Fransa FCDDV Vasiyetname Sorgulaması: Türkiye’deki Miras ve Tapu İçin Hangi Belge Gerekir?

1. FCDDV’nin hukuki işlevi ve resmî kaynağı

FCDDV, Fransa’da noterliklerce muhafaza edilen vasiyet ve ölüme bağlı bazı tasarruflara ilişkin bilgilere erişim sağlamak amacıyla kurulmuş merkezî kayıt sistemidir. Fransa devletinin Service-Public portalı, FCDDV’nin vasiyetin varlığını, saklandığı noterliği ve vasiyet bırakanın medeni hâl bilgilerini içeren bir kayıt olduğunu açıkça belirtir. Sorgu vasiyetnamenin tam metnini göstermediği gibi hak sahiplerinin paylarını hesaplamaz. Bu nedenle bir FCDDV cevabını Türkiye’de doğrudan tapu devri veya mirasçılık belgesi yerine sunmak hukuki açıdan eksiktir. Fransa’dan gelen kayıt belgesi öncelikle “hangi noterlikte hangi belgenin bulunabileceği” sorusunu cevaplar. Ardından asıl vasiyet metninin temini, miras bırakanın vatandaşlık durumunun belirlenmesi, Türkiye’de malvarlığının araştırılması ve uygulanacak hukuk incelemesi gerekir. Sistemden gelen kayıt verilerinin kendi kapsamı dışında sonuç doğurduğu varsayılmamalıdır.

2. Sistem her vasiyetnameyi zorunlu olarak içerir mi?

Fransız Noterler Birliği tarafından açıklanan sisteme göre FCDDV kaydı, vasiyetnamenin geçerlilik şartı olarak zorunlu değildir; notere bırakılmış bir belgenin kaydı bulunabilir, ancak kayda geçirilmemiş bir vasiyetin varlığı da mümkündür. Özellikle kişinin kendi el yazısıyla düzenleyip sakladığı ve notere teslim etmediği bir metin FCDDV kaydına yansımayabilir. FCDDV’den “kayıt bulunamadı” cevabı alınması, Fransa veya Türkiye’de hiçbir vasiyet düzenlenmediğini kesin olarak göstermez. Bu sonuç, sistemin kapsadığı kayıt kaynaklarıyla sınırlıdır. Mirasçıların kendi ellerindeki belgeler, başka yerdeki noterlik işlemleri, vasiyetin düzenlenme yeri ve miras bırakanın son dönemindeki işlemleri ayrıca araştırılabilir. FCDDV’nin varlık araştırma işlevi ile miras hukukundaki tasarruf geçerliliği ayrı kavramlardır. Hukuki değerlendirmede “kayıt yok” ile “geçerli vasiyet yok” ifadeleri karıştırılmamalıdır.

3. FCDDV hangi bilgileri verir, hangi bilgileri vermez?

FCDDV, kayıtlı son arzu belgesinin varlığı, muhafaza edildiği noterliğin bilgileri ve ilgili kişinin medeni hâl verileri hakkında başvuru sonucuna ulaşılmasını sağlar. Fransa resmî portalı, sistemde vasiyetin içerik metninin yer almadığını açıkça bildirir. Dolayısıyla FCDDV sorgusundan lehtarların isimleri, vasiyet kapsamındaki dairelerin adresleri veya Türk mirasçılarının saklı pay oranları çıkarılamaz. “FCDDV çıktısında adım geçmiyor” diyen kişinin lehtar olmaması da bu gerekçeyle kesin sonuç değildir. Asıl metnin görülmesi gerekir. Vasiyetin içerdiği kazandırmaların hukuki yorumu, şekil şartları, kapsamı ve mirasçıların itirazları başka aşamalardır. Kayıt belgesi yalnız doğru notere ulaşmanın ilk adımıdır. Türkiye’de avukatın yapacağı hukuki çalışma da sorgu cevabının kelimelerine değil, asıl belgeye ve Türkiye’deki tereke kayıtlarına dayanmalıdır.

