İsviçre Pensionskasse 2. Sütun Birikimi Türkiye’ye Kesin Dönüşte Nasıl Alınır? FZG m.5

Kısa Özet

1. Pensionskasse 2. sütun ile İsviçre AHV aynı para değildir

İsviçre sosyal güvenlik sisteminde AHV/AVS devlet yaşlılık ve ölüm sigortası birinci sütunu; Pensionskasse veya berufliche Vorsorge olarak adlandırılan işyeri emeklilik sistemi ise ikinci sütunu ifade eder. Bu iki sigorta alanının katkı hesapları, yararlanma koşulları ve Türkiye’ye taşınmada karşılaşılacak başvuru prosedürü aynı değildir. “İsviçre primlerimi Türkiye’ye aktarmak istiyorum” cümlesi tek başına hangi birikimden söz edildiğini açıklamaz.

İkinci sütunda işveren ve çalışanın katkılarıyla biriken emeklilik varlığı, çalışma ilişkisi sona erdiğinde koşullara göre Freizügigkeitsleistung veya Austrittsleistung olarak adlandırılan ayrılma hakkı biçiminde hesaplanabilir. Bu tutar iş değişikliğinde genellikle yeni işverenin emeklilik fonuna aktarılır. Yeni işe hemen başlanmıyorsa belirli kurallarla Freizügigkeitskonto veya başka uygun emeklilik varlığı hesabında tutulur.

Bu makale AHV primlerinin Türk SGK’ya devrini değil, FZG adlı İsviçre Serbest Geçiş Kanunu m. 5 kapsamında ikinci sütundaki ayrılma ödemesinin, İsviçre’den Türkiye’ye kalıcı taşınmada talep edilmesini konu alır. AHV prim transferi ve İsviçre–Türkiye prim aktarımı yazıları ayrı kurumlara ilişkin olduğundan başvurular birbirine karıştırılmamalıdır.

2. FZG m. 5: Kesin ayrılışta nakit ödeme için kanuni temel

İsviçre Federal Freizügigkeitsgesetz (FZG) m. 5/1-a, sigortalı kişinin İsviçre’den kesin olarak ayrılması halinde ayrılma hakkının nakit ödenmesini isteyebileceğini düzenler. Maddede FZG m. 25f’nin saklı olduğu ayrıca belirtilmiştir. Bu sınır özellikle Avrupa Birliği veya EFTA’ya taşınma ve oradaki zorunlu sigortalılık konularıyla bağlantılıdır.

Türkiye Avrupa Birliği veya EFTA üyesi değildir. Bu nedenle İsviçre’den Türkiye’ye gerçekten kalıcı taşınan kişinin ikinci sütun birikimi bakımından AB/EFTA ülkesine taşınmaya özgü zorunlu kısmın İsviçre’de bırakılması kısıtının doğrudan uygulanması gerekmez. Ancak kişinin ikametgâhı fiilen İsviçre’de kalıyorsa veya başka ülke bağlantısı varsa bu sonuç otomatik olarak kabul edilmemelidir.

FZG m. 5’in üç farklı nakit ödeme sebebi vardır: kesin ayrılış, bağımsız çalışmaya başlama ve ayrılma hakkının bir yıllık kişisel katkıdan düşük olması. Bu çalışmada ele alınan neden kalıcı ayrılıştır. Belgenin güncel metni FZG m. 5’in Almanca–Fransızca kanun nüshasında görülebilir; diğer ödeme sebepleri aynı şartlara sahipmiş gibi kullanılmamalıdır.

3. Türkiye’ye taşınma ile Almanya’ya taşınma neden farklı sonuç doğurur?

İsviçre’den Almanya, Fransa veya diğer AB/EFTA ülkelerine taşınma halinde FZG m. 25f kapsamında zorunlu mesleki emeklilik birikiminin nakit çekilmesine sınırlama bulunabilir. İsviçre Federal Sosyal Sigorta Ofisinin resmî açıklaması, AB/EFTA ülkesine taşınıp orada zorunlu yaşlılık, malullük ve ölüm sigortasına tabi kalmanın ayrı kural doğurduğunu belirtir.

