Donatma İştirakinden Haklı Sebeple Çıkma İzni Talep Dilekçesi | TTK 1083 Word

Kısa ve net cevap: TTK m.1083 birinci fıkra, paydaş donatanın haklı sebebe dayanarak donatma iştirakinden çıkmasına izin verilmesini istemesini düzenler. İzin verilmeyen paydaş, haklı sebeplerle mahkemeden iştirakin feshini isteyebilir. Bu Word örneği ilk çıkış izni istemidir; dava, otomatik ayrılma veya kesin pay bedeli talebi değildir. Haklı sebep m.1083 ikinci fıkradaki ölçüyle somut olay ve belgeler üzerinden açıklanır; paydaş aleyhine değişiklik getiren şartlar dördüncü fıkra sınırına tabidir.

Donatma iştirakinden haklı sebeple çıkma izni talep dilekçesini Word olarak indir

Paydaşın kendi çıkışı için ilk izin başvurusu

Donatma iştirakinden haklı sebeple çıkma izni talep dilekçesi, ilişkiyi sürdürmesini kanuni ölçüde zorlaştıran somut olaylara dayanarak ayrılma izni isteyen gerçek paydaş içindir. Muhatap diğer paydaş donatanlardır; yönetim ve sözleşme kayıtları ayrıca gösterilir. Talepte hangi ilişkiden ve hangi paydaş sıfatıyla çıkış istendiği belirtilir. Sadece memnuniyetsizliğin adı yazılmaz. Olayların hukuki ilişkiyle bağlantısı ve başvuran üzerindeki etkisi açıklanır.

Bu form bir pay satışı önerisinin veya kaptanın özel pay satın alma isteminin yerine kullanılmaz. TTK m.1079’daki paydaş kaptan hakkı ayrı koşullara dayanır. Burada m.1083 kapsamında haklı sebeple çıkış izni istenir. Başvuran yalnız kaptanlık görevinden ayrılmak istiyorsa iştirakten çıkış iradesi varmış gibi yazılmaz. Görev, gemi mülkiyet payı ve ortak işletme ilişkisi farklı kayıtlarla belirtilir.

İzin isteminin gönderilmesi başvuranı otomatik olarak paydaşlıktan çıkarmaz. Formda “bugün itibarıyla bütün payım ve borçlarım sona ermiştir” beyanı bulunmaz. Mevcut mülkiyet ve iç hesap kayıtları korunur. İzin verilmesiyle ayrıca yapılacak anlaşma, ödeme ve gerekli devir işlemleri aynı olay olarak gösterilmez. İlk başvurunun belirli amacı çıkış iradesinin, dayanağının ve çözüm talebinin muhataplara açıklanmasıdır.

İştirak ve başvuranın paydaşlığı

TTK m.1064, paylı maliklerin gemiyi aralarındaki sözleşme gereğince hepsi adına ve hesabına menfaat için suda kullanması hâlini donatma iştiraki olarak düzenler. Tek gemi maliki şirketin sermaye ortağına bu özel çıkış maddesi otomatik uygulanmaz. Başvurunun ilişkinin gerçek türüne dayanması gerekir. Gemi ve iştirak kimliği, pay kaydı ve sözleşme birlikte incelenir. Başvuranın elinde olmayan pay kendi payı gibi gösterilmez.

TTK m.1066 kapsamında gerçek sözleşme ve değişiklikler görülür. İç başvurunun nasıl yöneltileceğine ilişkin mevcut düzen, muhatap ve temsil kayıtları değerlendirilir. Bunun yanında m.1083 dördüncü fıkranın özel koruması ayrıca gözetilir. Genel sözleşme önceliği bu maddede paydaş aleyhine değiştirilmesi yasaklanan korumayı kaldıran sınırsız izin olarak yazılmaz. İlgili hükmün gerçek içeriği ve etkisi belirlenir.