4. Kayıtlı vasiyetin saklandığı notere nasıl ulaşılır?

FCDDV sorgusu kayıtlı bir vasiyetin mevcudiyetini gösteriyorsa ilgili Fransa noterlik makamının bilgileri edinilir. Noterlik, kendi muhafaza ettiği belgenin niteliğine ve Fransız usul kurallarına göre belge örneği veya miras süreciyle ilgili işlemleri yürütür. Kayıt sonucunda görülen noterlik adıyla belgenin gerçek içeriği karıştırılmamalıdır. Noterden hangi suretin alınabildiği, hangi kişinin erişim hakkı bulunduğu ve ölümün hangi belgelerle ispatlanacağı ilgili işlemin koşulları içinde araştırılır. Türkiye’ye sunulacak bir evrak için noterlik kaydının aslı veya doğrulanabilir örneği, yetki ve imza bilgileri, tercüme ve tasdik düzeni ayrıca planlanır. Sorgu sonucunun öğrenilmesi Türk mahkemesindeki vasiyet açma veya tapu intikal prosedürünü kendiliğinden tamamlamaz. Noter belgesindeki vasiyet tarihi, düzenleme biçimi ve sonradan yapılan değişiklikler özellikle karşılaştırılır.

5. Ölüm belgesi olmadan FCDDV sorgusu yapılır mı?

Fransa Service-Public portalının 29 Mayıs 2026 tarihli açıklamasında, FCDDV sorgusu için ölüm belgesinin aslı veya usulünce tasdikli örneğinin sunulması gerektiği belirtilmiştir. Basit fotokopi yeterli belge olarak kabul edilmez. Dolayısıyla kişinin öldüğünü yalnız aile içi bildirimle öğrenmek veya sosyal medyada ölüm ilanı görmek, sistemin aradığı belgenin yerine geçmez. Başvuruda miras bırakanın kimlik ve ölüm tarihi bilgilerinin tutarlı biçimde verilmesi gerekir. Fransa dışında gerçekleşen ölümde de ilgili resmi kaydın temini ve Fransa’daki sorgu koşullarına uygun sunumu önem taşır. Talep tarihinde geçerli işlem bedeli ve ödeme yöntemi resmî başvuru portalından ayrıca doğrulanmalıdır; değişken tutarları Türk hukukundaki mahkeme masraflarıyla karıştırmamak gerekir. Ölümün Türk nüfusuna bildirilmesi ise FCDDV başvurusundan farklı idari bir süreçtir.

6. FCDDV başvurusunu kim yapabilir?

Fransız resmî portalı, ölümden sonra FCDDV’ye herkesin sorgu başvurusu yapabileceğini belirtir. Bu kural, başvuran kişinin kaydı sorgulama imkanına ilişkindir; vasiyetnamenin tamamını görme, mirasçılık payı edinme veya Türkiye’deki taşınmazı devralma hakkını aynı anda vermez. Başvuruyu yapan kişinin yasal mirasçı, atanmış mirasçı veya ilgisiz üçüncü kişi olması, sonradan hangi noterlik belgesine erişebileceği ve hangi hakları ileri sürebileceği bakımından farklı sorular doğurur. İlgili noterlik, belgelerin verilmesi ve tereke işlemleri konusunda Fransız hukuku uyarınca hareket eder. Türkiye’de hak talep eden kişi ise Türk mahkemesi veya tapu makamı önünde kendi sıfatını ve talebinin hukuki dayanağını göstermek zorundadır. FCDDV’ye erişim olanağını miras hakkının kanıtı olarak sunmak doğru değildir.

7. Noterlikteki el yazılı vasiyetnamenin açılması

Fransız Medenî Kanunu m.1007, el yazılı veya kapalı vasiyetnamenin uygulanmadan önce notere tevdi edilmesini, gerekli açma ve tutanak işlemlerini düzenler. Böyle bir belgenin varlığı FCDDV ile öğrenilmişse noter nezdindeki sonraki işlemler belgenin türüne göre yürür. Belgenin el yazılı olması veya noterde bulunması, Türk hukukunda ayrıca ele alınacak ehliyet, şekil, içerik, saklı pay ve uygulanacak hukuk sorunlarını kendiliğinden çözmez. Asıl vasiyet, tutanak ve sonraki noterlik belgeleri farklı hukuki işlevler görebilir. Bunların Türkiye’ye gönderilmesi sırasında belge türü açıkça belirtilmelidir. Örneğin yalnızca noterlikte açıldığına dair tutanağın Türk tapu sicilinde malik değişikliği yaratması beklenemez. Vasiyetnamenin okunması, hak sahipliği incelemesi ve tescil işlemi ayrı aşamalar halinde ele alınmalıdır.

