Salondan Çıkarılan Sanığın Savunma Güvenceleri Talep Dilekçesi | CMK 204 Word

Kısa cevap: Sanığın duruşmadaki davranışları, hazır bulunmasının duruşmanın düzenli yürütülmesini tehlikeye sokacağını somut olarak gösteriyorsa CMK m.204 uyarınca salondan çıkarılması mümkündür. Bu karar, sanığın yokluğunda duruşmanın kendiliğinden sürdürülüp bitirilebileceği anlamına gelmez. Mahkeme önce sanığın hazır bulunmasının savunma bakımından zorunlu olup olmadığını dosyanın o anki durumuna göre değerlendirmeli; müdafii yoksa barodan müdafi görevlendirilmesini istemeli; sanığın yeniden salona alınmasına karar verilirse yokluğunda yapılan işlemleri kendisine açıklamalıdır.

Bu sayfadaki örnek, çıkarma tedbirinin inkârı veya duruşma düzenini bozan davranışın sürdürülmesi için değil; davranışın doğru kaydedilmesi, yoklukta devam eşiğinin ayrı değerlendirilmesi, müdafi güvencesinin işletilmesi ve sanık geri alındığında eksik bilgilendirmenin tamamlanması için hazırlanmıştır. Köşeli parantezli alanlar yalnız gerçek duruşma tutanağı, ara karar, görevli kaydı ve dosya belgeleriyle doldurulmalıdır. Görülmemiş bir tehdit, uyarı, müdahale, direnme veya savunma işlemi varmış gibi yazılmamalıdır.

CMK 204 sanığın salondan çıkarılmasını nasıl düzenler?

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 204. maddesi tek fıkrada birbirini izleyen dört ayrı aşama kurar. İlk aşamada sanığın davranışları nedeniyle hazır bulunmasının duruşmanın düzenli yürütülmesini tehlikeye sokacağı anlaşılırsa sanık duruşma salonundan çıkarılır. İkinci aşamada mahkeme, dosyanın durumuna göre sanığın hazır bulunmasını savunması bakımından zorunlu görmüyorsa oturumu sanığın yokluğunda sürdürebilir ve bitirebilir. Üçüncü aşamada, sanığın müdafii yoksa mahkeme barodan müdafi görevlendirilmesini ister. Dördüncü aşamada sanığın yeniden oturuma alınmasına karar verilirse, yokluğunda yapılan işlemler kendisine açıklanır.

Güncel metin Adalet Bakanlığı UYAP Mevzuat sistemindeki 5271 sayılı Kanunda yer alır. Kabul edilen ilk kanun metni ve madde bütünlüğü ayrıca TBMM’nin 5271 sayılı Kanun metninden görülebilir. Yürürlükteki uygulamada esas alınması gereken kaynak Adalet Bakanlığı sistemindeki güncel metindir; TBMM’de sunulmuş fakat kanunlaşmamış teklif metinleri yürürlükteki maddenin yerine geçirilmemelidir.

Madde, çıkarma tedbirini sanığın suçlu olduğuna, saygısız davrandığına veya mutlaka disiplin hapsiyle cezalandırılacağına ilişkin bir hüküm olarak kurmaz. Ölçüt, belirli davranışların sanığın salonda bulunması hâlinde duruşmanın düzenli yürütülmesini tehlikeye soktuğunun anlaşılmasıdır. Bu nedenle soyut “uygunsuz davranış”, “gerginlik çıkardı” veya “mahkeme düzenine aykırı hareket etti” cümleleri tek başına denetlenebilir bir kayıt oluşturmaz. Davranış, zaman, muhatap, uyarı varsa içeriği ve duruşma akışına etkisi ayrı ayrı yazılmalıdır.

CMK 203 ile CMK 204 arasındaki fark nedir?

CMK m.203 duruşmanın düzen ve disiplinini genel olarak düzenler. Mahkeme başkanı veya hâkim, duruşma düzenini bozan kişiyi savunma hakkını engellememek koşuluyla salondan çıkarabilir; kişi çıkarılırken direnme veya karışıklığa neden olursa, avukatlar ve çocuklar hakkındaki istisnalar saklı kalmak üzere, m.203/3 koşullarında disiplin hapsi gündeme gelebilir. CMK 203 duruşma düzenini bozan kişinin salondan çıkarılması dilekçesi bu genel düzeni ve sanık dışındaki kişilere ilişkin kayıt ihtiyacını açıklar.

