Fransa Donation au Dernier Vivant Türkiye’deki Miras ve Tapuyu Etkiler mi? MÖHUK 20, TMK 560

Kısa ve net cevap

Fransa donation au dernier vivant belgesi sağ kalan eşin ölüm sonrası miras hakkını artırmaya yöneliktir; yaşarken tapu devri değildir. MÖHUK m.20/1 Türkiye’deki taşınmaz mirasına Türk hukukunun uygulanacağını; m.20/4 ölüme bağlı tasarrufların şeklini; m.21 Türkiye taşınmazına ilişkin ayni hak kurallarını düzenler. Türk hukukunun uygulandığı malvarlığında saklı pay ve tenkis TMK m.505–506, 560 ve 571 üzerinden değerlendirilir.

Fransa’daki donation au dernier vivant tam olarak nedir?

Fransa hukukundaki donation au dernier vivant, diğer adıyla donation entre époux, kişinin ölümünden sonra sağ kalan eşinin mirastan elde edebileceği payı artırmaya yönelik bir noterlik işlemidir. Fransa’nın Service Public kurumu, bu işlemin yalnız bağışlayanın ölüm anında malvarlığında bulunacak mallarla ilgili sonuç doğurduğunu açıklar. Kişinin yaşarken hemen devrettiği bir ev veya para bağışıyla aynı işlem değildir. Evlilik devam ederken düzenlenen belgenin varlığı, eşe o tarihte taşınmaz mülkiyetinin kendiliğinden geçtiğini göstermez.

Türkiye’de bu belgeyle işlem yapmak isteyen kişi önce belgenin Fransız hukukundaki niteliğini doğru belirlemelidir. “Fransız noter bağışı” şeklindeki genel ifade, işlemin ölümden önce mi sonra mı hüküm doğurduğunu açıklamaz. Bu fark Türk miras hukukundaki saklı pay, ölüme bağlı tasarruf ve tapu tescil sürecini doğrudan etkiler. Belgenin orijinal tam metni ve düzenlenme tarihi incelenmeden Türkiye’deki gayrimenkulün doğrudan eşe geçtiğini söylemek hukuken yanlıştır.

Yaşarken yapılan bağışla ölüm halinde eşe kazandırma arasındaki fark

Fransa’da sıradan bir donation, koşulları oluştuğunda bağışlayanın sağlığında malvarlığı hakkını devretmeyi amaçlar. Buna karşılık donation au dernier vivant ölüm sonrası sağ kalan eşe daha geniş miras hakkı sağlamayı hedefler. Fransız Service Public açıklaması ve Notaires de France rehberi bu ayrımı ortaya koyar. Türkiye’de bir konut söz konusu olduğunda işlemin bağışın mı, ölüm sonrasına ilişkin kazandırmanın mı niteliğinde olduğu temel başlangıç sorusudur.

Taşınmaz üzerindeki ayni hak ve mülkiyet değişikliğinde MÖHUK m.21, Türk tapu hukukunu devreye sokar. Ölüm sonrası tasarrufların şekli ve miras üzerindeki etkisi için ise MÖHUK m.20 hükümleri ayrı değerlendirilir. Bu nedenle Fransız bir belgeyi gördükten sonra “noter imzası var, doğrudan tapu devri yapılır” sonucuna varmak doğru değildir. O işlemin kapsamı, hukuken hangi hakların hangi anda doğduğu ve Türkiye’de aranacak belgeler birlikte ele alınmalıdır.

Türkiye’deki taşınmaz hakkında MÖHUK m.20/1 hangi hukuku uygular?

5718 sayılı MÖHUK m.20/1’in temel kuralı, mirasın ölenin millî hukukuna tabi olmasıdır. Aynı fıkra, Türkiye’de bulunan taşınmazlar bakımından açıkça Türk hukukunun uygulanacağını düzenler. Bu istisna Fransız noterin düzenlediği belge bulunduğu için ortadan kalkmaz. Mersin’deki veya Türkiye’nin başka bir ilindeki tapulu taşınmazın miras yoluyla intikalinde Türk hukukunun konuya ilişkin maddi kuralları değerlendirilmelidir.