Türkiye’ye kalıcı dönüş ise bu coğrafi kategoriye girmez. Bu nedenle sırf kişinin Türk vatandaşı olması veya Türkiye’de çalışacak olması nedeniyle İsviçre’deki ikinci sütunun zorunlu bölümüne aynı AB/EFTA kısıtı otomatik uygulanmaz. Esas alınan hukukî nokta kişinin hangi ülkeye hangi amaçla taşındığı ve kesin ayrılış koşulunu ispat edip etmediğidir.

Bununla birlikte plan sadece Türkiye’ye birkaç aylığına gitmek veya İsviçre’deki yerleşim yerini koruyarak uzaktan çalışmaksa kalıcı ayrılış şartı ayrıca sorgulanır. Pasaportun milliyeti ve ikamet edilen ülke iki farklı bilgidir. Başvuru yapılırken gelecekteki gerçek yerleşim yeri ve ayrılış belgeleri esas alınmalıdır.

4. Kesin ayrılış nasıl belgelenir?

İsviçre Federal Sosyal Sigorta Ofisinin Freizügigkeitsleistung bilgilendirmesi, İsviçre’den kalıcı olarak ayrılma halinde birikimin talep edilebilmesi için bu ayrılışın belgelenmesi gerektiğini açıklar. Örnek belge olarak ikamet kayıt makamından alınan ayrılış bildirimi veya buna karşılık gelen resmî kayıt sayılır.

Başvurularda kişinin son İsviçre adresi, ayrılış tarihi, Türkiye’deki yeni yerleşim yeri ve ikamet kaydını destekleyen resmî belgeler önemli olabilir. Her emeklilik kurumunun ayrıntılı belge listesi değişebilir; bunu tek bir genel internet listesine indirgemek doğru değildir. Başvuru yapılacak Pensionskasse veya Freizügigkeitsstiftung hangi belgeleri talep ediyorsa güncel gereksinim o kurumdan yazılı alınır.

Kalıcı ayrılış beyanı ile gerçek yaşam merkezi arasında uyuşmazlık bulunmamalıdır. Kişinin İsviçre’deki işini bıraktığı halde orada ikametini sürdürmesi veya kısa süreli Türkiye ziyareti yapması tek başına FZG m. 5 kapsamında kesin ayrılışın tamamlandığını göstermeyebilir. Dosyanın ilk aşamasında zaman çizelgesi hazırlanmalıdır.

5. Para Pensionskasse’de mi yoksa Freizügigkeitskonto’da mı?

İsviçre’de çalışanın son işvereninden ayrılması üzerine emeklilik birikimi çoğu zaman yeni işverenin Pensionskasse’sine aktarılır. Yeni iş bulunmazsa birikim Freizügigkeitskonto yani serbest geçiş hesabında veya buna karşılık gelen uygun poliçede tutulabilir. Bu durumda başvuru yapılacak ödeme kurumu eski işveren değil, varlığı fiilen yöneten kurum olabilir.

SGK dosyasındaki prim dökümü veya yıllar önceki maaş bordrosu hangi İsviçre ikinci sütun kurumunun güncel alacaklı veya borçlu olduğunu her zaman göstermez. Bunun için yıllık emeklilik sertifikası, işten ayrılma hesap dökümü ve fon aktarım kayıtları incelenmelidir. Birden fazla işyerinde çalışılmışsa birden fazla emeklilik fonu veya serbest geçiş hesabı bulunması mümkündür.

