Büyük Endüstriyel Kaza Riski Olan İşyeri Güvenlik Raporu Hazırlamak Zorunda mı? 6331 m.29 | 2026
6331 m.29 kimi hedefler?
Madde büyük endüstriyel kaza oluşabilecek işyerlerini hedefler. Hangi kuruluşların alt/üst seviyeli olduğu, tehlikeli madde miktarları ve ilgili ikincil mevzuatla belirlenir.
Her işyeri otomatik olarak güvenlik raporu yükümlüsü değildir; kapsam ve seviye tespiti doğru yapılmalıdır.
Belge ne zaman hazırlanır?
Kanun açıkça işletmeye başlanmadan önce hazırlanmasını ister. Bu nedenle üretim başladıktan sonra geriye dönük belge tamamlama yaklaşımı uygun değildir.
Proje, proses ve tehlikeli madde envanteri daha işletmeye alma aşamasında hukuki uyum kontrolünden geçirilmelidir.
Politika belgesi mi güvenlik raporu mu?
M.29 işyerinin büyüklüğüne göre büyük kaza önleme politika belgesi veya güvenlik raporu öngörür. Somut yükümlülük ikincil mevzuattaki seviyeye göre belirlenir.
Yanlış seviye tespiti, gereken ağır belgenin hazırlanmaması sonucunu doğurabilir.
Güvenlik raporu hazırlayan işyeri hemen açılır mı?
Hayır. M.29/2 güvenlik raporu yükümlüsü işverenin, raporun içerik ve yeterliliğinin Bakanlıkça incelenmesini müteakip işyerini işletmeye açabileceğini düzenler.
Bu nedenle yalnız raporun dosyada bulunması yeterli değildir; kanundaki inceleme süreci tamamlanmalıdır.
Risk değerlendirmesi yeterli olur mu?
Hayır. 6331 m.10 risk değerlendirmesi genel bir İSG yükümlülüğüdür; m.29 özel büyük kaza belgesini ayrıca düzenler.
Belgeler birbirini destekler fakat biri diğerinin yerine geçmez.
Proses değişirse ne yapılmalı?
Tehlikeli madde miktarı, proses, depolama veya tesis düzenindeki değişiklikler kapsam ve raporun güncelliğini etkileyebilir.
Değişiklik öncesinde büyük kaza mevzuatı bakımından yeniden değerlendirme yapılmalı ve gerekli bildirim/güncelleme gerçekleştirilmelidir.
İşverenin genel İSG sorumluluğu ile bağlantı
M.29 yüksek etkili endüstriyel kaza risklerine özgü, işletmeye başlamadan önce yerine getirilmesi gereken bir yükümlülüktür. 6331 sayılı Kanunun m.4 hükmü işverenin çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlama yükümlülüğünü temel kural olarak belirler. Bu yükümlülük risklerin önlenmesi, organizasyon, eğitim, gözetim ve tedbirlerin değişen şartlara uygun hale getirilmesini kapsar. Genel risk değerlendirmesi, büyük kaza önleme politika belgesi veya güvenlik raporunun yerine geçmez. İncelenen özel madde, bu genel sorumluluğun yerine geçen bir istisna değil, belirli bir konuda somutlaştırılmış özel bir hükümdür.
Risk değerlendirmesinde nasıl ele alınmalı?
Tehlikeli maddelerin miktarı, proses koşulları, domino etkisi, depolama, acil durum ve çevresel etkiler ayrıntılı değerlendirilmelidir. Risk değerlendirmesi işyerinin gerçek faaliyetlerini, çalışan gruplarını, kullanılan maddeleri, iş ekipmanlarını ve olağan dışı durumları dikkate almalıdır. Kanundaki özel yasak veya belge yükümlülüğü, risk değerlendirmesinde ayrıca görünür olmalıdır. Genel ifadeler yerine tehlikenin kaynağı, etkilenebilecek kişiler, mevcut kontrol önlemleri, ilave tedbir ve sorumlu kişi yazılmalıdır.
