Diğer Tutanakların Ortak Rızayla Okunması Talep Dilekçesi | CMK 211/2 Word

Kısa cevap: CMK m.211/1’de sayılan ölüm, akıl hastalığı, yerin öğrenilememesi, belirsiz süreli hazır bulunamama veya ifadenin önem derecesine ilişkin durumların dışında kalan belirli bir tutanağın duruşmada okunmasına; Cumhuriyet savcısı, katılan veya vekili ile sanık veya müdafii CMK m.211/2 kapsamında birlikte rıza gösterebilir. Rıza, hangi tutanağın hangi bölümüne ilişkin olduğunun ve kanunda sayılan ilgililerin gerçek beyanlarının celse tutanağında ayrı ayrı görülebileceği açıklıkta kaydedilmelidir. Sessizlik, genel bir “diyeceğimiz yoktur” sözü veya başka bir delile ilişkin kabul, belirli tutanağın okunmasına verilmiş açık rıza gibi yazılmamalıdır.

Bu örnek dilekçe, dosyadaki belirli bir tutanağın ortak rızayla okunması gündeme geldiğinde tutanak kimliğini, rıza sahiplerini, kapsamı ve okuma sonrası açıklama haklarını somutlaştırmak için hazırlanmıştır. Başvuru tek başına diğer tarafların rızasını oluşturmaz ve mahkemeyi belirli bir sonuca zorlamaz. Köşeli alanlar gerçek dosya bilgileriyle doldurulmalı; henüz verilmemiş rıza verilmiş, görülmemiş tutanak görülmüş veya taraf sıfatı mevcutmuş gibi yazılmamalıdır.

CMK 211/2 neyi düzenler?

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 211. maddesinin ikinci fıkrası, birinci fıkrada belirtilenlerin dışında kalan tutanakların okunmasına birlikte rıza gösterilebilmesini düzenler. Güncel hüküm Adalet Bakanlığı UYAP Mevzuat sistemindeki Ceza Muhakemesi Kanunu metninde görülebilir. Kanunun kabul edilen ilk metni de TBMM’nin 5271 sayılı Kanun PDF kaydında yer alır.

Birinci fıkra, tanık veya sanığın suç ortağının belirli nedenlerle duruşmada dinlenememesi durumunda önceki dinleme tutanakları ile kişinin yazdığı belgelerin okunabilmesini sağlayan istisnaları sayar. İkinci fıkra ise o nedenlerden birine dayanılmayan başka tutanaklar için ortak rıza yolunu açar. Bu nedenle başvuruda önce şu soru cevaplanmalıdır: Okunması istenen kayıt gerçekten m.211/1 dışındaki bir tutanak mıdır, yoksa m.209, 212, 213 veya başka özel bir hükme tabi belge midir?

Fıkra, “tutanak” sözcüğünü kullanır. Her rapor, görüş, fotoğraf, ses kaydı veya dosyaya sunulan yazı yalnız dosyada bulunduğu için CMK m.211/2 tutanağına dönüşmez. Örneğin bir açıklama veya görüş içeren resmî belge ve raporlar CMK m.214; tanığın hatırlamadığı husus veya önceki beyanıyla çelişkisi CMK m.212; sanığın belirli önceki açıklamaları ise CMK m.213 kapsamında ayrıca incelenir. Dilekçe, özel hükmü olan bir kaydı sırf daha kolay okunabilsin diye m.211/2 başlığına taşımamalıdır.

Okunması istenen tutanak nasıl tekilleştirilir?

“Dosyadaki tutanakların okunmasına rıza gösteriyoruz” cümlesi çoğu dosyada denetlenebilir bir kapsam kurmaz. Duruşma, ifade, teşhis, yüzleştirme, arama, elkoyma, yer gösterme veya başka işlem kayıtları aynı dosyada bulunabilir. Başvuruda tutanağın açık adı, düzenleyen makam, düzenleme tarihi, soruşturma veya talimat numarası, UYAP evrak sıra bilgisi ve okunması istenen sayfa-paragraf gösterilmelidir. Aynı gün düzenlenmiş birden çok kayıt varsa yalnız tarih yazmak yeterli olmayabilir.