İsviçre Federal Sosyal Sigorta Ofisi, unutulmuş ikinci sütun varlıkları için 2nd Pillar Central Office aracılığıyla arama yapılabileceğini belirtmektedir. Resmî İsviçre yaşlılık sigorta sistemi sayfasında bu hizmetin ücretsiz kayıt araştırması sunduğu açıklanır. Önce hangi kurumun parayı tuttuğu belirlenmeden yanlış bankaya veya işverene nakit ödeme talebi gönderilmemelidir.

6. Eşin yazılı rızası FZG m. 5/2 gereği

FZG m. 5/2, evli kişiler veya kayıtlı partnerlik içinde bulunan hak sahiplerinin ayrılma hakkını nakit çekebilmesi için eşinin veya kayıtlı partnerinin yazılı rızasını öngörür. Bu düzenleme, emeklilik varlığının ailenin gelecekteki güvence işlevini korumaya yöneliktir. Kişinin parayı kendi maaşından biriktirmiş olması bu kanuni rıza şartını kendiliğinden kaldırmaz.

Eşin İsviçre’de değil Türkiye’de yaşıyor olması da “yazılı rıza gerekmez” sonucuna götürmez. Başvurulan emeklilik kurumu imza doğrulaması, yetkili makam tasdiki veya kimlik kontrolü gibi ek belge talep edebilir. Eşin gerçekten hangi tarihte ve hangi miktar için rıza verdiği başvuru dosyasında açık bulunmalıdır.

FZG m. 5/3, rızanın alınamaması veya haklı sebep olmaksızın verilmemesi halinde sivil mahkemeye başvurulabileceğini düzenler. Bu yolun bulunması, talep eden kişinin eşin imzasını sahte şekilde tamamlayabileceği veya rızayı atlayabileceği anlamına gelmez. Rıza uyuşmazlığı ayrı hukuki değerlendirme gerektirir.

7. Boşanma devam ederken ikinci sütun para çekilir mi?

İsviçre’de boşanma veya malvarlığı tasfiyesi devam ederken ikinci sütun birikimi üzerinde eşin hakları veya mahkemece belirlenen paylaşım gündeme gelebilir. Bu durum kalıcı dönüş gerekçesiyle yapılan nakit ödeme başvurusunun değerlendirilmesini etkileyebilir. FZG m. 5/2’deki eş rızası ile boşanma hukukundaki emeklilik varlığı paylaşımı farklı kurallardır ve birlikte incelenmelidir.

Mahkeme kararı, devam eden dava, tarafların medeni hâli ve fonun elde ettiği bildirimler başvuru bakımından önemlidir. Kişinin boşandığını söylemesi yeterli olmayabilir; ilgili kararın kesinleşmesi, başvuru anındaki medeni hâl ve fonun talep ettiği resmî kanıtlar değerlendirilir. Aynı şekilde ayrılık kararı ile boşanma kararının hukuki sonuçları aynı kabul edilmemelidir.

BVG/Pensionskasse birikiminin boşanma sırasında paylaşılmasıyla ilgili İsviçre Pensionskasse ve Türk eşin hakkı yazısı konunun aile hukuku boyutuna ayrılmıştır. Bu rehber ise kalıcı ayrılış nedeniyle FZG m. 5 kapsamında nakit ödeme koşullarına odaklanır. İki işlemin hukuki hedefi farklı olduğundan içerikler birbirini tekrar etmez.

8. İsviçre’deki işten ayrılma ne zaman başvuruyu başlatır?

Çalışan İsviçre’deki iş sözleşmesini sona erdirip Türkiye’ye taşınmayı planladığında önce son Pensionskasse’nin kimliğini ve hangi tutarın ayrılma hakkı olarak hesaplandığını öğrenmelidir. İşten çıkış bildirimiyle birlikte ödeme dosyasının hangi tarihte işleme alınacağı ilgili fonun kurallarına göre belirlenir. Her çalışanın işten çıktığı gün parasının doğrudan Türk banka hesabına gönderildiği varsayılamaz.