8. Fransa’da el yazılı vasiyetin şekli ve Code civil m.970

Fransız Medenî Kanunu m.970, el yazılı vasiyetname bakımından metnin miras bırakanın el yazısıyla bütünüyle yazılması, tarihlenmesi ve imzalanması kuralını düzenler. Fransa’daki el yazılı vasiyetin şekil şartlarını incelerken bilgisayar çıktısı, başka bir kişi tarafından yazılmış metin veya eksik tarih gibi konular bu madde açısından önem taşır. Ancak Türkiye’de kullanılacak vasiyet için uluslararası şekil geçerliliği yalnız bu Fransız hükmünden ibaret değildir; MÖHUK m.20/4 ve taraf olunan ilgili sözleşmeler de incelenir. “Fransız noterlik kaydı yoksa vasiyet geçersizdir” sözü bu nedenle yanlış bir genellemedir. Bir vasiyetnamenin saklandığı yer, resmî kayıt durumu, metnin şekli ve hangi malvarlığına yönelik tasarruf içerdiği farklı unsurlardır. Belgeler birbirine karıştırılmadan ayrı ayrı değerlendirilmelidir.

9. Türk hukukunda el yazılı vasiyetname: TMK m.538

Türk Medenî Kanunu m.538, el yazılı vasiyetnamenin başından sonuna kadar miras bırakanın el yazısıyla yazılıp yıl, ay ve gün belirtilerek imzalanmasını öngörür. Bu düzenleme Türkiye’deki vasiyet şekilleri açısından önemlidir. Fakat Fransa’da düzenlenen vasiyet söz konusuysa şekil geçerliliği için yalnız TMK m.538’e bakmak yeterli değildir. MÖHUK m.20/4 ve milletlerarası sözleşmeler hangi ülke şekil şartının uygulanabileceğini belirleyebilir. Türk hukukundaki şekil kuralını, yabancı ülkede düzenlenmiş her vasiyete otomatik ve tek seçenek olarak uygulamak yanlış sonuç doğurabilir. Aynı zamanda yabancı hukuka uygun bir metnin Türkiye’de bütün maddi hükümler bakımından hiçbir sınıra tabi olmadığı da söylenemez. Mirasın hangi malvarlığı unsurlarını kapsadığı ve saklı pay sınırları başka bağlama kurallarıyla incelenir.

10. MÖHUK m.20/4: Yabancı vasiyetnamenin şekli

5718 sayılı MÖHUK m.20/4, ölüme bağlı tasarrufların şekline aynı Kanunun m.7 hükmünün uygulanacağını, ölenin millî hukukuna uygun şekilde yapılan ölüme bağlı tasarrufların da geçerli olduğunu düzenler. Bu çerçevede Fransa’da yapılmış bir vasiyetin şeklinin değerlendirilmesinde, tasarrufun yapıldığı yer hukukunun şekil şartları ve ilgili diğer bağlantılar önem taşır. Türk vatandaşı bir kişinin Fransa’da yaptığı vasiyetin Fransız usulüne uygun olması, şekil geçerliliği bakımından hukuki değer taşıyabilir. Bununla birlikte vasiyetin maddi içerik ve miras payları bakımından uygulanacak hukuk ayrıca m.20/1 üzerinden incelenir. Şekli geçerlilik ile Türkiye’deki taşınmaz üzerinde miras hakkının kapsamı aynı sorunun iki adı değildir. Yabancı bir belgenin kullanılabilirliğini incelerken bu ayrım baştan yapılmalıdır.

