Grev Oylaması Nasıl İstenir? Dörtte Bir Başvuru, Salt Çoğunluk ve İtiraz Süresi
Grev oylaması, grev kararının ilan edildiği tarihte çalışan işçilerin en az dörtte birinin, ilan tarihinden itibaren altı iş günü içinde yazılı başvurmasıyla yapılır. 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu m.61 uyarınca oylamaya katılanların salt çoğunluğu grevin yapılmamasını isterse o uyuşmazlıktaki grev kararı uygulanamaz. Başvuru için gereken dörtte bir oranıyla sonucun belirlenmesinde kullanılan salt çoğunluk farklı hesaplamalardır.
Oylama, sendika üyeleri arasında yapılan bir iç seçim değildir. İşyerindeki işçiler yönünden kanunun tanıdığı ayrı bir toplu iş hukuku işlemidir. Başvuru makamı, oy kullanabilecek çalışanların listesi, işletme kapsamındaki işyerlerinin birleştirilmesi ve mahkemeye itiraz süresi doğrudan sonucu etkiler. Bu nedenle süreç, grev kararının ilanından başlayıp sonucun kesinleşmesine ve gerekiyorsa Yüksek Hakem Kuruluna başvuruya uzanan bütünlük içinde yürütülmelidir.
Grev oylaması hangi kararı denetler?
6356 sayılı Kanun m.58 ve m.61 birlikte okunduğunda oylamanın, toplu iş sözleşmesi görüşmelerinde ortaya çıkan uyuşmazlık üzerine alınmış grev kararına ilişkin olduğu görülür. İşçilerin bir işyerinde herhangi bir nedenle işi bırakma konusunda kendi aralarında yaptıkları anket, m.61 anlamında grev oylaması sayılmaz. Kanuni grev süreci ve görevli makam tarafından yürütülen oylama usulü bulunmalıdır.
Kanun, her grev kararının kendiliğinden sandığa götürülmesini öngörmez. Oylama ancak yeterli sayıda işçinin süresinde talepte bulunması üzerine gerçekleştirilir. Talep edilmemiş bir oylamanın yapılmaması, tek başına grev kararını hükümsüz kılan bir neden değildir. Buna karşılık başvuru şartları gerçekleştiğinde görevli makamın oylamayı yapması gerekir; sendikanın veya işverenin ayrıca onay vermesi şartı aranmaz.
Grev oylamasının sonucu ile grevin kanuna uygunluğu da ayrı konulardır. Oylamada grevin yapılmaması yönünde yeterli çoğunluk oluşmaması, diğer bütün grev şartlarının yerine geldiğine dair mahkeme kararı oluşturmaz. Kanunilik denetiminin ayrı dayanağı m.71’dir. Oylama dosyasında değerlendirme, öncelikle talebin süresine, katılımcıların sıfatına, oy verme düzenine ve sonucun doğru hesaplanmasına yönelir.
Başvuru için işçilerin dörtte biri nasıl belirlenir?
m.61/1’in esas aldığı tarih, grev kararının işyerinde ilan edildiği tarihtir. Başvuruya yeterli işçi sayısı belirlenirken o tarihteki çalışanlar dikkate alınır. Sendikanın yetki tespitine başvurduğu eski tarihteki çalışan sayısını kullanmak, farklı bir hukuki işlemin verisini grev oylamasına taşır. Oylama bakımından güncel referans, kanunun açıkça belirttiği grev ilanı tarihidir.
İşçilerin en az dörtte birinin başvurması gerekir. Bu oran, sendikalı işçilerin dörtte biri anlamına gelmez. Talepte bulunanların hangi sendikaya üye oldukları veya sendikasız olmaları, kanunda başvuru hakkının koşulu olarak gösterilmemiştir. Üyelik ve toplu iş sözleşmesinden yararlanma başka hükümlere tabidir; sendika üyeliğinin kazanılması oylama talebiyle aynı işlem değildir.
Toplu İş Sözleşmesi Yetki Tespiti ile Grev Oylaması Hakkında Yönetmelik m.12/4, ayrı ayrı dilekçe verilmesine veya tek dilekçenin işçiler tarafından topluca imzalanmasına izin verir. m.12/5 gereğince yeterli orana ulaşılıp ulaşılmadığını görevli makam belirler. Aynı işçinin birden fazla başvurusu, kişi sayısını çoğaltmaz. Kimliği ve işyerindeki çalışma ilişkisi belirlenemeyen imza listesi üzerinden sağlıklı oran hesabı kurulamaz.