İşverenin ücret bordrosunda gösterdiği toplam kesinti tutarıyla Pensionskasse’nin ayrılma hesabı farklı olabilir. İşveren ve çalışan katkılarının, getirilerin, sigorta kapsamındaki risk kesintilerinin ve fon planının hukuki anlamı ayrı incelenir. Ödeme talebinde, hak sahibine bildirilmiş güncel ayrılma hakkı esas alınmalıdır.

Çalışan yeni İsviçre işine geçecekse bu durum kalıcı ayrılış gerekçesini etkileyebilir. Emeklilik fonu değişimi ile ülkeyi kesin olarak terk etmek aynı işlem değildir. Başvuru için ayrılış tarihi, sonraki iş ve ikamet durumu doğru gösterilmelidir.

9. Hangi ödeme belgeleri ve hesap bilgileri istenir?

İsviçre Federal Sosyal Sigorta Ofisinin ülkeden ayrılış broşürü, nakit ödeme başvurusunun son işverenin emeklilik fonuna yapılmasını, ayrılışı doğrulayan belgelerin ve evli kişilerde eşin yazılı rızasının hazırlanmasını açıklamaktadır. Başvurulan fon, kendi formunda pasaport, adres, medeni hâl ve banka bilgisi gibi başka doğrulama alanları isteyebilir.

Güncel emeklilik fonu hesap ekstresi, işten ayrılma belgesi, İsviçre ikamet kaydının kapatılmasına ilişkin belge ve Türkiye’deki hesap sahipliği bilgisi birlikte hazırlanmalıdır. İsim veya soyadı değişikliği varsa banka ve emeklilik kurumunun kayıtlarının eşleştirilmesi gerekir. Başkasına ait hesaba ödeme talep edilmesi veya hak sahibi görünmeyen aracı hesaba yönlendirme yapılması kurumun kontrolüne takılabilir.

İsviçre’de ve Türkiye’de kullanılan yazılışlar farklıysa aynı kişiye ait iki farklı adı gösteren resmî belgeler sunulmalıdır. Kayıp veya güncelliğini yitirmiş pasaport tek başına başvurunun tamamlanacağını göstermeyebilir. Resmî kurumun talebi önceden yazılı alınır ve evrak teslimi kayıt altına alınır.

10. Paranın İsviçre’den Türkiye’deki banka hesabına gelmesi

İkinci sütun fonunun nakit ödeme kararı ile uluslararası banka transferinin gerçekleşmesi farklı aşamalardır. Kurum önce hak sahipliğini, ayrılış sebebini ve gerekli rızaları inceler; sonra ödeme yapacağı hesaba ilişkin bilgi talep eder. Banka ödemesinde kullanılan para birimi, transfer masrafı, kesintiler ve hesaba fiilen geçen miktar ayrı kayıtlarda görülebilir.

İsviçre frangı cinsinden fon hakkı bulunması, Türkiye’deki banka hesabına aynı nominal tutarın masrafsız ve kesintisiz geçeceğini garanti etmez. Transfer sırasında döviz dönüşümü, aracı banka masrafı veya vergi kesintileri gündeme gelebilir. Başvuru sırasında fonun bildirdiği brüt tutar, İsviçre kesintileri ve Türkiye hesabına geçen net tutar ayrı hesaplanmalıdır.

Türk bankasının kendi işlem prosedürü ve yüksek tutarlı uluslararası para girişlerinde istediği açıklayıcı belgeler de dikkate alınır. Fonun düzenlediği ödeme yazısı, emeklilik hakkının kaynağını açıklamada yararlı olabilir. Banka transferinin hukuki temelini yanlış biçimde “normal borç veya hediye” olarak göstermek ileride vergi ve ispat uyuşmazlığı yaratabilir.

