Tahkim Sözleşmesi Nasıl Yapılır? Yazılı Şekil ve Ayrılabilirlik | HMK 412
HMK 412’ye göre tahkim sözleşmesi yazılı yapılır; elektronik kayıt ve atıf yoluyla kurulabilir. Tahkim şartının ayrılabilirliği ve dava sırasında tahkim anlaşması.
HMK kapsamındaki dava şartları, görev ve yetki, tebligat, ön inceleme, deliller, süreler, kanun yolları ve medeni yargılama usulüne ilişkin rehberler. İlgili merkezler: İcra ve İflas Hukuku, Yargılama Usulü, Dilekçe Örnekleri ve UYAP Rehberi.
HMK 412’ye göre tahkim sözleşmesi yazılı yapılır; elektronik kayıt ve atıf yoluyla kurulabilir. Tahkim şartının ayrılabilirliği ve dava sırasında tahkim anlaşması.
HMK 411’e göre tahkimde mahkeme yardımı yalnız Kanunun Tahkim kısmında açıkça izin verilen hâllerde mümkündür. Mahkeme müdahalesinin sınırları ve başvuru usulü.
HMK 410’a göre tahkimde mahkeme yardımı gereken işlerde görevli ve yetkili mahkeme; tahkim yeri, uyuşmazlığın konusu ve davalının Türkiye bağlantısına göre belirlenir.
İstinafta birleştirme kural olarak HMK m.357 ile sınırlıdır; ancak 16.07.2026 değişikliği sonrası HMK m.166/5, ayrı BAM dairelerinde incelenmesi gereken bağlantılı davaların da birleştirilebilmesini açıkça düzenler.
İstinaf aşamasında ilk kez davaya müdahale talebinde bulunulamaz. HMK m.357/1 açık yasak getirir; asli ve fer’î müdahale hakları ilk derece yargılamasında HMK m.65-69 süreleri içinde kullanılmalıdır.
Bölge adliye mahkemeleri için yetki sözleşmesi yapılamaz. HMK m.357/2 bu yasağı açıkça düzenler; ilk derece mahkemesi için HMK m.17-18 kapsamında yapılan yetki sözleşmesi BAM seçme hakkı vermez.
İstinaf duruşmasına mazeretsiz gelinmemesi davanın otomatik düşmesi değildir. HMK m.358’e göre gider avansı yatırılmışsa tahkikat yoklukta yapılarak karar verilir; gerekli tahkikat gideri yatırılmamışsa dosyanın durumuna göre sonuç değişir.
UYAP’ta istinaf dosyasının “heyete gönderildi” görünmesi, dosyanın ilgili BAM hukuk dairesindeki kolektif inceleme/karar iş akışına alındığını gösterir; tek başına kabul, ret veya bozma sonucu anlamına gelmez.
İlk derece mahkemesi istinaf dilekçesini süre aşımı nedeniyle reddederse, HMK m.346/2 uyarınca ret kararının tebliğinden itibaren bir hafta içinde bu ret kararına karşı istinaf başvurusu yapılabilir.
İstinaf dilekçesine iki haftalık sürede cevap verilmemesi istinaf sebeplerinin kabulü sayılmaz; ancak HMK m.347’deki cevap hakkı ve gerekiyorsa HMK m.348’deki katılma yoluyla istinaf imkânı bakımından sonuç doğurur.
İstinaf aşamasında karşı dava açılamaz. HMK m.357/1 bu konuda açık yasak getirir; karşı dava ilk derece mahkemesinde HMK m.132-135 şartları ve süresi içinde açılmalıdır.
İstinaf incelemesi sırasında ıslah yapılamaz. HMK m.357/1 açık yasak getirir; BAM kararıyla dosya ilk dereceye dönüp yeniden tahkikat yapılırsa HMK m.177/2 şartları ayrıca uygulanır.