11. 1961 Lahey Vasiyet Şekli Sözleşmesi’nin etkisi

5 Ekim 1961 tarihli Ölüme Bağlı Tasarrufların Şekline İlişkin Kanunlar İhtilafı Kuralları Hakkında Lahey Sözleşmesi, vasiyet tasarruflarının şeklen geçerliliğinde birden fazla bağlantı noktası kurar. Türkiye’nin taraf olduğu sözleşme, Adalet Bakanlığının resmî Lahey sözleşmeleri listesinde yer alır. Şekil incelemesinde vasiyetin yapıldığı yer, vasiyetçinin vatandaşlığı ve sözleşmenin öngördüğü diğer bağlantı esasları somut olayda değerlendirilir. Bu sözleşme, FCDDV’ye kayıt yaptırmayı Türkiye’de geçerlilik için başlı başına zorunlu şart olarak düzenlemez. Sözleşmenin konusu kayıt sistemi değil ölüme bağlı tasarrufun şekil yönünden hangi hukuka göre geçerli sayılacağıdır. Bu nedenle noterlik sorgusu olumsuz gelse de elde gerçek vasiyet metni bulunuyorsa şekil ve ehliyet incelemesi ayrıca yapılır. Belgenin düzenlenme tarihinin ve kişinin o andaki durumunun tespiti önemlidir.

12. Türkiye’deki taşınmaz mirasına hangi hukuk uygulanır?

MÖHUK m.20/1 açık bir kural getirir: miras ölenin millî hukukuna tabidir; ancak Türkiye’de bulunan taşınmazlar hakkında Türk hukuku uygulanır. Fransa’da ikamet eden Türk vatandaşının Türkiye’deki dairesi, bağı, tarlası veya arsası bakımından bu hüküm, Fransız noterlik dosyasının varlığından bağımsız olarak incelenir. Vasiyetnameden kaynaklanan hukuki sonuçların somut taşınmaza uygulanması için Türk miras hukukunun maddi sınırları da değerlendirilmelidir. Fransa’daki banka hesabı veya menkul haklar aynı kuralla her durumda ele alınmayabilir. Kişinin vatandaşlık ve mirasın açılmasıyla ilgili şartları ayrı araştırılır. Fransız noterlik kaydının mevcut olması, Türk tapusunda tescil işleminin tamamlandığını göstermez. MÖHUK m.20 miras rehberi bu bağlama kuralını ayrıca açıklar.

13. Türk Medenî Kanunu m.595-597: Vasiyetin açılması

TMK m.595, vasiyetnamenin yetkili sulh hâkimine teslimi ve gerekli koruma işlemlerine ilişkindir. m.596, vasiyetnamenin açılıp ilgililere okunması; m.597 ise ilgili hak sahiplerine vasiyetnamenin kendilerine ilişkin bölümlerinin örneklerinin tebliğiyle ilgilidir. Bu usul, FCDDV sorgusunun işlevinden farklıdır. Fransa’da kayıt bulunması, vasiyetin Türk hukukunda açılma ve ilgililere duyurulma sürecinin kendiliğinden tamamlandığını göstermez. Türk sulh hukuk mahkemesi önündeki işlemde vasiyetin aslı veya hukuken kabul edilebilir belge biçimi, ölüm kaydı, yerleşim yeri ve uluslararası usul şartları incelenmelidir. Özellikle mirasçılar farklı ülkelerde yaşıyorsa tebligatın usulüne uygun yürütülmesi önemlidir. Yanlış kişiye veya eksik adrese tebligat yapılması, iptal ve tenkis gibi sonraki hakların kullanımında ayrı uyuşmazlıklara yol açabilir.