Örneğin mirasbırakan Fransa’da yaşamış, Fransız noterden donation au dernier vivant düzenletmiş ve Mersin’de konut bırakmış olabilir. Fransız belgenin Fransa miras hukukundaki sonuçları araştırılabilir, fakat Türkiye’deki konutun miras rejimi için MÖHUK m.20/1’in taşınmaz istisnası uygulanır. Belgenin yabancı ülkede düzenlenmesiyle yetkili hukukun belirlenmesi aynı aşama değildir. Önce malın Türkiye’de taşınmaz olup olmadığı, sonra mirasbırakanın vatandaşlık durumu ve ilgili belge türü saptanır.

Fransız noter belgesinin şekil geçerliliği hangi kurala tabidir?

MÖHUK m.20/4, ölüme bağlı tasarrufun şeklinde MÖHUK m.7’deki kurala başvurur; ayrıca ölenin millî hukukuna uygun yapılan ölüme bağlı tasarrufların da geçerli olduğunu düzenler. MÖHUK m.7 işlemin yapıldığı yer hukuku veya işlemin esasına uygulanacak hukukun şekil kurallarını dikkate alır. Ancak bu hükümler, her Fransız noter belgesinin içeriğinin Türk maddi hukukundaki bütün zorunlu kuralları bertaraf edeceği anlamına gelmez.

Fransız donation au dernier vivant belgesinin Türk hukuku bakımından nasıl nitelendirileceği, şekil incelemesinden önce açıklanmalıdır. Türkiye’de ölüme bağlı tasarruf sayılan bir irade açıklamasının şekil geçerliliği kabul edilse dahi kime ne kadar kazandırma yapılabileceği ayrıca değerlendirilir. Nitekim MÖHUK m.20/1 Türkiye’deki taşınmaz için Türk hukukunu öngörür. Şekil geçerliliğiyle tasarrufun maddi kapsamı iki ayrı hukuki sorudur; dosyada bunların aynı kabul edilmesi saklı pay ihtilafına yol açabilir.

Fransız belge Türkiye’de tapu sicilini kendiliğinden değiştirir mi?

Hayır. Türkiye’de bulunan taşınmaz üzerindeki mülkiyet ve diğer ayni haklar için MÖHUK m.21/1, malın bulunduğu ülke hukukuna işaret eder. Maddenin dördüncü fıkrası da taşınmaz üzerindeki ayni haklara ilişkin hukuki işlemlerin şekline bu malların bulunduğu ülke hukukunun uygulanacağını düzenler. Dolayısıyla Fransa’da noterde düzenlenen ölüm sonrası bağış belgesinin varlığı, tapu sicilinde kendiliğinden mülkiyet değişikliği kaydı oluştuğu anlamına gelmez.

Türkiye’deki intikal ve gerektiğinde tescil için veraset belgesi, diğer hak sahiplerinin durumu, tasarrufun hukuken geçerliliği ve ilgili tapu başvuru koşulları incelenir. Taraflar arasında uyuşmazlık varsa tapu müdürlüğü önündeki idarî işlem yeterli olmayabilir ve yargısal bir çözüm gerekir. Tapu işleminde kullanılan belgeyle mirasın esasına ilişkin uyuşmazlık ayrı konulardır. Ölüm tarihinden önce düzenlenmiş Fransız noter işleminin, Türk tapusunun yerine geçen bir mülkiyet belgesi gibi kullanılmaması gerekir.

