İşyeri Sahibi Değişirse Çıraklık Sözleşmesi Ne Olur? 3308 m.13 | 2026
3308 m.13 işyeri sahibi değişikliğini nasıl düzenliyor?
3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu m.13, çıraklık sözleşmesinin yalnızca kurulmasını değil, işyeri sahibinin değişmesi halinde ne olacağını da açıkça düzenler. Hükme göre yeni işyeri sahibi aynı mesleği sürdürüyorsa ve rızası varsa sözleşme devam eder. Yeni işyeri sahibi aynı mesleği sürdürmüyorsa sözleşme feshedilir. Bu düzenleme, öğrencinin eğitim ilişkisinin işletme değişikliklerinden nasıl etkileneceğini belirsiz bırakmaz.
Kanunun yaklaşımı ticari işletmenin devamından çok mesleki eğitimin devamlılığını esas alır. İşyerinin adı, vergi bilgisi veya sahibi değişse bile öğrenci aynı meslekte, aynı nitelikte eğitime devam edebiliyorsa sözleşme sürdürülebilir. Buna karşılık yeni işletme sahibi farklı bir faaliyet yürütüyorsa öğrencinin eski meslekteki eğitimini o işyerinde sürdürmesi mümkün olmadığından sözleşmenin feshi gerekir.
“Aynı mesleği sürdürmek” ne anlama gelir?
Burada yalnızca işyerinin tabelasının veya şirket unvanının aynı kalması yeterli değildir. Öğrencinin sözleşmede kayıtlı olduğu meslek alanı ve dalında fiilen eğitim imkânının devam etmesi gerekir. İşletme devralındıktan sonra faaliyet konusu değişmişse, öğrenci artık programındaki becerileri kazanamıyorsa “aynı meslek sürüyor” denilemez.
Örneğin motorlu araç teknolojisi alanında eğitim alan bir öğrencinin bulunduğu atölye devredilmiş, yeni sahibi aynı servis faaliyetini sürdürmüş ve gerekli usta öğreticiyi korumuşsa eğitim devamlılığı sağlanabilir. Ancak işyeri artık tamamen farklı bir ticari faaliyete dönmüşse öğrencinin yalnızca eski sözleşmesi var diye o işyerinde eğitime devam etmesi 3308’in amacına uygun değildir.
Yeni işyeri sahibinin rızası neden gerekir?
3308 m.13, yeni işyeri sahibi aynı mesleği sürdürse dahi sözleşmenin devamını yeni sahibin rızasına bağlar. Bunun nedeni yeni işyeri sahibinin eğitim yükümlülüklerini fiilen üstlenecek olmasıdır. Usta öğretici bulundurma, eğitim programını uygulama, ücret ödeme, iş sağlığı-güvenliği önlemlerini alma ve öğrenci kayıtlarını yürütme yükümlülükleri yeni işyeri yönetiminde devam eder.
Bu rızanın yazılı olarak kayıt altına alınması ispat açısından önemlidir. Sadece “işyeri aynı, otomatik devam eder” yaklaşımı yeterli değildir. Okul/mesleki eğitim merkezi yeni işyeri sahibinin bilgilerini, işyeri koşullarını ve eğitimin devamına ilişkin kabulünü kayıtlarına işlemelidir.
Yeni işyeri sahibi aynı mesleği sürdürmüyorsa ne olur?
Kanun bu durumda açıkça sözleşmenin feshedileceğini düzenler. Fesih, öğrencinin mesleki eğitim hakkını sona erdiren nihai bir sonuç değildir. M.13 aynı cümle devamında çırağın önceki çalışmalarının geçerli olduğunu ve yeni yapacağı çıraklık sözleşmesiyle statüsünü devam ettirerek çıraklık süresini ve eğitimini tamamlayabileceğini belirtir.
Dolayısıyla işyeri faaliyeti değiştiğinde doğru yöntem öğrenciyi programla ilgisiz işlerde tutmak değil, mevcut sözleşmeyi mevzuata uygun biçimde sonlandırmak ve aynı meslekte eğitim verebilecek yeni bir işyeriyle bağlantı kurmaktır. Okulun bu geçişi kayıt altına alması gerekir.