Altı iş günlük başvuru süresi hangi işlemle başlar?
Başvuru süresinin başlangıcı, grev kararının işyerinde ilan edilmesidir. Sendika yönetim kurulunun karar tarihi, işverene gönderilen yazının düzenleme tarihi veya grevin uygulamaya başlanacağı gün bu tarihin yerine kullanılamaz. m.60/3 grev ve lokavt kararlarının işyerlerinde derhal ilan edilmesini; m.61/1 ise grev oylaması talebinin ilan tarihinden itibaren altı iş günü içinde yapılmasını düzenler.
İlanın tarihi ile içeriğini gösteren belge bu nedenle başvuru dosyasının merkezindedir. İşyeri ilan tutanağı, ilan edilen karar ve görevli makama sunulan evrak, başvurunun hangi grev kararına bağlı olduğunu açıklamalıdır. Aynı işyerinde farklı dönemlere ait toplu iş sözleşmesi uyuşmazlıklarının belgeleri birbirine karıştırılmamalıdır. Bir önceki toplu pazarlık dönemindeki imzalar, yeni grev kararı için yapılmış başvuru sayılmaz.
Yazılı talep, kanunda belirtilen süre içinde ilgili görevli makama yöneltilir. İşverene verilen şikâyet, sendikaya gönderilen e-posta veya çalışanlar arasında açılan çevrim içi anket, yetkili idari makama yapılan yazılı başvurunun yerini tutmaz. Başvurunun kayıt tarihi ve evrak numarası saklanmalıdır. İşçiler arasındaki imza toplama faaliyeti sürüyor diye kanuni süre kendiliğinden uzamaz; yeterli sayı ve zaman şartı birlikte gerçekleşmelidir.
Grev oylaması dilekçesi hangi makama verilir?
İşyeri düzeyindeki uyuşmazlıkta başvuru, işyerinin bağlı bulunduğu görevli makama yapılır. 6356 sayılı Kanun m.2/1-c, işyeri toplu iş sözleşmesi bakımından bu makamı işyerinin bağlı olduğu Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü olarak tanımlar. Dilekçede işverenin unvanı, işyerinin açık adresi ve grev kararının ilan tarihi belirtilerek hangi işyeri için oylama istendiği tereddütsüz ortaya konulmalıdır.
İşletme ve grup toplu iş sözleşmesi uyuşmazlıklarında m.61/4–5 özel düzenleme getirir: talepler her bir işyerinin bağlı olduğu görevli makama yöneltilir. Bu hüküm, bütün çalışanların mutlaka işletme merkezinin bulunduğu ile giderek başvuru yapacağı anlamına gelmez. İşletme merkezindeki makamın rolü, yerel makamlardan gelen bilgileri birleştirerek yeterli oranı ve toplu sonucu belirleme aşamasında ortaya çıkar.
Başvuruda hukuki işveren ile ticari marka ayrılmalıdır. Aynı marka altında çalışan farklı tüzel kişilerin işyerleri sırf tabela ortaklığı nedeniyle tek işletme sayılmaz. Toplu iş sözleşmesinin kapsamı, yetki belgesi ve işyeri kayıtları üzerinden anlaşılır. Toplu iş sözleşmesinin kapsamı ve tarafları hakkındaki temel çerçeve, oylama dosyasında hangi çalışanların birlikte değerlendirileceğini belirlemek açısından da önem taşır.
İşyeri sicil bilgisi, aynı ilde birden fazla işyeri bulunan işverenlerde başvurunun doğru birime bağlanmasını sağlar. Toplu imza dilekçesinin her sayfasının hangi grev kararını konu aldığı anlaşılmalıdır. Ayrı dilekçelerin verilmesi hâlinde ise görevli makamın aynı uyuşmazlığa ait başvuruları birlikte değerlendirebilmesi için kararın ilan günü ve işyeri bilgileri tutarlı olmalıdır. Bunlar yeni bir üyelik veya noter onayı şartı yaratmaz; yazılı başvurunun kimden geldiğini ve hangi oylamayı istediğini ortaya koyar. Yönetmelik m.12, dilekçenin tek veya çok sayıda olmasına izin verirken kişi ve işyeri hesabının tekil yapılmasını gerektiren kanuni oranı değiştirmez.