Sağ kalan eşin Türk hukukundaki yasal miras payı

Türk Medeni Kanunu m.499, sağ kalan eşin birlikte mirasçı olduğu zümreye göre yasal miras payını belirler. Altsoy ile birlikte mirasçı olduğunda dörtte bir; anne ve baba zümresiyle birlikte olduğunda yarım; büyük anne ve büyük baba zümresiyle birlikte mirasçı olduğunda dörtte üç oranı kanunda yer alır. Bu oranlar mevcut bir evlilik bağının hukuken devam etmesi ve ilgili mirasçıların varlığı değerlendirilerek uygulanır.

Fransız donation au dernier vivant belgesi, eşin Türk hukukundan doğan yasal payıyla aynı şey değildir. İşlemin sağ kalan eşe ek bir kazandırma sağlayıp sağlamadığı ve sınırları ayrı araştırılır. Önce mevcut mirasçıları gösteren doğru kayıtlar elde edilmeli, eşin hukuki sıfatı doğrulanmalı ve terekeye giren Türkiye taşınmazları belirlenmelidir. Çocuk, önceki evlilikten çocuk veya başka mirasçıların varlığı hesap sonucunu değiştirir. Her aile için tek bir “eş bütün evi alır” şablonu kullanılamaz.

Fransız hukukunda eşe tanınan seçimler Türkiye’ye aynen taşınır mı?

Service Public, Fransız donation au dernier vivant işleminde sağ kalan eşe belirli koşullarda tüm tereke üzerinde intifa, dörtte bir tam mülkiyet ve kalan üzerinde intifa veya tasarruf edilebilir bölüm üzerinde tam mülkiyet gibi seçenekler tanınabildiğini açıklar. Bu seçenekler Fransız hukukunun konuya ilişkin miras sisteminden kaynaklanır. Türkiye’de bulunan taşınmaz için MÖHUK m.20/1 nedeniyle uygulanacak Türk hukuku belirlenmeden Fransız seçeneklerini otomatik Türk tapu payı hesabına dönüştürmek hukuki sonuç doğurmaz.

Bu ayrım özellikle çiftin Fransa’da ve Türkiye’de ayrı malvarlığı bırakması halinde görünür hâle gelir. Fransız noter hesabı, Fransa’daki terekeye ilişkin hakları açıklayabilir; Türkiye’deki taşınmazda aynı oranla tescil talebi ise ayrı mevzuat incelemesi gerektirir. Dosyada Fransız noterin düzenlediği belge ile Türkiye’deki miras hesabı yan yana gösterilmeli; bunlar birbirinin tercümesi gibi kullanılmamalıdır. İntifa hakkının Türk tapu siciline geçirilmesi isteniyorsa buna ilişkin Türk hukuku şartları ayrıca ele alınır.

Türkiye’de saklı paylı mirasçıların korunması

TMK m.505, mirasbırakanın saklı paylara bağlı olarak tasarruf edebileceği kısmı düzenler; m.506 saklı pay oranlarını belirler. Altsoyun saklı payı yasal miras payının yarısıdır. Sağ kalan eşin saklı payı ise birlikte mirasçı olduğu zümreye göre kanunda ayrıca düzenlenmiştir. Bu yüzden Türkiye’deki bir taşınmazın tamamını yabancı noter belgesindeki ifadeyle tek eşe bırakma girişimi, saklı paylı mirasçılar mevcutsa Türk hukukunda ayrı inceleme gerektirir.

Saklı pay hesabı sadece tapu kaydındaki taşınmazın yüzdesini görmekten ibaret değildir. Tereke malvarlığı, borçlar, gerektiğinde hesaba eklenecek kazandırmalar ve mirasçıların hukuki sıfatları değerlendirilir. Çocukların bulunması bağışlayanın özgürce tasarruf edebileceği kısmı etkileyebilir. Fransa’da yapılan tasarrufun Türkiye’deki mal üzerindeki etkisi belirlenirken TMK m.506’daki Türk oranlarıyla Fransız réserve héréditaire sistemi karıştırılmamalıdır. Her iki hukukta benzer sözcükler farklı oran ve sonuçlar doğurabilir.

