Cari Hesap Bakiyesine İtiraz Dilekçesi | TTK 94 ve Word
Cari hesap bakiyesine itiraz dilekçesi, yazılı cari hesap sözleşmesi kapsamında düzenlenen dönem sonu hesap cetvelindeki bakiyenin kabul edilmediğini karşı tarafa bildirmek için hazırlanır. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.94/2, cetveli alan tarafın aldığı tarihten itibaren bir ay içinde kanunda sayılan yöntemlerle itiraz etmemesine bakiyeyi kabul etmiş sayılma sonucunu bağlar. İtirazın konusu, dönemi, ulaşma tarihi ve yanlış hesap kalemleri açık gösterilir.
Bu örnek, TTK m.89 anlamında yazılı cari hesap sözleşmesi bulunan taraflar arasındaki dönem sonu cetveli içindir. Muhasebe programında bir müşteri hesabının adının cari hesap olması bu sözleşmenin kurulduğunu göstermez. İcra ödeme emrine itiraz, faturaya itiraz ve mahkemeye verilecek savunma bu başvurudan ayrı işlemlerdir. Buradaki muhatap mahkeme veya icra dairesi değil, hesap cetvelini gönderen sözleşme tarafıdır.
Önce TTK 89 kapsamındaki yazılı sözleşme okunur
TTK m.89/1, tarafların herhangi bir hukuki sebep veya ilişkiden doğan alacaklarını ayrı ayrı istemekten karşılıklı vazgeçip hesaba kalemler halinde geçirmesini ve hesabın kesilmesinden sonra çıkacak artan tutarı istemesini düzenler. İkinci fıkra sözleşmenin yazılı yapılmasını geçerlilik şartı olarak koyar. Dilekçede bu ilişkiyi kuran gerçek sözleşmenin tarihi, tarafları ve kapsamı gösterilir. Her faturanın bağımsız vadesinde ödendiği açık hesap ilişkisinin kayıtlarına, yalnız hesap kartının adı nedeniyle bu örnek uygulanmaz.
Sözleşmenin kapsadığı işlemler karşılaştırmanın sınırını belirler. Bir tarafın başka şirketle yaptığı alışveriş aynı hesaba yazılmışsa şirket unvanları incelenir. Aynı marka altında faaliyet gösteren iki farklı tüzel kişinin borçları belge olmadan tek kişinin hesabında toplanmaz. Sözleşmede belirlenen para birimi, hesap devresi ve dahil edilen işlem türleri itiraz dosyasına alınır. Hesaba ait olmayan kayıt açık belge numarasıyla tanımlanır.
TTK m.90/1-a uyarınca, aksi kararlaştırılmadıkça alacağın cari hesaba kaydedilmesi, kaynağı olan sözleşme veya işleme ilişkin dava ve savunma haklarını ortadan kaldırmaz; işlem iptal edildiğinde kaydın hesaptan çıkarılması düzenlenir. Dilekçe hazırlanırken gerçek sözleşmedeki farklı hükümler de okunur. Dayanak işlemin durumu açıklanmadan yalnız muhasebe toplamının yanlış olduğu yazılması, hangi hukuki ve maddi kayda itiraz edildiğini ortaya koymaz.
Sözleşmenin bir nüshası başvurunun ekine konur. Karşı tarafın zaten sözleşmeyi bildiği gerekçesiyle tarih ve kapsam boş bırakılmaz. Sözleşmede değişiklik yapan ekler aynı dosyada tutulur. Taraf temsilcisi, hesap devresi ve bildirim adresi değişmişse yürürlükteki kayıt esas alınır. Eski unvan veya sona ermiş hesap ilişkisine ait belge, yeni dönemin sözleşmesiymiş gibi kullanılmaz.
TTK 94/2 bir aylık süreyi ve itiraz yollarını nasıl düzenler?
