Avustralya ATO Gelir Belgesi Türkiye’de Nafaka Davasında Nasıl Kullanılır? HMK 199, 223–224 ve TMK 330
Avustralya’da yaşayan veya çalışan bir eşin ya da ebeveynin gelirinin Türkiye’deki nafaka yargılamasında ispatı, yalnızca yabancı para cinsinden bir maaş rakamı öğrenmek değildir. Avustralya Vergi Dairesi Australian Taxation Office (ATO) kayıtlarının neyi gösterdiği, hangi dönemi kapsadığı, ücret bordrolarıyla ilişkisinin nasıl kurulacağı, Türk mahkemesinde tercüme ve resmiyet koşullarının nasıl karşılanacağı ayrı meselelerdir. Avustralya’da yaşayan Türk vatandaşlarının Türkiye’deki aile hukuku uyuşmazlıklarında sıklıkla karşılaşılan sorun, vergi yılı gelirini güncel aylık net gelirle karıştırmak veya mahkemeye eksik dönemli bordro sunmaktır.
Bu yazıyla ilgili genel bir sorunuz mu var? Anonim soru sor
Bu rehber; ATO Notice of Assessment, income statement, payslip, banka dökümü ve iş sözleşmesini birbirinden ayırır. Çocuk için iştirak nafakası, boşanmış eş için yoksulluk nafakası, mevcut nafakanın artırılması veya azaltılması talepleri bakımından Türk hukukunun kesin hükümlerini açıklar. Yabancılık unsuru taşıyan taleplerde hangi ülke hukukunun uygulanacağının her zaman aynı olmadığı ayrıca ele alınır.
Kısa ve net cevap
ATO gelir belgesi Türkiye’deki nafaka davasına sunulabilir. HMK m.199 elektronik kayıtları belge kapsamında düzenler. İngilizce belgeye dayanan taraf HMK m.223 gereğince tercümesini de mahkemeye verir. Avustralya kamu makamından alınmış belgenin Türkiye’de resmî belge vasfıyla kullanılması bakımından HMK m.224 ve geçerli milletlerarası anlaşmalar önemlidir. Çocuk nafakasında TMK m.330 ödeme gücüyle birlikte çocuğun ihtiyaçlarını da esas alır. Boşanmış eşler arasındaki nafakaya uygulanacak hukukta MÖHUK m.14/2; diğer nafaka taleplerinde, ilgili uluslararası düzenlemeler saklı kalmak üzere, MÖHUK m.19 ayrımı yapılır.

Kısa özet: Avustralya’daki hangi gelir belgesi neyi ispatlar?
| Belge türü | Kaynağı ve kapsamı | Türk mahkemesinde temel kullanımı |
|---|---|---|
| ATO Notice of Assessment (NOA) | ATO’nun vergi yılına ilişkin değerlendirme bildirimi | Vergilendirilebilir gelir ve vergi sonucunun ilgili dönemdeki kaydı |
| ATO income statement | Single Touch Payroll kapsamında işveren tarafından bildirilen bilgiler | İşveren bildirimindeki ücret dönemleri ve kesintilerin incelenmesi |
| Payslip | İşveren tarafından ücret ödeme dönemi için hazırlanan bordro | Brüt/net ücret, ödeme sıklığı ve değişken ücret kalemlerinin tespiti |
| Australian bank statement | Banka hesap hareketleri | Fiilen yapılan ücret ödemelerinin diğer kayıtlarla karşılaştırılması |
| Employment contract | İşçi ile işveren arasındaki sözleşme | Ücret sistemi, çalışma süresi ve yan hakların sözleşmesel temeli |
Bu belgelerin her birinin dava dosyasına birlikte sunulması kanunen her durumda zorunlu değildir. Hangi belgeye ihtiyaç duyulduğu, karşı tarafın iddiasına, talep edilen nafaka türüne, ispatlanması gereken döneme ve belgenin elverişliliğine göre belirlenir. Örneğin maaşın geçen ay arttığı iddia edilirken önceki vergi yılına ilişkin tek NOA kaydı güncel ücret değişimini tek başına açıklamaz; buna karşılık aynı aya ait birkaç bordro ve banka dekontu bu değişikliğin zamanını gösterebilir.