Fesih halinde önceki çıraklık süresi yanar mı?
Hayır. 3308 m.13’ün en önemli korumalarından biri önceki çalışmaların geçerli sayılmasıdır. İşyeri sahibi değişikliği nedeniyle sözleşme feshedildiğinde öğrenci mesleki eğitimine sıfırdan başlamak zorunda değildir. Yeni çıraklık sözleşmesiyle kaldığı yerden eğitim süresini tamamlayabilir.
Bu korumanın uygulamada sorunsuz işlemesi için önceki işyerindeki başlangıç-bitiş tarihleri, devam çizelgeleri, okul kayıtları ve sözleşme nüshaları eksiksiz olmalıdır. Belgelerin kaybolması veya işyeri değişikliğinin okul sistemine işlenmemesi, öğrencinin süre hesabında ispat sorunu yaratabilir.
Yeni sözleşme ne zaman yapılmalıdır?
Eski sözleşme sona ermiş ve öğrenci farklı bir işyerinde eğitime devam edecekse yeni işyeriyle yeni çıraklık sözleşmesi kurulmalıdır. 3308 m.13’ün genel kuralı gereğince sözleşme fiili eğitim başlamadan önce yapılmalıdır. “Öğrenci önce başlasın, evrak sonra tamamlanır” yaklaşımı kanundaki yazılı şekil ve zaman kuralına uygun değildir.
Yeni sözleşmenin başlangıç tarihi ile eski sözleşmenin sona erme tarihi arasında gereksiz boşluk bırakılmamalıdır. Sigorta ve okul kayıtları da geçişle uyumlu yürütülmelidir. Öğrencinin önceki çalışma süresinin geçerli olduğu yeni dosyada açıkça gösterilmelidir.
İşyeri devrinde usta öğretici şartı devam eder mi?
Evet. 3308 m.15’e göre aday çırak ve çırak almak için işyerinde usta öğretici bulunması şarttır. İşyeri sahibi değişmiş olsa dahi bu zorunluluk ortadan kalkmaz. Yeni işletme sahibinin aynı mesleği sürdürmesi tek başına yeterli değildir; eğitimden sorumlu usta öğretici de bulunmalıdır.
Önceki usta öğretici işyerinde çalışmaya devam ediyorsa belge ve görev durumu güncellenmelidir. Usta öğretici de değişmişse yeni kişinin yetkinliği ve belgesi kontrol edilerek okul kayıtlarına işlenmelidir. Öğrenci, sahip değişikliği bahanesiyle gözetimsiz çalışmaya bırakılamaz.
İşyeri sahibi değişikliğinde ücret ne olur?
Öğrencinin ücret hakkı 3308 m.25’e dayanır. Sözleşmenin devam ettiği dönemde yeni işyeri sahibi eğitim ilişkisinin yükümlülüklerini üstleniyorsa ücret ödemesi de kesintisiz yürütülmelidir. İşyeri sahibi değişikliği, öğrenci ücretini düşürmek veya ödemeyi durdurmak için hukuki gerekçe değildir.
Eski ve yeni işveren dönemlerine ait ücretlerin hangi tarihler için kim tarafından ödendiği banka kayıtlarında açık biçimde görünmelidir. Devir tarihi özellikle ay ortasına denk geliyorsa bordro ve ödeme açıklamaları karışıklığı önleyecek şekilde düzenlenmelidir.
Sigorta kaydı işyeri sahibi değişince ne olur?
Mesleki eğitim öğrencilerinin sosyal güvenlik işlemleri 3308 ve sosyal güvenlik mevzuatındaki özel sisteme göre yürütülür. İşyeri sahibi değişikliği halinde okul ve ilgili birimler değişikliği zamanında sisteme işlemeli; öğrencinin iş kazası ve meslek hastalığı korumasında kayıt boşluğu oluşmamasını sağlamalıdır.
