Tanık Davetiyesinde Neler Yazmalı? HMK 244 | 2026

HMK m.244 ne düzenler?

HMK m.244, tanık davetiyesinin zorunlu içeriğini tek tek sayar. Bu bilgiler, tanığın çağrıya uyabilmesi ve gelmemenin sonuçlarını önceden bilmesi için gereklidir.

Tanığın nasıl çağrılacağı HMK m.243’te; davetiyenin hangi bilgileri içereceği m.244’te; çağrıya rağmen gelmemenin yaptırımı ise m.245’te düzenlenir.

Duruşmada bu nokta ayrıca gösterilmelidir: Davetiyede tanığın adı, soyadı ve açık adresi bulunmalıdır. Bu kural, yemin veya tanık işleminin içeriğini belirsiz bırakmamak için uygulanır.

Usul güvencesi bakımından şu sonuç çıkar: Davanın taraflarının ad ve soyadları davetiyede gösterilmelidir. Hangi olgunun hangi usul işlemiyle sabit olduğu gerekçeli kararda görülebilmelidir.

Bu hükmün uygulama sınırı şudur: Tanıklık yapılacak konu belirtilmelidir; çağrının nedeni belirsiz bırakılmamalıdır. Böylece yargılama işleminin ne şekilde yapıldığı sonradan denetlenebilir.

Dosya denetiminde belirleyici kayıt şudur: Tanığın hazır bulunacağı yer, gün ve saat açıkça yazılmalıdır. İşlem, maddede yazılı şartların dışına varsayımla genişletilmemelidir.

Kanun burada hâkime veya tarafa şu görevi yükler: Gelmemesi veya gelmesine rağmen tanıklıktan ya da yemin etmekten haksız yere çekinmesinin hukuki ve cezai sonuçları bildirilmelidir. Bu ayrım korunursa özel hüküm ile genel HMK sistemi birbiriyle uyumlu uygulanır.

Bu aşama atlanmadan işlem tamamlanmalıdır: Tanığa tarifeye göre ücret ödeneceği davetiyede gösterilir. Kanunun öngördüğü tutanak ve bildirim düzeni, tarafların hukuki dinlenilme hakkını da korur.

Maddenin açık kuralı şudur: Davetiyenin içeriği, tanığın çağrının kapsamını ve yükümlülüklerini önceden bilmesini sağlayan usul güvencesidir. Tarafların kolaylık tercihi, kanunda açıkça düzenlenen usulün yerine geçmez.

Kanuni unsurlar

m.244’te sayılan bilgiler davetiyenin işlevini tamamlayan unsurlardır; eksik çağrı, tanığın yükümlülüğünün ve yaptırımın değerlendirilmesini etkileyebilir.

Usul güvencesi bakımından şu sonuç çıkar: Tanığın kimliği doğru ve ayırt edilebilir yazılmalıdır. Kanunun öngördüğü tutanak ve bildirim düzeni, tarafların hukuki dinlenilme hakkını da korur.

Bu hükmün uygulama sınırı şudur: Açık adres tebligata elverişli olmalıdır. Tarafların kolaylık tercihi, kanunda açıkça düzenlenen usulün yerine geçmez.

Dosya denetiminde belirleyici kayıt şudur: Taraf bilgileri dosyayla uyumlu olmalıdır. Bu kural, yemin veya tanık işleminin içeriğini belirsiz bırakmamak için uygulanır.

Kanun burada hâkime veya tarafa şu görevi yükler: Tanıklık konusu somut ve anlaşılır biçimde belirtilmelidir. Hangi olgunun hangi usul işlemiyle sabit olduğu gerekçeli kararda görülebilmelidir.

Bu aşama atlanmadan işlem tamamlanmalıdır: Yer, tarih ve saat tereddütsüz yazılmalıdır. Böylece yargılama işleminin ne şekilde yapıldığı sonradan denetlenebilir.

Maddenin açık kuralı şudur: Gelmeme ve haksız çekinme sonuçları davetiyede bulunmalıdır. İşlem, maddede yazılı şartların dışına varsayımla genişletilmemelidir.

Duruşmada bu nokta ayrıca gösterilmelidir: Tanıklık ücretine ilişkin bilgi eklenmelidir. Bu ayrım korunursa özel hüküm ile genel HMK sistemi birbiriyle uyumlu uygulanır.

Mahkemede uygulama

Davetiyenin hazırlanmasından tebliğine kadar dosya bilgileriyle tutarlılık korunur.