Hukuki dayanaklar: HMK, TMK ve MÖHUK
HMK m.199: Elektronik kayıt da belgedir
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 199. maddesi, uyuşmazlık konusu vakıaları ispata elverişli bilgi taşıyıcılarını belge olarak kabul eder ve elektronik ortamdaki verileri açıkça kapsar. ATO çevrim içi hesabından indirilen PDF, işveren portalından alınan bordro ve elektronik hesap hareketi bu çerçevede değerlendirmeye girebilir. Ancak elektronik kaydın belge sayılması, içinde yazan her rakamın tartışmasız doğru olduğunun kabulü anlamına gelmez. Düzenleyen kurum, kaynak, tarih, belge bütünlüğü ve karşı deliller ayrıca incelenir.
HMK m.219–220: Belge ibrazı
HMK m.219, tarafların ellerinde bulunan ve delil olarak dayandıkları belgelerin ibrazına ilişkin ödevleri; m.220 ise mahkemenin belge ibrazı kararı ve buna uyulmamasının usuli sonuçlarını düzenler. Avustralya’da çalışan tarafın bordro ve vergi kaydını ibrazı talep edilecekse “karşı tarafın bütün Avustralya belgeleri” gibi belirsiz bir istem yerine, hangi yılın ATO kaydı veya hangi ayların bordrosu istendiği gösterilmelidir. Belgenin ispat konusu vakıa ile bağlantısı da açıklanmalıdır. Bu hükümlerin Avustralya’daki bir kuruma doğrudan icra edilebilir Türk mahkemesi emri yarattığı söylenemez.
HMK m.223: Yabancı dilde belgenin tercümesi
HMK m.223/1, yabancı dilde düzenlenmiş belgeye dayanan tarafın tercümesini de mahkemeye sunmasını zorunlu kılar. İkinci fıkra, hâkimin kendiliğinden veya karşı tarafın talebi üzerine resmî tercüme istemesine imkân verir. Bu nedenle yalnız İngilizce bordro dosyaya eklenip tercüme ihmal edilmemelidir. Ücretlerin hangi para biriminde ifade edildiği, gross pay, net pay, tax withheld ve taxable income ifadelerinin farklı anlamları tercümeye doğru aktarılmalıdır.
HMK m.224: Avustralya kamu belgesinin resmî vasfı
HMK m.224/1, yabancı devlet makamlarınca hazırlanan resmî belgelerin Türkiye’de de aynı vasfı taşıması için onay şartını öngörür. İkinci fıkra milletlerarası sözleşmelerin ilgili hükümlerini saklı tutar. Avustralya’da DFAT tarafından verilen apostil, Lahey Apostil Sözleşmesi çerçevesinde kamu belgesinin kökenini doğrulama yoludur. Ancak özel bir şirketin işçi bordrosuyla ATO’nun düzenlediği resmî belge aynı kategori değildir. Apostil de ücret veya gelir rakamlarının ekonomik doğruluğunu otomatik olarak garanti etmez.
TMK m.175, 176, 182, 330 ve 331
4721 sayılı Türk Medenî Kanunu’nun 175. maddesi boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek tarafın nafaka talebini; 176. maddesinin dördüncü fıkrası irat biçiminde ödenen nafakanın koşulları gerçekleştiğinde artırılması veya azaltılmasını düzenler. TMK m.182/2, velayet kendisine verilmeyen eşin çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılmasını öngörür. TMK m.330, çocuk nafakası miktarını belirlerken çocuğun ihtiyaçları, ana babanın hayat koşulları ve ödeme gücünü esas alır. TMK m.331 durum değişikliğinde çocuk nafakasının yeniden düzenlenmesini veya kaldırılmasını öngörür. Avustralya maaşı tek başına kanuni bir yüzdelik nafaka formülü oluşturmaz.
1. ATO Notice of Assessment: Vergilendirilebilir gelir, net maaş değildir
Notice of Assessment, ATO tarafından ilgili gelir vergisi yılına ilişkin yapılan vergi değerlendirmesinin sonucunu gösteren belgedir. Belgeye konu yıl, bildirilen ve değerlendirilen gelir, vergi hesabı ve sonuç tutarlarıyla ilgilidir. Türk mahkemesine sunulurken vergi yılının kapsadığı tarihler tam yazılmalıdır. Örneğin yıllık bir rakam, işverenin her ay eşit miktarda net ücret ödediğini kendiliğinden göstermez. Avustralya’daki ücret sistemi, tatil dönemleri, ek mesai veya gelir kaynakları farklılık gösterebilir.
