Doğrudan Satış Sistemi 2026: 6502 m.47/A ve Yeni Yönetmelik Rehberi
Kısa ve net cevap: Türkiye’de doğrudan satış sistemi 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un 47/A maddesi ve 8 Ağustos 2025 tarihli Doğrudan Satışlar Hakkında Yönetmelik ile özel olarak düzenlenmiştir. 2026 itibarıyla bir doğrudan satış şirketinin sermaye şirketi olması, en az 10.000.000 TL ödenmiş sermayeye sahip bulunması, Türkiye’de yerleşik bankalarda 3.000.000 TL tutarında bloke varlık bulundurması ve Ticaret Bakanlığından doğrudan satış yetki belgesi alması zorunludur. Kazanç planı esas olarak mal veya hizmet satışına dayanmalı; yıllık net satışların yüzde 50’sini aşan toplam menfaat ve yeni satıcı katılımından kaynaklanan menfaatlerde yüzde 30’u aşan pay yasaktır. Tüketiciye 30 günlük cayma hakkı tanınır.
Bu yazıyla ilgili genel bir sorunuz mu var? Anonim soru sor
- Doğrudan satış sistemi nedir?
- Hukuki dayanak
- Şirket şartları
- Kazanç planı sınırları
- Doğrudan satıcının sisteme katılması
- Tüketiciye karşı yükümlülükler
- 30 günlük cayma hakkı
- Yetki belgesi
- Uyuşmazlık çözümü
- Sık sorulan sorular
Doğrudan satış sistemi nedir?
6502 sayılı Kanun’un 47/A maddesine göre doğrudan satış sistemi; doğrudan satış şirketinin oluşturduğu, iş sözleşmesiyle istihdam edilmeyen bağımsız temsilci, distribütör, danışman veya benzeri adlarla faaliyet gösteren doğrudan satıcıların komisyon, prim, teşvik ve ödül gibi menfaatler karşılığında tüketicilere mal veya hizmet pazarladığı satış sistemidir. Tanımın merkezinde iki unsur vardır: Satıcıların işçi statüsünde olmaması ve ekonomik faaliyetin gerçek mal veya hizmet satışına dayanması. Bu nedenle sırf yeni katılımcı getirerek gelir elde etmeye dayalı yapılar doğrudan satış sistemi sayılmaz; bunlar ayrıca 6502 sayılı Kanun’un 80. maddesindeki piramit satış yasağı bakımından değerlendirilir.
Doğrudan satış; sosyal medya üzerinden tanıtım, ev toplantısı, birebir sunum, katalog, telefon veya benzeri yöntemlerle gerçekleşebilir. Ancak satış kanalının adı hukuki niteliği tek başına belirlemez. Sistemin kazanç planı, şirketin doğrudan satıcıyla ilişkisi, tüketicinin bilgilendirilme biçimi ve satışın mevzuattaki zorunlu kurallara uyup uymadığı birlikte incelenir.
Hukuki dayanak: 6502 m.47/A ve Yönetmelik
Doğrudan satışlara ilişkin özel kanuni düzenleme 6502 sayılı Kanun’un 47/A maddesidir. Bu hüküm 7529 sayılı Kanun ile 6502 sayılı Kanun’a eklenmiş ve doğrudan satışlara ilişkin hükümler 30 Temmuz 2025 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Ayrıntılı usul ve esaslar ise 8 Ağustos 2025 tarihli ve 32980 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Doğrudan Satışlar Hakkında Yönetmelik ile düzenlenmiştir. Yönetmeliğin 5. maddesi sistemin genel ilkelerini, 6. maddesi şirket şartlarını, 7 ve 8. maddeleri doğrudan satıcıya ilişkin esasları, 9 ila 12. maddeleri yetki belgesini, 13 ila 18. maddeleri bilgilendirme ve cayma hakkını, 19 ve 20. maddeleri ise telefon ücreti ile tüketici bilgilendirme sistemini düzenler.
Ticaret Bakanlığının güncel açıklamasına göre düzenlemenin amacı, tüketiciyi korurken doğrudan satış faaliyetinin sınırlarını belirlemektir. Resmî açıklamaya Ticaret Bakanlığı üzerinden; uygulama rehberine ise Tüketicinin Korunması ve Piyasa Gözetimi Genel Müdürlüğü üzerinden ulaşılabilir.