İşveren hangi belgeleri saklamalıdır?
Bildirimler, tehlikeli madde envanteri, sınıflandırma hesabı, politika belgesi/güvenlik raporu, acil durum dokümanları ve Bakanlık inceleme kayıtları saklanmalıdır. Yazılı politika ve prosedürler, eğitim ve bilgilendirme kayıtları, risk değerlendirmesi, kurul kararları, işyeri hekimi/iş güvenliği uzmanı tespitleri ve konuya özgü izin ya da raporlar birbiriyle uyumlu tutulmalıdır. Denetimde yalnız belgenin varlığı değil, belgenin fiili uygulamayla örtüşüp örtüşmediği önem taşır. Tarihsiz, imzasız veya olaydan sonra topluca oluşturulan kayıtlar ispat gücünü azaltır.
Çalışanların yükümlülükleri
6331 m.19 çalışanlara da iş sağlığı ve güvenliği konusunda yükümlülük yükler. Çalışan; aldığı eğitim ve işverenin talimatları doğrultusunda kendisinin ve davranışlarından etkilenebilecek diğer kişilerin sağlık ve güvenliğini tehlikeye düşürmemelidir. Çalışanlar büyük kaza risklerine ilişkin talimatlara ve acil durum prosedürlerine uymalıdır. Bununla birlikte çalışan yükümlülüğü, işverenin organizasyon ve önlem alma borcunu ortadan kaldırmaz; işveren “çalışan dikkat etmeliydi” diyerek kanuni sorumluluğunu devredemez.
İş güvenliği uzmanı ve işyeri hekiminin rolü
İSG profesyonelleri genel İSG sistemi ile büyük endüstriyel kaza mevzuatının kesişimini izlemelidir. İş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi, görev alanları içinde işverene yazılı önerilerde bulunmalı ve tespitlerini mevzuata uygun biçimde kaydetmelidir. Özel risk veya açık kanun hükmü görüldüğünde genel bir “dikkat edilsin” notu yerine yapılması gereken işlem somutlaştırılmalıdır. İşveren de bildirilen hususları değerlendirmek ve gerekli tedbirleri almakla yükümlüdür.
Denetimde hangi noktalar öne çıkar?
İşletmenin kapsam/sınıf tespiti ve m.29 belgesinin işletmeye başlamadan önce hazırlanıp hazırlanmadığı temel inceleme konusudur. Bakanlık iş müfettişleri işyerinin tehlike sınıfını, çalışan sayısını, risk değerlendirmesini, eğitimleri ve özel maddeye ilişkin kayıtları birlikte inceleyebilir. Bir belgenin imzalı olması tek başına yeterli değildir; örneğin sahadaki uygulama yazılı prosedürün tersiyse fiili durum esas alınır. Denetim öncesi değil, sürekli uyum sistemi kurulmalıdır.
İş kazası meydana gelirse neden kritik hale gelir?
Büyük kaza gerçekleştiğinde önceden hazırlanması gereken raporun eksikliği ciddi idari ve hukuki sonuçlara yol açabilir. İş kazası sonrasında savcılık, SGK, iş müfettişleri ve hukuk yargılamasında işyerindeki önleyici sistem ayrıntılı biçimde incelenebilir. Olaydan önce yapılmış risk değerlendirmesi, eğitim, talimat, bakım ve gözetim kayıtları önemlidir. Kanunun açık hükmünün hiç uygulanmamış olması, olayla illiyet bulunduğu ölçüde kusur değerlendirmesinde ağır sonuç doğurabilir.
Alt işveren ve asıl işveren ilişkisi
İşyerinde alt işveren bulunması, yüksek riskli proses alanlarında alt işveren koordinasyonu ve acil durum bütünlüğü yükümlülüğünü görünmez hale getirmez. İşverenler 6331 ve ilgili mevzuat uyarınca koordinasyon sağlamalı; ortak çalışma alanındaki risklerin kim tarafından kontrol edileceğini yazılı biçimde belirlemelidir. Ana işverenin “bu personel benim çalışanım değil” yaklaşımı, ortak işyeri risklerini yönetme yükümlülüğünü tek başına ortadan kaldırmaz.