“Taxable income” kavramı Türkçede vergilendirilebilir gelir olarak karşılanır. Çalışanın bankaya yatan eline geçen net ücretle birebir özdeş değildir. Kişinin vergiye esas gelirini etkileyen indirim ve diğer vergi kalemleri ile düzenli nakit akışı farklı hesaplanabilir. Sadece NOA’nın tek bir satırını on ikiye bölerek “kesin aylık maaş” başlıklı delil tablosu düzenlemek, kanunun öngördüğü maddi durum incelemesini daraltır.
NOA’nın önemli yönü, işverenin tek bir bordrosuna dayanmaksızın ilgili vergi yılı için resmî değerlendirme kaydını göstermesidir. Ancak ATO’nun değerlendirme sonucu da belirli bir yıl ve belirli vergisel tanımlarla sınırlıdır. Tarafın aynı dönemde birden fazla işvereni varsa, serbest meslek geliri veya diğer gelir kalemleri bulunuyorsa bunların kayıtlarda nasıl yer aldığı ayrıca araştırılmalıdır. İncelemede “işçinin geliri” ile “hane halkının toplam geliri” de karıştırılmamalıdır.
2. Income statement, payslip ve banka hareketleri arasındaki fark
Avustralya’daki Single Touch Payroll sistemi, işverenlerin ücret ve vergiye ilişkin belirli bilgileri ATO’ya elektronik ortamda bildirmesine dayanır. Çalışan ATO çevrim içi hizmetinde income statement kaydını görüntüleyebilir. Bu kayıt, bildirilen ücret ve kesinti kalemlerinin dönemsel kontrolü bakımından önemlidir. Kaydın işveren tarafından sonlandırılıp kesinleştirilmesi ile yıl içi bilgiler arasındaki durum da kontrol edilmelidir. Bir kişinin birden fazla işvereni olabileceği unutulmamalıdır.
Payslip, somut bir ödeme döneminin bordrosudur. Haftalık, iki haftalık ve aylık ücret alan kişilerin evrakı doğrudan aynı aritmetik ölçeğe taşınamaz. Bordronun üstünde ödeme dönemi, çalışılan saat, brüt ücret, stopaj, kesinti ve net ödeme gibi kalemlerin hangilerinin yer aldığı okunur. Ek mesai, vardiya ücreti, komisyon veya performans ödemesi içeren bordro yalnız sabit temel ücretin kaydı değildir. Dönemsel değişkenlik gerekiyorsa art arda birkaç bordro incelenir.
Banka hesabı ise bordronun yarattığı ücret borcunun gerçekten hangi tarihte ve hangi miktarda ödendiğini kontrol etmek için kullanılabilir. Fakat banka hesabındaki her para girişi ücret sayılmaz. Kişinin kendi hesapları arasındaki aktarım, kredi, satılan bir eşyanın bedeli ve yakınlarından aldığı ödeme farklı niteliklerde olabilir. Banka hesabında görülen bir girişin kaynağı açıklanmadan ücret olarak toplanmaması, doğru hesap açısından zorunludur.
ATO kaydı ile bordro ve banka hareketlerinin karşılaştırılmasında çifte sayım temel hata kaynağıdır. Aynı aylık ücret income statement, payslip ve banka dekontunda ayrı ayrı görünür. Bunlar üç ayrı gelir değildir; tek ödeme olgusunun farklı kayıtlarla doğrulanmasıdır. Gelir tablosunda sütunlar “kaynak belge”, “belgenin kapsadığı dönem”, “brüt ücret”, “vergi/kesinti”, “fiilî net ödeme”, “banka giriş tarihi” şeklinde hazırlanırsa tekrarlar saptanabilir.