TTK m.94/2’deki süre, hesap cetvelinin alındığı tarihten itibaren bir aydır. Cetvelin üstündeki düzenleme tarihi, hesabın kapandığı gün ve muhatabın cetveli aldığı gün ayrı kayıtlardır. Bir aylık başlangıç, alınma tarihine bağlanır. Dilekçeye gerçek ulaşma kaydı yazılır ve onu gösteren belge eklenir. Kanundaki bir ay, otuz gün olarak yeniden ifade edilmez. Sürenin sonu hesaplanırken ilgili tarihler ve kullanılan bildirim yöntemi birlikte incelenir.
Hüküm itiraz için noter aracılığıyla bildirimi, taahhütlü mektubu, telgrafı veya güvenli elektronik imza içeren yazıyı sayar. Bu örnek noter aracılığıyla karşı tarafa iletilecek itiraz metni olarak düzenlenmiştir. Noter kanundaki tek yol değildir; fakat seçilen yöntem dosyada gerçekten uygulanmalıdır. Metnin bilgisayarda hazırlanmış veya şirket yöneticisinin taslağı onaylamış olması karşı tarafa yapılan bildirimin kaydı değildir.
Sıradan e-posta ve WhatsApp mesajı kanunda sayılan güvenli elektronik imzalı yazıyla aynı işlem olarak gösterilmez. Elektronik kanal kullanılırken güvenli elektronik imza, gönderilen dosyanın bütünlüğü ve teslim kayıtları ayrı denetlenir. KEP adresinin varlığı tek başına her ek belgenin güvenli elektronik imza içerdiğini göstermez. Kanuni yöntemle itiraz tamamlanır; muhasebe birimine ayrıca gönderilen bilgi e-postası asıl bildirimin yerine geçirilmez.
TTK m.94/2, bir ay içinde belirtilen yollardan itiraz edilmemesine bakiyeyi kabul etmiş sayılma sonucunu bağlar. Bu nedenle yalnız telefonla anlaşmazlık bildirmek veya karşı tarafın düzeltme yapacağını söylemesini beklemek süre yönetiminin yerine geçmez. Başvuru sırasında itiraz konusu kalemler, gerekçeler ve belgeler mevcut kayıtlar üzerinden tamamlanır. Süre, sonraki mutabakat görüşmesinin ne zaman yapılacağına bırakılmaz.
Hangi cetvele itiraz edildiği nasıl belirlenir?
TTK m.94/1 hesabın, sözleşme veya ticari teamül uyarınca belirli hesap devrelerinin sonunda kapatılmasını düzenler. İkinci fıkraya göre sözleşme veya ticari teamülle devre belirlenmemişse her takvim yılının son günü kapatma günü kabul edilir. Gönderilen belgenin gerçekten bu devrenin kapanış cetveli olup olmadığı kontrol edilir. Devam eden döneme ait ara hareket dökümü, dayanağı açıklanmadan dönem sonu bakiye kabulü belgesi olarak ele alınmaz.
Cetvel numarası, düzenleme tarihi, hesap dönemi, gönderici ve bildirilen bakiye yazıda yer alır. Bakiyenin kimin lehine gösterildiği mutlaka belirtilir. Borç ve alacak sütunlarının tarafların yazılımlarında ters adlandırılması, aynı rakamın iki farklı anlamda kullanılmasına yol açar. Dilekçede toplamın hangi taraf bakımından borç veya alacak olduğu açık yazılır. Para birimi ve farklı para birimlerinde yapılan kayıtların dönüştürme dayanağı gösterilir.
Açılış bakiyesi, dönem hareketleri ve kapanış toplamı birlikte denetlenir. İtiraz yalnız son rakama bakılarak hazırlanmaz. Önceki devreden aktarılan tutarın hangi belgeye dayandığı karşılaştırılır. Aynı ödeme sonraki dönemde görünüyorsa ödemenin gerçek tarihi ve sözleşmeye göre hangi döneme ait olduğu kaydedilir. Dönem sonundan sonraki bir işlem, gerçekleşmediği önceki tarihte yapılmış gibi listeye eklenmez.