Bu hükmün uygulama sınırı şudur: Tanık listesi ve mahkeme ara kararı kontrol edilir. İşlem, maddede yazılı şartların dışına varsayımla genişletilmemelidir.

Dosya denetiminde belirleyici kayıt şudur: Tanığın kimliği ve açık adresi davetiyeye aktarılır. Bu ayrım korunursa özel hüküm ile genel HMK sistemi birbiriyle uyumlu uygulanır.

Kanun burada hâkime veya tarafa şu görevi yükler: Taraf isimleri ve tanıklık konusu eklenir. Kanunun öngördüğü tutanak ve bildirim düzeni, tarafların hukuki dinlenilme hakkını da korur.

Bu aşama atlanmadan işlem tamamlanmalıdır: Duruşma veya dinleme yeri, günü ve saati açık yazılır. Tarafların kolaylık tercihi, kanunda açıkça düzenlenen usulün yerine geçmez.

Maddenin açık kuralı şudur: Kanuni sonuçlar ile ücret bilgisi davetiye metnine konur. Bu kural, yemin veya tanık işleminin içeriğini belirsiz bırakmamak için uygulanır.

Duruşmada bu nokta ayrıca gösterilmelidir: Davetiyenin usulüne uygun tebliği sağlanır ve tebliğ belgesi dosyaya alınır. Hangi olgunun hangi usul işlemiyle sabit olduğu gerekçeli kararda görülebilmelidir.

Hukuki sonuç

Usulüne uygun davetiye, tanığın çağrıdan haberdar edildiğini ve yükümlülüklerini bildiğini gösterir; sonraki yaptırım değerlendirmesinin temelini oluşturur.

Dosya denetiminde belirleyici kayıt şudur: Tanık çağrının yer ve zamanını açıkça öğrenir. Hangi olgunun hangi usul işlemiyle sabit olduğu gerekçeli kararda görülebilmelidir.

Kanun burada hâkime veya tarafa şu görevi yükler: Tanıklık konusunun bildirilmesi çağrının nedenini anlaşılır kılar. Böylece yargılama işleminin ne şekilde yapıldığı sonradan denetlenebilir.

Bu aşama atlanmadan işlem tamamlanmalıdır: Gelmemenin sonuçlarının bildirilmesi sonraki m.245 uygulamasını usul bakımından destekler. İşlem, maddede yazılı şartların dışına varsayımla genişletilmemelidir.

Maddenin açık kuralı şudur: Ücret bilgisinin bulunması tanığa kanuni mali hakkını bildirir. Bu ayrım korunursa özel hüküm ile genel HMK sistemi birbiriyle uyumlu uygulanır.

Duruşmada bu nokta ayrıca gösterilmelidir: Tebliğ belgesi, çağrının ne zaman ve nasıl ulaştığını dosyada gösterir. Kanunun öngördüğü tutanak ve bildirim düzeni, tarafların hukuki dinlenilme hakkını da korur.

Diğer HMK hükümleriyle ilişki

m.244 tanık çağrısı zincirinin orta halkasıdır.

Kanun burada hâkime veya tarafa şu görevi yükler: HMK m.243 tanığın davetiye ile çağrılmasını ve çağrı usulünü düzenler. Tarafların kolaylık tercihi, kanunda açıkça düzenlenen usulün yerine geçmez.

Bu aşama atlanmadan işlem tamamlanmalıdır: HMK m.245 çağrıya rağmen mazeretsiz gelmeyen tanığın sonuçlarını düzenler. Bu kural, yemin veya tanık işleminin içeriğini belirsiz bırakmamak için uygulanır.

Maddenin açık kuralı şudur: HMK m.265 tanığa ödenecek ücret ve gideri düzenler. Hangi olgunun hangi usul işlemiyle sabit olduğu gerekçeli kararda görülebilmelidir.

Duruşmada bu nokta ayrıca gösterilmelidir: Tebligat Kanunu, davetiyenin usulüne uygun ulaştırılması bakımından ayrıca uygulanır. Böylece yargılama işleminin ne şekilde yapıldığı sonradan denetlenebilir.

Sık yapılan hatalar

Bu aşama atlanmadan işlem tamamlanmalıdır: Tanıklık konusunu tamamen boş bırakmak davetiyenin m.244 içeriğini eksik bırakır. Bu ayrım korunursa özel hüküm ile genel HMK sistemi birbiriyle uyumlu uygulanır.