3. Avustralya’dan ATO belgeleri nasıl temin edilir?
Australian Taxation Office’in resmî açıklamaları uyarınca bireysel vergi belgeleri, ATO çevrim içi hizmetlerinden görüntülenebilir. myGov hesabının ATO hizmetine bağlı olması gerekir. İlgili yıl seçilerek Notice of Assessment veya income statement kaydı görüntülenir ve uygun biçimde çıktısı alınır. ATO, vergi değerlendirme bildirimine ulaşmak için gelir vergisi geçmişinde ilgili yıla ait kaydın seçildiği yolu açıklar. Resmî kurumun değişen arayüzü için ATO ana sayfası esas alınmalıdır.
Belgenin mahkemeye sunulmadan önce kırpılması, yalnız bir satırının fotoğraflanması veya vergi yılının görünmez hâle getirilmesi ispatı zayıflatır. Belgenin bütün sayfaları, düzenleyen kurum, tarih, belge türü ve kişiyle bağlantısı korunur. Türk kimlik kaydı ile Avustralya kaydındaki isim veya soyadı farklıysa aynı kişinin kayıtları olduğuna ilişkin resmi bağlantı kurulur. Kişisel bilgilerin korunması gerekliyse dilekçe ekleri sadece uyuşmazlığın gerektirdiği ölçüde kullanılır.
Çalışan işveren bordrosunu kendi işveren portalından veya işyerinin bordro biriminden temin edebilir. Bordro kayıtlarına erişim ile kişisel ATO çevrim içi hesabına giriş farklı işlemlerdir. Vekil olarak çalışan avukatın müvekkilin şifresini istemesi veya genel erişim yetkisi varmış gibi davranması uygun bir belge toplama yöntemi değildir. Müvekkil belgeleri hukuka uygun yollarla edinip vekiline aktarır; adli yardım kanalı gerektiren yabancı kurum kayıtları ayrıca değerlendirilir.
4. DFAT apostili ve tercüme: Üç ayrı soru sorulmalı
İlk soru: Belgeyi kim düzenledi?
Belge Australian Taxation Office tarafından düzenlenen resmî belge mi, özel işverenin bordrosu mu, yoksa banka tarafından üretilen hesap hareketi mi? Bu ayrım tasdik rejimini etkiler. Kamu otoritesinin düzenlediği resmî belge ile özel hukuk kişisinin imzaladığı metin aynı nitelikte kabul edilmemelidir. Yalnız belge üzerinde ATO veya banka adı bulunması, onun her biçimde doğrudan apostillenebileceği anlamına gelmez.
İkinci soru: Avustralya’da hangi işlem yapılabilir?
Avustralya kamu belgelerinin yurt dışında kullanılmak üzere apostil işlemi bakımından yetkili makam DFAT’tır. Yetkili kurum, belgenin şekli ve doğrulanabilirliği bakımından koşullar uygular. ATO hesabından alınan her elektronik PDF’nin hiç hazırlık yapılmadan apostil almaya elverişli olduğu iddia edilemez. Başvuru öncesinde DFAT resmî belge tasdik rehberi incelenmelidir. Apostil, belgeyi düzenleyen makam veya imzanın kökenine ilişkin resmî doğrulamadır; belgeye yazılmış bütün ekonomik bilgilerin doğruluğunu denetleyen bir rapor değildir.
Üçüncü soru: Türkiye mahkemesi hangi dil ve biçimi ister?
HMK m.223 gereği dayanan taraf tercümesini dosyaya sunar. Hâkim resmî tercüme talep edebilir. HMK m.224 yönünden yabancı resmî belgenin Türkiye’deki niteliği ayrıca değerlendirilir. Özel işveren bordrosuna noter işlemi yapılması, bordroda yazan ücretin gerçekten ödendiğinin kesin kanıtı değildir. Noterlik işlemi neyi tasdik ediyorsa onun kapsamı aşılmamalıdır. Tercümede de vergilendirilebilir gelir, brüt maaş, net ücret ve emeklilik birikimi farklı ifadelerle gösterilir.