14. Vasiyetin açılması geçerliliğini kesinleştirir mi?

Bir vasiyetnamenin açılıp okunması, belgenin hukuken her yönüyle geçerli olduğunun kesin mahkeme tespitiyle aynı şey değildir. Açılma işlemi, ilgililerin vasiyetin varlığını ve kendilerine ilişkin içeriğini öğrenmeleri için usulî bir aşamadır. Ölüme bağlı tasarrufun ehliyet, irade sakatlığı, şekil veya hukuka aykırı içerik nedeniyle iptali yönündeki iddialar farklı inceleme konularıdır. Türk hukukunda TMK m.557 ve devamı iptal istemlerini; TMK m.560 ve devamı saklı payı aşan tasarrufların tenkisini düzenler. Sırf “Fransa’daki noterde açıldı” denilmesiyle Türk hukukundaki bütün itiraz haklarının ortadan kalktığı kabul edilemez. Aynı şekilde FCDDV sorgusunun olumlu olması da bir vasiyet alacaklısına doğrudan Türk tapu kaydı yaratmaz. Önce belgenin ve tarafların hukuki durumunun incelenmesi gerekir.

15. FCDDV’de kayıt yoksa Türk mirasçılık belgesi çıkarılabilir mi?

Fransa FCDDV sorgusunda kayıt bulunmaması, araştırmanın kapsamı içindeki noterlik kayıtlarında son arzu belgesinin saptanamadığını gösterir. Bu durum tek başına “vasiyet hiç yok” sonucunu doğurmaz. Türk hukukunda mirasçılık belgesinin düzenlenmesi, ilgili mahkeme veya noterlik usulünün kendi şartlarına tabidir. TMK m.598, mirasçılık belgesinin verilmesini ve atanmış mirasçı veya vasiyet alacaklısıyla ilgili koşulları düzenler. Mirasçılık belgesi ile FCDDV sorgusu farklı hukuki belgeler olduğundan birinin olumsuz cevabı diğerinin yerine kullanılamaz. Özellikle yurt dışındaki mirasçıların veya ölüme bağlı tasarruf lehtarlarının varlığı ihtimali araştırılmadan terekede işlemler yapılması ileride uyuşmazlık çıkarabilir. Eldeki somut belgeler, Türk nüfus ve tapu kayıtları ve miras bırakanın varsa diğer tasarrufları birlikte değerlendirilmelidir.

16. Türk mirasçılarının haklarının etkilenmesi

Bir Fransa vasiyeti, Türkiye’deki taşınmaz hakkında kazandırma içeriyorsa Türk miras hukuku bakımından hangi mirasçıların saklı pay hakkına sahip olduğu ve tasarruf edilebilir kısmın sınırları incelenir. TMK m.506 saklı pay oranlarını; TMK m.560 ve devamı tenkis davasını düzenler. Ancak her vasiyetin saklı payı ihlal ettiği veya her mirasçının otomatik tenkis hakkı olduğu söylenemez. Tereke aktif ve pasifinin hesaplanması, kazandırmaların niteliği ve mirasçıların sıfatı belirleyicidir. Fransız FCDDV cevabı hangi kişilere ne kadar mal bırakıldığını göstermez; dolayısıyla yalnız sorgu cevabından Türk saklı pay hesabı çıkarılamaz. Fransa’dan alınan asıl vasiyet metni ile Türkiye’deki malvarlığı, ölüm tarihi ve mirasçılık ilişkisi birlikte incelenmelidir. Yurt dışındaki mirasçı ve tenkis davası rehberi konuya ilişkin diğer hükümleri açıklar.

17. PACS partnerinin vasiyette adı bulunuyorsa

Fransa’da PACS ilişkisi içindeki bir kişinin lehine vasiyet yapılmış olması mümkündür. Fransız hukuku PACS partnerine sırf sözleşme sebebiyle otomatik kanuni mirasçılık tanımaz; ancak vasiyetname lehtarlığı ayrı bir hak sebebidir. Türkiye’de de PACS ilişkisi TMK m.499 kapsamında kendiliğinden sağ kalan eş miras payı yaratmaz. Buna rağmen geçerli ölüme bağlı tasarruflar kendi hükümleriyle incelenir. FCDDV’de partnerin adının yer almaması lehtar olmadığı anlamına gelmez, çünkü sistem vasiyetin tam içeriğini göstermez. Belge bulunduğunda önce hukuki statü, vasiyetin içeriği ve Türkiye’deki taşınmaza uygulanacak miras hukuku belirlenmelidir. Bu ayırımın ayrıntısı için Fransa PACS’ın Türkiye’deki miras ve tapu etkisi rehberine bakılabilir.