Maddenin açık kuralı şudur: Yer, tarih veya saat bilgisinin yanlış yazılması tanığın çağrıya uyabilmesini engeller. Kanunun öngördüğü tutanak ve bildirim düzeni, tarafların hukuki dinlenilme hakkını da korur.

Duruşmada bu nokta ayrıca gösterilmelidir: Gelmeme ve haksız çekinmenin sonuçlarını belirtmemek sonraki yaptırım değerlendirmesinde usul sorunu yaratır. Tarafların kolaylık tercihi, kanunda açıkça düzenlenen usulün yerine geçmez.

Usul güvencesi bakımından şu sonuç çıkar: Tanığın eski veya belirsiz adresine davetiye çıkarmak tebligatın amacına ulaşmasını engelleyebilir. Bu kural, yemin veya tanık işleminin içeriğini belirsiz bırakmamak için uygulanır.

Bu hükmün uygulama sınırı şudur: Taraf bilgileri yanlış dosyadan alınırsa çağrı ile dava arasındaki bağ belirsizleşir. Hangi olgunun hangi usul işlemiyle sabit olduğu gerekçeli kararda görülebilmelidir.

Dosya kontrol listesi

Maddenin açık kuralı şudur: Tanığın adı-soyadı doğru mu? Böylece yargılama işleminin ne şekilde yapıldığı sonradan denetlenebilir.

Duruşmada bu nokta ayrıca gösterilmelidir: Açık adres güncel mi? İşlem, maddede yazılı şartların dışına varsayımla genişletilmemelidir.

Usul güvencesi bakımından şu sonuç çıkar: Taraf adları yazılmış mı? Bu ayrım korunursa özel hüküm ile genel HMK sistemi birbiriyle uyumlu uygulanır.

Bu hükmün uygulama sınırı şudur: Tanıklık konusu belirtilmiş mi? Kanunun öngördüğü tutanak ve bildirim düzeni, tarafların hukuki dinlenilme hakkını da korur.

Dosya denetiminde belirleyici kayıt şudur: Yer-gün-saat doğru mu? Tarafların kolaylık tercihi, kanunda açıkça düzenlenen usulün yerine geçmez.

Kanun burada hâkime veya tarafa şu görevi yükler: Gelmeme ve haksız çekinme sonuçları yazılı mı? Bu kural, yemin veya tanık işleminin içeriğini belirsiz bırakmamak için uygulanır.

Bu aşama atlanmadan işlem tamamlanmalıdır: Ücret bilgisi var mı? Hangi olgunun hangi usul işlemiyle sabit olduğu gerekçeli kararda görülebilmelidir.

Maddenin açık kuralı şudur: Tebliğ belgesi dosyada mı? Böylece yargılama işleminin ne şekilde yapıldığı sonradan denetlenebilir.

HMK m.244 ayrıntılı değerlendirme 1

Davetiyede tanığın adı, soyadı ve açık adresi bulunmalıdır. Taraf isimleri ve tanıklık konusu eklenir. Bunun hukuki sonucu olarak ücret bilgisinin bulunması tanığa kanuni mali hakkını bildirir. Bu üç nokta aynı dosya kaydında birlikte incelendiğinde işlemin kanuni şartlara uyup uymadığı tereddütsüz biçimde belirlenir. Tutanak, bildirim ve beyan zinciri açık kurulmalı; kanunda bulunmayan bir varsayımla usul sonucu üretilmemelidir.

HMK m.244 ayrıntılı değerlendirme 2

Davanın taraflarının ad ve soyadları davetiyede gösterilmelidir. Duruşma veya dinleme yeri, günü ve saati açık yazılır. Bunun hukuki sonucu olarak tebliğ belgesi, çağrının ne zaman ve nasıl ulaştığını dosyada gösterir. Bu üç nokta aynı dosya kaydında birlikte incelendiğinde işlemin kanuni şartlara uyup uymadığı tereddütsüz biçimde belirlenir. Tutanak, bildirim ve beyan zinciri açık kurulmalı; kanunda bulunmayan bir varsayımla usul sonucu üretilmemelidir.

