İşçi SGK’ya Kendisini Bildirmek Zorunda mı? 1 Aylık Süre ve Hak Kaybı – SSİY m.12 | 2026

SSİY m.12 ne düzenler?

Madde, işverenin işe giriş bildirgesi yükümlülüğünden ayrı olarak sigortalının kendi çalışma başlangıcını Kuruma bildirmesini düzenler. 4/a çalışanında süre bir aydır. Tarımda kendi adına ve hesabına çalışan 4/b-4 grubu da faaliyete başladığı tarihten itibaren bir ay içinde kendini bildirir.

SSİY m.12’ye göre 4/a kapsamındaki sigortalı, çalışmaya başladığını başlangıç tarihinden itibaren en geç bir ay içinde Ek-3 sigortalı bildirim belgesiyle doğrudan, internetten veya benzeri ortamda SGK’ya bildirir. Ancak sigortalının kendini bildirmemesi, Yönetmelik uyarınca sigortalı aleyhine delil teşkil etmez. İşveren bildirimiyle sigortalının bildirimi arasında fark varsa ve yazışmayla giderilemiyorsa kontrol ve denetim sonucuna göre işlem yapılır.

Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği m.12, 5510 sayılı Kanunun uygulama sisteminde belirli bir kayıt veya bildirim adımını düzenler. Maddenin açıkça yazdığı şartlar aynen korunmalı; maddede bulunmayan bir ceza, hak düşümü, süre veya otomatik sonuç varsayımla eklenmemelidir. Bu nedenle yorum yapılırken önce maddenin muhatabı, sonra yapılacak işlem, ardından varsa süre ve en son kayıt sonucu belirlenir.

Kanuni unsurlar

1. 4/a çalışanının bir aylık bildirimi

Hizmet akdiyle çalışan sigortalı, başlangıçtan itibaren en geç bir ay içinde kendini SGK’ya bildirir.

Bu unsur dosyada ayrı doğrulanmalıdır. Ek-3 sigortalı bildirim belgesi, varsa internet gönderim kaydı, işverenin işe giriş bildirgesi, ücret/banka kaydı, işyeri kayıtları ve SGK’nın taahhütlü yazışmaları birlikte incelenmelidir. Kendini bildirmeme, m.12/1’in açık hükmü gereği sigortalı aleyhine delil değildir. Bu nedenle işverenin hiç bildirim yapmaması halinde işçinin ayrıca m.12 bildirimini yapmamış olması, tek başına ‘çalışma yoktu’ sonucuna dayanak yapılamaz. Böylece m.12’un aradığı şart ile başka bir SGK işleminin şartı birbirine karışmaz.

2. Ek-3 ve gönderim kanalı

Bildirim Ek-3 sigortalı bildirim belgesiyle doğrudan, internet veya benzeri ortam üzerinden yapılabilir.

Bu unsur dosyada ayrı doğrulanmalıdır. Ek-3 sigortalı bildirim belgesi, varsa internet gönderim kaydı, işverenin işe giriş bildirgesi, ücret/banka kaydı, işyeri kayıtları ve SGK’nın taahhütlü yazışmaları birlikte incelenmelidir. Madde, işverenin işe giriş bildirgesi yükümlülüğünden ayrı olarak sigortalının kendi çalışma başlangıcını Kuruma bildirmesini düzenler. 4/a çalışanında süre bir aydır. Tarımda kendi adına ve hesabına çalışan 4/b-4 grubu da faaliyete başladığı tarihten itibaren bir ay içinde kendini bildirir. Böylece m.12’un aradığı şart ile başka bir SGK işleminin şartı birbirine karışmaz.

3. İşveren bildirimiyle karşılaştırma

SGK, işverenin hiç bildirmediğini veya iki bildirim arasında fark olduğunu tespit ederse sigortalıya ve gerekirse işverene taahhütlü yazı gönderir.

Bu unsur dosyada ayrı doğrulanmalıdır. Ek-3 sigortalı bildirim belgesi, varsa internet gönderim kaydı, işverenin işe giriş bildirgesi, ücret/banka kaydı, işyeri kayıtları ve SGK’nın taahhütlü yazışmaları birlikte incelenmelidir. Kendini bildirmeme, m.12/1’in açık hükmü gereği sigortalı aleyhine delil değildir. Bu nedenle işverenin hiç bildirim yapmaması halinde işçinin ayrıca m.12 bildirimini yapmamış olması, tek başına ‘çalışma yoktu’ sonucuna dayanak yapılamaz. Böylece m.12’un aradığı şart ile başka bir SGK işleminin şartı birbirine karışmaz.