11. İsviçre’den çıkışta alınan vergi ve Türk vergi incelemesi

İkinci sütun birikiminin toplu ödenmesi İsviçre vergi mevzuatı bakımından vergisel sonuç doğurabilir. Vergi kesintisinin yapıldığı kanton, ödeme yapan kurum, kişinin vergi mukimliği ve İsviçre’nin Türkiye ile çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmasının ilgili hükümleri ayrı incelenmelidir. Her toplu ödemenin tüm vergilerden muaf olduğu veya aynı oranda vergilendirildiği söylenemez.

Türk vergi hukuku yönünden de ödeme türünün doğru sınıflandırılması gerekir. İsviçre Pensionskasse toplu ayrılma hakkı, AHV yaşlılık aylığı, birikimli sigorta veya özel emeklilik hesabı ile otomatik aynı gelire dönüşmez. Kişinin Türkiye’de tam mükellef olup olmadığı, gelirin niteliği ve varsa anlaşma hükümleri birlikte değerlendirilir.

Bu makale güncel olmayan rakamsal İsviçre stopaj oranları veya Türk beyan eşikleri kullanarak kesin vergi hesabı yapmamaktadır. Konu, İsviçre–Türkiye çifte vergilendirme anlaşması rehberi ile birlikte değerlendirilmelidir. Fonun brüt/net ödeme yazısı ve vergi kesinti belgesi dosyada saklanmalıdır.

12. İş değişikliğiyle biriken Freizügigkeitskonto nasıl bulunur?

İsviçre’de birkaç işyerinde çalışmış kişi geçmişteki ayrılma haklarının hangi kuruma aktarıldığını hatırlamayabilir. Bazen işveren fonundan serbest geçiş hesabına yapılan transferin mektubu kaybolmuş veya adres güncellenmemiş olabilir. Bu, birikimin tümüyle yok olduğu anlamına gelmez. İsviçre Federal Sosyal Sigorta Ofisi, unutulmuş birikimlerin araştırılabileceği merkezi başvuru kanalını açıklamaktadır.

2nd Pillar Central Office, ilgili kişinin adına kayıtlı fon veya serbest geçiş hesaplarını bulmak için arama yapabilir. Bu hizmet doğrudan kişinin adına ödeme emri yerine geçmez; önce hangi kurumların kayıt tuttuğunu belirlemeye yarar. Daha sonra her kurumdan hak sahipliği, tutar ve işlem koşulları ayrı öğrenilir.

İşten ayrıldığı sırada adresini bildirmeyen gurbetçi müvekkilin eski işyerine yalnızca “param nerede” yazması yerine sosyal güvenlik kimliği, çalışılan dönemler ve eski fon isimleriyle sistematik arama yapılması daha doğru sonuç verebilir. Kişisel veriler güvenli kanallar üzerinden yetkili kurumlarla paylaşılmalıdır.

13. Pensionskasse birikimini bırakıp ileride emekli maaşı almak mümkün mü?

İsviçre’den Türkiye’ye taşınma gerekçesiyle nakit ödeme imkânı bulunması, kişinin her durumda bu seçeneği kullanmak zorunda olduğu anlamına gelmez. İkinci sütun hakları uygun kurum veya hesapta korunarak ileride emeklilik, malullük ya da ölüm durumuna ilişkin haklar gündeme gelebilir. Bu seçenekler fonun kurallarına, hak sahibinin statüsüne ve mevzuata göre belirlenir.

İsviçre Federal makamları ikinci sütunda emeklilik ödemesinin aylık gelir, toplu sermaye veya belirli kombinasyonlarla yapılabildiğini açıklamaktadır. Ancak nakit ayrılma hakkı ile emeklilik yaşında seçilecek sermaye ödemesi farklı hukukî başlıklardır. Birikimin erken nakit çekilmesi gelecekteki emeklilik ve risk korumasını azaltabilir.

Başvuru yapmadan önce kişi emeklilik varlığını hemen almakla hesapta korumak arasındaki hukuki ve mali sonuçları karşılaştırmalıdır. Fonun sunduğu emeklilik projeksiyonu ve plan hükümleri okunmadan “hepsini hemen çekmek her zaman avantajlıdır” denmemelidir. FZG m. 5, nakit ödeme talep hakkını düzenler; belirli ekonomik seçeneğin herkese uygun olduğunu öngörmez.