Tekilleştirme, rızanın gerçek kapsamını korur. Bir taraf yalnız tutanağın belirli bir bölümünün okunmasına rıza gösterebilir; başka bölümün ilgisiz, kişisel veri içeren veya itiraza konu olduğunu bildirebilir. Mahkeme, rıza beyanlarını tutanağa geçirirken “hangi kayıt, hangi bölüm, hangi amaç” sorularını cevaplayacak açıklığı sağlamalıdır. Okuma işlemi yapıldığında da gerçekten okunan bölüm celse tutanağından anlaşılmalıdır.

Tutanak henüz esas dosyada bulunmuyorsa önce hangi merciden getirtilmesinin istendiği açıklanır. İçeriği görülmeyen bir kayda ilişkin geniş ve geri alınamaz nitelikte rıza kurgulanmamalıdır. Dosyaya sonradan eklenen farklı sürüm, eksik sayfa veya okunaksız tarama varsa tarafların beyanı güncel ve erişilebilir nüsha üzerinden alınmalıdır.

Birlikte rıza kimlerden ve nasıl alınır?

Kanun metni Cumhuriyet savcısını, katılan veya vekilini ve sanık veya müdafiini açıkça sayar. Somut dosyada hangi sıfatların bulunduğu ve duruşmaya kimlerin katıldığı gerçek celse kaydı üzerinden gösterilmelidir. Katılan sıfatı bulunmayan kişi adına katılan beyanı üretilemez; müdafi veya vekilin beyanı da dosyadaki gerçek temsil kaydıyla eşleştirilmelidir. Dilekçede kanunun lafzı aktarılıp her ilgilinin belirli tutanağa ilişkin sözü ayrı başlık altında aynen yazılabilir.

Rıza yazılı dilekçeyle veya duruşmada sözlü olarak açıklanabilir; önemli olan beyanın belirli, anlaşılır ve kayda geçirilmiş olmasıdır. Bir tarafın duruşmada susması, başka bir talebe itiraz etmemesi veya “takdir mahkemenindir” demesi, olumlu rıza cümlesiyle aynı değildir. Yine “dosyadaki deliller okunsun” biçimindeki genel sözün belirli tutanağın tamamını kapsadığı otomatik kabul edilmemelidir. Mahkeme gerekli görürse kapsamı açıklattıktan sonra beyanı tutanağa geçirebilir.

Rıza beyanları aynı kapsam üzerinde birleşmiyorsa ortak rıza oluştuğu sonucuna doğrudan gidilmemelidir. Örneğin biri tutanağın yalnız ilk sayfasına, diğeri tamamına rıza gösteriyorsa kesişen veya ayrışan kapsam tutanakta gösterilmelidir. Sanık ile müdafi arasında farklı açıklamalar varsa sözler değiştirilmeden kaydedilmeli ve mahkeme somut usul sorununu değerlendirmelidir. Dilekçe, bu tür bir çelişkiyi saklayıp tek bir “savunma rızası” üretmemelidir.

CMK 211/2 rızası ne anlama gelmez?

Okumaya rıza, tutanağın içeriğinin doğru kabul edildiği anlamına gelmez. Taraf, usul ekonomisi veya kaydın duruşmada tartışılabilmesi için okunmasına rıza gösterirken içeriğe, elde edilme yöntemine, güvenilirliğe veya delil değerine itirazını sürdürebilir. Bu ayrım dilekçede açıkça kurulmalıdır. Aksi hâlde okuma işlemiyle delilin doğruluğu veya isnadın kabulü birbirine karıştırılabilir.

Rıza ayrıca hukuka aykırı elde edilmiş delili kendiliğinden hukuka uygun hâle getirmez. CMK m.217/2’deki hukuka uygun delil şartı ve Anayasa m.38/6’daki yasak ayrı değerlendirilir. Tutanak okunmuş olsa bile onun hangi koşullarda düzenlendiği, imza veya onay eksikliği, müdafi güvencesi, irade sakatlığı iddiası ya da kaydın başka bir usul sorunu varsa bunlar somutlaştırılabilir.