4. Denetimle çözüm

Yazışma sonucunda farklılık giderilemezse sonuç kontrol ve denetimle belirlenir.

Bu unsur dosyada ayrı doğrulanmalıdır. Ek-3 sigortalı bildirim belgesi, varsa internet gönderim kaydı, işverenin işe giriş bildirgesi, ücret/banka kaydı, işyeri kayıtları ve SGK’nın taahhütlü yazışmaları birlikte incelenmelidir. Madde, işverenin işe giriş bildirgesi yükümlülüğünden ayrı olarak sigortalının kendi çalışma başlangıcını Kuruma bildirmesini düzenler. 4/a çalışanında süre bir aydır. Tarımda kendi adına ve hesabına çalışan 4/b-4 grubu da faaliyete başladığı tarihten itibaren bir ay içinde kendini bildirir. Böylece m.12’un aradığı şart ile başka bir SGK işleminin şartı birbirine karışmaz.

5. Aleyhe delil yasağı

Sigortalının kendini bildirmemesi, sigortalı aleyhine delil olarak kullanılamaz.

Bu unsur dosyada ayrı doğrulanmalıdır. Ek-3 sigortalı bildirim belgesi, varsa internet gönderim kaydı, işverenin işe giriş bildirgesi, ücret/banka kaydı, işyeri kayıtları ve SGK’nın taahhütlü yazışmaları birlikte incelenmelidir. Kendini bildirmeme, m.12/1’in açık hükmü gereği sigortalı aleyhine delil değildir. Bu nedenle işverenin hiç bildirim yapmaması halinde işçinin ayrıca m.12 bildirimini yapmamış olması, tek başına ‘çalışma yoktu’ sonucuna dayanak yapılamaz. Böylece m.12’un aradığı şart ile başka bir SGK işleminin şartı birbirine karışmaz.

6. Tarımsal 4/b bildirimi

4/b’nin tarımsal faaliyet grubundaki kişi de faaliyete başladığı tarihten itibaren bir ay içinde kendini bildirir.

Bu unsur dosyada ayrı doğrulanmalıdır. Ek-3 sigortalı bildirim belgesi, varsa internet gönderim kaydı, işverenin işe giriş bildirgesi, ücret/banka kaydı, işyeri kayıtları ve SGK’nın taahhütlü yazışmaları birlikte incelenmelidir. Madde, işverenin işe giriş bildirgesi yükümlülüğünden ayrı olarak sigortalının kendi çalışma başlangıcını Kuruma bildirmesini düzenler. 4/a çalışanında süre bir aydır. Tarımda kendi adına ve hesabına çalışan 4/b-4 grubu da faaliyete başladığı tarihten itibaren bir ay içinde kendini bildirir. Böylece m.12’un aradığı şart ile başka bir SGK işleminin şartı birbirine karışmaz.

Süre ve hukuki sonuç

Süre: Bir aylık süre, 4/a sigortalısı için çalışmaya başladığı tarihten; 4/b-4 tarımsal faaliyette bulunan için faaliyete başladığı tarihten itibaren işler.

Hukuki sonuç: Kendini bildirmeme, m.12/1’in açık hükmü gereği sigortalı aleyhine delil değildir. Bu nedenle işverenin hiç bildirim yapmaması halinde işçinin ayrıca m.12 bildirimini yapmamış olması, tek başına ‘çalışma yoktu’ sonucuna dayanak yapılamaz.

Süre veya sonuç değerlendirmesinde m.12’un düzenlemediği alanlar için 5510 sayılı Kanunun ilgili maddesine ve Yönetmeliğin bağlantılı hükümlerine bakılır. Örneğin bir bildirim şeklen doğru olsa bile asıl kanuni süresinin ayrıca kontrol edilmesi gerekebilir; tersine süreye uyulmuş olması yanlış form veya yanlış kimlik eşleşmesini kendiliğinden düzeltmez.