Doğrudan satış şirketinin zorunlu şartları
Yönetmelik m.6, piyasaya giriş için ölçülebilir şartlar getirir. Şirketin sermaye şirketi olması gerekir. Ödenmiş sermaye en az 10.000.000 TL olmalıdır. Bunun yanında Türkiye’de yerleşik bankalarda açılmış mevduat, katılma fonu, döviz tevdiat veya kıymetli maden hesaplarından mevzuatta sayılan bir hesapta 3.000.000 TL tutarında bloke varlık bulunmalıdır. Döviz hesabı kullanılıyorsa hesaplamada işlemin yapıldığı tarihteki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası efektif satış kuru esas alınır ve tutar belirlenen alt sınırın altına düşemez.
Bu şartların amacı, tüketicinin ve doğrudan satıcının karşısında mali yeterliliği asgari seviyede güvenceye alınmış bir şirket bulunmasını sağlamaktır. Sermaye ve bloke tutar, şirketin istediği zaman vazgeçebileceği tanıtım unsurları değildir; doğrudan faaliyetin hukuki şartıdır. Şartların kaybedilmesi ve mevzuatta öngörülen uyarıya rağmen giderilmemesi yetki belgesinin iptaline kadar gidebilir.
Kazanç planında yüzde 50 ve yüzde 30 sınırı
Yönetmelik m.5’in 1 Ocak 2026’da yürürlüğe giren hükümleri doğrudan satış ile piramit yapı arasındaki ayrımı sayısal sınırlarla güçlendirmiştir. Perakende satış kârı hariç olmak üzere şirketin doğrudan satıcılara sağladığı komisyon, prim ve benzeri menfaatlerin toplamı, doğrudan satışa konu mal veya hizmetin yıllık net satışlarının yüzde 50’sini geçemez. Ayrıca sisteme yeni satıcı katılımından kaynaklanan komisyon, prim, teşvik ve ödül gibi menfaatlerin toplamı, ilgili takvim yılında dağıtılan tüm menfaatlerin yüzde 30’unu aşamaz.
Bu iki oran birlikte okunmalıdır. Yüzde 50 sınırı toplam dağıtılabilir menfaatin üst tavanını, yüzde 30 sınırı ise yeni üye kazandırma kaynaklı menfaatin dağıtılan toplam menfaat içindeki payını sınırlar. Kazanç planı mal ve hizmetin tüketiciye gerçek satışını esas almak zorundadır. “Ekip kur, hızlı zengin ol, ürün ikinci planda” şeklindeki bir model mevzuatın aradığı yapıyla bağdaşmaz.
Doğrudan satıcının sisteme katılması ve ayrılması
Yönetmelik m.7 doğrudan satıcının sisteme alınmasında ve sistemden çıkışında koruyucu kurallar koyar. Şirket, sisteme girmek veya sistemde kalmak için tüketiciye satışı öngörülen gerçek bir mal veya hizmeti içermeyen yenileme, paket, aidat veya benzeri adlarla ücret isteyemez. Giriş paketi bulunabilir; ancak bu paket satıcının sistemdeki seviyesini belirleyen zorunlu satın alma aracına dönüştürülemez ve paket içeriğinin fiyatı tavsiye edilen perakende satış fiyatını aşamaz.
Doğrudan satıcı herhangi bir yükümlülük altına girmeden sistemden ayrılabilir. Sisteme katıldığı tarihten itibaren 30 gün içinde ayrılırsa şirket, satıcının elindeki kullanılmamış malları geri almak ve iadeye konu mal veya hizmet için ödenen bedeli, satıcıya sağlanmış menfaatler düşüldükten sonra 30 gün içinde iade etmek zorundadır. Bu kural özellikle yüksek bedelli “başlangıç stoğu” baskısını sınırlayan önemli bir korumadır.
Kimler doğrudan satıcı olamaz?
Doğrudan satıcının fiil ehliyetine sahip olması gerekir; on sekiz yaşını doldurmamış kişiler sisteme alınamaz. Ayrıca doğrudan satış şirketinin pay sahipleri ve yöneticileri ile bunların eşleri ve birinci derece kan ve kayın hısımları doğrudan satıcı olamaz. Şirket çalışanları ise kazanç planına dahil olmamak şartıyla şirket ürün veya hizmetlerinden indirimli olarak yararlanabilir. Bu sınır, yönetim çevresi ile satış ağı arasındaki menfaat çatışmasını azaltmayı amaçlar.