CMK m.204 ise çıkarılan kişi sanık olduğunda savunmaya özgü ek güvenceler getirir. Sanığın yokluğunda devam için yalnız “düzen bozuldu” denilmesi yeterli değildir. Mahkeme, sanığın hazır bulunmasının savunma bakımından zorunlu olup olmadığını ayrıca değerlendirmelidir. Müdafii yoksa barodan müdafi görevlendirilmesinin istenmesi ve sanık yeniden alınırsa yokluğundaki işlemlerin açıklanması, genel düzen yetkisinin yanında uygulanacak özel kurallardır.

Disiplin hapsi de otomatik bir CMK 204 sonucu değildir. Sanığın çıkarma emrine uyması hâlinde, yalnız önceki davranışa dayanılarak çıkarma sırasında direnmiş gibi m.203/3 uygulanamaz. Gerçekten direnme veya ayrı bir karışıklık doğmuşsa bunun hangi eylemle gerçekleştiği ayrı kayda geçirilir. Bu makaledeki dilekçe disiplin hapsine itiraz yerine geçmez; böyle bir karar varsa kararın türü, gerekçesi, kanun yolu ve gerçek tebliğ ya da öğrenme kaydı ayrıca incelenir.

Sanığın hangi davranışı tutanağa yazılmalıdır?

Sonuç etiketi değil gözlenebilir olay gerekir

“Duruşmayı tehlikeye soktu” maddenin sonucunu tekrar eder. İncelemeyi mümkün kılan kayıt, sanığın ne söylediği veya yaptığıdır. Örneğin söz verilen kişinin duyulmasını engelleyen tekrarlı bağırma, güvenlik görevlisinin müdahalesini zorunlu kılan belirli hareket, kürsüye ya da başka kişiye yönelme veya uyarıya rağmen aynı davranışın sürmesi varsa gerçek biçimiyle yazılır. Yalnız karara itiraz etmek, usulüne uygun söz istemek, savunma yapmak ya da rahatsızlık belirten bir cümle kurmak bağlamından koparılarak tehlike gibi sunulmamalıdır.

Tutanakta celse tarihi, yaklaşık saat, o sırada yürütülen işlem, sanığın tam davranışı, davranışın kime yöneldiği, varsa başkan veya hâkim uyarısı, sanığın cevabı, verilen çıkarma emri ve salon dışına çıkarılma zamanı bulunmalıdır. Ses veya görüntü kaydının varlığı varsayılmaz. Dosyada gerçekten elektronik kayıt, görevli tutanağı veya salon güvenlik kaydı varsa numarası ve ilgili zaman aralığı belirtilir; kaydın görülmeyen içeriği dilekçeye kesin olgu olarak yazılmaz.

Düzenli yürütmeye etkisi somutlaştırılmalıdır

Davranışın rahatsız edici olması ile duruşmanın düzenli yürütülmesini tehlikeye sokması aynı değildir. Hangi tanık beyanının alınamadığı, hangi delil tartışmasının kesildiği, oturumun neden durduğu veya kişilerin güvenliği bakımından hangi somut riskin ortaya çıktığı açıklanmalıdır. Etki ortadan kalkmışsa yeniden salona alma ihtimali de değerlendirilmelidir. CMK 204 her olayda oturum sonuna kadar sürecek değişmez bir uzaklaştırma süresi yazmaz.

Kanun, her olay için belirli sayıda uyarıyı açık biçim şartı hâline getirmez. Bu nedenle “iki uyarı yapılmadıysa çıkarma geçersizdir” gibi bir sayı üretilemez. Yine de uyarı yapılmışsa ne söylendiği ve sanığın ne yaptığı kayda geçirilmeli; uyarı yapılmamışsa davranışın neden derhâl çıkarma gerektirdiği gerekçede anlaşılır olmalıdır. Bu kayıt, hem düzen tedbirinin hem de savunmaya etkisinin sonradan denetlenmesini sağlar.

Sanığın yokluğunda duruşmaya devam edilebilir mi?

