Sendika Genel Kurulu Toplantı ve Karar Yeter Sayısı Nedir? 6356 m.13 | 2026
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu m.13’e göre sendika genel kurulunda ilk toplantı yeter sayısı üye veya delege tam sayısının salt çoğunluğudur. İlk toplantıda yeter sayı oluşmazsa ikinci toplantı en çok 15 gün sonraya bırakılır ve bu toplantıya katılanların sayısı tam sayının üçte birinden az olamaz. Genel karar yeter sayısı toplantıya katılanların salt çoğunluğudur; ancak bu sayı tam sayının dörtte birinden az olamaz. Tüzük değişikliği, fesih, birleşme, katılma ve üst/uluslararası kuruluş kararlarında, tüzük daha yüksek oran öngörmüyorsa tam sayının salt çoğunluğu gerekir.
İlk genel kurul toplantısında yeter sayı nedir?
6356 sayılı Kanun m.13/1’e göre genel kurulun ilk toplantısındaki toplantı yeter sayısı üye veya delege tam sayısının salt çoğunluğudur. Genel kurul tüzüğe göre doğrudan üyelerden oluşuyorsa üye tam sayısı; delege sistemine göre oluşuyorsa delege tam sayısı esas alınır. Salt çoğunluk, toplam sayının yarısından bir fazlasını ifade eden çoğunluktur.
Tüzük ilk toplantı için kanundaki salt çoğunluktan daha yüksek bir yeter sayı belirleyebilir. Bu durumda tüzükteki yüksek oran uygulanır. Buna karşılık tüzük, ilk toplantı yeter sayısını kanuni salt çoğunluğun altına indiremez. Genel kurul başlamadan önce hazır bulunanların listesi ile tam sayı karşılaştırılmalı ve yeter sayının sağlandığı tutanağa yazılmalıdır.
“Tam sayı” hangi liste üzerinden belirlenir?
Genel kurulun üye veya delege tam sayısı toplantıya katılma ve oy kullanma hakkı bulunan kişilerin usulüne uygun kesinleşmiş listesi üzerinden belirlenir. Delege sisteminde m.10’daki delege sıfatının devam süresi ve m.14’teki hâkim onaylı listeler önemlidir. Üyelik esaslı genel kurulda ise üyeliğin m.17–19 hükümlerine göre toplantı tarihi itibarıyla devam edip etmediği kontrol edilir.
Yeter sayı hesabında “fiilen gelmesi beklenen kişi” sayısı değil, hukuken genel kurulun tam sayısını oluşturan liste esas alınır. Bu nedenle genel kurul hazırlığının en kritik aşamalarından biri doğru üye/delege listesinin oluşturulmasıdır.
İlk toplantıda çoğunluk sağlanamazsa ikinci toplantı ne zaman yapılır?
6356 m.13/1, ilk toplantıda yeter sayı sağlanamazsa ikinci toplantının en çok 15 gün sonraya bırakılacağını düzenler. Bu süre azami süredir. İkinci toplantı tüzük ve çağrı düzenine uygun biçimde daha erken tarihte yapılabilir; ancak 15 günlük üst sınır aşılmamalıdır.
Seçimli genel kurul çağrısında m.14 uyarınca çoğunluk olmadığı takdirde yapılacak ikinci toplantıya ilişkin hususlar da seçim kurulu başkanlığına sunulan yazıda belirtilir. Böylece ikinci toplantının tarihi ve usulü ilk çağrı sürecinden itibaren öngörülebilir hâle gelir.
İkinci toplantıda kaç kişi bulunmalıdır?
İkinci toplantıda ilk toplantıdaki salt çoğunluk aranmaz; ancak m.13/1 önemli bir alt sınır koyar: toplantıya katılanların sayısı üye veya delege tam sayısının üçte birinden az olamaz. Dolayısıyla “ikinci toplantıda kaç kişi gelirse gelsin genel kurul yapılır” şeklindeki yaygın yaklaşım 6356 kapsamındaki sendika genel kurullarında doğru değildir.