Başvuranın pay miktarı güncel kaynaklardan alınır. Geçmişte gerçekleşmiş kısmi devir veya hak sahipliği değişikliği saklanmaz. Talep kalan gerçek ilişkiye yönelir. Temsilci başvuruyorsa kimin adına hangi yetkiyle çıkış iradesi açıkladığı gösterilir. Başka paydaşın adına da çıkış istendiği yetkisiz genel ifade kullanılmaz. Her başvuranın sıfatı, iradesi ve dayandığı olaylar kendi dosyasında açık bulunmalıdır.

TTK 1083 ikinci fıkranın haklı sebep ölçüsü

M.1083 ikinci fıkra, dürüstlük kuralına göre paydaşın iştirakte kalmasını ondan beklenilemeyecek derecede zorlaştıran olayları haklı sebep sayar. Başvuruda olayın tarihi, ilgili davranış veya işlem, sözleşme ve işletme ilişkisiyle bağlantı gösterilir. “Anlaşamıyoruz” gibi genel sonuç cümlesi hangi olayın neyi değiştirdiğini açıklamaz. Talep, belgelere bağlı somut anlatımla kanuni ölçü arasındaki bağlantıyı kurar.

Aynı fıkra, yalnız çıkmak isteyen paydaşın şahsını ilgilendiren ve diğer paydaşlardan hiçbiri için sözleşmeye aykırılık oluşturmayan olayları haklı sebep olarak kabul etmez. Bu açık sınır dikkate alınır. Kişisel tercih veya plan değişikliğiyle ortak işletmede gerçekleşmiş sözleşme ihlali aynı olay diye yazılmaz. Dosyada bulunmayan ihlal üretilmez. İleri sürülen sebebin yalnız kişisel durumdan ibaret olmadığı belirtiliyorsa dayanağı somut gösterilir.

Olayın adı tek başına kanuni ağırlığı kanıtlamaz. Hesap uyuşmazlığı, yönetim sorunu veya başka ilişki ihlali ileri sürüldüğünde ilgili işlem ve sonucu açıklanır. Hangi belgenin neyi ortaya koyduğu belirtilir. Bir kayıt düzeltilmişse düzeltilmemiş gibi geçmiş iddia korunmaz. Devam eden sonuçlar varsa onların mevcut durumu ayrıca gösterilir. Başvuruda gerçek olaydan daha ağır bir sonuç yaratmak için tarih veya tutar değiştirilmez.

Olayları tarih ve belge sırasıyla sunma

Olay çizelgesinde her satır belirli tarih, işlem, ilgili kişi, dayanak belge ve ilişkiye etkiyi içerir. Birden çok olay varsa tek genel başlık altında belirsizleştirilmez. Aynı mesajın farklı cümleleri ayrı olaylar gibi çoğaltılmaz. Başvuranın kendi değerlendirmesiyle muhatabın gerçek açıklaması ayrılır. Belgesiz bir görüşme aktarılıyorsa yazılı karar alınmış gibi gösterilmez. Olayın kayıt türü anlatımda doğru korunur.

Önceki çözüm talepleri ve alınan cevaplar mevcut oldukları ölçüde eklenir. Kanunda bulunmayan zorunlu ihtar sayısı oluşturulmaz; yapılmamış başvuru yapılmış gibi yazılmaz. Var olan düzeltme, bilgi veya yönetim talepleri olayla eşleştirilir. Bunların sonucu açıklanır. Bir önceki talep başka hesap dönemine aitse bu uyuşmazlığın çözümsüzlüğünü gösteren aynı kayıt gibi kullanılmaz. Her yazışma ilgili konu ve tarihle bağlantılıdır.

Hesap veya belge erişimi iddiasında TTK m.1074–1075’teki kayıt ve bilgi düzeni ayrıca incelenir. Paydaşın hangi belgeyi istediği, hangi cevabı aldığı ve neyin hâlen eksik olduğu gösterilir. Eksik bilgiyle kesin zarar rakamı kurulmaz. Bu başvuru ayrı hesap itirazı veya alacak talebini tek cümleyle karara bağlamaz. İleri sürülen olayların çıkış sebebiyle bağlantısı açıklanırken ayrı parasal talepler kendi dayanaklarıyla tutulur.