İnsan kaynakları için kontrol adımları
İnsan kaynakları birimi işe girişte çalışanın statüsünü, görevini ve eğitim ihtiyacını doğru tanımlamalıdır. tehlikeli proseslerde görev alan personelin yeterlilik ve acil durum eğitimleri kayıt altına alınmalıdır. Görev veya çalışma koşulu değiştiğinde kayıt güncellenmeli; sadece işe ilk girişte alınan imzaya güvenilmemelidir. Olay, yasak veya özel belge koşulu doğduğunda hukuk ve İSG birimleriyle aynı gün kayıt açılmalıdır.
Mersin ve Türkiye genelinde uygulama
6331 sayılı Kanun Türkiye genelinde uygulanır. Mersin’deki bir işyeri için de m.29 hükmünün esası İstanbul, Ankara veya başka bir ildeki işyerinden farklı değildir. İşyerinin tehlike sınıfı, faaliyet konusu, çalışan sayısı ve özel mevzuatı somut yükümlülüklerin kapsamını değiştirebilir. İl düzeyindeki denetim ve idari süreçler yetkili çalışma birimleri üzerinden yürütülür.
Uygulamada yapılan hatalar
Normal risk değerlendirmesini ‘güvenlik raporu’ olarak adlandırmak veya işletme açıldıktan sonra belge hazırlamaya başlamak m.29 sistemine uymaz. En önemli hata, açık kanun hükmünü şirket politikasıyla daraltmak veya uygulamayı yalnız imza toplamaya indirgemektir. İSG sistemi, risk ortaya çıktıktan sonra belge tamamlama sistemi değildir. İşveren kanuni kuralı önceden prosedüre dönüştürmeli, çalışanlara duyurmalı, denetlemeli ve aykırılık gördüğünde düzeltici faaliyeti belgelendirmelidir.
İlgili site içi rehberler
- İşverenin İSG yükümlülükleri — 6331 m.4
- Risk değerlendirmesi — 6331 m.10
- İşin durdurulması — 6331 m.25
- 6331 idari para cezaları — m.26
Resmî kaynaklar
Kanunun güncel metni için Mevzuat Bilgi Sistemi; uygulama rehberleri ve 2026 idari para cezası tabloları için Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü esas alınmalıdır. İşlem tarihinde yürürlükte olan düzenleme ayrıca kontrol edilmelidir.
Sık Sorulan Sorular
Her işyeri güvenlik raporu hazırlar mı?
Hayır; büyük endüstriyel kaza kapsamı ve seviyesi belirleyicidir.
Belge ne zaman?
İşletmeye başlanmadan önce.
Risk değerlendirmesi yeterli mi?
Hayır.
Güvenlik raporu sonrası doğrudan açılış olur mu?
M.29/2, raporun içerik ve yeterlilik incelemesinden sonra açılışı öngörür.
Politika belgesi ile güvenlik raporu aynı mı?
Hayır; yükümlülük seviyesine göre farklı belgeler söz konusudur.
Değişiklikte güncelleme gerekir mi?
Kapsamı veya riskleri etkileyen değişikliklerde ilgili mevzuata göre güncelleme/bildirim gerekir.
Yazar: Avukat Halil BAKIRCI — Güncelleme: 23.09.2026.
büyük kaza önleme politika belgesi güvenlik raporu 6331: ayrıntılı uyum notu 1
Tehlikeli madde envanteri satın alma ve depo kayıtlarıyla düzenli karşılaştırılmalıdır. İşverenin bu konuda aldığı karar tarihli olmalı, uygulama sorumlusu belirlenmeli ve saha denetimiyle doğrulanmalıdır. Çalışanın eğitim almış olması, fiilen koruyucu tedbir uygulanmadığında tek başına yeterli değildir. İşyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanının tespitleri ile insan kaynakları ve operasyon kayıtları aynı uygulamayı göstermelidir.