Tüzük ikinci toplantı için üçte birden daha yüksek yeter sayı öngörebilir. Kanuni üçte bir alt sınırı ise tüzükle aşağı çekilemez. İkinci toplantının başında tam sayı ve hazır bulunan sayısı tutanakla saptanmalıdır.
İkinci toplantıda üçte bir de sağlanamazsa ne olur?
m.13 ikinci toplantının yapılabilmesi için en az üçte bir katılımı emredici alt sınır olarak koyar. Bu sayı sağlanmazsa genel kurul hukuken toplantı yapıp karar alamaz. Yönetim kurulunun yeni toplantı sürecini kanun ve tüzük hükümlerine uygun şekilde başlatması gerekir.
Özellikle olağan genel kurul süresinin sonuna yaklaşılmışsa yeniden çağrı süreci m.12’deki dört yıllık üst sınır ve seçim kurulu takvimiyle birlikte dikkatle planlanmalıdır. Yeter sayı yokken alınan kararların geçerliliği sonradan m.15 kapsamındaki iptal davasına konu olabilir.
Üye veya delegelerin genel kurula katılması engellenebilir mi?
Hayır. 6356 m.13/2, delegelerin veya üyelerin genel kurula katılmalarının ve oy kullanmalarının engellenemeyeceğini açıkça düzenler. Usulüne uygun listede yer alan kişi, kanuna ve tüzüğe uygun toplantıda katılım ve oy hakkını kullanabilmelidir. Yönetim kurulu veya başka bir organ, keyfî kararla belirli üyeleri toplantı dışında bırakamaz.
Bu hüküm yeter sayı hesabıyla doğrudan bağlantılıdır. Katılım hakkı hukuka aykırı biçimde engellenen kişiler nedeniyle toplantı veya karar yeter sayısı yapay olarak değiştirilirse genel kurulun geçerliliği tartışmalı hâle gelir. Seçim yapılacak genel kurullarda hâkim onaylı liste ve kimlik kontrolü sistemi m.14’e göre uygulanır.
Genel kurulda karar yeter sayısı nedir?
6356 m.13/3’e göre genel kural olarak karar yeter sayısı toplantıya katılan üye veya delege sayısının salt çoğunluğudur. Ancak kanun ayrıca bu karar çoğunluğunun üye veya delege tam sayısının dörtte birinden az olamayacağını düzenler. Bu nedenle yalnız “katılanların yarısından bir fazlası” hesabı yapmak her durumda yeterli değildir.
Önce toplantının kanuni yeter sayıyla açıldığı belirlenir. Sonra somut karar için toplantıya katılanların salt çoğunluğu hesaplanır. Son olarak bu sayının tam sayının dörtte bir alt sınırını karşılayıp karşılamadığı kontrol edilir. Üç aşamalı bu kontrol, karar tutanağında açıkça gösterilmelidir.
Dörtte bir alt sınırı ne anlama gelir?
Kanun, genel kurul kararı için katılanların salt çoğunluğunu ararken bir de mutlak alt sınır getirir: karar lehindeki gerekli sayı üye veya delege tam sayısının dörtte birinden az olamaz. Özellikle ikinci toplantıda katılım üçte bir seviyesine düşebildiği için bu alt sınır kararların çok küçük bir grupla alınmasını önler.
Örneğin delege tam sayısı 120 ise dörtte bir 30’dur. İkinci toplantıya 40 kişi katılmışsa katılanların salt çoğunluğu 21 olsa da genel karar için 30 alt sınırı korunur. Bu matematik, kanun hükmünün doğrudan sonucudur ve karar tutanağında kullanılan toplam sayılar net yazılmalıdır.
Çekimser oylar karar yeter sayısını nasıl etkiler?
6356 m.13 karar yeter sayısını toplantıya katılanların salt çoğunluğu ve tam sayının dörtte biri alt sınırı üzerinden kurar. Oylamada kabul için gereken olumlu oy sayısı bu eşiklere ulaşmalıdır. Çekimser oy, olumlu oy değildir; ancak toplantıya katılan kişi toplantı sayısına dahil olduğu için salt çoğunluk hesabının tabanını etkiler.