Uygulamada izlenecek sıra

1. Sigortalılık statüsü ve işlem türü belirlenir.
2. M.12’un aradığı belge veya kayıt tespit edilir.
3. Varsa kanuni süre başlangıcı ve sonu hesaplanır.
4. SGK kaydı dayanak evrakla karşılaştırılır.
5. Fark varsa ilgili düzeltme/denetim hükmü işletilir.
6. Gönderim, evrak ve işlem sonucu belgelenir.

1. adım – Statü tespiti: M.12 bakımından işlem tek bir ekran görüntüsüne indirgenmemelidir. Ek-3 sigortalı bildirim belgesi, varsa internet gönderim kaydı, işverenin işe giriş bildirgesi, ücret/banka kaydı, işyeri kayıtları ve SGK’nın taahhütlü yazışmaları birlikte incelenmelidir. Başvuru dosyası, hangi verinin neden doğru veya hatalı olduğunu gösterecek biçimde kurulursa SGK incelemesi ve olası yargısal denetim somutlaşır.

2. adım – Belge/form kontrolü: M.12 bakımından işlem tek bir ekran görüntüsüne indirgenmemelidir. Ek-3 sigortalı bildirim belgesi, varsa internet gönderim kaydı, işverenin işe giriş bildirgesi, ücret/banka kaydı, işyeri kayıtları ve SGK’nın taahhütlü yazışmaları birlikte incelenmelidir. Başvuru dosyası, hangi verinin neden doğru veya hatalı olduğunu gösterecek biçimde kurulursa SGK incelemesi ve olası yargısal denetim somutlaşır.

3. adım – Tarih kontrolü: M.12 bakımından işlem tek bir ekran görüntüsüne indirgenmemelidir. Ek-3 sigortalı bildirim belgesi, varsa internet gönderim kaydı, işverenin işe giriş bildirgesi, ücret/banka kaydı, işyeri kayıtları ve SGK’nın taahhütlü yazışmaları birlikte incelenmelidir. Başvuru dosyası, hangi verinin neden doğru veya hatalı olduğunu gösterecek biçimde kurulursa SGK incelemesi ve olası yargısal denetim somutlaşır.

4. adım – Kayıt karşılaştırması: M.12 bakımından işlem tek bir ekran görüntüsüne indirgenmemelidir. Ek-3 sigortalı bildirim belgesi, varsa internet gönderim kaydı, işverenin işe giriş bildirgesi, ücret/banka kaydı, işyeri kayıtları ve SGK’nın taahhütlü yazışmaları birlikte incelenmelidir. Başvuru dosyası, hangi verinin neden doğru veya hatalı olduğunu gösterecek biçimde kurulursa SGK incelemesi ve olası yargısal denetim somutlaşır.

5. adım – Uyumsuzluk çözümü: M.12 bakımından işlem tek bir ekran görüntüsüne indirgenmemelidir. Ek-3 sigortalı bildirim belgesi, varsa internet gönderim kaydı, işverenin işe giriş bildirgesi, ücret/banka kaydı, işyeri kayıtları ve SGK’nın taahhütlü yazışmaları birlikte incelenmelidir. Başvuru dosyası, hangi verinin neden doğru veya hatalı olduğunu gösterecek biçimde kurulursa SGK incelemesi ve olası yargısal denetim somutlaşır.

6. adım – Sonuç kaydı: M.12 bakımından işlem tek bir ekran görüntüsüne indirgenmemelidir. Ek-3 sigortalı bildirim belgesi, varsa internet gönderim kaydı, işverenin işe giriş bildirgesi, ücret/banka kaydı, işyeri kayıtları ve SGK’nın taahhütlü yazışmaları birlikte incelenmelidir. Başvuru dosyası, hangi verinin neden doğru veya hatalı olduğunu gösterecek biçimde kurulursa SGK incelemesi ve olası yargısal denetim somutlaşır.

Somut uygulama örnekleri

İşveren hiç işe giriş vermemiş

İşçi m.12 bildirimini de yapmamış olabilir. Bu durum tek başına fiilî çalışmanın bulunmadığını göstermez; Yönetmelik açıkça bildirmemenin sigortalı aleyhine delil olmadığını söyler.

Bu örnekte sonuç, m.12’un açık şartına göre kurulmalıdır. Kendini bildirmeme, m.12/1’in açık hükmü gereği sigortalı aleyhine delil değildir. Bu nedenle işverenin hiç bildirim yapmaması halinde işçinin ayrıca m.12 bildirimini yapmamış olması, tek başına ‘çalışma yoktu’ sonucuna dayanak yapılamaz. Olaydaki tarih, statü veya belge farklıysa aynı sonuç otomatik biçimde uygulanmaz; ilgili özel hüküm ayrıca kontrol edilir.