büyük kaza önleme politika belgesi güvenlik raporu 6331: ayrıntılı uyum notu 2
Proses değişiklik yönetimi, hukuki kapsam tespitini zorunlu kontrol noktası olarak içermelidir. İşverenin bu konuda aldığı karar tarihli olmalı, uygulama sorumlusu belirlenmeli ve saha denetimiyle doğrulanmalıdır. Çalışanın eğitim almış olması, fiilen koruyucu tedbir uygulanmadığında tek başına yeterli değildir. İşyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanının tespitleri ile insan kaynakları ve operasyon kayıtları aynı uygulamayı göstermelidir.
büyük kaza önleme politika belgesi güvenlik raporu 6331: ayrıntılı uyum notu 3
Acil durum planı ile güvenlik raporundaki senaryolar arasında çelişki bulunmamalıdır. İşverenin bu konuda aldığı karar tarihli olmalı, uygulama sorumlusu belirlenmeli ve saha denetimiyle doğrulanmalıdır. Çalışanın eğitim almış olması, fiilen koruyucu tedbir uygulanmadığında tek başına yeterli değildir. İşyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanının tespitleri ile insan kaynakları ve operasyon kayıtları aynı uygulamayı göstermelidir.
büyük kaza önleme politika belgesi güvenlik raporu 6331: ayrıntılı uyum notu 4
Tehlikeli madde envanteri satın alma ve depo kayıtlarıyla düzenli karşılaştırılmalıdır. İşverenin bu konuda aldığı karar tarihli olmalı, uygulama sorumlusu belirlenmeli ve saha denetimiyle doğrulanmalıdır. Çalışanın eğitim almış olması, fiilen koruyucu tedbir uygulanmadığında tek başına yeterli değildir. İşyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanının tespitleri ile insan kaynakları ve operasyon kayıtları aynı uygulamayı göstermelidir.
büyük kaza önleme politika belgesi güvenlik raporu 6331: ayrıntılı uyum notu 5
Proses değişiklik yönetimi, hukuki kapsam tespitini zorunlu kontrol noktası olarak içermelidir. İşverenin bu konuda aldığı karar tarihli olmalı, uygulama sorumlusu belirlenmeli ve saha denetimiyle doğrulanmalıdır. Çalışanın eğitim almış olması, fiilen koruyucu tedbir uygulanmadığında tek başına yeterli değildir. İşyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanının tespitleri ile insan kaynakları ve operasyon kayıtları aynı uygulamayı göstermelidir.
büyük kaza önleme politika belgesi güvenlik raporu 6331: ayrıntılı uyum notu 6
Acil durum planı ile güvenlik raporundaki senaryolar arasında çelişki bulunmamalıdır. İşverenin bu konuda aldığı karar tarihli olmalı, uygulama sorumlusu belirlenmeli ve saha denetimiyle doğrulanmalıdır. Çalışanın eğitim almış olması, fiilen koruyucu tedbir uygulanmadığında tek başına yeterli değildir. İşyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanının tespitleri ile insan kaynakları ve operasyon kayıtları aynı uygulamayı göstermelidir.
büyük kaza önleme politika belgesi güvenlik raporu 6331: ayrıntılı uyum notu 7
Tehlikeli madde envanteri satın alma ve depo kayıtlarıyla düzenli karşılaştırılmalıdır. İşverenin bu konuda aldığı karar tarihli olmalı, uygulama sorumlusu belirlenmeli ve saha denetimiyle doğrulanmalıdır. Çalışanın eğitim almış olması, fiilen koruyucu tedbir uygulanmadığında tek başına yeterli değildir. İşyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanının tespitleri ile insan kaynakları ve operasyon kayıtları aynı uygulamayı göstermelidir.
büyük kaza önleme politika belgesi güvenlik raporu 6331: ayrıntılı uyum notu 8
Proses değişiklik yönetimi, hukuki kapsam tespitini zorunlu kontrol noktası olarak içermelidir. İşverenin bu konuda aldığı karar tarihli olmalı, uygulama sorumlusu belirlenmeli ve saha denetimiyle doğrulanmalıdır. Çalışanın eğitim almış olması, fiilen koruyucu tedbir uygulanmadığında tek başına yeterli değildir. İşyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanının tespitleri ile insan kaynakları ve operasyon kayıtları aynı uygulamayı göstermelidir.