Bu nedenle oylama tutanağında kabul, ret ve çekimser oylar ayrı gösterilmelidir. Karar yeter sayısının sağlanıp sağlanmadığı yalnız “ret oyu az” mantığıyla değil, kanundaki olumlu oy eşiği üzerinden değerlendirilmelidir.
Hangi genel kurul kararlarında tam sayının salt çoğunluğu gerekir?
Tüzükte daha yüksek bir yeter sayı belirlenmemişse 6356 m.13/3 aşağıdaki konularda karar yeter sayısını üye veya delege tam sayısının salt çoğunluğu olarak belirler: tüzük değişikliği, fesih, birleşme, katılma, üst kuruluşun veya uluslararası kuruluşun kurucusu olma, üst kuruluşlara ve uluslararası kuruluşlara üyelik ile bu üyeliklerden çekilme.
Bu işlemler kuruluşun yapısını ve hukuki varlığını derinden etkilediği için sıradan karar yeter sayısından daha güçlü çoğunluk aranır. Genel kurul gündeminde bu konulardan biri varsa toplantı öncesinde özel karar eşiği ayrıca hesaplanmalı ve oylama sonucunda bu eşiğin aşıldığı açıkça tutanağa geçirilmelidir.
Tüzük değişikliği için yalnız katılanların çoğunluğu yeterli mi?
Hayır. Tüzük değişikliği m.13/3’te özel çoğunluğa tabi işlemler arasında açıkça sayılmıştır. Tüzükte daha yüksek bir oran yoksa üye veya delege tam sayısının salt çoğunluğu tüzük değişikliği lehinde oy vermelidir. Toplantıya katılanların salt çoğunluğu bu sayıdan düşük kalıyorsa değişiklik kabul edilmiş sayılmaz.
Tüzük değişikliği ayrıca genel kurulun m.11’deki asli yetkisidir ve m.7/5 uyarınca kuruluş sonrası kanunilik denetimine tabidir. sendika tüzüğünün zorunlu hükümleri değişiklikte korunmalıdır.
Fesih kararı için hangi çoğunluk gerekir?
Kuruluşun feshi de m.13/3’te özel karar çoğunluğuna bağlanmıştır. Tüzük daha yüksek oran öngörmüyorsa üye veya delege tam sayısının salt çoğunluğu gerekir. Yönetim kurulunun veya toplantıya katılan küçük bir grubun kararıyla kuruluş feshedilemez.
Fesih genel kurulun m.11’deki yetkisidir. Fesih sonrasında malvarlığının tasfiyesi m.32 ve tüzük hükümlerine göre yürütülür. Bu nedenle fesih gündemi hem karar çoğunluğu hem de tasfiye planı yönünden önceden hazırlanmalıdır.
Tüzük daha yüksek toplantı veya karar yeter sayısı belirleyebilir mi?
Evet. m.13 hem toplantı yeter sayısında hem özel karar yeter sayılarında tüzüğün daha yüksek oran belirleyebilmesine imkân tanır. Bu durumda kanuni asgari oran değil, tüzükteki daha yüksek eşik uygulanır. Tüzük, örneğin ilk toplantı için üçte iki veya belirli özel kararlar için üçte iki çoğunluk öngörebilir.
Buna karşılık tüzük kanuni oranları düşüremez. İlk toplantıyı salt çoğunluğun altına, ikinci toplantıyı üçte birin altına veya genel karar alt sınırını dörtte birin altına indiren hüküm kanuna aykırı olur. Tüzük hazırlanırken yeter sayı maddeleri m.13 ile tek tek karşılaştırılmalıdır.
Yeter sayı hesaplamasında küsurat nasıl değerlendirilir?