18. Fransa’daki noterden alınan belge doğrudan tapuyu değiştirir mi?

Türkiye’de bulunan taşınmazın ayni hakları bakımından MÖHUK m.21, Türk taşınmaz ve tapu hukukuna işaret eder. TMK m.705, taşınmaz mülkiyetinin kazanılmasında tescilin temel kuralını düzenler; miras gibi tescilden önce kazanım öngören durumlar da ilgili hükümlere tabidir. Fransız noterlik belgesi, vasiyet veya mirasçılık açısından önemli bir delil olabilir ancak tek başına Türk tapu sicilini resen değiştiren idari talimat değildir. Tapu müdürlüğünün aradığı hak sahipliği belgeleri, miras intikali veya varsa mahkeme kararı ve temsil yetkisi ayrıca belirlenmelidir. Belgeler Türkçe tercüme edilip usulünce sunulsa dahi taşınmaz üzerinde hak kazanımının maddi koşulları incelenir. Bir mahkemenin değerlendireceği yabancı vasiyet ile tapu tescil işlemini aynı evrak adı altında göstermek yanlış yönlendirmeye yol açar.

19. Acte de notoriété ile FCDDV çıktısının farkı

FCDDV sorgusu kayıtlı son arzu belgesinin varlığı ve muhafaza edildiği noterlik hakkında bilgi verir. Fransa’da noter tarafından düzenlenen acte de notoriété ise mirasçılık ve ilgili kişilerle bağlantılı farklı bir noterlik belgesidir. FCDDV’nin “kayıt yok” cevabı acte de notoriété oluşturmaz; olumlu kayıt cevabı da noterlik belgesinin kendisi değildir. Türkiye’deki mirasçılık veya tapu işlemlerinde kullanılacak belgenin türü net biçimde tanımlanmalıdır. Bir mirasçı, elinde yalnız FCDDV çıktısı bulunmasına rağmen bu çıktıyı nihai veraset belgesi olarak sunmamalıdır. Fransız ve Türk işlemleri bağlama kurallarıyla ayrı yürür. Fransa acte de notoriété ve Türk miras işlemleri konulu iç bağlantı, iki belgenin görevlerini birlikte incelemek için yararlıdır.

20. Apostil ile asıl vasiyetin maddi geçerliliği farkı

Fransa’dan Türkiye’ye sunulacak resmî belgenin tasdik ve tercüme koşulları incelenmelidir. 1961 Lahey Apostil Sözleşmesi m.3-5, kapsamındaki kamu belgeleri bakımından imza, mühür ve makam sıfatının tasdikini kolaylaştırır; belge içeriğinin hukukî doğruluğunu veya vasiyetin Türk hukukunda geçerliliğini onaylamaz. Fransa’da 1 Mayıs 2025 sonrasında apostil işlemlerinin noterlik teşkilatı üzerinden yürütülmesi de şekli tasdik sistemine ilişkindir. Hangi belgenin aslı, noter sureti veya ekli tutanağı için hangi işlem gerektiği muhatap Türk makamın talepleriyle planlanmalıdır. Apostilli FCDDV kaydı ile geçerli vasiyetin tam metni farklı belgeler olmaya devam eder. Birine apostil konulması diğerinin eksikliğini gidermez. Fransa apostil belge rehberi genel tasdik ayrıntılarını açıklar.

21. Mirasçıların Fransa ve Türkiye’de farklı adresleri varsa

Fransa’da yaşayan mirasçılarla Türkiye’de yaşayan mirasçılar aynı tereke nedeniyle taraf olabilir. Resmî bildirimler, yurt dışı tebligat, vekâletname ve belge paylaşımı bakımından usulî ayrım doğar. Türkiye’de vasiyetin açılması işlemi yürütülürken TMK m.596-597 kapsamında bilinen ilgililerin davet ve tebligat durumları dikkate alınır. Fransız noterlik bilgilerini içeren FCDDV çıktısı, kişinin Türkiye’deki tebligat adresini otomatik göstermez. Tarafların kimlik ve adres kayıtları birbirinden ayrılmalıdır. Mirasçıların başka ülkelerde bulunması vasiyetin maddi hukuk bakımından geçerliliğine doğrudan karar vermez; ancak belge temini, tebligat ve davanın takibi üzerinde etkili olabilir. İleride hak düşürücü süre veya itiraz hakkı tartışması çıkmaması için resmi tebligatların hangi kişiye ve hangi tarihte yapıldığı dosyada açık biçimde tutulmalıdır.