TMK m.560 kapsamında tenkis hangi durumda gündeme gelir?

TMK m.560, saklı paylarının karşılığını alamayan mirasçıların mirasbırakanın tasarruf edebileceği kısmı aşan tasarrufların tenkisini dava edebileceğini düzenler. Fransız donation au dernier vivant işlemine dayanan kazandırmanın Türkiye’deki taşınmaz üzerinde ileri sürülmesi, mirasçıların saklı paylarıyla çatışıyorsa önce tasarrufun hukuki niteliği ve kapsamı belirlenmelidir. Sonra Türk hukukunun uygulanacağı malvarlığı yönünden tenkis koşulları incelenir.

Tenkis davası, Fransız noterde düzenlenmiş her belgenin kendiliğinden geçersiz olduğu iddiasıyla aynı değildir. Bir tasarruf geçerli şekilde yapılmış olsa bile saklı payı zedeliyorsa kanunun öngördüğü ölçüde azaltılması gündeme gelebilir. Dolayısıyla geçerlilik, iptal ve tenkis farklı taleplerdir. Davada tasarrufun ne zaman düzenlendiği, ölüm tarihi, malvarlığı ve saklı pay hesabının dayanakları somutlaştırılmalıdır. Sadece “Fransız belge bize uymuyor” ifadesi hukuki talep için yeterli içerik oluşturmaz.

Tenkis davasında TMK m.571 süresi neden hayati?

TMK m.571, tenkis davası açma hakkının saklı payın zedelendiğinin öğrenilmesinden başlayarak bir yıl ve kanunda belirtilen diğer sürelerle sınırlandığını düzenler. Ölüme bağlı tasarruflarda vasiyetnamenin açılma tarihi ve diğer kazandırmalar bakımından mirasın açılması gibi başlangıç ölçütleri ayrıca önem taşır. Bu sebeple Fransa’dan alınan belgelerin Türkiye’deki mirasçılara ne zaman ulaştığı ve saklı pay ihlalinin ne zaman öğrenildiği delillendirilmelidir.

Davayı açmak isteyen kişi önce Fransız noterin belgesini, ölüm kaydını ve Türk tapu kayıtlarını toplamalıdır. Sadece mirasçılık belgesinin yeni alınmış olması, bütün hak düşürücü sürelerin otomatik olarak o tarihte başladığı anlamına gelmez. Hangi tasarrufun hedef alındığı ve ilgili kanuni sürenin başlangıcı ayrı hesaplanır. Zamana ilişkin kuşkular, dosya incelenmeden “bekleyin, Fransa’daki noter işi bitsin” önerisiyle çözülemez. Türkiye’deki taşınmaz için hak kaybı doğurabilecek süreler öncelikli kontrol konusudur.

Bağışlayanın Fransa’da boşanması belgeyi etkiler mi?

Fransa Service Public, donation au dernier vivant işleminin boşanma durumunda kural olarak otomatik olarak ortadan kalktığını, bağışlayanın sürdürmeye ilişkin iradesinin bulunması hâlinde istisnai düzenlemeler olduğunu açıklar. Bu nedenle işlem tarihinden sonra Fransa’da boşanma gerçekleşmişse önce Fransız hukuku bakımından belgenin hâlen geçerli olup olmadığı araştırılır. Yalnızca eski noter sözleşmesinin bir nüshasının bulunması, belgenin ölüme kadar etkisini koruduğunu kanıtlamaz.

Türkiye’deki tapu veya miras dosyasında evlilik ve boşanma kayıtlarının güncel olması gerekir. Boşanmanın Türkiye’de nüfus kayıtlarına işlenip işlenmediği, Fransız belgeyi doğrudan Türk hukuku açısından geçerli kılmaz; fakat eşin mirasçı sıfatı bakımından önemli bir olgudur. Fransa ve Türkiye’deki nüfus durumunun farklı görünmesi ayrı bir kayıt uyuşmazlığına işaret edebilir. Boşanma öncesi kazandırmayla boşanma sonrası ölüm arasında doğabilecek sonuçların her iki hukuk yönünden incelenmesi gerekir.