İşçi 1 Haziran, işveren 15 Haziran bildiriyor

İki başlangıç tarihi farklıysa SGK yazışmayla farkı gidermeye çalışır; fark giderilemezse denetim sonucu esas alınır.

Bu örnekte sonuç, m.12’un açık şartına göre kurulmalıdır. Kendini bildirmeme, m.12/1’in açık hükmü gereği sigortalı aleyhine delil değildir. Bu nedenle işverenin hiç bildirim yapmaması halinde işçinin ayrıca m.12 bildirimini yapmamış olması, tek başına ‘çalışma yoktu’ sonucuna dayanak yapılamaz. Olaydaki tarih, statü veya belge farklıysa aynı sonuç otomatik biçimde uygulanmaz; ilgili özel hüküm ayrıca kontrol edilir.

Tarım faaliyetine başlayan kişi

4/b-4 kapsamındaki tarımsal faaliyette bulunan kişi, faaliyet başlangıcından itibaren bir ay içinde sigortalılığını bildirir.

Bu örnekte sonuç, m.12’un açık şartına göre kurulmalıdır. Kendini bildirmeme, m.12/1’in açık hükmü gereği sigortalı aleyhine delil değildir. Bu nedenle işverenin hiç bildirim yapmaması halinde işçinin ayrıca m.12 bildirimini yapmamış olması, tek başına ‘çalışma yoktu’ sonucuna dayanak yapılamaz. Olaydaki tarih, statü veya belge farklıysa aynı sonuç otomatik biçimde uygulanmaz; ilgili özel hüküm ayrıca kontrol edilir.

Belge ve kayıt kontrolü

Ek-3 sigortalı bildirim belgesi, varsa internet gönderim kaydı, işverenin işe giriş bildirgesi, ücret/banka kaydı, işyeri kayıtları ve SGK’nın taahhütlü yazışmaları birlikte incelenmelidir.

SGK uyuşmazlığında belgeler kronolojik sıralanmalıdır. İlk satırda fiilî olay veya hukuki statünün başlangıcı; ikinci satırda bildirimin düzenlendiği tarih; üçüncü satırda Kuruma ulaştığı tarih; dördüncü satırda sistem tescil/hizmet sonucu; beşinci satırda varsa düzeltme veya denetim sonucu gösterilebilir. Bu yöntem, özellikle farklı tarihler aynı dosyada bulunduğunda yanlış süre hesabını önler.

Belgenin adı da tam yazılmalıdır. ‘SGK formu’, ‘bildirge’ veya ‘sicil belgesi’ gibi genel adlar yerine m.12’un kullandığı veya ilgili özel maddede tanımlanan belgenin adı esas alınır. Çünkü işe giriş bildirgesi, sigortalının kendi bildirim belgesi, hizmet kaydı ve işyeri bildirgesi farklı hukuki işlemlerdir.

Sık yapılan hatalar

• İşçinin kendini bildirmemesini çalışma olmadığına kesin kanıt saymak.
• M.12’deki bir aylık süreyi işverenin 5510 m.8 işe giriş süresiyle karıştırmak.
• Ek-3 bildirimi ile işverenin Ek-4 işe giriş bildirgesini aynı belge saymak.
• İki bildirim arasındaki farklılığı incelemeden yalnız işveren kaydını esas almak.
• Tarımsal 4/b-4 grubunun kendini bildirme hükmünü tamamen gözden kaçırmak.

Hata 1: İşçinin kendini bildirmemesini çalışma olmadığına kesin kanıt saymak. Bu yaklaşım m.12’un kapsamını genişletir veya başka bir maddenin şartını buraya taşır. Doğru yöntem, olayın hangi hükme girdiğini belirleyip yalnız o hükmün açık sonucunu uygulamaktır.

Hata 2: M.12’deki bir aylık süreyi işverenin 5510 m.8 işe giriş süresiyle karıştırmak. Bu yaklaşım m.12’un kapsamını genişletir veya başka bir maddenin şartını buraya taşır. Doğru yöntem, olayın hangi hükme girdiğini belirleyip yalnız o hükmün açık sonucunu uygulamaktır.