Satıcı numarası ve şirketin müteselsil sorumluluğu
Yönetmelik m.8 uyarınca şirketin her doğrudan satıcıya tekil bir satıcı numarası vermesi gerekir. Satıcı, şirketin mal veya hizmetini sattığında veya satışa aracılık ettiğinde bu numarayı belirtmekten şirkete karşı sorumludur. Tüketicinin kimin aracılığıyla işlem yaptığını tespit edebilmesi, cayma ve şikâyet süreçlerinde doğrudan önem taşır.
Aynı madde daha da önemli bir güvence getirir: Doğrudan satış şirketi, yetkilendirdiği doğrudan satıcının tüketiciye tanınan hakları kullandırmasından ve tüketiciye karşı yükümlülüklerini yerine getirmesinden müteselsilen sorumludur. Bu nedenle şirket, “satışı bağımsız distribütör yaptı, bizi ilgilendirmez” diyerek sorumluluktan çıkamaz.
Bilgilendirme formunda bulunması zorunlu bilgiler
Yönetmelik m.13 gereğince tüketiciye yazılı olarak veya kalıcı veri saklayıcısıyla bilgilendirme formu verilmelidir. Formda mal veya hizmet bilgisi, vergiler dahil toplam fiyat ve teslim masrafı, şirketin unvanı ve iletişim bilgileri, doğrudan satıcının adı veya unvanı, satıcı numarası ve iletişim bilgisi, satış tarihi, varsa ifa veya teslim tarihi, cayma hakkının şartları ve iade yöntemi ile uyuşmazlıkta başvurulabilecek merciler yer almalıdır.
Mal teslimi satış tarihinden itibaren 30 günü geçemez. Hizmet ise bilgilendirme formunda belirtilen tarihte ifa edilmelidir. Bilgilendirme formu bir formalite değildir; eksik veya yanlış bilgi cayma süresini doğrudan etkiler.
Tüketicinin 30 günlük cayma hakkı
Yönetmelik m.14 uyarınca mal teslimine konu doğrudan satışta tüketici, tüketici lehine olan diğer mevzuat hükümleri saklı kalmak üzere 30 gün içinde gerekçe göstermeden ve cezai şart ödemeden cayabilir. Mal satışında süre teslimle başlar; ancak tüketici satış tarihinden teslim tarihine kadar da cayma bildiriminde bulunabilir. Hizmet satışında süre satış tarihinden itibaren işler.
Cayma bildirimine konu malın şirkete veya satıcıya ulaşmasından itibaren 30 gün içinde, teslim masrafı dahil tahsil edilen tüm ödemeler iade edilmelidir. Hizmette ise bildirim şirkete veya satıcıya ulaştıktan sonra ilgili mevzuat saklı kalmak üzere tahsil edilen ödemeler 30 gün içinde iade edilir. İade, tüketicinin kullandığı ödeme aracına uygun biçimde ve ek masraf doğurmadan yapılmalıdır.
Bu konu, internet alışverişindeki 14 günlük cayma hakkıyla karıştırılmamalıdır. Mesafeli satışın genel kuralları için Mesafeli sözleşmede 14 gün cayma hakkı yazımıza; taksitle satışta farklı süre için taksitle satışta 7 gün cayma hakkı rehberimize bakılabilir.
Eksik bilgilendirmede bir yıllık uzama
Yönetmelik m.15’e göre bilgilendirme formunun verilmemesi, eksik veya yanlış verilmesi halinde tüketici 30 günlük normal süreyle bağlı değildir. Cayma hakkı, normal sürenin sona erdiği tarihten itibaren bir yıl sonra sona erer. Şirket bu bir yıllık dönem içinde doğru ve eksiksiz bilgilendirme yaparsa, 30 günlük yeni süre doğru bilginin verildiği tarihten itibaren işlemeye başlar. Bu nedenle şirket bakımından bilgilendirme yükümlülüğünün ispatı kritik önemdedir.
Cayma bildirimi nasıl yapılır?