5. MÖHUK m.14/2 ile m.19’un ayrılması neden zorunludur?
Avustralya bağlantılı bir nafaka dosyasında Türk mahkemesinin önüne gelen her talep otomatik olarak aynı kanunlar ihtilafı kuralına tabi değildir. 5718 sayılı MÖHUK m.14/2 açıkça boşanmış eşler arasındaki nafaka taleplerinde aynı maddenin birinci fıkrasının uygulanacağını düzenler. MÖHUK m.14/1 uyarınca boşanmanın hükümlerinde eşlerin müşterek millî hukuku, taraflar farklı vatandaşlıktaysa müşterek mutad mesken hukuku ve bunun bulunmaması hâlinde Türk hukuku sırası esas alınır. Bu kural eşler arasındaki yoksulluk nafakasının kanunlar ihtilafı bakımından doğrudan önem taşır.
MÖHUK m.19 ise nafaka taleplerinin nafaka alacaklısının mutad meskeni hukukuna tabi olduğunu düzenler. Çocuk için açılan nafaka talebinde çocuğun mutad meskeninin tespiti bu nedenle belirleyicidir. Bununla birlikte Türkiye’nin taraf olduğu milletlerarası sözleşmelerin önceliği MÖHUK m.1/2 kapsamında göz ardı edilmez. Aile hukukunda uyuşmazlığın türü, hak sahipliği ve bağlama kuralı belirlenmeden yalnız borçlunun Avustralya’da yaşamasına dayanarak “Avustralya hukuku uygulanır” veya “mutlaka Türk hukuku uygulanır” sonucuna varılamaz.
Bu ayrım maddi talep koşullarından da farklıdır. Uygulanacak hukuk tespit edildikten sonra iştirak nafakasının miktarına, yoksulluk nafakasının varlığına veya artırım koşullarına o hukukun hükümleri çerçevesinde bakılır. HMK delil ve usul hükümleri ise mahkeme önündeki ispat işlemlerinin çerçevesini belirler. Gelir belgesinin İngilizce olması ile nafaka ilişkisinin hangi hukuka tabi olması aynı hukuki soru değildir.
6. Çocuk için iştirak nafakası: Avustralya maaşının rolü
Türk Medenî Kanunu’nun uygulanacağı çocuk nafakası taleplerinde TMK m.330 esas ölçütü belirler: çocuğun ihtiyaçları, ana ve babanın hayat koşulları ile ödeme güçleri. ATO gelir kaydı ödeyecek ebeveynin ödeme gücünü anlamak için önemli olmakla birlikte çocuğun fiili ihtiyaçlarını kanıtlamaz. Okul gideri, sağlık masrafı, barınma ve bakım kalemleri ayrıca dosyalanmalıdır. Avustralya gelirinin döviz cinsinden yüksek görünmesi, masraf araştırması yapılmadan herhangi bir sabit oran üzerinden nafaka hükmü verilmesini gerektirmez.
Avustralya’da iki haftada bir ücret alan kişinin bordrosunu aylığa dönüştürürken ücret periyodu ve kesintiler açıkça belirtilmelidir. Yıllık toplamın on ikiye bölünmesi yalnızca karşılaştırmaya yarayan bir muhasebe yöntemidir; kanunun emrettiği değişmez nafaka hesaplama formülü değildir. Başka işverenin ücreti varsa, düzenli ödemeler toplamda ayrıca yer alır. İşten ayrılma veya iş değiştirme olgusunun tarihi, başvurunun ne zaman açıldığı ve mevcut nafaka kararının hangi döneme ait olduğu birlikte incelenir.
Durum değişikliği ortaya konduğunda TMK m.331 uyarınca nafakanın yeniden belirlenmesi veya kaldırılması konusu gündeme gelir. Artırım davasında çocuk giderlerindeki yükseliş, ebeveynin gelirindeki değişiklik ve önceki kararın dayandığı mali koşullar ayrı delillerle gösterilir. Konuya ilişkin iştirak nafakası dilekçe rehberi ile nafaka artırımı ve mahkeme rehberi tamamlayıcı başvuru noktalarıdır.
7. Boşanmış eşler arasındaki yoksulluk nafakasında ATO kayıtları
Türk hukukunun uygulanacağı yoksulluk nafakası talebinde TMK m.175’teki koşulların tespiti gerekir. MÖHUK m.14/2 gereğince yabancılık unsuru bulunan eşler arasındaki nafakada öncelikle uygulanacak hukuk belirlenir. Mevcut bir Türk hukuku nafakasının artırılması veya azaltılması bakımından TMK m.176/4 tarafların mali durumunun değişmesi veya hakkaniyet kriterini düzenler. Bu nedenle gelir belgeleri taleple ilgili önceki ve sonraki dönemi karşılaştırmaya hizmet eder.