Kimler oy kullanır; sendika üyeliği aranır mı?
Yönetmelik m.13/3, grev ilanının yapıldığı tarihte işyerinde veya işletmede çalışan işçilerin oylamaya katılacağını düzenler. Aynı hüküm işvereni ve işveren adına işletmenin bütününü yöneten işveren vekillerini kapsam dışında bırakır. Dolayısıyla bordroda bulunmak tek başına bütün yönetici sıfatlarını önemsiz hâle getirmez; kişinin kanundaki işveren vekili tanımına girip girmediği ayrıca incelenir.
Oy hakkı yalnızca grev kararını alan sendikanın üyelerine tanınmış değildir. Sendikasız çalışanlar ve başka sendikaya üye işçiler de kanuni çalışanlık şartı çerçevesinde değerlendirilir. İşyerindeki oylama, sendikanın genel kurul delegelerinin veya yalnız işyeri temsilcilerinin karar vereceği bir toplantıya dönüştürülemez. Temsilcinin görüşü, işçinin kendisine ait oy hakkını kullanmasının yerine geçmez.
Çalışan listesinin esas tarihi nedeniyle işe giriş ve işten ayrılış kayıtlarının günü önemlidir. Yetki tespiti için daha önce hazırlanmış liste, ilan tarihindeki işçi kitlesini her zaman göstermez. Oylamayı yürüten makamın listesi ile işveren kayıtları arasındaki somut farklar, kişilerin isimleri ve çalışma tarihleriyle ortaya konulmalıdır. Sadece toplam işçi sayısının yanlış olduğu şeklindeki genel itiraz, yanlışlığın hangi kişiden kaynaklandığını açıklamaz ve sonuç üzerindeki etkisinin denetlenmesini güçleştirir.
Oylama nerede, ne zaman ve hangi güvenceyle yapılır?
6356 sayılı Kanun m.61/1 ve Yönetmelik m.13/1 uyarınca görevli makam, talebin yapılmasından başlayarak altı iş günü içinde oylamayı gerçekleştirir. Oylama işyerinde, görevlendirilen memurların gözetiminde yapılır. Böylece talep için tanınan altı iş günü ile idarenin oylamayı yapacağı altı iş günü ayrı başlangıçlara bağlanmış olur; ilk süre ilanla, ikincisi taleple ilgilidir.
Yönetmelik m.13, oy verme gün ve saatinin iş saatleri dışında veya iş akışını kesintiye uğratmayacak biçimde belirlenmesini ister. Gün ve saat, en az bir iş günü önceden çalışanların görebileceği bir yerde ilan edilir. Bu ilan, grev kararının ilanından ayrı bir işlemdir. İlk ilan başvuru süresini başlatır; ikinci ilan sandığın ne zaman kurulacağını duyurur.
Oylama serbest ve eşit şekilde, gizli oy ve açık sayım esasına göre yürütülür. Oy sayımında işçi ve işveren sendikası temsilcisi veya işveren temsilcisi gözlemci olarak bulunabilir. Gözlemci sıfatı, işçinin hangi yönde oy verdiğini açıklamasını isteme yetkisi sağlamaz. Gizlilik oyu, açıklık ise sayımı korur. Bu iki güvenceyi karıştırarak açık oy kullanılması veya sayımın denetimden uzak tutulması mevzuatın öngördüğü düzen değildir.
Grev kararını engelleyen çoğunluk nasıl hesaplanır?
m.61/3’te belirleyici ölçüt, oylamaya katılanların salt çoğunluğunun grevin yapılmaması yönünde karar vermesidir. Başvuruda kullanılan dörtte bir oranı burada uygulanmaz. İşyerindeki bütün çalışanların çoğunluğu ile sandığa katılanların çoğunluğu da aynı hesap değildir. Kanun, sonucun belirlenmesinde oylamaya katılımı esas almıştır.