Hata 3: Ek-3 bildirimi ile işverenin Ek-4 işe giriş bildirgesini aynı belge saymak. Bu yaklaşım m.12’un kapsamını genişletir veya başka bir maddenin şartını buraya taşır. Doğru yöntem, olayın hangi hükme girdiğini belirleyip yalnız o hükmün açık sonucunu uygulamaktır.

Hata 4: İki bildirim arasındaki farklılığı incelemeden yalnız işveren kaydını esas almak. Bu yaklaşım m.12’un kapsamını genişletir veya başka bir maddenin şartını buraya taşır. Doğru yöntem, olayın hangi hükme girdiğini belirleyip yalnız o hükmün açık sonucunu uygulamaktır.

Hata 5: Tarımsal 4/b-4 grubunun kendini bildirme hükmünü tamamen gözden kaçırmak. Bu yaklaşım m.12’un kapsamını genişletir veya başka bir maddenin şartını buraya taşır. Doğru yöntem, olayın hangi hükme girdiğini belirleyip yalnız o hükmün açık sonucunu uygulamaktır.

SSİY m.12 için ayrıntılı hukuki analiz

İşveren yükümlülüğü devam eder

Sigortalının m.12 kapsamında kendini bildirmesi, işverenin 5510 m.8 ve SSİY m.11/15 kapsamındaki işe giriş yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.

Madde, işverenin işe giriş bildirgesi yükümlülüğünden ayrı olarak sigortalının kendi çalışma başlangıcını Kuruma bildirmesini düzenler. 4/a çalışanında süre bir aydır. Tarımda kendi adına ve hesabına çalışan 4/b-4 grubu da faaliyete başladığı tarihten itibaren bir ay içinde kendini bildirir. Bu nedenle i̇şveren yükümlülüğü devam eder değerlendirilirken maddenin lafzı, dayanak belge ve SGK sistemindeki kayıt birlikte okunmalıdır. Kendini bildirmeme, m.12/1’in açık hükmü gereği sigortalı aleyhine delil değildir. Bu nedenle işverenin hiç bildirim yapmaması halinde işçinin ayrıca m.12 bildirimini yapmamış olması, tek başına ‘çalışma yoktu’ sonucuna dayanak yapılamaz. Bu üçlü kontrol, hem eksik tescili hem de mükerrer/yanlış kaydı ayrı ayrı ortaya çıkarır.

Aleyhe delil olmama kuralı

Maddenin en önemli koruyucu cümlesi, sigortalının kendini bildirmemesinin aleyhe delil teşkil etmemesidir. Bu nedenle kayıt dışı çalışma uyuşmazlığında sadece bu eksikliğe dayanılmaz.

Madde, işverenin işe giriş bildirgesi yükümlülüğünden ayrı olarak sigortalının kendi çalışma başlangıcını Kuruma bildirmesini düzenler. 4/a çalışanında süre bir aydır. Tarımda kendi adına ve hesabına çalışan 4/b-4 grubu da faaliyete başladığı tarihten itibaren bir ay içinde kendini bildirir. Bu nedenle aleyhe delil olmama kuralı değerlendirilirken maddenin lafzı, dayanak belge ve SGK sistemindeki kayıt birlikte okunmalıdır. Kendini bildirmeme, m.12/1’in açık hükmü gereği sigortalı aleyhine delil değildir. Bu nedenle işverenin hiç bildirim yapmaması halinde işçinin ayrıca m.12 bildirimini yapmamış olması, tek başına ‘çalışma yoktu’ sonucuna dayanak yapılamaz. Bu üçlü kontrol, hem eksik tescili hem de mükerrer/yanlış kaydı ayrı ayrı ortaya çıkarır.

Taahhütlü yazışma

Kurumun tespit ettiği uyumsuzluk önce yazışmayla açıklığa kavuşturulmaya çalışılır. Tarafların verdiği bilgiler çelişkili kalırsa denetim mekanizması devreye girer.