Bir kişinin eski vergi yılı gelirini gösteren NOA, dava tarihindeki çalışma ilişkisini bütünüyle açıklamayabilir. Özellikle işten ayrılma veya yeni işe başlama durumunda önceki gelir ile güncel ücret arasındaki farkı gösteren yeni bordro, iş sözleşmesi ve hesap hareketleri toplanır. “Avustralya’da yaşıyor, bu nedenle çok kazanıyor” ifadesi somut ücret ispatı değildir; öte yandan yalnız “işsizim” beyanı da mevcut başka gelir olup olmadığı araştırılmadan kesin sonuç doğurmaz.
Emeklilik birikimi anlamındaki superannuation kayıtları ücret bordrosundaki net maaşla otomatik olarak eşitlenmemelidir. İşverenin emeklilik fonuna yaptığı katkı, her zaman o dönemde kişinin serbestçe harcayabildiği nakit değildir. Gerçek ödeme gücü incelenirken bu tür varlık ve katkı kalemlerinin hukuki niteliği ile kullanılabilirliği ayrıca değerlendirilir. İhtiyaçların ve yaşam koşullarının belirlenmesi yalnız bordro toplamını hesaplamaktan daha kapsamlıdır.
8. Avustralya doları gelirini Türk lirasına dönüştürme
ATO, bordro ve banka kayıtları genellikle AUD tutarları içerirken Türkiye’deki dava ve icra işlemlerinde Türk lirası üzerinden taleplerle karşılaşılabilir. Hesap tablosunda her yabancı para tutarının hangi tarihteki kurla dönüştürüldüğü ve bu kurun hangi resmî kaynaktan alındığı yazılmalıdır. Dönem farklılıkları gizlenirse iki tarafın ödeme gücü karşılaştırması bozulur. “Bugünkü kur” yazan ama hesaplama tarihi göstermeyen tabloların sonradan doğrulanması güçtür.
Brüt ücret tutarı ile çalışanın hesabına geçen net ödeme ayrı sütunlara işlenir. Bir gelir kalemi hem ATO hem bordro hem banka kaydında görünüyorsa yalnız bir gelir olarak hesaplanır ve diğer kayıtlar doğrulayıcı delil olarak gösterilir. Tarafın başka hukuki borçları, çocuğun giderleri, ödeme dönemleri ve vergisel kesintiler de belgeye dayandırılır. Mali tablo hâkimin yerine geçen kesin bir nafaka makinesi değildir; uyuşmazlık konusu somut olguların anlaşılmasına yardım eden düzenli bir delil açıklamasıdır.
9. Belge sunma ve dava yönetiminde uygulanacak pratik sıra
- Talebi sınıflandırın. Çocuk iştirak nafakası, boşanmış eş nafakası veya önceden kararlaştırılmış nafakanın değiştirilmesi talebi olup olmadığını belirleyin.
- Uygulanacak hukuku belirleyin. Boşanmış eşler için MÖHUK m.14/2; diğer nafaka talepleri için m.19 ve uygulanabilir milletlerarası düzenlemeler ayrı incelenir.
- Uyuşmazlığın dönemini sınırlandırın. Önceki mahkeme kararı, yeni dava tarihi ve gelir değişikliğinin oluştuğu dönem birbirine karıştırılmaz.
- ATO belgesinin türünü yazın. Notice of Assessment, income statement veya başka bir gelir kaydı olduğuna açıkça yer verin.
- Güncel bordroları temin edin. Brüt, kesinti, net ücret, ödeme sıklığı ve değişken kalemleri muhasebe tablosuyla ayırın.
- Bankayla eşleştirin. Aynı ücretin farklı belgelerde tekrar sayılmadığını ve yatırılma tarihlerinin doğru olduğunu kontrol edin.
- Tercüme ve resmiyeti çözün. HMK m.223 kapsamındaki tercüme yükümlülüğü ve m.224 bakımından belgenin resmî vasfı ayrı değerlendirilir.
- Çocuğun veya alacaklının ihtiyaçlarını ekleyin. Nafaka miktarı yalnız borçlunun gelirinden ibaret değildir.