Donation au dernier vivant geri alınmış olabilir mi?

Notaires de France ve Service Public kaynakları, donation au dernier vivant işleminin kural olarak bağışlayan tarafından geri alınabildiğini bildirir. Geri alma işlemi noterde veya diğer uygun hukuki işlemle yapılabilir. Bazı evlilik sözleşmesi bağlamındaki durumlar farklı değerlendirmeyi gerektirebilir. Dolayısıyla elindeki belgeyi Türk tapu işlemlerinde kullanmak isteyen sağ kalan eş, bu işlemin yürürlükte kalan son iradeyi gösterip göstermediğini de denetlemelidir.

Eski noter belgesinin fotokopisinin görülmesi, yeni bir geri alma, vasiyetname veya ilgili hukuki işlem bulunmadığını garanti etmez. Mirasçılar arasında belgenin sonradan geri alınıp alınmadığı tartışması varsa Fransız noterlik kayıtlarından güncel durum araştırılır. Türkiye’deki mahkemede belgenin yürürlük durumu, Fransız hukukuna göre ortaya konulabilecek bir maddi vakıa ve hukuki inceleme konusu olabilir. Geri alma olmadığı varsayımıyla tapu paylarını kesin hesaplamak, dosyanın esasını etkileyen eksik araştırmadır.

FCDDV kaydı tüm noter belgesinin içeriğini gösterir mi?

Fransa’da ölümden sonra son arzulara ilişkin noter işlemleri için Fichier Central des Dispositions de Dernières Volontés (FCDDV) sistemi gündeme gelebilir. Donation au dernier vivant işleminin kaydı bu çerçevede önemli olabilir. Ancak kayıt sorgusuyla belge metninin kendisi aynı değildir. İlgili noterlik işleminin tam örneğinin temin edilmesi, belgenin tarihi ve düzenleyeni kadar içeriğini de doğrulamak için gereklidir.

Türkiye’deki dava dosyasına yalnız “FCDDV kaydı bulundu” bilgisini sunmak, eşe hangi hakların tanındığını, tasarrufun sınırını veya sonradan geri alınıp alınmadığını tek başına açıklamaz. Noter belgesinin tamamı, varsa daha sonraki ilgili işlemler ve ölüm kaydı beraber incelenir. Türk mirasçılık belgesiyle Fransız noter araştırmasının işlevleri de ayrılmalıdır. Mevcut sitemizde FCDDV’nin Türkiye miras dosyasına etkisini ayrıca ele alan rehber olduğundan bu yazının odağı noter bağışının saklı pay ve Türk taşınmaz üzerindeki maddi hukuki sonucudur.

Fransız noter belgesi için HMK m.223 ve 224 kuralları

Fransızca donation au dernier vivant belgesine dayanılarak Türk mahkemesinde talep ileri sürülecekse HMK m.223 yabancı dildeki belgenin Türkçe tercümesinin sunulmasını gerektirir. HMK m.224 ise yabancı devlet makamlarınca düzenlenen resmî belgelerin onayına ilişkin kuralları ve ilgili uluslararası anlaşma hükümlerinin saklı olduğunu düzenler. Fransız noterlik işleminin belge niteliği, apostil rejimi ve tercüme gereği birlikte incelenmelidir.

Tercümede eşe tanınan seçim hakları, intifa ve tam mülkiyet gibi Fransız hukuk kavramları özgün karşılıklarıyla birlikte verilmelidir. Usufruit kavramının “tapu sahibi olmak”, pleine propriété kavramının “sınırsız intifa” olarak çevrilmesi hukuki anlamı bozar. Belge tarihi, noter kimliği, işlem numarası ve kazandırmanın kapsamı eksiksiz aktarılmalıdır. Şekil yönünden tasdik, belgenin Türk taşınmazda hukuken sonuç doğurmasının diğer şartlarını kendiliğinden yerine getirmez; belge gücü ile maddi geçerlilik iki ayrı incelemedir.