Madde, işverenin işe giriş bildirgesi yükümlülüğünden ayrı olarak sigortalının kendi çalışma başlangıcını Kuruma bildirmesini düzenler. 4/a çalışanında süre bir aydır. Tarımda kendi adına ve hesabına çalışan 4/b-4 grubu da faaliyete başladığı tarihten itibaren bir ay içinde kendini bildirir. Bu nedenle taahhütlü yazışma değerlendirilirken maddenin lafzı, dayanak belge ve SGK sistemindeki kayıt birlikte okunmalıdır. Kendini bildirmeme, m.12/1’in açık hükmü gereği sigortalı aleyhine delil değildir. Bu nedenle işverenin hiç bildirim yapmaması halinde işçinin ayrıca m.12 bildirimini yapmamış olması, tek başına ‘çalışma yoktu’ sonucuna dayanak yapılamaz. Bu üçlü kontrol, hem eksik tescili hem de mükerrer/yanlış kaydı ayrı ayrı ortaya çıkarır.

Fiilî çalışma delilleri

Çalışmanın varlığı ve başlangıcı gerektiğinde işyeri kayıtları, ücret hareketleri, tanık ve diğer hukuka uygun delillerle birlikte denetlenir; m.12 bildirimi bunların yerine geçen tek delil değildir.

Madde, işverenin işe giriş bildirgesi yükümlülüğünden ayrı olarak sigortalının kendi çalışma başlangıcını Kuruma bildirmesini düzenler. 4/a çalışanında süre bir aydır. Tarımda kendi adına ve hesabına çalışan 4/b-4 grubu da faaliyete başladığı tarihten itibaren bir ay içinde kendini bildirir. Bu nedenle fiilî çalışma delilleri değerlendirilirken maddenin lafzı, dayanak belge ve SGK sistemindeki kayıt birlikte okunmalıdır. Kendini bildirmeme, m.12/1’in açık hükmü gereği sigortalı aleyhine delil değildir. Bu nedenle işverenin hiç bildirim yapmaması halinde işçinin ayrıca m.12 bildirimini yapmamış olması, tek başına ‘çalışma yoktu’ sonucuna dayanak yapılamaz. Bu üçlü kontrol, hem eksik tescili hem de mükerrer/yanlış kaydı ayrı ayrı ortaya çıkarır.

Bir ayın işlevi

Süre, sigortalıya kendi kaydını erken kontrol ettirebilme olanağı verir. Süreyi kaçırmak ise maddede ‘sigortalılık hakkı düşer’ biçiminde düzenlenmemiştir.

Madde, işverenin işe giriş bildirgesi yükümlülüğünden ayrı olarak sigortalının kendi çalışma başlangıcını Kuruma bildirmesini düzenler. 4/a çalışanında süre bir aydır. Tarımda kendi adına ve hesabına çalışan 4/b-4 grubu da faaliyete başladığı tarihten itibaren bir ay içinde kendini bildirir. Bu nedenle bir ayın işlevi değerlendirilirken maddenin lafzı, dayanak belge ve SGK sistemindeki kayıt birlikte okunmalıdır. Kendini bildirmeme, m.12/1’in açık hükmü gereği sigortalı aleyhine delil değildir. Bu nedenle işverenin hiç bildirim yapmaması halinde işçinin ayrıca m.12 bildirimini yapmamış olması, tek başına ‘çalışma yoktu’ sonucuna dayanak yapılamaz. Bu üçlü kontrol, hem eksik tescili hem de mükerrer/yanlış kaydı ayrı ayrı ortaya çıkarır.

4/b tarım ayrımı

M.12/2 yalnız belirli 4/b tarımsal faaliyet grubuna ilişkindir; tüm 4/b statülerini aynı yöntemle kapsamaz.

Madde, işverenin işe giriş bildirgesi yükümlülüğünden ayrı olarak sigortalının kendi çalışma başlangıcını Kuruma bildirmesini düzenler. 4/a çalışanında süre bir aydır. Tarımda kendi adına ve hesabına çalışan 4/b-4 grubu da faaliyete başladığı tarihten itibaren bir ay içinde kendini bildirir. Bu nedenle 4/b tarım ayrımı değerlendirilirken maddenin lafzı, dayanak belge ve SGK sistemindeki kayıt birlikte okunmalıdır. Kendini bildirmeme, m.12/1’in açık hükmü gereği sigortalı aleyhine delil değildir. Bu nedenle işverenin hiç bildirim yapmaması halinde işçinin ayrıca m.12 bildirimini yapmamış olması, tek başına ‘çalışma yoktu’ sonucuna dayanak yapılamaz. Bu üçlü kontrol, hem eksik tescili hem de mükerrer/yanlış kaydı ayrı ayrı ortaya çıkarır.

