HMK kapsamındaki dava şartları, görev ve yetki, tebligat, ön inceleme, deliller, süreler, kanun yolları ve medeni yargılama usulüne ilişkin rehberler. İlgili merkezler: İcra ve İflas Hukuku, Yargılama Usulü, Dilekçe Örnekleri ve UYAP Rehberi.
HMK m.252’ye göre tanıklıktan çekinen kişi, çekinme sebebini ve bu sebebi haklı gösterecek delilini dinleneceği günden önce yazılı olarak veya davet edildiği duruşmada sözlü olarak bildirmek zorundadır. Sebep ve dayanak önceden bildirilmişse tanık belirlenen günde mahkemeye gelmek zorunda değildir.
HMK m.251, m.248 ve 249 ile m.250/a kapsamındaki bazı çekinme sebeplerine rağmen dört durumda tanıklıktan çekinilemeyeceğini düzenler: hukuki işlem tanıklığı, ailede doğum-ölüm-evlenme olayları, ailevi ilişkiden doğan mali uyuşmazlıklar ve tarafın hukuki selefi veya temsilcisi olarak yapılan işler.
HMK m.244 tanık davetiyesinde tanığın adı ve soyadı ile açık adresinin, tarafların ad-soyadlarının, tanıklık yapılacak konunun, hazır olunacak yer-gün-saatin, gelmeme veya tanıklıktan/yeminden haksız çekinmenin sonuçlarının ve tarifeye göre ücret ödeneceğinin yazılmasını öngörür.
Hayır. HMK m.239’a göre yalan yere yemin nedeniyle açılan ceza davası, esas hukuk davası bakımından bekletici sorun yapılamaz.
HMK m.238’e göre hâkim, yemin edenin beyanını tutanağa geçirir; tutanak kişiye yüksek sesle okunur ve beyanında ısrar edip etmediği sorulur. Verilen cevap da tutanağa yazılır.
Evet. HMK m.237 uyarınca hâkim, yemin edilecek hususun yeterince açıklığa kavuşmadığı hâllerde o hususu açıklığa kavuşturmak ve tamamlamak için yemin edecek kişiye gerekli soruları sorabilir.
HMK m.236’ya göre yargı çevresi dışındaki kişi kural olarak davaya bakan mahkemede yemin eder. Ancak kişi mahkemenin bulunduğu ilin dışında oturuyor ve aynı anda ses ve görüntü nakli yoluyla yemin icrası mümkün değilse, istinabe yoluyla bulunduğu yerde yemin ettirilebilir.
Evet. HMK m.235’e göre yemin edecek kişi hastalığı veya engelliliği nedeniyle mahkemeye gelemiyorsa hâkim, bulunduğu yerde yemin ettirir. Taraf vekilleri ve karşı taraf isterlerse işlem sırasında hazır bulunabilir.
HMK m.234’e göre okuma ve yazma bilen sağır veya dilsiz kişi, yemin hakkındaki beyanlarını yazıp imzalayarak yemin eder. Okuma ve yazma bilmeyen kişi ise işaretlerini anlayan bilirkişi aracılığıyla yemin eder.
HMK m.222 ticari defterlerin sahibi lehine ve aleyhine delil olma şartlarını, defter ibrazını ve 7251 sayılı Kanunla yapılan 2020 değişikliğini düzenler.
Evet. HMK m.218, mahkemeye getirilmesi zor veya sakıncalı olan belgelerin hâkim ya da görevlendireceği bilirkişi tarafından bulunduğu yerde incelenebilmesini düzenler. İnceleme sonunda tutanak hazırlanır; gerekli görülürse belge örneği alınır ve aslıyla karşılaştırılır.
Belgenin aslı tarafın bulunduğu yerden başka bir yerde ise HMK m.217, bulunduğu yerdeki asliye mahkemesince belgenin aslının uygunluğu onaylanmış örneğinin hazırlanmasını ve belge aslının veya onaylı örneğin davaya bakan mahkemeye gönderilmesini sağlayan usulü düzenler. Mahkemece onaylanmış örnek, aslı gibi hüküm ifade eder.