Devam mümkündür; ancak otomatik değildir. CMK m.204, mahkemenin sanığın duruşmada hazır bulunmasını dosyanın durumuna göre savunması bakımından zorunlu görmemesi koşulunu koyar. “Dosyanın durumu” sabit bir etiket değildir. Sanığın sorgusunun tamamlanıp tamamlanmadığı, yeni suç vasfı veya ek savunma ihtiyacı, henüz dinlenmemiş tanık, yüzleştirme, teşhis, yeni bilirkişi raporu, esas hakkında mütalaa ve sanığın kişisel açıklamasını gerektiren başka işlem bulunup bulunmadığı somut olarak incelenmelidir.

Mahkeme, sanığın hazır bulunmasını savunma bakımından zorunlu görüyorsa oturumu onun yokluğunda sürdürüp bitirme yetkisi m.204’teki koşul yönünden oluşmaz. Bu durumda düzeni sağlamak için hangi yöntemle devam edileceği, ara verilip verilmeyeceği veya sanığın yeniden alınmasının mümkün olup olmadığı mahkemece karara bağlanır. Sanığın davranışının çıkarma gerektirmesi, savunma bakımından hazır bulunma ihtiyacını kendiliğinden yok etmez.

Bu rejim, sanığın kendi iradesiyle savuşturması veya ara sonrasında gelmemesi hâlindeki CMK 194/2 yoklukta devam koşullarından farklıdır. CMK 193/2’deki sorgu yapılmadan yoklukta beraat veya düşme istisnası da başka bir hukuki ihtiyacı karşılar. Her yokluk aynı maddeye dayandırılmamalıdır.

Müdafi görevlendirmesi ne zaman istenir?

CMK m.204 açıkça, sanığın müdafii yoksa mahkemenin barodan bir müdafi görevlendirilmesini isteyeceğini belirtir. Bu güvence, sanık salon dışında iken yürütülen işlemlerde savunmanın temsil edilmesi bakımından önemlidir. “Sanık kendi davranışıyla çıktı, artık müdafi gerekmez” yaklaşımı madde metniyle bağdaşmaz. Mahkemenin baroya gönderdiği istem, görevlendirme cevabı, müdafiin kimliği ve hangi aşamadan itibaren duruşmada bulunduğu tutanağa geçirilebilir.

Müdafi görevlendirilmesi, sanığın yokluğunda yapılan her işlemi otomatik olarak hukuka uygun hâle getiren şekli bir mühür değildir. Yeni müdafiye dosyayı ve o oturumda yapılan işlemleri incelemek, savunma ile bağlantı kurmak ve somut taleplerini sunmak için gerçek imkân tanınmalıdır. Buna karşılık müdafiin bulunması da sanığın hazır bulunmasının savunma bakımından zorunlu olup olmadığına ilişkin mahkeme değerlendirmesini ortadan kaldırmaz. İki güvence birlikte fakat ayrı ayrı ele alınır.

Sanığın zaten seçilmiş veya görevlendirilmiş müdafii varsa bu kişinin oturumdaki gerçek hazır bulunma durumu kontrol edilmelidir. UYAP vekâlet kaydı tek başına o celsede fiilen hazır bulunmayı kanıtlamayabilir. Müdafiin mazereti, azli, çekilmesi ya da görevin sona ermesi ileri sürülüyorsa ilgili evrak ve karar görülmeden “müdafi var” veya “yok” sonucu kurulmaz.

Sanık yeniden salona alınırsa hangi işlemler açıklanır?

CMK m.204’ün son cümlesi, oturuma yeniden alınmasına karar verilen sanığa yokluğunda yapılan işlemlerin açıklanmasını emreder. Açıklama, yalnız “duruşmaya devam edildi” denilmesinden ibaret olmamalıdır. Sanığın dışarıda bulunduğu zaman aralığında dinlenen tanık veya bilirkişi, okunan belge, açıklanan rapor, sunulan talep, verilen ara karar, esas hakkında mütalaa ya da savunmayı etkileyen başka işlem varsa sanığın anlayıp cevap verebileceği açıklıkta bildirilmelidir.

CMK 204 “işlemler açıklanır” der. Bu ifade, CMK 200/2’deki özel “tutanakların okunması ve gerektiğinde içeriğinin anlatılması” kuralıyla aynı cümle değildir. CMK 200/2 tutanakların okunması dilekçesi, tanığın veya diğer sanığın gerçeği sanığın yüzüne karşı söylemeyeceği endişesiyle yapılan geçici çıkarmayı konu alır. CMK 204’te ise açıklamanın kapsamı, sanığın yokluğunda gerçekten yapılan işlemlere göre belirlenir.