Salt çoğunluk, tam sayının yarısından fazla olan en küçük tam sayıdır. Üçte bir ve dörtte bir alt sınırlarında da genel kurulun fiilen kişi sayısıyla toplanması ve karar alması gerektiğinden gereken kişi sayısı kanuni oranın altına düşmeyecek tam sayıya göre belirlenir. Hesaplamada yuvarlama yoluyla kanuni alt sınırın altına inilmemelidir.
Genel kurul divanı toplantı açılırken ve oylama yapılırken tam sayıyı, katılan sayısını ve gereken çoğunluğu açıkça belirlemelidir. Özellikle delege sayısının tek veya bölünemeyen sayılarda olması hâlinde hesap kayıt altına alınmalıdır.
Genel kurul sırasında katılan sayısı azalırsa ne olur?
Toplantının yalnız açılışında değil, kararların alındığı anda da gerekli karar eşiğinin fiilen sağlanması gerekir. Katılımcıların toplantıdan ayrılması hâlinde karar için gereken salt çoğunluk ve tam sayının dörtte biri alt sınırı korunmalıdır. Ayrıca tüzük toplantının devamı için özel yeter sayı öngörmüşse bu hüküm de uygulanır.
Divan, önemli oylamalar öncesinde hazır bulunan sayıyı yeniden tespit edebilir. Özellikle tüzük değişikliği, fesih veya birleşme gibi tam sayının salt çoğunluğunu gerektiren kararlarda toplantıda bu sayıda olumlu oyun fiilen bulunması zorunludur.
Yetersiz çoğunlukla alınan karar ne olur?
Kanuni veya tüzüksel yeter sayı sağlanmadan alınan genel kurul kararı hukuka aykırıdır ve 6356 m.15 kapsamında genel kurul veya işlemlerin iptali davasına konu olabilir. Bakanlık veya kuruluş/şube üye ve delegeleri, kanun ve tüzüğe aykırılık iddiasıyla genel kurul tarihinden itibaren bir ay içinde dava açabilir.
Bu nedenle karar sonrası uyuşmazlık yaşamamak için yeter sayı hesabı toplantı anında doğru yapılmalıdır. Hazirun/delege listesi, oylama sonucu ve karar metni birbirini doğrulamalıdır.
Genel kurul yeter sayı kontrol listesi
- Üye veya delege tam sayısını kesinleşmiş liste üzerinden belirleyin.
- İlk toplantıda salt çoğunluk sağlanmadan genel kurulu açmayın.
- İlk toplantı yapılamazsa ikinci toplantıyı en çok 15 gün sonraya planlayın.
- İkinci toplantıda katılımın tam sayının üçte birinden az olmamasını sağlayın.
- Genel kararlarda katılanların salt çoğunluğunu hesaplayın.
- Bu çoğunluğun tam sayının dörtte birinden az olmadığını ayrıca kontrol edin.
- Tüzük değişikliği, fesih, birleşme/katılma ve üst/uluslararası kuruluş kararlarında tam sayının salt çoğunluğunu arayın.
- Tüzükte daha yüksek oran varsa tüzük hükmünü uygulayın.
- Katılım ve oy hakkını hiçbir üye/delege bakımından keyfî olarak engellemeyin.
Mersin’de sendika genel kurulu için farklı yeter sayı var mı?
Hayır. 6356 m.13 Türkiye genelinde aynı şekilde uygulanır. Mersin’de merkezli bir sendika veya Mersin şubesi için de ilk toplantıda salt çoğunluk, ikinci toplantıda üçte bir alt sınırı ve genel kararlarda dörtte bir koruması geçerlidir.
Genel kurulun ne zaman toplanacağına ilişkin süreler ise 6356 m.12 genel kurul takvimi rehberinde; hangi kararların alınacağı m.11 görev ve yetki rehberinde açıklanmıştır.