Okumaya rıza, açıklama ve delili tartışma hakkından vazgeçme de değildir. CMK m.215 uyarınca bir belgenin okunmasından sonra ilgililere diyecekleri sorulur; CMK m.216 delillerin tartışılma sırasını düzenler. Bu haklar işletilmeden “rıza vardı” denilerek tutanak doğrudan hüküm değerlendirmesine taşınmamalıdır. CMK 215 okunan delile karşı açıklama hakkı dilekçesi, okuma sonrasındaki beyanın nasıl tekilleştirilebileceğini açıklar.

CMK 206/3 ile CMK 211/2 arasındaki fark nedir?

CMK m.206/3, Cumhuriyet savcısı ile sanık veya müdafi birlikte rıza gösterirse tanığın dinlenmesinden veya başka herhangi bir delilin ortaya konulmasından vazgeçilebilmesini düzenler. CMK m.211/2 ise birinci fıkra dışında kalan tutanakların okunmasına ilişkin ortak rızadır. İlki belirli tanık veya delil işleminden vazgeçme; ikincisi belirli tutanağın duruşmada okunması işlemidir. Bir tutanağın okunmasına rıza gösterilmesi, o tutanağın dayandığı bütün delillerden vazgeçildiği anlamına gelmez.

Bu fark nedeniyle CMK 206/3 ortak rıza olmadan delilden vazgeçilmemesi dilekçesi ile bu örnek aynı arama niyetini taşımaz. CMK 206/3 başvurusu tanığın dinlenmesi veya delilin ortaya konulması işleminden vazgeçilmemesini; bu dilekçe ise okunması teklif edilen belirli tutanak hakkındaki rıza zincirinin ve kapsamın doğru kaydedilmesini hedefler.

Mahkeme ve taraflar işlemin adını doğru koymalıdır. “Tanıktan vazgeçildi” kararı verilmişken yalnız m.211/2 okuma rızasından söz edilmesi veya tutanağın okunmasına rıza verilmişken delilin tamamen terk edildiğinin yazılması farklı sonuçlar doğurabilir. Celse tutanağında talep, beyan ve karar birbirinden ayrılmalıdır.

CMK 209–214 hükümleriyle sınır nasıl kurulur?

CMK 209/1 belge ve tutanakların anlatılması dilekçesi, naip veya istinabe yoluyla alınan sorgu ve tanık tutanakları ile maddede sayılan belge ve kayıtların duruşmada anlatılması işlemine odaklanır. CMK m.211/2, bu genel işlemin yerine geçen sınırsız bir alternatif değildir. Önce belgenin türü ve uygulanacak özel hüküm belirlenir.

CMK m.210, olayın delili bir tanığın açıklamalarından ibaretse tanığın duruşmada mutlaka dinlenmesini temel kural olarak koyar. Tanıklıktan çekinebilecek kişi duruşmada çekinirse önceki ifade tutanağı da okunamaz. Ortak rıza başlığı, çekinme yasağını veya tanığın sorgulanması hakkını dosyanın özellikleri değerlendirilmeden etkisizleştirmek için kullanılmamalıdır. CMK 211/1 hazır bulunamayan tanığın önceki ifadesi dilekçesi, kanundaki özel hazır bulunamama nedenlerini ayrı inceler.

CMK 212 tanığın önceki ifadesinin okunması dilekçesi, duruşmada bulunan tanığın bir hususu hatırlamaması veya önceki beyanıyla çelişmesi hâline ilişkindir. CMK m.213 sanığın önceki açıklamalarındaki çelişkiyi; m.214 ise rapor, resmî belge ve diğer yazıları düzenler. Bu özel yollar varken dilekçede uygulanacak madde açıkça seçilmeli, bütün okuma işlemleri tek bir CMK 211/2 torbasında toplanmamalıdır.

Başvuru nereye ve ne zaman yapılır?

Talep, kamu davasını gören ceza mahkemesine esas numarasıyla sunulur. CMK m.211/2 için gün veya hafta olarak ayrı bir başvuru süresi düzenlenmemiştir. Bununla birlikte talep, ilgili tutanağın duruşmada ele alınacağı celseden önce veya en geç o işlem sırasında açıklanmalıdır. Geç sunulan, kapsamı belirsiz veya tutanak görülmeden hazırlanan dilekçe rıza tartışmasını sağlıklı yürütmeyebilir.