- Karşı tarafın itirazlarını somutlaştırın. Belge eksikliği, farklı dönem, yanlış gelir türü ve kur farkı varsa ayrı ayrı cevaplandırın.
- Süre ve tebligatı yönetin. Avustralya’da bulunmak Türk mahkemesinin sürelerini kendiliğinden ortadan kaldırmaz; gerekli işlemleri vekil aracılığıyla takip edin.
HMK m.219 ve 220 kapsamındaki ibraz taleplerinde belge türü, ilgili tarih aralığı ve ispatlanmak istenen vakıa açıkça gösterilmelidir. Yabancı işverenden veya kamu kurumundan bilgi edinme süreçleri, kişinin kendi ATO hesabından kendi belgesini indirmesinden farklıdır. Uluslararası adli yardım, yabancı idari düzenlemeler ve bilgi erişim yetkileri karıştırılmamalıdır. Türkiye’de dava açılması, Avustralya’daki tüm kamu veri tabanlarının Türk mahkemesine otomatik açıldığı anlamına gelmez.
10. Avustralya’da oturan müvekkil Türkiye’deki avukatla nasıl çalışır?
Avustralya’da yaşayan kişinin Türkiye’de bulunan avukatına vekâlet vermesi, gelir belgesi temin etmesi ve belgeleri mahkemeye usulüne uygun sunması birbirinden ayrı işlemlerdir. Vekâletnamenin düzenlenme biçimi ve kapsamı işlemin türüne göre değerlendirilir. Avustralya konsoloslukları ve vekâletname işlemleri için konsolosluk vekâletname rehberi ve yurt dışındaki müvekkiller sayfası bağlantılı kaynaklardır.
Belgenin gönderilme tarihi ile mahkemeye ibraz için belirlenen süre ayrı ayrı takvime alınmalıdır. Tercüme, gerektiğinde apostil, vekâletname ve karşı tarafın ibrazı gibi işlemlerin sıralamasında yanlışlık yapılması gereksiz zaman kaybına yol açar. Başvurunun hangi mahkemede yürüdüğü, talebin hangi nafaka türüne ilişkin olduğu ve hangi ülkede hangi kişinin ikamet ettiği ilk görüşmede açıkça kaydedilmelidir. Türkiye genelindeki dosyalar Mersin’deki fiziksel ofisten yürütülür ve koordine edilir.
11. Dava dosyasında sık görülen yanlışlar
Birinci hata, NOA vergilendirilebilir gelir rakamını aylık net maaş diye sunmaktır. İkinci hata, aynı ödemeyi bordro, STP ve banka kaydında üç kez gelir olarak yazmaktır. Üçüncü hata, yıl bazlı kaydın güncel iş değişikliğini ispatladığını kabul etmektir. Dördüncü hata, Avustralya özel işveren bordrosunu kamu belgesi sanmaktır. Beşinci hata, İngilizce belgeye dayanılırken HMK m.223 uyarınca gerekli tercümeyi sunmamaktır.
Altıncı hata, apostili ekonomik içeriğin doğruluğuna ilişkin kesin devlet garantisi saymaktır. Yedinci hata, çocuk nafakası ile boşanmış eşler arasındaki nafakaya aynı MÖHUK maddesini ayrım yapmadan uygulamaktır. Sekizinci hata, döviz çevriminde kullanılan tarih ve kaynağı belirtmemektir. Dokuzuncu hata, çocuğun ihtiyaçları veya alacaklının durumuyla ilgili delilleri toplamadan sadece borçlunun yabancı ücretini tartışmaktır. Onuncu hata, belge ibrazı talebinde hangi kayıtların neden gerektiğini açıklamamaktır.
Sık sorulan sorular
1. ATO Notice of Assessment Türkiye’de nafaka dosyasında delil midir?
Evet. İlgili vergi yılına ilişkin resmî gelir değerlendirmesinin kaydı olarak sunulabilir. HMK m.199, 223 ve resmî nitelik isteniyorsa m.224 kapsamındaki koşullar ayrıca değerlendirilir.
2. NOA belgesindeki taxable income aylık net maaş mıdır?
Hayır. Vergilendirilebilir gelir, işçinin bankaya yatan net aylık ödemesiyle aynı kavram değildir. Dönem ve vergisel kalemler karşılaştırılmalıdır.