İzin talebi ile mahkeme sürecinin ayrılması

TTK m.1083 birinci fıkranın sırası korunur: Paydaş haklı sebebe dayanarak çıkmasına izin verilmesini ister; izin verilmeyen paydaş haklı sebeplerle mahkemeden iştirakin feshini isteyebilir. İlk dilekçe doğrudan mahkemeye verilmiş fesih davası gibi hazırlanmaz. Mahkeme adı, dava dosya numarası veya verilmiş hüküm varmış gibi eklenmez. Muhataplara yöneltilen somut izin istemi ve bunun gerçek cevabı kayda alınır.

İzin verilmediği ileri sürülecekse ret veya diğer cevabın içeriği korunur. Bedel görüşmesi, şartlı çözüm önerisi ve açık ret aynı cevap değildir. Kanunda sabit cevap gün sayısı bulunmadığı için her sessizlik belirli gün sonunda otomatik ret veya kabul diye yazılmaz. Talebin gerçek ulaşma kaydı ve sonraki iletişim birlikte değerlendirilir. Metin kendi başına bir mahkeme başvurusunun bütün usul koşullarını karşılayan belge olarak sunulmaz.

Haklı sebeplerin ispatı ve mahkemenin sonraki değerlendirmesi ayrı aşamadır. Başvuranın bu yazıda “haklı sebep” demesi mahkemece tespit yapılmış olduğu anlamına gelmez. Sonraki yargısal başvuruda görev, yetki, talep ve gereken usul şartları gerçek dosyaya göre belirlenir. Bu doğrudan örneğe farklı şirket türlerinin çıkış veya karar iptal süreleri otomatik aktarılmaz. Kanuni izin ve fesih düzeni kendi kapsamıyla korunur.

Pay bedeli ilk yazıyla kesin borç hâline gelmez

TTK m.1083 üçüncü fıkra, mahkeme haklı sebebi ispatlanmış gördüğünde davacının iştirak payına bilirkişilerce değer biçilmesini ve diğer paydaşlara bedeli ödeyip payı devralmaları için uygun süre verilmesini düzenler. Bu yüzden ilk izin yazısındaki tahminî rakam, bütün diğer paydaşların kesin pay bedeli borcu gibi gösterilmez. Formun talep sonucu belirli izin istemidir; hazırlanmamış değerleme kesin sonuç değildir.

Üçüncü fıkra her paydaşa başvuranın payını kendi payı oranında devralma hakkı tanır. Mahkemenin verdiği sürede pay devralınmazsa mahkeme iştirakin feshine karar verir. Bu düzen bir paydaşa bütün bedelin açıklamasız yüklenmesi veya ilk yazının gönderimiyle bütün iştirakin sona ermesi olarak anlatılmaz. Kanunda bu uygun süre için sabit gün sayısı yazılmadığından metinde süre üretilmez.

Taraflar mahkeme öncesinde gerçek çözüm üzerinde anlaşırsa bedel, ödeme, pay devri ve iç hesapların hangi kapsamda düzenlendiği açıklaştırılır. İzin iradesiyle bütün bu işlemler tamamlanmış kabul edilmez. Önceki gider veya avans alacağı, pay bedelinin içinde nasıl yer aldığı görülmeden iki kez istenmez. TTK m.1081’deki devir ve iç sorumluluk sonuçları kendi dayanaklarıyla ayrıca değerlendirilir. Üçüncü kişi alacaklılarının hakları genel çıkış cümlesiyle silinmez.

Paydaş aleyhine değişiklik getiren şartların sınırı

TTK m.1083 dördüncü fıkra, bu maddenin hükümlerini paydaş donatanlar aleyhine değiştiren sözleşme şartlarını geçersiz sayar. Talepte buna dayanılıyorsa ilgili gerçek şart ve etkisi açık gösterilir. Sözleşmenin bütün maddeleri veya tamamı açıklamasız geçersiz ilan edilmez. Başvurunun nasıl iletileceğine ilişkin düzen ile kanuni korumayı ortadan kaldıran hüküm aynı şekilde adlandırılmaz. Somut hükmün kanuni hak üzerindeki etkisi incelenir.