büyük kaza önleme politika belgesi güvenlik raporu 6331: ayrıntılı uyum notu 9
Acil durum planı ile güvenlik raporundaki senaryolar arasında çelişki bulunmamalıdır. İşverenin bu konuda aldığı karar tarihli olmalı, uygulama sorumlusu belirlenmeli ve saha denetimiyle doğrulanmalıdır. Çalışanın eğitim almış olması, fiilen koruyucu tedbir uygulanmadığında tek başına yeterli değildir. İşyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanının tespitleri ile insan kaynakları ve operasyon kayıtları aynı uygulamayı göstermelidir.
büyük kaza önleme politika belgesi güvenlik raporu 6331: ayrıntılı uyum notu 10
Tehlikeli madde envanteri satın alma ve depo kayıtlarıyla düzenli karşılaştırılmalıdır. İşverenin bu konuda aldığı karar tarihli olmalı, uygulama sorumlusu belirlenmeli ve saha denetimiyle doğrulanmalıdır. Çalışanın eğitim almış olması, fiilen koruyucu tedbir uygulanmadığında tek başına yeterli değildir. İşyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanının tespitleri ile insan kaynakları ve operasyon kayıtları aynı uygulamayı göstermelidir.
büyük kaza önleme politika belgesi güvenlik raporu 6331: ayrıntılı uyum notu 11
Proses değişiklik yönetimi, hukuki kapsam tespitini zorunlu kontrol noktası olarak içermelidir. İşverenin bu konuda aldığı karar tarihli olmalı, uygulama sorumlusu belirlenmeli ve saha denetimiyle doğrulanmalıdır. Çalışanın eğitim almış olması, fiilen koruyucu tedbir uygulanmadığında tek başına yeterli değildir. İşyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanının tespitleri ile insan kaynakları ve operasyon kayıtları aynı uygulamayı göstermelidir.
büyük kaza önleme politika belgesi güvenlik raporu 6331: ayrıntılı uyum notu 12
Acil durum planı ile güvenlik raporundaki senaryolar arasında çelişki bulunmamalıdır. İşverenin bu konuda aldığı karar tarihli olmalı, uygulama sorumlusu belirlenmeli ve saha denetimiyle doğrulanmalıdır. Çalışanın eğitim almış olması, fiilen koruyucu tedbir uygulanmadığında tek başına yeterli değildir. İşyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanının tespitleri ile insan kaynakları ve operasyon kayıtları aynı uygulamayı göstermelidir.
büyük kaza önleme politika belgesi güvenlik raporu 6331: ayrıntılı uyum notu 13
Tehlikeli madde envanteri satın alma ve depo kayıtlarıyla düzenli karşılaştırılmalıdır. İşverenin bu konuda aldığı karar tarihli olmalı, uygulama sorumlusu belirlenmeli ve saha denetimiyle doğrulanmalıdır. Çalışanın eğitim almış olması, fiilen koruyucu tedbir uygulanmadığında tek başına yeterli değildir. İşyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanının tespitleri ile insan kaynakları ve operasyon kayıtları aynı uygulamayı göstermelidir.
büyük kaza önleme politika belgesi güvenlik raporu 6331: ayrıntılı uyum notu 14
Proses değişiklik yönetimi, hukuki kapsam tespitini zorunlu kontrol noktası olarak içermelidir. İşverenin bu konuda aldığı karar tarihli olmalı, uygulama sorumlusu belirlenmeli ve saha denetimiyle doğrulanmalıdır. Çalışanın eğitim almış olması, fiilen koruyucu tedbir uygulanmadığında tek başına yeterli değildir. İşyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanının tespitleri ile insan kaynakları ve operasyon kayıtları aynı uygulamayı göstermelidir.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