3. Avustralya income statement nasıl alınır?
ATO çevrim içi hizmetine bağlı myGov hesabındaki employment ve income statements alanı üzerinden ilgili kayıt görüntülenebilir. Güncel erişim yolu ATO’nun kendi rehberinden kontrol edilir.
4. Payslip ile income statement aynı belge midir?
Hayır. Bordro işverenin ücret ödeme dönemini, income statement ise işverenin ATO’ya bildirilen bilgileri üzerinden oluşan kaydı gösterir. Aynı ücret iki ayrı gelir gibi hesaplanmaz.
5. ATO belgesini İngilizce sunmak yeterli midir?
Hayır. HMK m.223/1 belgeye dayanan tarafın tercümesini de sunmasını gerektirir. Mahkeme m.223/2 uyarınca resmî tercüme isteyebilir.
6. Bütün Avustralya bordrolarına apostil zorunlu mudur?
Hayır. Özel işverenin bordrosu kendiliğinden yabancı kamu belgesi değildir. Belgenin niteliği ve mahkemenin usule ilişkin talebi ayrı değerlendirilir.
7. DFAT apostili maaşın gerçekliğini kesin olarak kanıtlar mı?
Apostil kamu belgesinin kökeni ve ilgili imza veya yetki doğrulamasıyla ilgilidir; belgede yer alan ekonomik her bilginin maddi doğruluğuna ilişkin kesinlik sağlamaz.
8. Çocuğun nafakasında hangi bağlama kuralı uygulanır?
MÖHUK m.19 nafaka alacaklısının mutad meskeni hukukunu esas alır; uygulanabilir milletlerarası sözleşmeler de ayrıca incelenir.
9. Boşanmış eşin nafakasında neden MÖHUK m.14/2 önemlidir?
MÖHUK m.14/2, boşanmış eşler arasındaki nafaka taleplerini aynı maddenin birinci fıkrasındaki bağlama kuralına tabi kılar. Bütün nafaka taleplerine tek başına m.19 uygulanmaz.
10. Avustralya geliri AUD’den TL’ye çevrilirken ne yapılır?
Kullanılan kurun tarihi ve kaynağı, dönüştürülen tutarın brüt veya net olduğu ve gelir döneminin başlangıç-bitişi tabloda açıkça belirtilmelidir.
11. Gelirin artması otomatik nafaka artırımına yol açar mı?
Hayır. Türk hukukunun uygulandığı taleplerde iştirak nafakası için TMK m.330–331, yoksulluk nafakasının değiştirilmesi için TMK m.176/4’teki koşullar birlikte incelenir.
12. Avustralya’da yaşayan kişi Türkiye’deki dosyasını uzaktan takip edebilir mi?
Usulüne uygun temsil, belge temini ve tebligat süreçleri organize edilerek Türkiye’deki dosya avukat aracılığıyla yürütülebilir. Her işlem için gerekli vekâlet ve belge koşulları ayrıca yerine getirilir.
Resmî kaynaklar ve iç bağlantılar
İlgili kanun maddelerinin yürürlükteki tam metni için 6100 sayılı HMK, 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu ve 5718 sayılı MÖHUK incelenmelidir. Avustralya belgelerine ilişkin resmî bilgi için Australian Taxation Office, Attorney-General’s Department apostil rehberi ve DFAT belge tasdik usulü başvuru kaynaklarıdır.
Bağlantılı Türkçe içerikler: Avustralya boşanma kararının Türkiye’de tescili, nafaka hesaplama rehberi, yurt dışı nafaka davalarında uygulanacak hukuk, nafakanın kaldırılması, yurt dışındaki müvekkiller ve Avustralya vekâletname işlemleri.
Mersin ve İstanbul ofislerimiz
Mersin ofisi: İhsaniye Mahallesi, 4903. Sokak, Profit İş Merkezi No:23 Kat:3 Daire:14, 33070 Akdeniz/Mersin. Mersin haritada aç.
İstanbul ofisi: Maslak, Ahi Evran Caddesi, Polaris Plaza No:21 Kat:9, 34475 Sarıyer/İstanbul. İstanbul haritada aç.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