Bu özel koruma, gerçek olay ve ispat ihtiyacını ortadan kaldırmaz. Başvuran yine haklı sebebini m.1083 ikinci fıkranın ölçüsüyle açıklar. Bir şartın tartışılması, mülkiyet payının devredildiğini veya mevcut bütün hesapların kapandığını göstermez. Talep, izin ve olası çözüm ayrı kaydedilir. Çıkış iradesiyle bütün borçlardan vazgeçildiği veya bütün alacaklıların onay verdiği beyanı bu örneğe eklenmez.

Donatma iştirakinden haklı sebeple çıkma izni talep dilekçesi örneği

Bu form m.1083 kapsamındaki ilk iç izin başvurusu içindir. Somut olay, mevcut belge ve ilişkiye etkisi yazılır. Gerçek paydaşlık ve yürürlükteki sözleşme gösterilir. İzin henüz verilmiş, değerleme tamamlanmış veya mülkiyet devri yapılmış gibi anlatılmaz. Başvuranın yalnız şahsi durumu maddenin haklı sebep ölçüsü yerine kullanılmaz; mevcut olmayan sözleşme ihlali eklenmez.

Haklı sebep dosyasını olay, belge ve sonuç sırasıyla hazırlama

Başvurunun okunabilirliği, belge sayısından önce olayların birbirine bağlanmasına dayanır. Çizelgede gerçek olay tarihi, olayın açıklaması, o açıklamayı destekleyen kayıt ve iştirak ilişkisindeki etkisi ayrı sütunlarda gösterilir. Aynı yazışmanın farklı ekran görüntüleri bağımsız olay sayılmaz. Yazışmanın önceki ve sonraki mesajları, ileri sürülen anlamı değiştiren bölümleriyle korunur. Bir kayıt başka gemiye veya başka hesap dönemine aitse o ayrım açıkça yazılır. Böylece muhatap hangi somut durum için izin istendiğini metnin içinden anlayabilir.

Başvuranın değerlendirmesi ile belgede yer alan açıklama birbirinden ayrılır. Muhatabın kabul etmediği bir olgu, taraflarca kabul edilmiş olay gibi gösterilmez. Bir belgenin eksik olması başka belgenin kapsamını genişletmez. Henüz alınmamış bilirkişi raporu, kesinleşmiş karar veya tamamlanmış pay devri ek listesine konulmaz. Fiilen mevcut kayıtların hangi iddiayı desteklediği açıklanır. Paydaşlık, sözleşme ve olay çizelgesi aynı gemi ve aynı iştirak üzerinden eşleştirilir.

İzin cevabı ile pay ve hesap işlemlerini ayırma

Cevapta izin verildiği açıklanıyorsa cevabın kim tarafından ve hangi kapsamda verildiği kaydedilir. Temsilci aracılığıyla yapılan açıklamanın temsil dayanağı görülür. İzin konusu ile ödeme, mülkiyet devri ve eski hesaplara ilişkin öneriler ayrı okunur. Bir ödeme önerisinin kabul edilmemesi, verilmiş iznin kapsamını açıklamasız değiştiren beyana çevrilmez. Cevapta bir koşul varsa gerçek metni korunur; şartsız onay alınmış gibi sonraki belgeler hazırlanmaz.

Çözüm görüşmesinde gider, avans, kazanç payı ve pay bedeli ayrı kalemlerle açıklanır. Aynı tutarın iki ayrı adla ikinci kez istenmesi önlenir. Hesap kapanışı için kullanılan ibarelerin hangi dönem ve işlemleri kapsadığı belirlenir. Sadece izin talebine cevap verilmesi bütün üçüncü kişi borçlarının ortadan kalktığını göstermez. Gerçekleşmiş ödeme, devir veya hesap anlaşması kendi tarihi ve dayanağıyla dosyaya eklenir; ilk talep tarihi bu sonraki işlemlerin tarihi yerine kullanılmaz.