14. AHV, ikinci sütun ve 3a hesabı arasında üçlü ayrım

İsviçre sosyal güvenlik sisteminde AHV/AVS birinci sütun, mesleki emeklilik BVG/Pensionskasse ikinci sütun, bireysel emeklilik birikimleri üçüncü sütun olarak ele alınır. Üçüncü sütundaki bağlı 3a hesabının çekilme koşulları ikinci sütundaki FZG m. 5 prosedürüyle aynı değildir. Ülkeden kalıcı ayrılış üçüncü sütunda da ayrı bir ödeme sebebi olabilir ancak fon, banka ve vergisel kurallar farklıdır.

AHV prim iadeleri veya İsviçre–Türkiye sözleşmesi kapsamında emeklilik hizmet değerlendirmesi, ikinci sütunun Freizügigkeitsleistung hesabına aktarılması demek değildir. Özellikle “Türkiye’de SGK’ya transfer” ifadesi, İsviçre fonunda bulunan sermayenin otomatik Türk SGK hesabına yatırılması izlenimi yaratmamalıdır.

Dosyada her varlık kalemi ayrı başlıklandırılmalıdır: AHV sigortalılık dönemleri, ikinci sütun fon veya serbest geçiş hesabı, varsa 3a/3b bireysel poliçeler. Aynı kişiye ait olsalar dahi ödeme sebepleri, muhatap kurumlar ve gerekli rıza belgeleri farklı olabilir. Bu ayrım çok sayıda gereksiz başvuruyu önleyebilir.

15. Türkiye’ye taşınacak evli kişinin eş onayını hangi kurum alır?

FZG m. 5/2’de aranan yazılı eş rızası, nakit ödeme yapan İsviçre emeklilik kurumu bakımından doğrulanması gereken bir koşuldur. Bu nedenle rızanın hangi biçimde sunulacağını ilgili Pensionskasse veya serbest geçiş kurumu belirler. Türkiye’de noterden alınan her belgenin İsviçre kurumunun istediği imza doğrulamasıyla aynı olduğu varsayılmamalıdır.

Eş Türkiye’de ikamet ediyorsa önceden kurumdan rızanın dilini, imza tasdik yöntemini, gereken kimlik belgelerini ve teslim kanalını yazılı öğrenmek gerekir. Belgede eşin adı, kişinin fon hesabı ve ödeme başvurusu hakkında yeterli açıklama bulunmalıdır. Kurum belirli form kullanıyorsa serbest yazılmış beyan yerine o formun istenip istenmediği kontrol edilir.

Eş rıza vermiyorsa veya kendisine ulaşılamıyorsa FZG m. 5/3 kapsamında İsviçre sivil mahkemesine başvuru koşulları incelenebilir. Bu yolun varlığı evli kişinin tüm dosyalarında otomatik yargı kararı gerektirdiği anlamına gelmez. Normal başvuru ile rıza uyuşmazlığı birbirinden ayrıdır.

16. Fon ödeme yapmıyorsa ret gerekçesi nasıl incelenir?

Pensionskasse veya serbest geçiş kurumu nakit ödeme talebini bekletirse önce kararın veya eksiklik bildirisinin yazılı kopyası alınmalıdır. Belgenin neden yeterli görülmediği, kesin ayrılışın ispat edilip edilmediği, eş rızasının eksik olup olmadığı ve fonun sigortalılık kaydı incelenir. Kurumun talep ettiği güncel ek belge tamamlanmadan hukuki uyuşmazlık türü kesinleştirilmemelidir.