Türk mirasçılık belgesi neden ayrıca gerekebilir?

TMK m.598, mirasçılık sıfatının gösterilmesi ve mirasçılık belgesi düzenlenmesine ilişkin çerçeveyi oluşturur. Türkiye’deki bir taşınmazın miras yoluyla intikalinde mirasçıların kimliklerinin ve yasal payların doğru belirlenmesi gerekir. Fransa’da düzenlenmiş donation au dernier vivant belgesi, Türk mahkemesi veya noterince düzenlenen mirasçılık belgesiyle aynı işlevde değildir. Belge eşe belirli bir miras kazandırması tanımayı amaçlar; tek başına bütün mirasçıları gösteren tespit niteliği taşıdığı kabul edilemez.

Mirasbırakanın iki ülkede vatandaşlığı bulunması, evlilik kayıtlarının farklı olması veya çocukların farklı evliliklerden doğması hâlinde nüfus kayıtları özellikle incelenir. Fransız noterlik dosyasındaki mirasçı listesi Türk makamlarınca ayrıca araştırılabilir; ancak Türkiye’deki taşınmaz için uygulanacak hukuk ve tapu kayıtları doğrultusunda işlem yapılır. Taraflar arasında paylaşım veya saklı pay ihtilafı bulunması, sırf veraset belgesinin alınmasıyla ortadan kalkmaz. İntikal işlemi ile tasarrufun hükümlerinin çekişmeli tespiti farklı aşamalardır.

Fransa’da vefat, Türk nüfus kaydı ve mirasın açılması

Miras hukuku bakımından ölüm tarihi temel vakıadır. TMK m.575, mirasın mirasbırakanın ölümüyle açılacağını düzenler. Fransa’da ölüm gerçekleştiğinde Fransız ölüm belgesi ve Türk nüfus kayıtlarının uyumunun araştırılması gerekir. Ölüm kaydındaki tarih veya isim farklılığı mirasçılık belgesi, tapu intikali ve hak düşürücü süreler açısından önem taşıyabilir. Resmî belge tercümesi ve nüfus kaydı işlemleri için ilgili usul izlenir.

Donation au dernier vivant, Fransız hukukunda ölümle sonuç doğurması amaçlanan bir işlem olduğu için ölümün gerçekleşip gerçekleşmediği ve bağışlayanın o sırada hâlen eş olup olmadığı araştırılmalıdır. Mirasbırakanın malvarlığında ölüm anında hangi taşınmazların bulunduğu ayrıca belirlenir. Daha önce satılmış bir Türk evini, Fransız belgenin eski tarihine dayanarak hâlen terekeye dahil saymak doğru değildir. Tapu kayıt örnekleriyle ölüm tarihindeki mülkiyet ilişkisi açıklanmalıdır.

Çocuklu, çocuksuz ve boşanmış ailelerde üç farklı sonuç

Çocuklu evlilik: Fransa’da donation au dernier vivant düzenlenmiş olabilir. Türkiye’deki taşınmaz bakımından MÖHUK m.20/1 ve saklı pay hükümleri göz önüne alınarak sağ kalan eşle çocukların payları incelenir. Fransız hukukundaki seçim menüsü tek başına tapu payının yerine geçmez. Çocuksuz evlilik: Sağ kalan eşin yasal miras hakkı ve diğer mirasçıların varlığı TMK m.499 ölçütleriyle belirlenir; Fransız belgenin ilave etkisi ayrı değerlendirilir.

