Hukuk Yargılaması

Hayır. HMK m.262, tarafların tanığın sözünü kesmesini, söz veya hareketle tanığı övmesini ya da tahkir etmesini yasaklar. Taraf veya vekili hâkimin uyarısına rağmen bu davranışı sürdürürse HMK m.79 veya m.151 uyarınca işlem yapılır.

HMK m.261’e göre tanıklar ayrı ayrı dinlenir; henüz dinlenmemiş tanıklar salonda bulunamaz. Tanık bildiğini sözlü anlatır, sözü kesilmeden dinlenir ve kural olarak yazılı not kullanamaz. Tarih, rakam veya belirli hususları açıklamak/hatırlamak için yazısına bakması gerekiyorsa hâkim buna izin verebilir veya tanığı başka duruşmada yeniden dinleyebilir.

Evet. HMK m.260’a göre tanık dinlenmeden önce hâkim, tanıklık yapacağı olayla ilgili kendisine bilgi verir ve tanıklık edeceği konulara ilişkin bildiklerini söylemesini ister.

HMK m.259’a göre tanıklar kural olarak davaya bakan mahkemede dinlenir. Gerçeğin ortaya çıkması için gerekliyse olayın gerçekleştiği veya şeyin bulunduğu yerde dinlenebilir; hasta veya engelli olduğu için gelemeyen tanık bulunduğu yerde dinlenir. Yargı çevresi dışındaki tanık ise bulunduğu yer mahkemesi aracılığıyla dinlenebilir.

HMK m.258’e göre tanık yemini, tanık dinlenmeden önce edilir. Yemin sırasında hâkim dahil hazır bulunan herkes ayağa kalkar; hâkim kanundaki yemin sorusunu yöneltir ve tanığın kanuni cevap formülünü söylemesiyle yemin tamamlanır.

HMK m.257’ye göre dinlendiği sırada on beş yaşını bitirmemiş olanlar ile yeminin niteliğini ve önemini kavrayamayacak derecede ayırt etme gücüne sahip olmayanlar tanık olarak yeminsiz dinlenir.

HMK m.256’ya göre tanığa dinlenmeden önce gerçeği söylemesinin önemi, gerçeğe aykırı tanıklığın yalan tanıklık suçu oluşturacağı, doğruyu söyleyeceğine yemin edeceği, hâkimin açık izni olmadan salonu terk edemeyeceği ve gerekirse diğer tanıklarla yüzleştirilebileceği anlatılır.

Evet. HMK m.255’e göre tanığın davada yararı bulunması gibi tanıklığının doğruluğu konusunda kuşkuyu gerektiren sebepler varsa, taraflardan biri bu sebepleri iddia ve ispat edebilir.

HMK m.254’e göre tanık dinlenirken önce adı, soyadı, doğum tarihi, mesleği, adresi, taraflarla akrabalığı veya başka bir yakınlığı bulunup bulunmadığı ve tanıklığına duyulacak güveni etkileyebilecek bir durum olup olmadığı sorulur.

HMK m.253’e göre tanık kanuni sebep göstermeden tanıklıktan çekinir, yemin etmez veya ileri sürdüğü sebep mahkemece kabul edilmediği hâlde tanıklık yapmazsa kanundaki disiplin yaptırımı ve doğan giderler uygulanır; yeniden dinleme için yargılama ertelenir. Tanık sorulara cevap vermemekte veya yemin etmemekte direnirse mahkeme iki haftayı geçmemek üzere disiplin hapsine hükmedebilir.