Öğrencinin fiilen yeni işyeri yönetimi altında eğitime devam ettiği tarih ile kayıtların güncellendiği tarih birbiriyle uyumlu olmalıdır. İş kazası gibi bir olayda hangi işyeri döneminde ve hangi koşullarda olayın meydana geldiği bu kayıtlarla tespit edilir.
Şirket hissesinin devri ile işyeri sahibinin değişmesi aynı şey midir?
Ticaret hukuku açısından şirket paylarının el değiştirmesi ile işyerinin veya işletmenin hukuki sahibinin değişmesi aynı işlem olmayabilir. Örneğin anonim veya limited şirkette pay sahiplerinin değişmesi, tüzel kişiliğin aynı kalabildiği durumlar yaratır. 3308 m.13 bakımından somut olayda öğrencinin sözleşme tarafı olan işyeri sahibinin kim olduğu ve eğitim ilişkisinin hukuken kimin üzerinde devam ettiği tespit edilmelidir.
Bu nedenle her şirket ortaklık değişikliğinde otomatik olarak “çıraklık sözleşmesi feshedildi” sonucuna varılmaz. Tüzel kişi aynı kalıyor, işyeri aynı faaliyet ve eğitim koşullarıyla devam ediyorsa hukuki durum farklıdır. Ancak gerçek kişi işletmenin devri, işveren değişikliği veya faaliyet konusunun değişmesi halinde m.13 değerlendirmesi doğrudan önem kazanır.
İşyerinin yalnızca unvanı değişirse ne yapılmalı?
Unvan değişikliği, tek başına işyeri sahibi değişikliği anlamına gelmeyebilir. Tüzel kişilik, vergi kimliği ve sözleşmenin tarafı aynı kalıyorsa yalnızca ticaret unvanı değişmiş olabilir. Bu durumda eğitim ilişkisinin devamı esas olmakla birlikte okul ve sözleşme kayıtlarının güncel unvanı göstermesi gerekir.
Öğrenci açısından önemli olan hangi işverenle, hangi işyerinde ve hangi meslekte eğitim gördüğünün açık olmasıdır. Resmî kayıtların fiili durumla eşleşmesi özellikle ücret, sigorta ve iş kazası bakımından önemlidir.
İşyeri başka adrese taşınırsa sözleşme sona erer mi?
Sırf adres değişikliği otomatik olarak m.13’teki işyeri sahibi değişikliği veya meslek değişikliği sonucu doğurmaz. Aynı işveren aynı mesleki faaliyeti uygun koşullarda başka adreste sürdürüyor olabilir. Ancak yeni işyerinin mesleki eğitim, usta öğretici ve İSG koşulları okul tarafından değerlendirilmelidir.
Özellikle öğrencinin ulaşımı, eğitim programı, riskler veya faaliyet konusu değişmişse sözleşme ve okul kayıtlarının güncellenmesi gerekir. Yeni adres sisteme işlenmeden öğrenciyi farklı yerde eğitime devam ettirmek kayıt ve sorumluluk sorunları yaratır.
Öğrenci yeni işyeri sahibinin yanında devam etmek istemezse ne olur?
Çıraklık ilişkisi eğitim sözleşmesine dayanır. Öğrencinin hukuki durumu, reşitlik, veli/vasi rolü ve sözleşmenin fesih koşulları birlikte değerlendirilmelidir. Reşit öğrenci kendi sözleşme iradesine sahiptir. Reşit olmayan öğrencide kanuni temsilci ve okul süreci devreye girer.
Uygulamada öğrenci işyerini kendiliğinden bırakmak yerine mesleki eğitim merkeziyle görüşerek sözleşmenin sona erdirilmesi ve yeni işyeri bulunması işlemlerini kayıt altına almalıdır. Böylece önceki çalışma süresinin geçerliliği ve yeni sözleşmeye geçiş korunur.
İşyeri değişikliğinde deneme dönemi yeniden başlar mı?
3308 m.14 deneme dönemini çıraklığa başlangıca bağlar. İşyeri sahibi değişikliği nedeniyle yeni sözleşme yapılması, öğrencinin geçmiş çıraklık süresini silmediği için otomatik olarak bütün çıraklık eğitimini ve deneme dönemini sıfırlamaz. M.13 önceki çalışmaların geçerli olduğunu açıkça korur.