Salt çoğunluk yarıdan fazlayı gerektirir. Grevin yapılmaması yönündeki oyların katılanların tam yarısında kalması, kanunun aradığı salt çoğunluğu oluşturmaz. Sonuç tutanağında katılan kişi sayısı ile oyların dağılımının ayrı gösterilmesi bu nedenle önemlidir. Başvuruya imza atan işçinin oylamada mutlaka aynı yönde oy kullanacağı kabul edilemez; talep imzası, gizli oy yerine sayılmaz.
Grevin yapılmaması yönünde gerekli çoğunluk oluşursa, uyuşmazlıkta alınmış grev kararı uygulanamaz. Bu sonuç, sendikanın bütün işyerlerindeki tüm faaliyetlerinin sona ermesi anlamına gelmez. Hukuki etki somut toplu iş uyuşmazlığına ve ilgili grev kararına bağlıdır. Oylama sonucunun hangi işyeri veya işletmeye ait olduğunun açık yazılması, özellikle aynı işverenin farklı işkollarında faaliyet gösterdiği durumlarda kapsamın gereksiz genişletilmesini önler.
İşletme oylaması ile grup oylaması neden farklıdır?
İşletme toplu iş sözleşmesi uyuşmazlığında m.61/4, talep sayısının yeterli orana ulaşıp ulaşmadığının ve oy sonuçlarının işletme merkezinin bağlı bulunduğu görevli makamda toplanmasını emreder. Yönetmelik m.13/5 uyarınca işletmenin işyerlerinde oylama aynı tarihte yapılır. Her işyerinin sonuçlarını tek başına kesin sonuç saymak, işletme düzeyindeki toplu değerlendirmeyi ortadan kaldırır.
Grup toplu iş sözleşmesi uyuşmazlığında ise m.61/5, başvuru oranı ve sonuçların her işyeri için ayrıca belirlenmesini düzenler. Yönetmelik m.13/6, sonuçların her bir işyeri veya işletme için ayrı belirlenmesini ifade eder. Grubun farklı işverenlerindeki bütün oyların tek havuza atılması, bağımsız değerlendirilmesi gereken birimlerin sonucunu değiştirir. Grup sözleşmesine katılmış bir işletmenin kendi içindeki bütünlük de gözden kaçırılmamalıdır.
Bu ayrımın uygulaması için yetki belgesi ve uyuşmazlık tutanağı birlikte okunur. Birden fazla adres bulunması her zaman grup sözleşmesi anlamına gelmediği gibi, işverenlerin aynı sendikaya üye olması da bütün işyerlerini tek işletmeye dönüştürmez. m.34’teki sözleşme düzeyi, m.61’deki oylama hesabının dayanağıdır. Sonuç dosyasında işyeri listesi, yerel sayımlar ve birleştirme işlemi ayrı kayıtlarla izlenebilmelidir.
Oylama sonucuna üç iş günü içinde nasıl itiraz edilir?
Yönetmelik m.14/2 uyarınca sonuç üç nüsha tutanağa bağlanır. Bir nüsha görevli makamda saklanır; diğerleri işveren veya işveren sendikasına ve grev kararı alan işçi sendikasına gönderilir. Sonucun sözlü duyurulması, tutanağın içeriğinin ve sayım bilgilerinin incelenmesine duyulan ihtiyacı ortadan kaldırmaz.
6356 sayılı Kanun m.61/2, oylamaya ilişkin itirazın oylama gününden başlayarak üç iş günü içinde mahkemeye yapılacağını düzenler. Yönetmelik m.15/2 uyarınca taraf işçi veya işveren sendikaları ile sendika üyesi olmayan işveren itiraz edebilir. Burada işçilerin oylama talep etme hakkıyla taraf kuruluşların mahkemeye itiraz yetkisi birbirinden ayrılmalıdır. Başvuru imzacısı olmak, yönetmeliğin taraflara tanıdığı dava konumunun aynısı değildir.
İtirazın dayanağı, oy hakkı bulunmayan kişilerin katılması, hak sahibi çalışanların dışlanması, gizli oy düzeninin ihlali, yanlış birleştirme veya sayım hatası gibi somut işlem bozukluğudur. Dilekçede hangi kaydın yanlış olduğu ve sonuca etkisi açıklanır. Kanun m.79 gereğince iş mahkemesi görevlidir; ilgili bölüm bakımından görevli makamın bulunduğu yer mahkemesi yetkilidir. Oylamayı düzenleyen idareye şikâyet yazmak, üç iş günlük mahkemeye başvuru işlemi yerine geçmez.