HMK m.244 ayrıntılı değerlendirme 3

Tanıklık yapılacak konu belirtilmelidir; çağrının nedeni belirsiz bırakılmamalıdır. Kanuni sonuçlar ile ücret bilgisi davetiye metnine konur. Bunun hukuki sonucu olarak tanık çağrının yer ve zamanını açıkça öğrenir. Bu üç nokta aynı dosya kaydında birlikte incelendiğinde işlemin kanuni şartlara uyup uymadığı tereddütsüz biçimde belirlenir. Tutanak, bildirim ve beyan zinciri açık kurulmalı; kanunda bulunmayan bir varsayımla usul sonucu üretilmemelidir.

HMK m.244 ayrıntılı değerlendirme 4

Tanığın hazır bulunacağı yer, gün ve saat açıkça yazılmalıdır. Davetiyenin usulüne uygun tebliği sağlanır ve tebliğ belgesi dosyaya alınır. Bunun hukuki sonucu olarak tanıklık konusunun bildirilmesi çağrının nedenini anlaşılır kılar. Bu üç nokta aynı dosya kaydında birlikte incelendiğinde işlemin kanuni şartlara uyup uymadığı tereddütsüz biçimde belirlenir. Tutanak, bildirim ve beyan zinciri açık kurulmalı; kanunda bulunmayan bir varsayımla usul sonucu üretilmemelidir.

HMK m.244 ayrıntılı değerlendirme 5

Gelmemesi veya gelmesine rağmen tanıklıktan ya da yemin etmekten haksız yere çekinmesinin hukuki ve cezai sonuçları bildirilmelidir. Tanık listesi ve mahkeme ara kararı kontrol edilir. Bunun hukuki sonucu olarak gelmemenin sonuçlarının bildirilmesi sonraki m.245 uygulamasını usul bakımından destekler. Bu üç nokta aynı dosya kaydında birlikte incelendiğinde işlemin kanuni şartlara uyup uymadığı tereddütsüz biçimde belirlenir. Tutanak, bildirim ve beyan zinciri açık kurulmalı; kanunda bulunmayan bir varsayımla usul sonucu üretilmemelidir.

HMK m.244 ayrıntılı değerlendirme 6

Tanığa tarifeye göre ücret ödeneceği davetiyede gösterilir. Tanığın kimliği ve açık adresi davetiyeye aktarılır. Bunun hukuki sonucu olarak ücret bilgisinin bulunması tanığa kanuni mali hakkını bildirir. Bu üç nokta aynı dosya kaydında birlikte incelendiğinde işlemin kanuni şartlara uyup uymadığı tereddütsüz biçimde belirlenir. Tutanak, bildirim ve beyan zinciri açık kurulmalı; kanunda bulunmayan bir varsayımla usul sonucu üretilmemelidir.

HMK m.244 ayrıntılı değerlendirme 7

Davetiyenin içeriği, tanığın çağrının kapsamını ve yükümlülüklerini önceden bilmesini sağlayan usul güvencesidir. Taraf isimleri ve tanıklık konusu eklenir. Bunun hukuki sonucu olarak tebliğ belgesi, çağrının ne zaman ve nasıl ulaştığını dosyada gösterir. Bu üç nokta aynı dosya kaydında birlikte incelendiğinde işlemin kanuni şartlara uyup uymadığı tereddütsüz biçimde belirlenir. Tutanak, bildirim ve beyan zinciri açık kurulmalı; kanunda bulunmayan bir varsayımla usul sonucu üretilmemelidir.

HMK m.244 ayrıntılı değerlendirme 8

Davetiyede tanığın adı, soyadı ve açık adresi bulunmalıdır. Duruşma veya dinleme yeri, günü ve saati açık yazılır. Bunun hukuki sonucu olarak tanık çağrının yer ve zamanını açıkça öğrenir. Bu üç nokta aynı dosya kaydında birlikte incelendiğinde işlemin kanuni şartlara uyup uymadığı tereddütsüz biçimde belirlenir. Tutanak, bildirim ve beyan zinciri açık kurulmalı; kanunda bulunmayan bir varsayımla usul sonucu üretilmemelidir.

HMK m.244 ayrıntılı değerlendirme 9

Davanın taraflarının ad ve soyadları davetiyede gösterilmelidir. Kanuni sonuçlar ile ücret bilgisi davetiye metnine konur. Bunun hukuki sonucu olarak tanıklık konusunun bildirilmesi çağrının nedenini anlaşılır kılar. Bu üç nokta aynı dosya kaydında birlikte incelendiğinde işlemin kanuni şartlara uyup uymadığı tereddütsüz biçimde belirlenir. Tutanak, bildirim ve beyan zinciri açık kurulmalı; kanunda bulunmayan bir varsayımla usul sonucu üretilmemelidir.