Bir taraf kendi beyanını yazılı olarak sunabilir ve mahkemeden diğer ilgililerin beyanlarının sorulmasını isteyebilir. Ancak tek taraflı dilekçe, diğerlerinin rızasını tamamlamaz. Duruşmada beyanlar alındığında zabıt kâtibince kayda geçirilen cümleler kontrol edilmeli; yanlış veya eksik yazılmışsa aynı celsede düzeltme istenmelidir. Celse tutanağı UYAP’a yüklendikten sonra tutanak kimliği, rıza kapsamı, okunan bölüm ve açıklama hakkı yeniden karşılaştırılmalıdır.

Dosyada katılma kararı, müdafi görevlendirmesi veya vekâlet kaydı bakımından değişiklik olmuşsa güncel sıfatlar esas alınır. Başka bir dosyada veya önceki celsede verilmiş genel rıza, yeni ve farklı tutanağa otomatik taşınmamalıdır. Mahkeme işlemi reddederse hangi rızanın eksik olduğu veya hangi başka hükmün uygulanacağı gerekçeli biçimde tutanağa geçirilebilir.

CMK 211/2 diğer tutanakların okunması talep dilekçesi örneği

CMK 211/2 diğer tutanakların ortak rızayla okunması dilekçesini Word olarak indir

Karardan sonra hangi kayıtlar denetlenmelidir?

İlk olarak celse tutanağında tutanak kimliğinin ve her ilgilinin beyanının doğru yazıldığı kontrol edilir. “Taraflar rıza gösterdi” biçimindeki genel cümle, dosyada kimlerin bulunduğunu ve hangi kayda rıza verildiğini göstermiyorsa açıklama veya düzeltme istenebilir. Rıza kapsamı yalnız bir bölüme ilişkinse tutanağın tamamının okunmadığı ve tamamına ilişkin kabul oluşmadığı açık kalmalıdır.

İkinci olarak fiilî okuma işlemi denetlenir. Kararda belirtilen tutanak yerine benzer isimli başka bir kayıt okunmuş, seçilen sayfa aşılmış veya okunmayan bölüm tutanağa okunmuş gibi yazılmış olabilir. Bu tür hata, ilgili evrakın tarih ve sıra numarası gösterilerek somut biçimde bildirilmelidir. Okuma sonrasında taraflara söz verilip verilmediği de kayıttan kontrol edilir.

Üçüncü olarak delilin hükme taşınma biçimi izlenir. CMK 217 duruşmada tartışılmayan delil dilekçesi, dosyada bulunduğu hâlde duruşmada ortaya konulup tartışılmayan delilin değerlendirilmesine yönelik farklı bir başvurudur. CMK m.211/2 rızası bulunsa bile mahkeme delili CMK m.217 çerçevesinde diğer kayıtlarla birlikte değerlendirir; rıza, hükmün sonucunu garanti etmez.

CMK 211/2 dilekçesinde yapılan somut hatalar

• Okunması istenen tutanağın adını, tarihini, makamını ve UYAP evrak sırasını yazmamak.
• Dosyadaki bütün tutanaklar için sınırsız ve toplu bir rıza cümlesi kurmak.
• CMK m.211/1 istisnası ile m.211/2 ortak rıza yolunu birbirine karıştırmak.
• CMK m.206/3 kapsamındaki delilden vazgeçmeyi tutanak okuma rızası gibi sunmak.
• Katılan, vekil, sanık veya müdafi sıfatlarını dosyadaki gerçek kayıttan kontrol etmemek.
• Sessizliği, yokluğu ya da “takdir mahkemenindir” sözünü açık olumlu rıza saymak.
• Farklı kapsamda verilen beyanları tek bir ortak rıza varmış gibi birleştirmek.
• Okumaya rızayı tutanak içeriğinin doğruluğunu ve hukuka uygunluğunu kabul saymak.
• Okunan bölümü celse tutanağında tekilleştirmemek.
• Okuma sonrasında CMK m.215-216 açıklama ve tartışma hakkını takip etmemek.

Sık sorulan sorular

1. Tek tarafın dilekçesi CMK 211/2 ortak rızasını oluşturur mu?

Hayır. Bir taraf kendi olumlu beyanını sunabilir ve mahkemeden diğer ilgililerin beyanlarının sorulmasını isteyebilir; fakat onların yerine rıza açıklayamaz. Ortak rıza, kanunda sayılan ilgililerin aynı belirli tutanağa ilişkin gerçek beyanlarından anlaşılmalıdır.