Word dosyasının ikinci sayfası hazırlık rehberidir; muhataba sunulan son nüshadan çıkarılır. Tarih alanı gerçek gönderim günüyle doldurulur. Güvenli elektronik imza fiilen uygulanmadan e-imzalıdır ibaresi yazılmaz; yalnız bu ibareyi yazmak elektronik imza oluşturmaz. Metindeki her ek, gerçekten mevcut belgeyle karşılaştırılır. Gönderilen nüsha ve gerçek ulaşma kaydı birlikte saklanır. Taslağın hazırlanması, gönderilmesi ve cevap alınması ayrı aşamalardır; kayıtlar bu sıraya göre tutulur.

Sık sorulan sorular

1. İlk izin talebinin kanuni dayanağı nedir?

TTK m.1083 birinci fıkra her paydaş donatana haklı sebeple çıkmasına izin verilmesini isteme hakkı tanır. Bu örnek diğer paydaşlara yapılan ilk iç izin başvurusudur.

2. Haklı sebep hangi ölçüyle değerlendirilir?

İkinci fıkra, paydaşın iştirakte kalmasını dürüstlük kuralına göre kendisinden beklenilemeyecek derecede zorlaştıran olayları esas alır. Somut olay ve ilişkiye etkisi birlikte açıklanır.

3. Her kişisel tercih haklı sebep sayılır mı?

Hayır. İkinci fıkra yalnız paydaşın şahsını ilgilendiren ve diğer paydaşlar bakımından sözleşmeye aykırılık oluşturmayan olayları haklı sebep olarak kabul etmez.

4. Yazı gönderildiğinde iştirak kendiliğinden sona erer mi?

Bu yazı izin istemidir. İzin, gerçekleşmiş pay devri, ödeme ve iştirakin feshi aynı işlem olarak kaydedilmez. Kanunun ayrı aşamaları korunur.

5. Çıkışa izin verilmezse hangi hak düzenlenmiştir?

TTK m.1083 birinci fıkra izin verilmemesi durumunda mahkemeden iştirakin feshinin istenebileceğini düzenler. İlk talep mahkeme kararı değildir.

6. İlk yazıda kesin pay bedeli belirlenir mi?

Hayır. Üçüncü fıkra mahkemede haklı sebep sabit görüldüğünde pay değerinin bilirkişiye belirlettirilmesini düzenler. Hazırlanmamış değerleme kesin alacak gibi yazılmaz.

7. Mahkemenin devralma süresi kaç gündür?

Üçüncü fıkra uygun süre verilmesini öngörür; sabit gün sayısı koymaz. Mahkemenin gerçek kararı yerine örnek metinde süre üretilmez.

8. Her diğer paydaş bütün payı almak zorunda mıdır?

Üçüncü fıkra her paydaşa başvuranın payını kendi payı oranında devralma hakkı tanır. İlk talepte açıklamasız bütün bedel borcu yüklenmez.

9. Kanuni koruma sözleşmeyle kaldırılabilir mi?

Dördüncü fıkra maddenin hükümlerini paydaş donatan aleyhine değiştiren şartları geçersiz sayar. İlgili şart gösterilir; sözleşmenin tamamı açıklamasız geçersiz ilan edilmez.

10. Kaptanın görevden alınmasına bağlı pay satın alma talebi aynı mıdır?

Hayır. TTK m.1079 paydaş kaptanın onayı olmadan görevden alınmasına bağlı özel hakkı düzenler. Buradaki talep m.1083 kapsamındaki haklı sebep ve ilk izin aşamasına dayanır.

Resmî kanun kaynağı ve ilgili iç hesap rehberleri

08.10.2026 tarihinde Adalet Bakanlığı güncel Türk Ticaret Kanunu m.1064, 1066, 1074, 1075, 1079, 1081 ve 1083 incelenmiştir. İzin, haklı sebep, mahkemede değerleme ve paydaş aleyhine şartların sınırı m.1083’ün ayrı fıkralarında düzenlenir. Başvuru bu fıkraların sırasını ve gerçek olayın ispat ihtiyacını korur.

Haklı sebeple çıkma ve pay bedeli rehberi sonraki kanuni aşamaları açıklar. Borçlar ve pay devri rehberi iç ve dış ilişkiyi; gider, kazanç ve avans rehberi hesap kalemlerini ayırır. Diğer örnekler dilekçe kütüphanesinde yer alır.