Ret işlemi tarafların bir hakkı veya yükümlülüğü tartışmalarına dönüşürse İsviçre mesleki emeklilik hukukundaki usul ve görevli kurum veya mahkeme belirlenir. Türk icra dairesine doğrudan İsviçre emeklilik fonuna ödeme emri gönderilmesi, ilgili uluslararası yetki ve karar rejimi incelenmeden doğru tahsilat yöntemi kabul edilemez.

Gecikme nedeniyle ödeme tutarında değişiklik, faiz veya zarar iddiası bulunuyorsa somut fon sözleşmesi, hesap kayıtları ve ilgili hukuki dönem ayrı araştırılmalıdır. Her bekleme süresinin kendiliğinden tazminat hakkı doğurduğu varsayılmamalıdır. Başvurunun hangi gün yapıldığı ve kurumun hangi gün cevap verdiği kayıt altına alınır.

17. Fon birikimi üzerinde ipotek, haciz veya aile hukuku sınırlaması bulunursa

İsviçre mesleki emeklilik varlıkları, kanun ve fon kurallarından kaynaklanan belirli koruma ve tasarruf sınırlamalarına tabi olabilir. Özellikle konut finansmanı amacıyla daha önce çekilmiş tutarlar, boşanmada paylaşım, eş rızası, ihtiyati tedbir veya ilgili başka hukuki kayıtlar mevcut ödeme miktarını ve koşullarını etkileyebilir. Bu nedenle yalnızca yıllık emeklilik belgesindeki brüt miktarın tamamını çekmek her durumda mümkün olmayabilir.

Kişi İsviçre’de mal rejimi tasfiyesi veya icra uyuşmazlığı yaşıyorsa fonun mevcut kısıtlama bildirimleri ve mahkeme kararları incelenmelidir. Ayrılma sebebiyle nakit çekim hakkının şartları, başka bir yargısal tedbiri yok saymak için kullanılmamalıdır. Eşin payına ilişkin devam eden mahkeme dosyası bulunuyorsa bunun fon üzerindeki sonucu ayrıca ortaya konmalıdır.

Türkiye’deki alacaklı, eş veya mirasçı bakımından İsviçre mesleki emeklilik varlığına ilişkin iddiaların hangi devlet hukuku ve mahkemesi çerçevesinde ileri sürüleceği de ayrı bir milletlerarası özel hukuk sorusudur. Başvuruda ilgili kararların tam ve doğrulanabilir örnekleri kullanılmalıdır.

18. İsviçre’den Mersin’e kesin dönüş örneği ve başvuru planı

Zürih’te on iki yıl çalışmış bir Türk vatandaşının işinden ayrılıp Mersin’de kalıcı olarak yerleşmeye karar verdiğini düşünelim. Önce son işverenin Pensionskasse bilgisi, varsa eski işyerlerinden kalan Freizügigkeitskonto hesapları ve güncel ikinci sütun ayrılma tutarı öğrenilir. Ardından İsviçre belediye veya ikamet makamından kesin ayrılış kaydı ve Türkiye’de yerleşim bilgisi hazırlanır.

Evli kişi bakımından FZG m. 5/2 gereği eşin yazılı rızası ve kurumun istediği imza doğrulama işlemi tamamlanır. Hak sahibinin İsviçre’den Türkiye’ye gerçekten kalıcı taşındığı belgelenir. Türkiye’nin AB/EFTA üyesi olmaması nedeniyle bu gruba taşınmaya özgü nakit çekim kısıtı değerlendirmede farklı sonuç doğurur. Paranın aktarılacağı hesabın sahibinin hak sahibiyle aynı kişi olduğu doğrulanır.

Son aşamada fonun ödeme yazısı, varsa vergi kesinti belgesi, SWIFT kaydı ve Türkiye banka giriş belgesi aynı dosyada birleştirilir. Fon ödeme yapmıyorsa ret gerekçesi üzerinden başvuru veya dava yolu belirlenir. Bu işlem hakkında Türkiye’deki vekâletli müvekkil işlemleri için büroyla iletişim kurulabilir. Böylece AHV, ikinci sütun ve 3a hesaplarına aynı formun uygulanması hatası önlenir.