İtiraz kalemi, belge ve düzeltme hesabı birlikte hazırlanır
Her itiraz için cetveldeki satır ile dayanak belge eşleştirilir. Ödeme kaydı eksikse banka dekontunun işlem tarihi, tutarı, alıcı hesabı ve açıklaması gösterilir. Başka şirkete yapılan veya henüz tamamlanmamış ödeme kendi borcunun ödemesi olarak yazılmaz. Mükerrer kayıtta aynı belge numarası ve aynı işlemin iki kez hesaba alınması görünür hale getirilir. İade veya iptal kaydı için gerçek belge ve işlem tarihi sunulur.
Faiz itirazında yalnız faiz yüksek denmesi yeterli açıklama değildir. Kullanılan anapara, dönem, gün sayısı, oran ve sözleşme dayanağı ayrı sütunlarda gösterilir. TTK m.95 ve m.96 ile ticari faiz hükümleri ayrı incelenir; tek bir hesap cetveli bütün dosyalarda aynı faiz oranını haklı çıkarmaz. Bu örnek güncel faiz tarifesi üretmez. Gerçek hesap ve yürürlükteki dayanak üzerinden hangi satırın hangi nedenle düzeltilmesi istendiği açıklanır.
Karşılaştırma cetveli, bildirilen bakiye ile talep edilen düzeltme arasında denetlenebilir bir bağlantı kurar. Belgelerde olmayan tutarlar sırf örneği doldurmak için yazılmaz. Her düzeltmenin toplam bakiyeye artırıcı veya azaltıcı etkisi gösterilir. Aynı ödeme iki farklı itiraz satırında tekrar düşülmez. Talep edilen yeni bakiye gerçek kayıtlarla tam hesaplanmamışsa belirli bir tutar doğru bakiye diye beyan edilmez; itiraz edilen bakiyenin kabul edilmediği ve somut düzeltmeler belirtilir.
| Karşılaştırma alanı | Dosyada gösterilecek bilgi | Dayanak |
|---|---|---|
| Cetvel satırı | Belge tarihi ve numarası | Gönderilen dönem cetveli |
| İtiraz sebebi | Eksik ödeme, mükerrer kayıt veya somut diğer yanlışlık | İlgili işlem belgesi |
| Düzeltme tutarı | Para birimi ve bakiyeye etkisi | Karşılaştırma hesabı |
| Belge eşleştirmesi | Ek ve sayfa numarası | Ekli belge dizini |
| Sonuç | Bildirilen bakiyenin kabul edilmemesi ve düzeltme istemi | Yetkili imzalı itiraz |
Cari hesap bakiyesine itiraz dilekçesi örneği ve Word dosyası
Cari hesap bakiyesine itiraz dilekçesini Word olarak indir. Örnek noter aracılığıyla sözleşme tarafına iletilecek metindir. Cetvel, alınma tarihi ve gerçek itiraz tablosu doldurulur. Hazırlık sayfası gönderilecek nüshadan çıkarılır.
[NOTERLİĞİN ADI]
ARACILIĞIYLA
[HESAP CETVELİNİ GÖNDERENİN TAM ADI/TİCARET UNVANINA]
İTİRAZ EDEN: [Ad soyad/şirket unvanı, adres ve sicil bilgisi]
YETKİLİ TEMSİLCİ/VEKİL: [Ad ve yetki dayanağı]
MUHATAP: [Tam ad/unvan ve bildirim adresi]
CARİ HESAP SÖZLEŞMESİ: [Tarih, numara ve ilgili ek]
İTİRAZ EDİLEN CETVEL: [Tarih, numara ve hesap devresi]
CETVELİN ALINDIĞI TARİH: [Gerçek tarih ve ulaşma kaydı]
KONU: TTK m.94/2 uyarınca belirtilen dönem sonu cari hesap cetvelindeki bakiyeye itirazımızın bildirilmesi ve somut hesap yanlışlıklarının düzeltilmesi istemidir.