İtiraz ekleri iddiayla bağlantılı seçilir. Çalışan listesi uyuşmazlığında ilan tarihindeki işe giriş ve çıkış kayıtları; sayım uyuşmazlığında tutanak, katılım listesi ve gözlem sırasında düzenlenen kayıtlar; işletme kapsamı uyuşmazlığında yetki belgesi ile birleştirme cetveli önem taşır. Her belgenin hangi iddiayı desteklediğinin yazılması, üç iş günlük inceleme düzeninde tartışmayı somutlaştırır. Bütün işyeri arşivini açıklamasız sunmak, sayımdaki belirli bir hatayı göstermekle aynı şey değildir. Tutanağın bir nüshasının görevli makamda bulunması, tarafın elindeki nüshanın okunaksız veya eksik olduğu durumlarda hangi resmî kayıt üzerinden inceleme yapılacağını da gösterir.
Mahkeme kararı, kesinleşme ve oylamanın yenilenmesi
m.61/2, itirazın mahkemece üç iş günü içinde kesin olarak karara bağlanmasını öngörür. Düzenlemedeki kesinlik, kararı sıradan bir ilk derece kararı gibi uzun kanun yolu takvimine yerleştirmemeyi gerektirir. Mahkemenin karar verme süresi ile tarafın itiraz etme süresi aynı uzunlukta olsa da farklı yükümlülüklere ilişkindir; biri geçirilince diğerinin kendiliğinden yenilendiği söylenemez.
Yönetmelik m.16/1’e göre oylama sonucunun uygulamaya konulması için itiraz süresi geçmeli veya yapılmış itiraz kesin biçimde sonuçlanmalıdır. Sandıktan çıkan sayı ile uygulanabilir kesin sonuç bu nedenle ayrı aşamalardır. Özellikle grevin yapılmaması yönündeki karar sonrasında Yüksek Hakem Kuruluna başvuru süresi hesaplanırken kesinleşme tarihi önem kazanır.
Yönetmelik m.15/3, mahkemenin oylamayı tekrarlanmasını gerektiren nedenle iptal etmesi hâlinde yenileme düzenini belirler. Kesinleşmiş mahkeme kararının görevli makama tebliğinden itibaren altı iş günü içinde aynı esaslarla yeniden oylama yapılır. Her itiraz otomatik olarak yeni sandık kurulması sonucunu doğurmaz; tekrarı gerektiren iptal kararı bulunmalıdır. Yeni oylama, işverenin veya sendikanın kendi belirlediği özel toplantıda değil, görevli makam eliyle gerçekleştirilir.
Grev yapılmaması kararı sonrası Yüksek Hakem Kurulu süresi
6356 sayılı Kanun m.51/1, grev yapılmaması yönündeki kararın kesinleşmesinden itibaren altı iş günü içinde işçi sendikasının Yüksek Hakem Kuruluna başvurabileceğini düzenler. Başlangıç, oylamanın yapıldığı günle her durumda aynı değildir; itiraz süresinin geçmesi veya itirazın kesin karara bağlanması dikkate alınır. Kesinleşme belgesinin ve başvuru kaydının saklanması, bu sürenin denetimini sağlar.
m.61/3 ayrıca m.60/1’deki sürenin sonuna kadar anlaşma sağlanamaması ve m.51/1’deki süre içinde Kurula başvurulmamasını yetki belgesinin hükmünü kaybetmesiyle ilişkilendirir. Bu hükümler, müzakere devam ediyor diye altı iş günlük Kurul başvuru süresinin ertelendiği şeklinde okunamaz. Grev kararı ve uygulama için kullanılan altmış günlük takvim ile kesinleşen oylama sonrasındaki altı iş günlük başvuru takvimi ayrı ayrı izlenmelidir.