Boşanma sonrasında ölüm: Fransa hukukuna göre belgenin devam edip etmediği ve ölüm gününde kişinin hukuken eş sıfatının bulunup bulunmadığı araştırılır. Nüfus kayıtlarındaki farklar ayrıca çözümlenir. Üç durumda da Türkiye taşınmazının maddi hukuku aynı otomatik Fransız hesap cetvelinden çıkarılamaz. Belgenin sahihliği, yürürlük durumu, mirasçıların kimliği ve terekedeki malvarlığı birlikte incelenir. Genel başlıktaki “Fransız eşe bağış” ifadesi, bu üç olguyu eşitlemeye yetmez.

Tenkis, iptal ve tapu düzeltme taleplerini karıştırmamak

Fransa’daki işlemin geçerliliğine itiraz, Türk hukukunda saklı paya dayalı tenkis istemi ve tapu sicilindeki mevcut kaydın düzeltilmesi aynı hukuki talep değildir. Belgenin usulünce düzenlenip düzenlenmediği ve ölüm anında yürürlükte olup olmadığı bir inceleme alanı oluşturur. Saklı pay zedelenmesi iddiası, TMK m.560 ve devamındaki düzenleme uyarınca farklı hesap ve süre koşullarını gerektirir. Türk tapusunun mevcut hali ise ayni haklara ilişkin ayrı hukuki talep doğurabilir.

Davayı hazırlarken önce hangi işlem ve kaydın dava konusu edildiği, hangi mahkemeden ne istendiği ve taleplerin dayanağı ayrılır. Hüküm doğurmamış yabancı belgeye dayanılarak doğrudan tapu tescili istemek farklı, geçerli bir tasarrufun saklı payı zedelediğini ileri sürmek farklıdır. Aynı dilekçede hukuki sebepler açıklanmadan farklı sonuçlar istemek dosyanın anlaşılmasını güçleştirir. Mirasçının hangi tarihte hangi tasarruftan haberdar olduğu ve hangi hak kaybını ileri sürdüğü somut delillerle ortaya konulmalıdır.

Fransa–Türkiye miras dosyası için belge kontrol planı

İlk belgeler donation au dernier vivant işleminin tam noterlik nüshası, düzenlenme tarihi, bağışlayan ve yararlanıcı kimlikleri ile ölüm kaydıdır. Sonra tarafların güncel evlilik veya boşanma durumunu gösteren resmî kayıtlar, varsa Fransız FCDDV araştırması ve sonraki noterlik işlemleri incelenir. Türkiye’de mirasbırakan adına kayıtlı taşınmazların tapu bilgileri, veraset belgesi, mirasçıların nüfus kayıtları ve gerektiğinde diğer malvarlığı bilgileri ayrı dosyalanır.

Fransızca evrak için tercüme; resmî belge niteliğine göre tasdik gerekleri kontrol edilir. Hukuki değerlendirmede MÖHUK m.20/1 ve m.20/4, m.21; TMK m.499, 505–506, 560 ve 571 birlikte incelenir. Tenkis iddiasında ölüm ve öğrenme tarihleri mutlaka kaydedilir. Tapu işlemine ilişkin idari belgeler ile mirasçılar arası uyuşmazlığı çözmeye yarayan deliller aynı klasör içinde fakat ayrı başlıklarda tutulur. Böylece tek Fransız noter belgesinin tüm sorunların cevabı olduğu yanılgısından kaçınılır.

Konuyla ilgili sitemizdeki diğer rehberler

Fransa’da noter miras belgesinin Türkiye’deki işlevini açıklayan acte de notoriété ve Türk mirasçılık belgesi, Fransız vasiyet sorgulama sicilini anlatan FCDDV vasiyetname sorgulaması ve Türk saklı pay haklarına ilişkin yurt dışındaki mirasçı için tenkis davası rehberleri okunabilir. Fransızca belgelerin Türk mahkemesinde kullanılması için HMK m.223 tercüme ve apostil incelemeleri tamamlayıcıdır.