Açıklamanın savunma bakımından işlevli olabilmesi için sanık ve müdafiine beyanda bulunma, yanlış anlaşılan hususu düzeltme, gerekiyorsa soru veya tamamlayıcı işlem talebi sunma imkânı verilmelidir. Kanun, her olayda bütün işlemlerin yeniden baştan yapılacağını yazmaz. Ancak eksik açıklama nedeniyle sanığın belirli bir beyana cevap veremediği veya yeni bir delile karşı savunma yapamadığı somutlaştırılırsa o eksikliği giderecek uygun işlem istenir.

Duruşma tutanağında hangi kayıtlar aranmalıdır?

CMK 219-222 hükümleriyle birlikte değerlendirildiğinde, en azından şu zaman dizisi denetlenebilir olmalıdır: davranışın gerçekleştiği işlem ve saat; davranışın somut tarifi; varsa uyarı; çıkarma emri ve gerekçesi; sanığın salon dışına çıkarıldığı an; yoklukta yapılan her esaslı işlem; müdafiin hazır bulunup bulunmadığı ve baroya yazılan görevlendirme istemi; mahkemenin sanığın hazır bulunmasını savunma bakımından neden zorunlu görmediğine ilişkin karar; yeniden salona alma zamanı; yokluktaki işlemlerin nasıl açıklandığı; sanık ve müdafiin açıklamaya karşı beyanları.

Başkanın duruşma yönetimi tedbirinin heyetçe karara bağlanması isteniyorsa CMK 192/2 duruşma yönetimi tedbiri dilekçesi ayrıca incelenebilir. İmzalı tutanakta eksik veya yanlış kayıt olduğu düşünülüyorsa eski metni görünmez biçimde değiştirmek değil; eksikliğin hangi satır ve işleme ilişkin olduğunu yeni, tarihli ve izlenebilir bir beyanla dosyaya sunmak gerekir.

Anayasa Mahkemesinin E.2020/53, K.2021/55 sayılı norm denetimi kararı, duruşma düzenini sağlamaya yönelik kanuni araçları incelerken CMK 204’ün yürürlükteki metnini de aktarır. Bu karar, her CMK 204 uyuşmazlığının sonucunu önceden belirlemez; somut davranış, savunma bakımından hazır bulunma ihtiyacı, müdafi güvencesi ve yokluk işlemleri yine gerçek dosya kayıtları üzerinden ayrı ayrı değerlendirilmelidir.

Başvuru hangi mahkemeye ve ne zaman yapılır?

Başvuru, kovuşturmayı yürüten asliye ceza veya ağır ceza mahkemesine, güncel esas numarasıyla sunulur. Çıkarma sırasında sözlü talep yapılmışsa özünün duruşma tutanağına geçirilmesi istenir; yazılı dilekçe aynı celsede ya da eksiklik fark edildiğinde gecikmeden UYAP üzerinden veya mahkeme kalemine verilebilir. CMK 204, gün veya hafta cinsinden özel bir başvuru süresi koymaz. Buna rağmen yoklukta işlem yapılırken doğan eksiklik hükümden önce bildirilmelidir.

Hüküm kurulduktan sonra sunulan aynı dilekçe istinaf veya temyiz süresini kendiliğinden durdurmaz. Verilmiş bir ara kararın veya hükmün kanun yolu, kararın türü, tefhim veya tebliğ biçimi ve yürürlükteki genel hükümler üzerinden ayrıca incelenir. Bu örnek, somut karar görülmeden herkes için aynı süreyi veya mercii üretmez.

Dosyadan hazırlanacak kayıt ve ekler

• Çıkarma olayının gerçekleştiği tam ve imzalı celse tutanağı.
• Varsa başkan veya hâkimin uyarısının ve çıkarma emrinin tam kaydı.
• Salon güvenlik görevlisi, mübaşir veya kolluk tutanağı gerçekten varsa ilgili belge.
• Sanığın salon dışında kaldığı başlangıç ve dönüş saatlerini gösteren kayıt.
• Yoklukta dinlenen kişi, okunan belge, açıklanan rapor ve verilen ara karar listesi.
• Sanığın mevcut müdafiine veya baroya ilişkin görevlendirme ve celse katılım kayıtları.
• Yeniden salona alma ve işlemlerin açıklanmasına ilişkin tutanak bölümü.
• Açıklama sonrasında sanık veya müdafi tarafından sunulan sözlü ya da yazılı beyanlar.