AÇIKLAMALAR
1. Taraflar arasında [tarih ve numara] yazılı cari hesap sözleşmesi bulunmaktadır. Sözleşmenin kapsadığı işlemler ve ilgili hesap devresi Ek-1’de gösterilmiştir. Bu bildirim belirtilen sözleşme kapsamında düzenlenen dönem sonu cetveline yöneliktir.
2. [Cetvel tanımı] tarafımıza [alınma tarihi] tarihinde ulaşmıştır. Ulaşma kaydı Ek-2’dedir. Cetvelde [para birimi ve tutar] bakiyenin [hangi taraf] lehine olduğu bildirilmiştir. Belirtilen bakiyeyi kabul etmiyoruz ve TTK m.94/2 kapsamında itiraz ediyoruz.
3. İtiraz edilen satırlar, belge tarih ve numaraları, yanlışlığın somut açıklaması ve her düzeltmenin bakiyeye etkisi Ek-3 karşılaştırma cetvelindedir. [Gerçek dosyadaki itirazları kısa ve numaralı şekilde burada da açıklayın.] Bu kayıtların belgeleri Ek-4’te satırlarla eşleştirilmiştir.
4. Eksik, mükerrer veya sözleşme kapsamına aykırı olduğu belirtilen kayıtlar nedeniyle bildirilen kapanış bakiyesi doğru kabul edilmemektedir. Dayanak belgelere göre açıklanan düzeltmelerin yapılmasını ve düzeltilmiş dönem cetvelinin tarafımıza gönderilmesini talep ediyoruz.
5. Bildirim mevcut cetveldeki bakiyenin kabulü, genel ibra veya tüm ticari ilişkilerin sona erdirilmesi beyanı değildir. İtirazların kapsamı sözleşme, belirtilen hesap devresi ve ekli somut kayıtlar üzerinden gösterilmiştir.
HUKUKİ DAYANAK: 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.89 ve m.94/2; ilgili kayıtların dayanağı yönünden m.90 ile gerçek cari hesap sözleşmesi.
SONUÇ VE İSTEM: Belirtilen cari hesap dönem cetvelindeki bakiyeyi kabul etmediğimizi ve TTK m.94/2 uyarınca itiraz ettiğimizi bildirir; Ek-3’te açıklanan yanlışlıkların dayanak belgelerle düzeltilmesini, düzeltme hesabı ve yeni dönem cetvelinin [adres] üzerinden gönderilmesini talep ederiz. [Tarih]
İtiraz eden / Yetkili temsilcisi / Vekili
[Ad soyad, unvan ve imza]
EKLER: Ek-1 Yazılı cari hesap sözleşmesi ve ilgili ek; Ek-2 hesap cetveli ile alınma kaydı; Ek-3 satır bazında karşılaştırma cetveli; Ek-4 eşleştirilmiş işlem belgeleri; Ek-5 gerekiyorsa temsil veya vekâlet belgesi.
İmzalı son metin ve gönderi kaydı nasıl saklanır?
Şirket adına itirazda şirketi temsile yetkili kişi veya yetkili vekil esas alınır. Muhasebe çalışanının hesabı kontrol etmesi, tek başına şirket adına hukuki bildirimde bulunma yetkisi sayılmaz. Güncel temsil kaydı ve imza düzeni okunur. Gönderilen metin ile ek tablonun son sürümü aynı olmalıdır. Taslakta farklı toplam bulunurken imzalı belgede başka toplam kullanılması önlenir.