Sık sorulan sorular

Donation au dernier vivant Fransa’da ne demektir?

Fransız hukukunda sağ kalan eşin ölüm sonrası miras hakkını artırmak için düzenlenen noterlik işlemidir. Yaşarken tamamlanan sıradan mal bağışıyla aynı değildir.

Fransız noter belgesi Türkiye’de tapuyu otomatik değiştirir mi?

Hayır. MÖHUK m.20/1 Türkiye’deki taşınmaz mirasına Türk hukukunu, m.21 ayni haklara malın bulunduğu yer hukukunu uygular. Tapu sicilinin kendiliğinden değiştiği sonucu çıkmaz.

Fransız donation au dernier vivant Türk taşınmazı kapsar mı?

Belgenin hukuki niteliği, kapsamı, şekli ve Türkiye’deki taşınmaz hakkında uygulanacak Türk miras hukuku birlikte incelenir. Tek başına Fransız oranlarının aynen uygulanacağı söylenemez.

MÖHUK m.20/4 Fransız noter belgesini her durumda geçerli yapar mı?

Hayır. Madde ölüme bağlı tasarrufların şekline ilişkindir. Maddi hukuk ve Türkiye taşınmazına ilişkin zorunlu miras kuralları ayrı değerlendirilir.

Türkiye’deki çocuklar saklı pay isteyebilir mi?

Türk hukukunun uygulandığı taşınmaz mirasında TMK m.505–506 saklı payları düzenler. Saklı pay zedelenmişse TMK m.560 koşullarıyla tenkis gündeme gelebilir.

Tenkis davasında süre hangi maddede?

TMK m.571 süre düzenlemesini içerir. Öğrenme, ölüm ve tasarrufun türü gibi başlangıç verileri somut dosyada belirlenmelidir.

Boşanmada donation au dernier vivant iptal olur mu?

Fransa Service Public, boşanmada kural olarak işlemin kendiliğinden sona erdiğini, sürdürme iradesiyle ilgili istisnai durumlar bulunduğunu açıklar. Dosyadaki son hukuki durum araştırılmalıdır.

Donation au dernier vivant sonradan geri alınabilir mi?

Fransız resmî kaynaklarına göre genel olarak geri alınabilir. Evlilik sözleşmesine dayalı istisnai durumlar ayrıca değerlendirilir.

FCDDV sorgusu noter belgesinin tam metni midir?

Hayır. Kayıt bilgisinin bulunması ve tasarruf belgesinin tam içeriğinin temin edilmesi birbirinden farklıdır.

Türkiye’de mirasçılık belgesi ayrıca alınmalı mı?

Türk tapu intikalinde mirasçıların kimlik ve paylarının TMK m.598 çerçevesinde belirlenmesi gerekebilir. Fransız donation au dernier vivant, Türk mirasçılık belgesiyle aynı işlemi yerine getirmez.

Fransızca belgeye tercüme ve apostil gerekli mi?

HMK m.223 yabancı dilde belge tercümesini, m.224 ise yabancı resmî belge tasdikini ve uluslararası sözleşmelerin saklılığını düzenler. Belgenin niteliği incelenmelidir.

Fransa’da yaşıyorum, Türkiye’deki miras dosyamı vekille yürütebilir miyim?

Usulüne uygun vekâlet verilerek birçok mahkeme, belge ve tapu ön hazırlık işlemi avukat aracılığıyla yürütülebilir. Somut işlemde özel şekil veya şahsi katılım gereği ayrıca araştırılır.

Fransa’dan Türkiye’deki miras ve tapu dosyası takibi

Fransız noterlik belgesinin tam metni, mirasçılar, Türkiye tapu kayıtları ve saklı pay hesabı aynı dosyada değerlendirilmelidir. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu, İstanbul ve Mersin’deki fiziksel ofislerinden Türkiye genelindeki dosyaları yönetir ve koordine eder. Telefon: +90 552 224 43 66.