Ekler dilekçeye yalnız dosyada gerçekten bulunduğu ölçüde yazılır. “Kamera kayıtları”, “doktor raporu” veya “baro görevlendirmesi” mevcut değilse ek listesine varmış gibi konulmaz. Belgenin varlığı biliniyor fakat erişilemiyorsa tarih, düzenleyen birim ve evrak numarası belirtilerek dosyadan incelenmesi istenir.

CMK 204 savunma güvenceleri talep dilekçesi örneği

[İLGİLİ ASLİYE CEZA MAHKEMESİNE / AĞIR CEZA MAHKEMESİ BAŞKANLIĞINA]

ESAS NO: [Gerçek esas numarası]

SANIK: [Ad soyad]

MÜDAFİ: [Varsa avukat adı, baro ve sicil]

KONU: [Tarih] tarihli oturumda CMK 204 uyarınca salondan çıkarılan sanık bakımından davranış ve çıkarma kaydının somutlaştırılması; sanığın hazır bulunmasının savunma yönünden zorunlu olup olmadığının değerlendirilmesi; müdafi yoksa barodan görevlendirme istenmesi; yeniden salona alınırsa yokluğunda yapılan işlemlerin açıklanması talebidir.

AÇIKLAMALAR

1. Mahkemenizin yukarıda numarası yazılı dosyasının [tarih] tarihli celsesinde [tanık dinleme / belge okuma / mütalaa / diğer gerçek işlem] yürütülürken sanık hakkında CMK 204 kapsamında salondan çıkarma işlemi yapılmıştır. Celse tutanağındaki kayıt şöyledir: “[Kısa ve doğru tutanak alıntısı]”.

2. Çıkarma kararına esas alınan somut davranışın [söz, hareket, muhatap, saat ve duruşma akışına etkisi] olduğu ileri sürülmektedir. Tutanakta yalnız “[soyut sonuç cümlesi]” bulunuyorsa, davranışın ve etkisinin denetlenebilir biçimde tamamlanmasını talep ediyoruz. Görülmemiş veya kayda dayanmayan bir olay ileri sürmüyoruz.

3. Sanık [saat] ile [saat] arasında salon dışında kalmıştır. Bu aralıkta [tanık adı/sıfatı] dinlenmiş, [belge/rapor] okunmuş veya açıklanmış, [ara karar] verilmiş ve [diğer işlem] yapılmıştır. Yoklukta yapılan işlemlerin tam listesi celse tutanağı ile UYAP evrak sırasından belirlenmelidir.

4. CMK 204, sanığın çıkarılmasından sonra oturumun yoklukta kendiliğinden sürdürülmesini öngörmez. Dosyada [yüzleştirme / ek sorgu / yeni delil / mütalaa / sanığın kişisel açıklaması] işlemi bulunduğundan, sanığın hazır bulunmasının savunma bakımından zorunlu olup olmadığı somut gerekçeyle karara bağlanmalıdır. Mahkemeniz hazır bulunmayı zorunlu görüyorsa sanık yokken bu işlemler tamamlanmamalıdır.

5. Sanığın [seçilmiş/görevlendirilmiş] müdafii [vardır/yoktur]. Müdafi yoksa CMK 204’ün açık hükmü uyarınca barodan müdafi görevlendirilmesi istenmeli; görevlendirilen müdafie dosyayı, yoklukta yapılan işlemleri ve o celsede sunulan delilleri inceleme ve beyanda bulunma imkânı tanınmalıdır.

6. Sanığın yeniden salona alınmasına karar verilirse, yalnız “işlemler yapıldı” denilmemeli; yokluğunda dinlenen kişiler, açıklanan deliller, talepler ve ara kararlar anlaşılır biçimde kendisine açıklanmalıdır. Sanık ve müdafiine bu işlemlere karşı beyan, soru ve tamamlayıcı işlem taleplerini sunma imkânı verilerek cevapları tutanağa geçirilmelidir.

7. Çıkarma sırasında direnme veya ayrı bir karışıklık gerçekleştiği ileri sürülüyorsa, bu olgu ilk davranıştan ayrılarak somut şekilde kaydedilmelidir. Böyle bir olay yoksa CMK 203/3 koşulları gerçekleşmiş gibi disiplin hapsi sonucu üretilmemelidir.