Yönetmelik m.16 gereğince cayma bildiriminin süre içinde yazılı veya kalıcı veri saklayıcısı ile doğrudan satıcıya ya da doğrudan satış şirketine yöneltilmesi yeterlidir. Tüketici örnek cayma formunu kullanabilir; fakat zorunlu değildir. Açık ve tereddütsüz bir cayma beyanı da geçerlidir. Bildirimin yapıldığını ispat yükü tüketiciye ait olduğundan KEP, e-posta, kayıtlı müşteri sistemi veya teslimi ispatlanabilir yazılı yöntemler tercih edilmelidir.
Cayma hakkının istisnaları
Yönetmelik m.18 kişiye özel hazırlanan mallar, çabuk bozulabilen ürünler, koruyucu unsuru açılmış ve sağlık/hijyen bakımından iadesi uygun olmayan ürünler, teslimden sonra başka ürünlerle ayrılmaz biçimde karışan mallar, koruyucu ambalajı açılmış bazı bilgisayar sarf malzemeleri, abonelik dışındaki süreli yayınlar ve tüketicinin onayıyla anında ifa edilen dijital içerik gibi istisnaları düzenler. Hizmetlerde de tüketicinin açık onayıyla cayma süresi dolmadan ifasına başlanan bazı hizmetler bakımından istisna doğabilir. Somut işlemde istisnanın gerçekten uygulanıp uygulanmadığı ürün veya hizmetin niteliğine göre değerlendirilmelidir.
Kişiye özel ürünlerde mesafeli satış bakımından ayrıntılı değerlendirme için kişiye özel ürünlerde cayma hakkı yazımız da incelenebilir.
Yetki belgesi: başvuru, süre ve iptal
Yönetmelik m.9 uyarınca faaliyette bulunacak şirketin Genel Müdürlüğe başvurması gerekir. Eksik bilgi veya belge bulunursa tamamlanması için üç aya kadar süre verilebilir. Yönetmelik m.11’e göre doğrudan satış yetki belgesi üç yıl geçerlidir. Süresi dolmadan yenileme başvurusu yapılmışsa başvuru sonuçlanana kadar geçerlilik uzar. Yenileme başvurusu yapılmazsa belge sürenin sonunda geçerliliğini kaybeder.
Yönetmelik m.12 sermaye veya bloke tutar şartlarının kaybedilmesi, gerekli değişikliklerin bildirilmemesi ve yasaklı ürün veya hizmetlerin sisteme sokulması gibi hallerde iptal mekanizması öngörür. Bazı ağır aykırılıklarda uyarı verilmeksizin iptal gündeme gelebilir ve yeniden yetkilendirme mümkün olmayabilir. Bu nedenle şirketlerin hukuki uyum dosyası yalnızca başlangıç başvurusu için değil, faaliyet boyunca güncel tutulmalıdır.
Tüketici bilgilendirme sistemi ve telefon ücreti
Yönetmelik m.19’a göre tüketicinin şirketle iletişim kurduğu telefon hattı olağan tarifenin üzerinde ücretlendirilemez. Yönetmelik m.20 ise şirketin uzaktan erişilebilir bir tüketici bilgilendirme ve talep sistemi kurmasını zorunlu tutar. Bu sistemde cayma hakkı, iade adresi, örnek form, eksik bilgilendirmenin sonuçları, malın kullanımına ilişkin bilgiler ve satıcı kimliği gibi verilerin erişilebilir olması gerekir.
Doğrudan satış ile diğer tüketici işlemlerinin farkı
Doğrudan satışa özgü 30 günlük cayma süresi, mesafeli sözleşmelerdeki genel 14 günlük ve taksitle satıştaki 7 günlük süreyle aynı değildir. İşlem birden fazla tüketici hukuku rejimine temas ediyorsa tüketici lehine hükümler de dikkate alınır. Örneğin internetten gerçekleştirilen bir işlemde Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği, şirketin doğrudan satış organizasyonu bakımından ise 47/A ve özel Yönetmelik birlikte gündeme gelebilir. Ayrıca ayıplı mal halinde 6502 sayılı Kanun’un 8 ve devamı maddelerindeki seçimlik haklar ayrı bir koruma sağlar.
Ayıplı mal ve servis sorunlarında satış sonrası servis zorunluluğu ve teslim belgesinin tüketici haklarına etkisi yazılarımız tamamlayıcıdır.