Kurulun kararı m.51/2 uyarınca kesindir ve toplu iş sözleşmesi hükmündedir. Böylece oylamada grevin yapılmamasına karar verilmesi, uyuşmazlığın kendiliğinden işverenin teklifindeki koşullarla çözüldüğü anlamına gelmez. Kanun, şartları ve süresi içinde başvurulan ayrı bir çözüm yolu düzenlemiştir. İşverenin son teklifini imzalama zorunluluğu ile Yüksek Hakem Kurulunun sözleşme hükmündeki kararı birbirine karıştırılmamalıdır.
Oylamadaki tercih işçinin sonraki grev davranışını belirler mi?
Oylama sonucu grevi engellemiyorsa, kanuni grevin diğer şartları ayrıca uygulanır. m.64/1 uyarınca işçiler greve katılıp katılmamakta serbesttir. Sandıkta kullanılan tercih, işçinin sonradan greve fiilen katılmasını zorunlu kılan bireysel taahhüt değildir. Oylama sırasında gizli tutulan oyun açıklanmasını istemek veya oy tercihinden iş sözleşmesine ilişkin otomatik sonuç çıkarmak bu düzenin amacıyla bağdaşmaz.
Greve katılmayanların işyerine girişi ve çıkışı engellenemez; işveren bu çalışanları çalıştırıp çalıştırmamakta kanunda belirtilen serbestiye sahiptir. Bunun yanında m.39/8, grev sonunda yapılan toplu iş sözleşmesinden yararlanma bakımından özel hüküm içerir: m.65 uyarınca zorunlu çalışanlar dışında grev sırasında çalışmış olanlar, sözleşmede aksine hüküm yoksa bundan yararlanamaz. Bu sonuç oy tercihine değil, grev sırasında fiilen çalışmaya ve sözleşmedeki düzenlemeye bağlıdır.
Özel kanunlardaki yasaklar da oylamayla kaldırılamaz. Örneğin özel güvenlik görevlilerinin grev yasağı ayrı bir kanuni düzenlemedir. Oylama, grev hakkının kapsamını genişleten genel izin belgesi değildir. Dosya sonunda kesinleşen karar, kapsanan işyerleri, uygulanabilir grev takvimi ve bireysel çalışan statüleri birlikte değerlendirilir.
Özel güvenlik personeli yönünden doğrudan kanuni dayanak, 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun m.17 hükmüdür. Bu yasak, oylamada ortaya çıkan çoğunlukla kaldırılan bir düzenleme değildir.
Sık sorulan sorular
Grev oylaması için sendikanın onayı gerekir mi?
6356 sayılı Kanun m.61, oylamayı sendikanın onayına bağlamaz. İlan tarihindeki işçilerin en az dörtte birinin altı iş günü içinde yazılı başvurması gerekir. Şartların gerçekleştiğini görevli makam belirler ve oylamayı kanuni sürede yapar. Sendikanın kendi içinde yaptığı anket, resmî oylamanın yerine geçmez.
Sendikasız işçi grev oylamasında oy kullanabilir mi?
Evet. Oy hakkı yalnız grev kararı alan sendikanın üyelerine özgülenmemiştir. Yönetmelik m.13/3, grev ilanı tarihinde işyerinde veya işletmede çalışan işçileri esas alır. İşveren ile işletmenin bütününü yöneten işveren vekilleri kapsam dışında tutulur; üyelik aidatı ödemek ayrıca oy şartı değildir.
İmza veren işçi mutlaka greve karşı oy mu kullanır?
Hayır. Oylama istemek, gizli oylamada kullanılacak oyun yerine geçmez. Talep imzaları dörtte bir başvuru eşiğinin hesabında kullanılır. Sonuç ise sandığa katılanların oylarıyla belirlenir. Yönetmelik m.13/4’teki serbest ve gizli oy düzeni, kişinin tercihini ayrıca korur.
Grev oylaması talebi işverene verilebilir mi?
Kanuni başvuru, 6356 sayılı Kanun m.61’de belirtilen görevli makama yapılır. İşyeri bakımından bu makam ilgili Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğüdür. İşverene verilen dilekçe veya sendikaya gönderilen yazı, görevli makama süresinde yapılan yazılı başvuru ve kayıt işleminin yerine geçmez.