HUKUKİ NEDENLER: 5271 sayılı CMK m.188, 192, 193, 197, 203, 204, 201, 216, 219-222 ve somut olaya uygulanabilen diğer hükümler; Anayasa m.36.

DELİLLER VE EKLER: [Celse tutanağı], [varsa uyarı ve çıkarma kararı], [varsa görevli/güvenlik tutanağı], [müdafi görevlendirme kaydı], [yoklukta yapılan işlemleri gösteren UYAP evrak listesi], [yeniden alma ve açıklama kaydı] ve yalnız dosyada bulunan diğer gerçek belgeler.

SONUÇ VE İSTEM: Açıklanan nedenlerle; (1) [tarih] tarihli celsede çıkarma tedbirine dayanak yapılan davranışın ve duruşmanın düzenli yürütülmesine etkisinin somut biçimde tutanağa geçirilmesine, (2) sanığın hazır bulunmasının savunması bakımından zorunlu olup olmadığının dosyanın güncel durumuna göre gerekçeli olarak değerlendirilmesine, zorunluysa oturumun sanığın yokluğunda sürdürülüp bitirilmemesine, (3) sanığın müdafii yoksa barodan müdafi görevlendirilmesinin istenmesine ve müdafie gerçek hazırlık imkânı verilmesine, (4) sanık yeniden salona alınırsa yokluğunda yapılan işlemlerin ayrı ayrı açıklanmasına ve sanık ile müdafiin beyan ve taleplerinin tutanağa geçirilmesine, (5) bütün taleplerimiz hakkında gerekçeli karar verilmesine karar verilmesini saygıyla talep ederim. [Tarih]

Sanık / müdafi
[Ad soyad ve imza]

Başvurudan sonra ne takip edilmelidir?

Dilekçenin UYAP evrak numarası ve mahkemeye ulaştığı zaman kaydedilmelidir. Celse tutanağı yayımlandığında çıkarma saati, yoklukta yapılan işlemler, baro istemi, müdafiin hazır bulunduğu aşama, yeniden alma ve açıklama kayıtları dilekçeyle karşılaştırılır. Talep hakkında yalnız “reddine” denilmişse, hazır bulunma gereğine ve müdafi güvencesine ilişkin gerekçenin başka bir ara karar veya esas kararda bulunup bulunmadığı incelenir.

Sanık yeniden alınmış fakat belirli bir işlem açıklanmamışsa hangi tanık beyanı, rapor, talep veya ara kararın eksik bırakıldığı açıkça gösterilir. Genel “bütün işlemler tekrar edilsin” talebi yerine savunmaya etkisi bulunan eksikliğin nasıl giderileceği belirtilir. Sanık oturumun kalanında dışarıda tutulmuşsa müdafiin yaptığı işlemler, sunulan talepler ve sonradan sanığa bilgi verilmesi için kurulan iletişim kaydı korunur.

Somut hatalar

• Sanığın davranışını yazmadan yalnız “düzeni tehlikeye soktu” demek.
• CMK 203’teki genel çıkarma ile CMK 204’ün sanığa özgü güvencelerini aynı saymak.
• Çıkarma kararından sonra yoklukta devamın otomatik olduğunu varsaymak.
• Sanığın hazır bulunmasının savunma bakımından zorunlu olup olmadığını değerlendirmemek.
• Sanığın müdafii yokken barodan görevlendirme istemini atlamak.
• Görevlendirilen müdafie dosyayı ve o oturumdaki yeni işlemleri inceleme imkânı vermemek.
• Yeniden alınan sanığa yokluğunda yapılan işlemleri yalnız genel bir cümleyle bildirmek.
• CMK 200/2’deki geçici çıkarma ve tutanak okuma rejimini CMK 204 olayı gibi yazmak.
• Çıkarma sırasında direnme gerçekleşmeden disiplin hapsini otomatik sonuç saymak.
• Hükümden sonra aynı dilekçenin kanun yolu süresini durduracağını düşünmek.

Sık sorulan sorular

1. Sanık bir kez uyarılınca mutlaka salondan çıkarılır mı?

Hayır. CMK 204 otomatik bir uyarı sayısı veya zorunlu çıkarma sırası kurmaz. Somut davranışın sanığın hazır bulunması hâlinde duruşmanın düzenli yürütülmesini tehlikeye soktuğunun anlaşılması gerekir.