Noter yolunda muhatabın tam unvanı, adresi, imzalı metin ve gönderilecek ekler birlikte hazırlanır. Başvurucu noter işlem evrakını, gönderi ve bildirim kayıtlarını saklar. Diğer kanuni yöntemlerden biri kullanıldığında ona ait kayıt korunur. Hesap cetvelinin geliş kaydı ile itirazın gönderim kaydı ayrı dosya alanlarıdır; biri diğerinin yerine gösterilmez.
İtiraz ekleri düzenli numaralanır. Banka belgesindeki işlem, cetvel satırındaki borç veya ödeme ile aynı kimlik üzerinden eşleştirilir. İlgisiz müşteri listeleri ve bütün şirket banka dökümleri gereksiz biçimde gönderilmez. Gereken işlem kaydı açık ve okunur sunulur. Ek numarası metindeki açıklamayla uyuşmalıdır; eksik eki varmış gibi gösteren son nüsha gönderilmez.
İtiraz hangi sonucu sağlar, hangi sonucu tek başına sağlamaz?
TTK m.94/2 kapsamındaki itiraz, sessizlik nedeniyle bakiyenin kabul edilmiş sayılmasına karşı tarafın iradesini ortaya koyar. Karşı tarafa düzeltme talebi iletilir. Yazı tek başına yeni bakiyeyi mahkeme kararıyla kesinleştirmez ve uyuşmazlığı çözen bir ilam değildir. Karşı tarafın cevabı, değiştirilen satırlar ve yeni hesap ayrı incelenir. Yeni cetvelde itirazlı kalemlerin isim değiştirilerek tekrar hesaba alınması kayıt karşılaştırmasında gösterilir.
TTK m.97 cari hesabın bütünlüğünü ve hesap kesilmesinden önce tarafların alacaklı veya borçlu sıfatının belirlenmemesini düzenler. Bu sistem içinde bir satıra itiraz etmek ile her münferit kaydı bağımsız alacak olarak tahsil etmek aynı işlem değildir. Başvuru, sözleşmenin cari hesap düzenini yok sayan ayrı bir ödeme emri şeklinde yazılmaz. Sonraki dava veya takip, gerçek hesabın durumu ve talebin niteliği üzerinden hazırlanır.
Düzeltme cevabı geldiğinde belge numaraları ve tutarlar baştan kontrol edilir. Karşı tarafın bazı kalemleri kabul etmesi kalan bütün bakiyenin kabul edildiği anlamına getirilmez. İmzalanacak mutabakatın kapsamı ve çekinceleri açık gösterilir. İtiraz sonrasında yapılan ödeme kendi tarihiyle kaydedilir; dönem cetvelinin alındığı günde yapılmış gibi geçmişe taşınmaz. Bu takip, dilekçe ile hesap kayıtları arasında çelişki oluşmasını engeller.
Bir aylık itiraz ile diğer süreler birbirinden ayrılır
TTK m.21/2 faturanın içeriğine yönelik sekiz günlük düzenlemeyi içerir. Cari hesap dönem bakiyesine TTK m.94/2 kapsamında bir aylık itiraz, faturaya ilişkin bu sürenin yerine kullanılmaz. Aynı dosyada fatura, ödeme ve dönem cetveli bulunması süreleri tekleştirmez. Her belge kendi alınma ve başvuru kaydıyla izlenir. İcra ödeme emri geldiğinde icra dosyasına yönelik başvuru ayrıca yapılır; ticari muhataba gönderilen bu metin icra dairesine verilmiş itiraz sayılmaz.
TTK m.101, cari hesabın tasfiyesine, kabul edilen veya mahkeme kararıyla belirlenen artan tutara, faiz alacaklarına, hesap yanlışlıklarına, hesap dışı tutulması gereken veya haksız hesaba geçirilmiş kalemlere ve mükerrer kayıtlara ilişkin davalar için sözleşmenin sona ermesinden itibaren beş yıllık zamanaşımı düzenler. Bu ayrı süre, m.94/2’deki bir aylık itirazın yerine geçmez. Beş yılın bulunması gerekçesiyle dönem cetveli itirazı bekletilmez.