22. Örnek olay: Türkiye’de apartman dairesi, Fransa’da kayıtlı vasiyet

Miras bırakanın Lyon’da yaşadığı, adına Türkiye’de daire bulunduğu ve Fransa’da notere bırakılmış vasiyetin FCDDV’de kayıtlı olduğu düşünülsün. İlk adım FCDDV’den vasiyetin saklandığı noterliği öğrenmek, ikinci adım usulüne uygun şekilde asıl vasiyet metnine erişmek olur. Ardından miras bırakanın vatandaşlık ve ölüm kayıtları, Türkiye’deki taşınmazın tapu bilgileri, Türkiye’de mirasçı görünen kişiler ve vasiyetin içeriği karşılaştırılır. Şekil için MÖHUK m.20/4, Türkiye’deki taşınmaz mirası için m.20/1 uygulanır. Gerekli Türk mahkeme işlemleri ve hak sahipliği incelemesi yapılmadan FCDDV çıktısına dayanarak tapunun lehtar adına geçirilmesi gerektiği söylenemez. Vasiyetin geçerliliği veya saklı payı aşması ayrıca uyuşmazlık konusu olabilir. Örnek, belirli bir davanın sonucunu değil hukuki işlemlerin doğru sıralanmasını göstermektedir.

23. Örnek olay: FCDDV kaydı yok ama evde el yazılı metin var

Fransa’da vefat eden kişinin evrakları arasında imzalı el yazılı bir vasiyet bulunmuş, FCDDV sorgusu ise olumsuz sonuçlanmış olsun. Olumsuz kayıt, eldeki belgenin otomatik geçersiz olduğunu göstermez. Metnin hangi tarihte ve nerede düzenlendiği, yazı ve imza koşulları, miras bırakanın ehliyeti ve varsa sonraki tasarruflarla ilişkisi değerlendirilir. Fransız hukuku bakımından Code civil m.970 ve m.1007; Türk hukukunda MÖHUK m.20/4 ve ilgili Lahey Sözleşmesi devreye girebilir. Türkiye’deki taşınmazın intikali ise m.20/1 çerçevesinde ayrıca değerlendirilir. Ortada gerçek bir belge varken sadece FCDDV çıktısını dosya dışında tutup mirası vasiyetsiz gibi yürütmek ciddi hak kaybına yol açabilir. Belgenin usulüne uygun saklanması ve gereken resmi işlemlerle ilgililere bildirilmesi önem taşır.

24. Türkiye’ye gelmeden vekâletnameyle işlemlerin yürütülmesi

Fransa’da yaşayan Türk vatandaşları miras veya tapu dosyaları için Türkiye’de avukat aracılığıyla temsil edilebilir. Vekâletname metninin kapsadığı işlemler somut olarak belirlenmelidir. HMK m.74, dava takibi sırasında özel yetki gereken usulî işlemleri düzenler. Mirasçılık belgesi talebi, vasiyetle ilgili yargısal başvuru, sulh, feragat veya tapu tasarrufları aynı temsil kapsamına sahip olmayabilir. Konsoloslukta düzenlenen Türkçe vekâletname ile Fransız noterinden temin edilen belgelerin tasdik ve tercüme süreci farklı olabilir. Dosya planlanırken önce hangi Türk makamının önüne hangi belge sunulacağı belirlenmeli, temsil metni buna göre hazırlanmalıdır. Belgeye ilişkin genel prosedürler için Fransa Türk konsoloslukları vekâletname rehberi incelenebilir. Yetkisiz temsil veya eksik belge bütün miras incelemesini geciktirebilir.