Sık Sorulan Sorular

İsviçre Pensionskasse birikimimi Türkiye’ye kesin dönüşte çekebilir miyim?

FZG m. 5/1-a, İsviçre’den kesin ayrılma halinde ayrılma hakkının nakit ödenmesini isteme imkânı verir; fon ve belge şartları incelenir.

Türkiye AB/EFTA kapsamında mı?

Hayır. Türkiye AB/EFTA üyesi değildir; AB/EFTA’ya taşınmada zorunlu birikimin nakit çekilmesine özgü sınırlama aynı biçimde uygulanmaz.

FZG m. 5 eşin rızasını zorunlu kılıyor mu?

Evet. Evli veya kayıtlı partnerlik içindeki hak sahibinin nakit ödeme talebi için ilgili eş veya partnerin yazılı rızası gereklidir.

Eş rıza vermezse para hiç alınamaz mı?

FZG m. 5/3, rızanın alınamaması veya haklı sebep olmadan reddi halinde sivil mahkemeye başvuru yolunu düzenler.

AHV primleri ile Pensionskasse aynı mı?

Hayır. AHV birinci sütun devlet sigortasıdır; Pensionskasse ikinci sütun işyeri emeklilik birikimidir.

Freizügigkeitskonto nedir?

İşten ayrılma sonrasında ikinci sütun ayrılma hakkının, yeni emeklilik fonuna geçiş olmaması halinde tutulabildiği serbest geçiş hesabıdır.

Eski Pensionskasse hesaplarımı nasıl bulurum?

İsviçre Federal Sosyal Sigorta Ofisi 2nd Pillar Central Office aracılığıyla unutulmuş ikinci sütun varlıkları için arama yapılabildiğini açıklar.

İsviçre’den ayrılmak için hangi belge gereklidir?

İkamet kaydından kesin ayrılışı gösteren resmî kayıt ve emeklilik kurumunun istediği kimlik, medeni hâl, banka ve görev belgeleri hazırlanır.

Türk banka hesabına ödeme nasıl yapılır?

Fonun hak sahipliği ve çekim kararı sonrasında kendi kabul ettiği ödeme prosedürüyle transfer yapılır; kur ve kesintiler ayrıca incelenir.

İsviçre’den Türkiye’ye dönüşte emeklilik birikimi vergisiz mi?

Toplu ödeme İsviçre ve Türkiye vergi hukukunda sonuç doğurabilir; vergi anlaşması, mükellefiyet ve ödeme türü incelenmeden muafiyet iddia edilemez.

Pensionskasse ödemesini almak için Türkiye SGK’ya başvuru gerekir mi?

FZG m. 5 kapsamındaki ikinci sütun ödeme talebi, İsviçre fonu veya serbest geçiş kurumuna yapılır; bu Türk SGK hizmet borçlanması değildir.

İsviçre’den Türkiye’ye geçici gelmek nakit ödeme için yeterli midir?

FZG m. 5/1-a kalıcı ayrılışı esas alır. Geçici ziyaretin veya fiilen İsviçre’de ikameti sürdürmenin bu şartı karşıladığı varsayılmaz.

İsviçre’nin resmî mevzuat ve kurum kaynakları

• FZG m. 5 — Kesin ayrılış, nakit çekim ve eş onayı
• Federal Sosyal Sigorta Ofisi — Uluslararası sosyal sigorta ve kesin dönüş
• Federal Sosyal Sigorta Ofisi — 2. sütun işyeri emeklilik
• Federal Sosyal Sigorta Ofisi — Unutulmuş emeklilik varlıklarının aranması
• Federal Sosyal Sigorta Ofisi — Freizügigkeitsleistung başvuru belgesi
• İsviçre Federal Dışişleri Bakanlığı — Yurt dışında emeklilik ve ayrılış