Uyuşmazlıkta nereye başvurulur?
2026 yılında değeri 186.000 TL’nin altında bulunan tüketici uyuşmazlıklarında il veya ilçe tüketici hakem heyetine başvuru zorunludur. 186.000 TL ve üzerindeki uyuşmazlıklarda 6502 m.73/A kapsamındaki dava şartı arabuluculuk süreci tamamlandıktan sonra tüketici mahkemesinde; tüketici mahkemesi bulunmayan yerde tüketici mahkemesi sıfatıyla asliye hukuk mahkemesinde dava açılır. Hakem heyeti başvurusu e-Devlet üzerinden TÜBİS aracılığıyla da yapılabilir.
Başvuruya sözleşme, bilgilendirme formu, ödeme belgesi, cayma bildirimi, kargo teslim belgesi, yazışmalar ve satıcı numarasını gösteren kayıtlar eklenmelidir. Uyuşmazlığın konusu yalnızca para iadesi değil yetkisiz sistem faaliyeti veya idari ihlal ise Ticaret İl Müdürlüğüne veya Ticaret Bakanlığına da somut belgelerle bildirim yapılabilir.
Sık Sorulan Sorular
Doğrudan satışta cayma süresi kaç gündür?
Yönetmelik m.14 uyarınca kural olarak 30 gündür.
Doğrudan satış şirketinin sermayesi en az ne kadar olmalıdır?
Yönetmelik m.6 gereğince ödenmiş sermaye en az 10.000.000 TL olmalıdır.
Bloke tutar ne kadardır?
Şirketin Türkiye’de yerleşik bankalarda mevzuatta sayılan hesaplarda 3.000.000 TL bloke tutması gerekir.
Yetki belgesi kaç yıl geçerlidir?
Yönetmelik m.11 uyarınca üç yıl geçerlidir.
Sisteme katılmak için aidat alınabilir mi?
Tüketiciye satışı öngörülen gerçek bir mal veya hizmet içermeyen yenileme, paket, aidat ve benzeri adlarla bedel talep edilemez.
Şirket satıcının hatasından sorumlu mudur?
Evet. Yönetmelik m.8 uyarınca tüketiciye karşı ilgili yükümlülükler bakımından doğrudan satış şirketi ile yetkilendirilmiş satıcı arasında müteselsil sorumluluk doğar.
Eksik bilgilendirmede 30 gün yine uygulanır mı?
Hayır. Yönetmelik m.15 uyarınca tüketici normal 30 günlük süreyle bağlı değildir; hak en geç normal sürenin bitiminden bir yıl sonra sona erer.
Doğrudan satışta mal ne kadar sürede teslim edilmelidir?
Yönetmelik m.13 uyarınca bilgilendirme formunda belirtilen satış tarihinden itibaren teslim süresi 30 günü geçemez.
Yeni üye bulmaya dayalı kazanç planı serbest midir?
Hayır. Sistem mal veya hizmet satışını esas almalıdır. Ayrıca 2026 itibarıyla yeni satıcı katılımından kaynaklanan menfaatlerin yıllık toplam dağıtılan menfaatler içindeki payı yüzde 30’u aşamaz.
Kripto varlıklar doğrudan satışa konu edilebilir mi?
Hayır. Yönetmelik kapsamında sermaye piyasası araçları ve kripto varlıklar doğrudan satış sisteminin konusu yapılamaz.
Sonuç
2026’da doğrudan satış faaliyeti artık genel “kapıdan satış” hükümleriyle açıklanabilecek bir alan değildir. 6502 m.47/A ve Doğrudan Satışlar Hakkında Yönetmelik; şirket sermayesinden bloke tutara, kazanç planından satıcı çıkışına, bilgilendirme formundan 30 günlük cayma ve iadeye kadar özel ve sayısal kurallar getirmiştir. Şirketler açısından faaliyet öncesi yetkilendirme ve sürekli uyum; tüketiciler açısından ise satıcı numarasını, bilgilendirme formunu, ödeme ve cayma kayıtlarını saklamak temel hukuki güvenceyi oluşturur.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu sitesinden daha fazla şey keşfedin
Son gönderilerin e-postanıza gönderilmesi için abone olun.