25. FCDDV araştırması sonrası somut kontrol listesi

Önce miras bırakanın kimlik ve ölüm kayıtları doğrulanır. Ardından Fransa resmî sorgu yöntemi kullanılarak FCDDV’den kayıt araştırılır. Olumlu sonuç varsa muhafaza eden noterlik belirlenip ilgili vasiyet ve varsa tutanaklar temin edilir. Olumsuz sonuç varsa eldeki diğer vasiyet belgeleri ve kayıt olasılıkları araştırılır; “vasiyet yoktur” şeklinde kesin sonuç yazılmaz. Üçüncü aşamada Türkiye’deki tapu ve mirasçılık bilgileri, miras bırakanın vatandaşlığı ve ölüme bağlı tasarrufun şekli incelenir. Dördüncü aşamada MÖHUK m.20 ve ilgili milletlerarası sözleşmeler uyarınca bağlama kuralları seçilir. Beşinci aşamada TMK m.595-598 usulü, saklı pay ve gerekiyorsa dava yolları belirlenir. En son belge tasdikleri, tercüme ve temsil yetkisi kontrol edilerek Türk mahkeme veya tapu işlemine geçilir. Bu kontrol, iki ülkeyi kapsayan miras uyuşmazlığını denetlenebilir hukuki aşamalara ayırır.

Sık sorulan sorular

1. FCDDV Türkiye’de mirasçılık belgesi yerine geçer mi?

Hayır. FCDDV kayıtlı vasiyetin varlığına ve muhafaza eden notere ilişkin bilgi verir; Türk mirasçılık belgesi farklı bir işlemdir.

2. FCDDV vasiyetin tamamını gösterir mi?

Hayır. Fransa resmî portalı FCDDV’nin vasiyetin içerik metnini tutmadığını açıkça belirtir.

3. FCDDV kaydı yoksa vasiyetname kesin yok mudur?

Hayır. Notere teslim edilmeyen veya kayıtlı olmayan vasiyetler bulunabilir; FCDDV yokluğu kesin yokluk kanıtı değildir.

4. Fransa’da vasiyet araştırması için ölüm belgesi gerekir mi?

Evet. Fransa Service-Public açıklamasına göre ölüm belgesinin aslı veya kabul edilen tasdikli örneği başvuruda gereklidir.

5. FCDDV sorgusunu sadece mirasçılar mı yapabilir?

Hayır. Fransa resmî portalına göre vefattan sonra herkes FCDDV sorgusu yapabilir; bu doğrudan miras hakkı vermez.

6. Fransız vasiyetinin Türkiye’de geçerliliğine hangi kanun uygulanır?

Şekil için MÖHUK m.20/4 ve ilgili sözleşmeler; Türkiye’deki taşınmaz mirası için m.20/1 incelenir.

7. Türkiye’deki taşınmaza otomatik Fransız hukuku mu uygulanır?

Hayır. MÖHUK m.20/1 Türkiye’de bulunan taşınmazlar için Türk hukukunu açıkça öngörür.

8. Fransız noterde saklanan vasiyet Türkiye’de açılır mı?

Türkiye’deki hukuki işlemler bakımından TMK m.595-597 usulü ve uluslararası belge koşulları ayrıca değerlendirilir.

9. Vasiyetin açılması onun kesin geçerli olduğunu gösterir mi?

Hayır. Açılma ve ilgililere duyurulma usulî aşamadır; iptal ve tenkis iddiaları ayrıca incelenir.

10. FCDDV kaydına apostil konulması tapuyu değiştirir mi?

Hayır. Apostil şekli tasdiktir. Türkiye’de taşınmazın intikali ayrı hukuki ve tapu işlemleri gerektirir.

11. FCDDV ile acte de notoriété aynı belge midir?

Hayır. FCDDV kayıt araştırma sistemidir; acte de notoriété Fransız mirasçılık işlemiyle bağlantılı ayrı noterlik belgesidir.

12. Fransa’da bulunan mirasçı Türkiye’ye gelmeden işlem yapabilir mi?

Uygun vekâletname ve usul şartlarıyla avukat aracılığıyla birçok hukuki işlem yürütülebilir; HMK m.74 özel yetkileri ayrıca incelenir.