2. “Diyeceğimiz yoktur” sözü okuma rızası sayılır mı?

Bu genel sözün hangi tutanak ve hangi işlem için söylendiği açık değilse belirli bir okuma rızası yerine kullanılmamalıdır. Tutanak kimliği gösterilmeli ve olumlu, olumsuz veya sınırlı beyan açıkça sorulup kaydedilmelidir.

3. Rıza mutlaka yazılı dilekçeyle mi verilmelidir?

Kanun özel bir yazılı şekil cümlesi kurmaz. Beyan duruşmada sözlü olarak açıklanıp celse tutanağına geçirilebilir. Denetlenebilirlik için kişinin sıfatı, tutanak kimliği ve rıza kapsamı açık yazılmalıdır.

4. Tutanak okununca içeriği kabul edilmiş olur mu?

Hayır. Okumaya rıza, tutanağın doğruluğunu, güvenilirliğini veya delil değerini peşinen kabul etmek değildir. Taraflar okuma sonrasında içeriğe ve usule ilişkin açıklama ve itirazlarını sürdürebilir.

5. CMK 211/2 ile tanığın dinlenmesinden vazgeçilebilir mi?

Tanığın dinlenmesinden vazgeçme doğrudan CMK m.206/3’te düzenlenir. CMK m.211/2 belirli tutanağın okunmasına ilişkindir. Somut işlem doğru maddeyle adlandırılmalı ve iki farklı rıza sonucu birbirine karıştırılmamalıdır.

6. Tutanak henüz dosyaya gelmemişse rıza verilebilir mi?

İçeriği ve kapsamı görülmeyen kayıt için belirsiz rıza kurulması sağlıklı değildir. Önce tutanağın getirtilmesi, erişilebilir nüshanın taraflara gösterilmesi ve ardından kimliği belirlenmiş kayıt hakkında beyan alınması istenebilir.

7. Tutanak yalnız kısmen okunabilir mi?

Rıza belirli sayfa veya paragrafla sınırlandırılabilir. Her ilgilinin aynı kapsam üzerinde ne söylediği kaydedilmeli; sınırlı rızadan tutanağın tamamına yönelik kabul sonucu çıkarılmamalıdır.

8. CMK 211/2 başvurusu için özel süre var mı?

Gün veya hafta olarak özel süre düzenlenmemiştir. Talep, ilgili tutanak duruşmada ele alınmadan önce veya işlem sırasında, taraf beyanlarının ve kapsamın sağlıklı kaydedilebileceği zamanda sunulmalıdır.

9. Ortak rıza yoksa tutanak hiçbir şekilde okunamaz mı?

CMK m.211/2’ye dayalı okuma yolu için ortak rıza gerekir. Ancak tutanağın başka bir açık kanun hükmü kapsamında okunması mümkünse o hükmün kendi koşulları ayrıca incelenir. Dilekçe, bütün diğer kanuni yolları yok sayan mutlak sonuç kurmamalıdır.

10. Word örneği doğrudan mahkemeye sunulabilir mi?

Hayır. Mahkeme-esas numarası, tutanak adı, tarih, makam, UYAP sıra, okunacak bölüm ve her ilgilinin gerçek beyanı doldurulmalı; kullanılmayan seçenekler çıkarılmalıdır. Dosyada bulunmayan sıfat veya rıza eklenmemelidir.

Yazar ve kapsam

Bu içerik, CMK m.211/2 kapsamında birinci fıkra dışında kalan belirli tutanağın ortak rızayla okunmasına ilişkin usul talebini açıklamak için hazırlanmıştır. Somut dosyanın tutanak, taraf sıfatı, temsil, celse ve rıza kayıtları incelenmeden doğrudan kullanılmamalıdır; talebin kabulü, delil değeri, dava sonucu, trafik veya sıralama bakımından garanti verilmez.

Diğer Tutanakların Ortak Rızayla Okunması Talep Dilekçesi | CMK 211/2 Word Hakkında Sık Sorulan Sorular