Grev oylamasında eşit oy çıkarsa grev engellenir mi?
m.61/3, oylamaya katılanların salt çoğunluğunun grevin yapılmamasını istemesini arar. Grevin yapılmaması yönündeki oyların tam yarıda kalması salt çoğunluk değildir. Bu eşik sağlanmazsa oylama grev kararını engellemez; grevin diğer kanuni koşullarının ayrıca mevcut olması yine gerekir.
İşletmenin yalnız bir şubesindeki sonuç yeterli midir?
İşletme toplu iş sözleşmesi uyuşmazlığında sonuçlar işletme merkezinin bağlı olduğu görevli makamda toplanır. 6356 sayılı Kanun m.61/4 gereğince başvuru oranı ve sonuç birlikte değerlendirilir. Tek şubenin sayımını işletmenin kesin sonucu olarak açıklamak, kanunun öngördüğü toplulaştırmayı ortadan kaldırır.
Oylama sonucuna itiraz süresi kaç gündür?
6356 sayılı Kanun m.61/2 uyarınca oylama gününden başlayarak üç iş günü içinde mahkemeye itiraz edilir. Süre, görevli makama şikâyet yazılmasıyla korunmuş sayılmaz. Yönetmelik m.15/2, itiraz hakkını taraf sendikalara veya sendika üyesi olmayan işverene tanır; mahkeme itirazı kesin karara bağlar.
Mahkemeye itiraz edilince oylama otomatik yenilenir mi?
Hayır. Yönetmelik m.15/3 uyarınca oylamanın tekrarlanmasını gerektiren bir nedenle mahkemece iptal edilmesi gerekir. Kesinleşmiş kararın görevli makama tebliğinden itibaren altı iş günü içinde oylama aynı esaslarla yenilenir. İtiraz dilekçesinin verilmesi tek başına yeniden sandık kurulması sonucu doğurmaz.
Greve hayır sonucu kesinleşince sendika ne yapabilir?
6356 sayılı Kanun m.51/1 gereğince işçi sendikası, grev yapılmaması kararının kesinleşmesinden itibaren altı iş günü içinde Yüksek Hakem Kuruluna başvurabilir. Başvuru süresi ile devam eden anlaşma görüşmeleri ayrı izlenir. Kurul kararı m.51/2 uyarınca kesin olup toplu iş sözleşmesi hükmündedir.
Oylamada greve evet diyen işçi greve katılmak zorunda mı?
Hayır. Kanun m.64/1, işçilerin greve katılıp katılmamakta serbest olduğunu düzenler. Sandıkta kullanılan tercih bireysel katılım taahhüdü oluşturmaz. Bununla birlikte grev sırasında fiilen çalışmanın, grev sonunda yapılan sözleşmeden yararlanmaya m.39/8 uyarınca etkisi vardır; zorunlu çalışanlar ve sözleşmedeki aksi hüküm ayrıca değerlendirilir.
Başvuru ve dosya hazırlığı
Grev oylaması dosyasında ilan tutanağı, ilan günündeki çalışan listesi, başvuru imzaları, görevli makam kayıtları ve sayım tutanağı aynı zaman çizelgesinde incelenir. Mersin merkezli Türkiye geneli dosya yönetiminde, farklı illerdeki işletme işyerlerinin sonuçlarının doğru birleştirilmesi ayrıca kontrol edilir. İstanbul ve Mersin ofislerimizle iletişim kurarak oylama, itiraz ve Yüksek Hakem Kurulu sürelerine ilişkin belgelerinizi paylaşabilirsiniz.
Resmî kaynaklar ve mevzuat
- 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu m.2, 34, 39, 51, 58, 60, 61, 64, 65, 71 ve 79
- Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı: Toplu İş Sözleşmesi Yetki Tespiti ile Grev Oylaması Hakkında Yönetmelik m.12–16
- 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun m.17
Mevzuat kontrol tarihi: 24 Ekim 2026.
İlgili hukuk rehberleri
İstanbul ve Mersin ofisleri
İstanbul · Polaris Plaza
Maslak Ahi Evran Caddesi, Polaris Plaza No:21, Kat:9, 34475 Sarıyer/İstanbulMersin · Profit İş Merkezi
İhsaniye Mahallesi, 4903. Sokak, Profit İş Merkezi No:23, Kat:3, Daire:14, 33070 Akdeniz/MersinHukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