Kanun yolu ve başvuru bakımından dosyanın hazırlanması

SGK’ya yapılacak başvuruda talep sonucu açık yazılmalıdır. Bilgi isteme, tescil düzeltme, hizmet ekleme, mükerrer kaydı kaldırma, statü düzeltme veya denetim talebi aynı işlem değildir. M.12 hangi sonucu doğrudan düzenliyorsa o sonuç talep kısmında gösterilir; başka bir düzeltme gerekiyorsa m.7, m.24 veya ilgili özel madde ayrıca belirtilir.

İşlem Kurum tarafından reddedilirse ret yazısının tarih ve gerekçesi saklanmalı; uyuşmazlığın niteliğine göre idari başvuru veya görevli yargı yolu ayrı değerlendirilmelidir. Bu içeriklerin amacı tek bir olay için otomatik dava yolu belirlemek değil, m.12’daki maddi ve usuli unsurları doğru tespit etmektir.

Resmî kaynaklar ve site içi bağlantılar

• Mevzuat Bilgi Sistemi – Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği
• 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu
• Sosyal Güvenlik Kurumu

• SGK işe giriş bildirgesi ne zaman verilir?
• İşveren sigorta girişini geç yaparsa ne olur?
• SGK işten ayrılış bildirgesi süresi
• Şirket ortağı 4/A–4/B çakışması

Sık sorulan sorular

SSİY m.12’un temel kuralı nedir?

SSİY m.12’ye göre 4/a kapsamındaki sigortalı, çalışmaya başladığını başlangıç tarihinden itibaren en geç bir ay içinde Ek-3 sigortalı bildirim belgesiyle doğrudan, internetten veya benzeri ortamda SGK’ya bildirir. Ancak sigortalının kendini bildirmemesi, Yönetmelik uyarınca sigortalı aleyhine delil teşkil etmez. İşveren bildirimiyle sigortalının bildirimi arasında fark varsa ve yazışmayla giderilemiyorsa kontrol ve denetim sonucuna göre işlem yapılır.

Bu maddede özel bir süre var mı?

Bir aylık süre, 4/a sigortalısı için çalışmaya başladığı tarihten; 4/b-4 tarımsal faaliyette bulunan için faaliyete başladığı tarihten itibaren işler.

İhlal veya uyumsuzluğun sonucu nedir?

Kendini bildirmeme, m.12/1’in açık hükmü gereği sigortalı aleyhine delil değildir. Bu nedenle işverenin hiç bildirim yapmaması halinde işçinin ayrıca m.12 bildirimini yapmamış olması, tek başına ‘çalışma yoktu’ sonucuna dayanak yapılamaz.

Hangi belgeler öncelikle kontrol edilir?

Ek-3 sigortalı bildirim belgesi, varsa internet gönderim kaydı, işverenin işe giriş bildirgesi, ücret/banka kaydı, işyeri kayıtları ve SGK’nın taahhütlü yazışmaları birlikte incelenmelidir.

e-Devlet ekranı tek başına yeterli midir?

Mevcut SGK kaydını gösterir; ancak kayıtla dayanak evrak arasında uyuşmazlık varsa Yönetmelikteki belge, düzeltme ve denetim hükümleri ayrıca uygulanır.

İşveren ve sigortalının bildirimleri aynı şey midir?

Hayır. İşverenin işe giriş bildirgesiyle sigortalının m.12 kapsamındaki kendi bildirimi farklı işlemlerdir. Hangi maddede hangi muhataba yükümlülük verildiği ayrı okunmalıdır.

Yanlış kayıt düzeltilebilir mi?

Dayanak belgeye ve hata türüne göre SSİY m.7, m.24 ve diğer özel hükümler kapsamında düzeltme, silme veya yeni kayıt işlemi gündeme gelebilir.

Maddenin açıkça söylemediği bir hak kaybı varsayılabilir mi?

Hayır. Süre ve yaptırım ancak mevzuatta açık dayanağı varsa o şekilde uygulanmalıdır. Özellikle m.12, kendini bildirmemeyi sigortalı aleyhine delil saymaz.

Resmî kaynak nereden kontrol edilmelidir?

Mevzuat Bilgi Sistemi’ndeki güncel Yönetmelik ve 5510 sayılı Kanun metni ile SGK’nın resmî duyuru ve uygulama sayfaları birlikte kontrol edilmelidir.