saat kaydı.
- Onaylanmış elektronik iletişim adresine yapılan bildirimin kaydı.
- Eski ve yeni komisyon oranlarını gösteren ücret tarifeleri.
- Değişikliğin yürürlük tarihi.
- Sipariş bazlı hakediş ve kesinti raporları.
- Banka hesabına fiilen yapılan ödemeler.
- Varsa tazminatsız fesih bildirimi ve teslim kaydı.
- m.16/4 istisnası ileri sürülüyorsa dayanak resmî karar veya düzenleme.
Hakediş kontrolü sipariş bazında yapılmalıdır. Her siparişin tarihi ile uygulanan komisyon oranı yan yana yazılır. Bildirimden sonraki ilk otuz gün içindeki siparişlerde eski oran, usulüne uygun yürürlük tarihinden sonraki siparişlerde yeni oran kontrol edilir. Platform farklı kategori oranları kullanıyorsa kategori ve ürün kodu da tabloya eklenir.
Eski ve yeni sözleşme sürümlerinin yalnız çevrim içi bağlantıları saklanmamalıdır; PDF veya değiştirilemez kopya alınmalıdır. Platform metni daha sonra güncellediğinde geçmiş sürümün ispatı aksi hâlde güçleşir.
30 gün dolmadan komisyon artırılırsa ne yapılır?
İlk başvuru pazaryerinin dâhili iletişim sistemi üzerinden kayıtlı biçimde yapılır. Başvuruda Yönetmelik m.16/1 ve m.16/2 açıkça gösterilir; bildirimin tarihi, uygulanması gereken en erken yürürlük tarihi, fiilen yeni oran uygulanan siparişler ve kesilen fazla tutar tablo hâlinde belirtilir.
Fazla kesinti yapılmışsa yalnız “komisyon hatalı” denilmemeli; eski oran, yeni oran, sipariş matrahı, olması gereken kesinti, fiilî kesinti ve fark ayrı ayrı hesaplanmalıdır. Platformun cevabı ve varsa düzeltme kaydı aynı dosyada saklanır.
6563 kapsamındaki idari yükümlülüklerin denetimi Ticaret Bakanlığının görev alanındadır. Kanuna veya Yönetmeliğe aykırı sözleşme değişikliği idari denetime konu edilir. Fazla kesilen bedelin iadesi, alacak, sözleşmenin ifası veya tazminat talebi özel hukuk yollarında ayrıca ileri sürülür.
Taraflar tacir ve uyuşmazlık ticari iş niteliğindeyse görev, yetki, ticari defter delili ve dava şartı arabuluculuk hükümleri uygulanır. Konusu bir miktar paranın ödenmesi olan ticari alacak veya tazminat talebinde TTK m.5/A kapsamındaki dava şartı yerine getirilir.
Güncel resmî mevzuat için Ticaret Bakanlığı Elektronik Ticaret Mevzuatı, temel Yönetmelik için 29 Aralık 2022 tarihli ve 32058 sayılı Resmî Gazete ve m.16’yı değiştiren 8 Mart 2025 tarihli ve 32835 sayılı Resmî Gazete birlikte esas alınmalıdır.
Türkiye geneli ve Mersin uygulaması
m.16’daki 15 ve 30 günlük süreler Türkiye genelinde uygulanır. Satıcı Mersin’de, pazaryeri İstanbul’da veya başka bir ilde olsa da komisyon artışının bildirim süresi değişmez. Mersin bağlantısı görev, yetki, delil toplama ve temsil düzenini etkiler.
Mersin’de e-ticaret yapan restoran, perakendeci, tekstil satıcısı, yedek parça işletmesi veya başka tacirler komisyon değişikliği geldiği gün eski sözleşmeyi ve hakediş raporunu indirmelidir. Yüksek sipariş hacminde yüzde bir-iki oranlık erken artış dahi dönem sonunda önemli alacağa dönüşür; bu nedenle tüm etkilenen siparişler toplu hesaplanır.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu Mersin merkezli olarak elektronik ticaret ve ticari sözleşme uyuşmazlıklarında sözleşme değişiklik tarihini, bildirim kanalını, komisyon oranlarını ve hakediş kayıtlarını birlikte inceler. Türkiye genelindeki dosyalar ilgili görev, yetki ve usul kuralları çerçevesinde takip edilir.
İlgili içerikler
- Pazaryeri Aracılık Sözleşmesinde Hangi Maddeler Zorunludur?
- Pazaryeri Sözleşmede Yazmayan Ücret Kesebilir mi?
- Pazaryeri Satıcıyı Kampanyaya Zorlayabilir mi?
- Yemek Sipariş Pazaryeri Hizmet Bedelleri
Sık Sorulan Sorular
Pazaryeri komisyon artışını kaç gün önce bildirmelidir?
Komisyon oranı ve diğer hizmet bedeli artışları Yönetmelik m.16/2 uyarınca bildirim tarihinden itibaren otuz günlük sürenin sonunda uygulanır.
Her sözleşme değişikliği 30 gün mü?
Hayır. Genel değişikliklerde kural on beş gündür. Ücret artışı, yeni cezai şart, teknik geliştirme gerektiren veya satıcı aleyhine dengeyi bozan değişiklikler otuz günlük rejime tabidir.
Komisyon indirimi için 15 gün beklemek gerekir mi?
Satıcı lehine değişiklik satıcıya bildirildiğinde m.16/2’deki on beş günlük bekleme uygulanmaz.
Bildirim yalnız e-posta ile yapılabilir mi?
m.16/1 uyarınca bildirim dâhili iletişim sistemi üzerinden ve ayrıca onaylanmış elektronik iletişim adresi üzerinden yapılır.
30 günlük süre ne zaman başlar?
Süre, sözleşme değişikliğinin usulüne uygun biçimde satıcıya bildirildiği tarihten başlar.
Satıcı yeni komisyonu kabul etmek zorunda mı?
Otuz günlük rejime tabi değişiklikte satıcı süre dolmadan dâhili iletişim sistemi üzerinden bildirim yaparak sözleşmeyi tazminatsız feshedebilir.
Yeni komisyon geçmiş siparişlere uygulanabilir mi?
Hayır. Satıcı aleyhine geçmişe yönelik sözleşme değişikliği Yönetmelik m.11/2-ç kapsamında haksız ticari uygulamadır.
Devlet düzenlemesi nedeniyle zorunlu değişiklikte 30 gün uygulanır mı?
Düzenleyici ve denetleyici otoritenin kararı veya düzenlemesi nedeniyle zorunlu yapılan değişikliklerde m.16’daki süreler uygulanmaz.
Erken uygulanan komisyon farkı nasıl hesaplanır?
Her sipariş için eski oranla olması gereken kesinti ve fiilen yeni oranla yapılan kesinti karşılaştırılır; aradaki fark sipariş bazında toplanır.
Mersin’deki satıcı için süre farklı mı?
Hayır. Yönetmelik m.16 Türkiye genelinde aynı uygulanır.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