2. Çıkarma için sanığın fiziksel saldırıda bulunması şart mı?

Hayır. Madde böyle bir şart yazmaz. Ancak davranış ve düzenli yürütmeye etkisi somut olmalı; yalnız rahatsızlık veya soyut değerlendirme yeterli gösterilmemelidir.

3. Sanık çıkarılırsa duruşma her durumda yokluğunda biter mi?

Hayır. Mahkeme, sanığın hazır bulunmasını dosyanın durumuna göre savunması bakımından zorunlu görmüyorsa oturumu yoklukta sürdürebilir ve bitirebilir. Bu değerlendirme ayrı yapılmalıdır.

4. Sanığın müdafii yoksa ne olur?

CMK 204 uyarınca mahkeme barodan bir müdafi görevlendirilmesini ister. İstem ve görevlendirme kaydı tutanakta veya dosyada izlenebilir olmalıdır.

5. Mevcut müdafi salonda değilse “müdafii var” denilmesi yeterli midir?

Hayır. Müdafiin hukuki görevi ile ilgili oturumdaki fiilî hazır bulunma durumu birlikte incelenmelidir. Mazeret, azil, çekilme veya görev sonu varsa gerçek evrak görülmelidir.

6. Sanık yeniden salona alınmak zorunda mıdır?

Madde yeniden alma kararının her olayda mutlaka verileceğini söylemez. Ancak yeniden alınmasına karar verilirse yokluğunda yapılan işlemlerin kendisine açıklanmasını zorunlu kılar.

7. Açıklama için bütün tutanak kelimesi kelimesine okunmalı mıdır?

CMK 204 “işlemler açıklanır” der. Açıklama, savunmayı etkileyen yokluk işlemlerini sanığın anlayıp cevaplayabileceği biçimde kapsamalıdır. CMK 200/2’deki özel tutanak okuma kuralı farklıdır.

8. Müdafi salonda kaldıysa sanığa açıklama yapılmaz mı?

Hayır. Sanığın yeniden alınmasına karar verilmişse m.204’ün son cümlesindeki açıklama yükümlülüğü, müdafiin salonda kalmış olması nedeniyle metinden çıkarılamaz.

9. CMK 204 dilekçesi için özel bir süre var mı?

Maddede gün veya hafta cinsinden özel süre yoktur. Eksiklik, mümkünse aynı celsede ve hükümden önce gecikmeden bildirilmelidir; kanun yolu süreleri ayrıca takip edilir.

10. Çıkarma kararı tek başına disiplin hapsi doğurur mu?

Hayır. Disiplin hapsi için CMK 203/3’teki çıkarma sırasında direnme veya karışıklık, yetkili merci, kişi istisnaları ve azami süre koşulları ayrıca oluşmalıdır.

Hukuki inceleme ve iletişim

Bu içerik 6 Ekim 2026 tarihinde güncel 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 192-204 ve 219-222. maddeleri ile Anayasa Mahkemesinin duruşmada hazır bulunma hakkına ilişkin resmî karar özetleri esas alınarak hazırlanmıştır. Hukuki inceleme: Av. Halil Bakırcı, Mersin Barosu Sicil No 3472. Örnek metin görülmemiş dosya olgularını gerçekmiş gibi kabul etmez; köşeli parantezli alanlar yalnız somut kayıtlarla doldurulmalıdır.

Mersin ofisi

İhsaniye Mahallesi 4903 Sokak Profit İş Merkezi 3/14 Akdeniz/Mersin. Türkiye’deki dosyalar Mersin merkezli olarak, görev ve yetki kuralları gözetilerek değerlendirilir.

CMK 204 salondan çıkarılan sanığın savunma güvenceleri talep dilekçesini Word olarak indirin.

Av. Halil Bakırcı tarafından hazırlanmış, Av. Emirhan Keskin tarafından incelenmiştir.

Yazar Bilgisi

Avukat Halil BAKIRCI, Mersin Barosu 3472 sicil numarasına kayıtlıdır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu bünyesinde ceza, aile, iş, gayrimenkul ve ticaret hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi sunmaktadır.

İnceleyen: Av. Emirhan Keskin · Mersin Barosu Sicil No: 5507

Av. Halil Bakırcı profilini inceleyin →

Salondan Çıkarılan Sanığın Savunma Güvenceleri Talep Dilekçesi | CMK 204 Word Hakkında Sık Sorulan Sorular