İlgili içerikler
- Sendika Olağan ve Olağanüstü Genel Kurulu Ne Zaman Yapılır? 6356 m.12
- Sendika Genel Kurulunun Görev ve Yetkileri – 6356 m.11
- Sendikada Delege Sıfatı Ne Zamana Kadar Sürer? 6356 m.10
- Sendika Tüzüğünde Neler Bulunmalı? 6356 m.8
Sık Sorulan Sorular
İlk genel kurul toplantı yeter sayısı nedir?
Üye veya delege tam sayısının salt çoğunluğudur.
İlk toplantıda çoğunluk olmazsa ikinci toplantı ne zaman yapılır?
En çok 15 gün sonraya bırakılır.
İkinci toplantıda en az kaç kişi bulunmalıdır?
Üye veya delege tam sayısının üçte biri.
Genel karar yeter sayısı nedir?
Katılanların salt çoğunluğudur; ancak tam sayının dörtte birinden az olamaz.
Tüzük değişikliği için hangi çoğunluk gerekir?
Tüzükte daha yüksek oran yoksa tam sayının salt çoğunluğu.
Fesih için de aynı özel çoğunluk mu gerekir?
Evet. Tam sayının salt çoğunluğu gerekir.
Tüzük daha yüksek yeter sayı koyabilir mi?
Evet; kanuni oranların altına inemez, üstüne çıkabilir.
Üyelerin oy kullanması engellenebilir mi?
Hayır. m.13/2 bunu açıkça yasaklar.
Yetersiz çoğunlukla alınan karar dava konusu olabilir mi?
Evet. m.15 kapsamında iptal davasına konu olabilir.
Resmî mevzuat nereden kontrol edilir?
Mevzuat Bilgi Sistemi ve ÇSGB Çalışma Genel Müdürlüğü mevzuat sayfası güncel resmî kaynaklardır.
Yeter sayı hesabı toplantı tutanağına nasıl yansıtılmalıdır?
Genel kurul divanı toplantı açılmadan önce üye veya delege tam sayısını, hazır bulunanların sayısını ve ilk toplantı için gereken salt çoğunluğu açıkça belirlemelidir. İkinci toplantı yapılıyorsa toplantının ilk toplantıdan en çok 15 gün sonra olduğu ve katılımın tam sayının üçte birinden az olmadığı tutanakta gösterilmelidir. Böylece toplantının hangi kanuni eşikle açıldığı sonradan tereddütsüz doğrulanabilir.
Her gündem maddesi oylanırken genel karar yeter sayısı ile özel karar yeter sayısı ayrılmalıdır. Olağan kararlarda katılanların salt çoğunluğu aranır; ancak olumlu oy sayısı tam sayının dörtte birinden az olamaz. Tüzük değişikliği, fesih, birleşme, katılma ve üst ya da uluslararası kuruluşlara ilişkin kararlarda ise tüzük daha yüksek oran öngörmedikçe tam sayının salt çoğunluğu gerekir. Oylama sonucu kabul, ret ve çekimser oy olarak ayrı yazılmalıdır.
Toplantı sırasında katılım azalırsa hangi kontrol yapılır?
Genel kurul başladıktan sonra bazı üye veya delegelerin toplantıdan ayrılması, karar yeter sayılarının önemini ortadan kaldırmaz. Özellikle özel çoğunluk gerektiren kararlar öncesinde hazır bulunan sayısı yeniden tespit edilmeli ve gerekli olumlu oy eşiğinin fiilen mevcut olduğu doğrulanmalıdır. Kanuni veya tüzüksel yeter sayı sağlanmadan alınan karar m.15 kapsamında iptal davasına konu olabilir.
Bu içerik 17 Eylül 2026 tarihinde 6356 sayılı Kanun m.10–15 esas alınarak hazırlanmıştır. Salt çoğunluk, 15 gün, üçte bir, dörtte bir ve özel karar çoğunlukları doğrudan m.13 metnine bağlı biçimde açıklanmıştır.
İnceleyen: Av. Halil Bakırcı – Mersin Barosu
Resmî kaynaklar: Mevzuat Bilgi Sistemi · ÇSGB Çalışma Genel Müdürlüğü Mevzuatı
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