Sık sorulan sorular
Cari hesap bakiyesine itirazın temel maddesi nedir?
TTK m.94/2’dir. Bu örnek TTK m.89 anlamında yazılı cari hesap sözleşmesi kapsamında gönderilen dönem cetveli için hazırlanmıştır.
İtiraz süresi cetvelin yazıldığı gün mü başlar?
Kanun süreyi cetvelin alındığı tarihe bağlar. Düzenleme, dönem kapanışı ve alınma tarihleri ayrı gösterilir.
Kanundaki bir ay otuz gün diye yazılır mı?
Hayır. Metinde bir aylık süre korunur; gerçek alınma tarihi ve ilgili zaman kayıtları üzerinden hesaplanır.
Noter tek mümkün itiraz yolu mudur?
Hayır. TTK m.94/2 noter, taahhütlü mektup, telgraf veya güvenli elektronik imzalı yazıyı sayar. Bu örnek noter aracılığıyla gönderim için düzenlenmiştir.
Sıradan e-posta güvenli elektronik imzalı yazı sayılır mı?
Sıradan e-posta bu özel yöntemle eşitlenmez. Elektronik yöntemde güvenli elektronik imza ve gönderilen belge ile teslim kayıtları kontrol edilir.
Muhasebe cari kartı bu dilekçe için yeterli midir?
Tek başına yeterli değildir. TTK m.89 kapsamındaki yazılı sözleşme ve dönem cetvelinin niteliği incelenir.
Sadece toplam tutara itiraz etmek yerine ne gösterilir?
Cetvel satırı, belge numarası, somut yanlışlık, düzeltme tutarı ve bakiyeye etkisi karşılaştırma tablosunda açıklanır.
Bu yazı icra ödeme emrine itiraz yerine geçer mi?
Hayır. Muhatap hesap cetvelini gönderen taraftır. İcra dosyasına yönelik başvuru ayrı usul ve süreyle yapılır.
Beş yıllık zamanaşımı bir aylık itirazın yerine geçer mi?
Hayır. TTK m.101 dava zamanaşımını, m.94/2 cetvel itirazını düzenler. Başlangıçları ve sonuçları ayrıdır.
Word hazırlık sayfası muhataba gönderilir mi?
Hayır. Hazırlık sayfası çıkarılır; doldurulmuş imzalı metin ve gerçek hesap belgeleri gönderilir.
Resmî kaynaklar ve ilgili site içerikleri
Temel hükümler Mevzuat Bilgi Sistemi Türk Ticaret Kanunu m.89, m.90, m.94, m.97 ve m.101’dir. Kanun metni 14 Şubat 2011 tarihli Resmî Gazete ve İstanbul Büyükşehir Belediyesi kanun PDF’si üzerinden incelenir. Faiz ve fatura kayıtları için ilgili ayrı hükümler esas alınır.
Kavramsal ayrım için cari hesap mutabakatının hukuki etkisi; sonraki takip yolları için itirazın iptali ile kaldırılması ayrımı; ticari dosya hazırlığı için ticari alacak dosyasının incelenmesi okunabilir. Yeni metin belirli dönem cetveline yönelik somut itiraz başvurusunu düzenler.
İnceleme yöntemi: Yazılı sözleşme, devre kapanışı, cetvelin alınması, bir aylık süre ve kanuni yöntem ayrı gösterilmiştir. Muhasebe ekstresi otomatik TTK cari hesabı sayılmamış; beş yıllık dava süresi ile bir aylık cetvel itirazı karıştırılmamıştır.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu: Mersin’deki fizikî ofiste ve Türkiye genelindeki ticari dosyalarda sözleşme, dönem cetveli, temsil kaydı ve dayanak belgeler birlikte incelenir. İtiraz gerçek satırlar ve doğru taraf üzerinden tamamlanır.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