HMK m.244 ayrıntılı değerlendirme 10

Tanıklık yapılacak konu belirtilmelidir; çağrının nedeni belirsiz bırakılmamalıdır. Davetiyenin usulüne uygun tebliği sağlanır ve tebliğ belgesi dosyaya alınır. Bunun hukuki sonucu olarak gelmemenin sonuçlarının bildirilmesi sonraki m.245 uygulamasını usul bakımından destekler. Bu üç nokta aynı dosya kaydında birlikte incelendiğinde işlemin kanuni şartlara uyup uymadığı tereddütsüz biçimde belirlenir. Tutanak, bildirim ve beyan zinciri açık kurulmalı; kanunda bulunmayan bir varsayımla usul sonucu üretilmemelidir.

HMK m.244 ayrıntılı değerlendirme 11

Tanığın hazır bulunacağı yer, gün ve saat açıkça yazılmalıdır. Tanık listesi ve mahkeme ara kararı kontrol edilir. Bunun hukuki sonucu olarak ücret bilgisinin bulunması tanığa kanuni mali hakkını bildirir. Bu üç nokta aynı dosya kaydında birlikte incelendiğinde işlemin kanuni şartlara uyup uymadığı tereddütsüz biçimde belirlenir. Tutanak, bildirim ve beyan zinciri açık kurulmalı; kanunda bulunmayan bir varsayımla usul sonucu üretilmemelidir.

HMK m.244 ayrıntılı değerlendirme 12

Gelmemesi veya gelmesine rağmen tanıklıktan ya da yemin etmekten haksız yere çekinmesinin hukuki ve cezai sonuçları bildirilmelidir. Tanığın kimliği ve açık adresi davetiyeye aktarılır. Bunun hukuki sonucu olarak tebliğ belgesi, çağrının ne zaman ve nasıl ulaştığını dosyada gösterir. Bu üç nokta aynı dosya kaydında birlikte incelendiğinde işlemin kanuni şartlara uyup uymadığı tereddütsüz biçimde belirlenir. Tutanak, bildirim ve beyan zinciri açık kurulmalı; kanunda bulunmayan bir varsayımla usul sonucu üretilmemelidir.

HMK m.244 ayrıntılı değerlendirme 13

Tanığa tarifeye göre ücret ödeneceği davetiyede gösterilir. Taraf isimleri ve tanıklık konusu eklenir. Bunun hukuki sonucu olarak tanık çağrının yer ve zamanını açıkça öğrenir. Bu üç nokta aynı dosya kaydında birlikte incelendiğinde işlemin kanuni şartlara uyup uymadığı tereddütsüz biçimde belirlenir. Tutanak, bildirim ve beyan zinciri açık kurulmalı; kanunda bulunmayan bir varsayımla usul sonucu üretilmemelidir.

Resmî kaynaklar ve site içi bağlantılar

Birincil metin için Adalet Bakanlığı – Hukuk Muhakemeleri Kanunu incelenmelidir. Usul işlemi, yapıldığı tarihte yürürlükte olan madde metnine göre değerlendirilir.

• Tanık mahkemeye nasıl çağrılır? HMK 243
• Tanık duruşmaya gelmezse ne olur? HMK 245
• İkinci tanık listesi verilebilir mi?

Sık sorulan sorular

Tanık davetiyesinde adres zorunlu mu?

Evet. Tanığın açık adresi davetiyede yer alır.

Tanıklık konusu yazılır mı?

Evet. HMK m.244 bunu zorunlu içerik olarak sayar.

Duruşma saati yazılmalı mı?

Evet. Yer, gün ve saat açıkça belirtilir.

Gelmemenin sonucu yazılır mı?

Evet.

Tanıklık ücreti davetiyede belirtilir mi?

Evet, tarifeye göre ücret ödeneceği bildirilir.

Davetiyeyi hangi madde düzenler?

İçeriğini HMK m.244 düzenler; çağrı usulü m.243 ile bağlantılıdır.

Eksik davetiye yaptırımı etkiler mi?

Tanığın usulüne uygun bilgilendirilip bilgilendirilmediği yaptırım değerlendirmesinde önemlidir.

Tanık mazeretsiz gelmezse ne olur?

HMK m.245’in zorla getirme ve gider/yaptırım hükümleri gündeme gelir.