Yeni işyerine uyum için işletme içi tanıtım ve güvenlik eğitimi elbette yapılmalıdır; fakat bu eğitim, kanundaki ilk deneme dönemini yeniden ve ücretsiz uygulama gerekçesi yapılamaz. Deneme dönemi zaten m.14 uyarınca ücretlidir.
İş kazası işyeri sahibi değişikliği döneminde olursa neye bakılır?
İş kazasında olayın gerçekleştiği tarihte öğrencinin fiilen hangi işyerinde, kimin yönetiminde ve hangi eğitim programında bulunduğu belirlenir. Devir tarihi, sözleşme kayıtları, usta öğretici, iş sağlığı-güvenliği eğitimleri ve olay yeri kayıtları önem taşır. 3308 m.25, eğitim sırasında işyerinin kusuru halinde işveren sorumluluğunu düzenler.
Bu nedenle işyeri devri sırasında İSG belgelerinin ve öğrenci dosyasının yeni yönetime aktarılması ihmal edilmemelidir. “Eski işverenin döneminden kalan öğrenci” şeklinde belirsiz bir kayıt kabul edilemez.
Okul/MESEM hangi kayıtları güncellemelidir?
- Yeni işyeri sahibi veya işletme bilgileri.
- Faaliyet konusu ve öğrencinin meslek dalıyla uyum.
- Yeni işyeri sahibinin sözleşmenin devamına rızası.
- Usta öğretici bilgileri ve belgesi.
- İşyeri adresi ve iletişim bilgileri.
- Eski sözleşmenin sona erme veya devam durumu.
- Yeni sözleşme gerekiyorsa başlangıç tarihi.
- Önceki eğitim süresinin geçerli olduğuna ilişkin kayıt.
- Ücret ve sigorta süreçlerinin kesintisizliği.
İşletmeler için devir kontrol listesi
Devir işleminden önce işyerinde MESEM/çırak öğrenci bulunup bulunmadığı tespit edilmelidir. Her öğrencinin meslek alanı, sözleşmesi, usta öğreticisi, ücret ve okul bilgileri ayrı dosyada incelenmelidir. Yeni işletme sahibi aynı mesleği sürdürüp sürdürmediğini ve eğitim yükümlülüğünü kabul edip etmediğini yazılı olarak netleştirmelidir.
Faaliyet değişecekse okul gecikmeden bilgilendirilmeli ve öğrencinin yeni işyerine geçişi planlanmalıdır. Önceki sürelerin kaybolmaması için kayıtların tamamı mesleki eğitim merkezine sunulmalıdır.
Resmî kaynaklar
3308 sayılı Kanun ve ilgili düzenlemeler için MEB’in Mesleki Eğitim Mevzuatı sayfası kullanılmalıdır. Yazılı sözleşmenin genel çerçevesi için Çıraklık sözleşmesi yazılı olmak zorunda mı? ve reşit öğrencinin taraf durumu için Reşit çırak sözleşmeyi kim imzalar? rehberleri incelenebilir.
Sık Sorulan Sorular
İşyeri sahibi değişince çıraklık sözleşmesi otomatik biter mi?
Hayır. Yeni işyeri sahibi aynı mesleği sürdürüyor ve rıza gösteriyorsa sözleşme devam edebilir.
Yeni işyeri sahibi farklı iş yaparsa ne olur?
3308 m.13’e göre sözleşme feshedilir.
Fesihte eski eğitim süresi silinir mi?
Hayır. Kanun önceki çalışmaların geçerli olduğunu açıkça düzenler.
Yeni işyeriyle sözleşme yapılabilir mi?
Evet. Öğrenci yeni çıraklık sözleşmesiyle statüsünü devam ettirerek eğitimini tamamlayabilir.
Yeni işyeri sahibinin rızası şart mı?
Evet. Aynı meslek devam etse dahi m.13 yeni işyeri sahibinin rızasını arar.
Usta öğretici değişirse ne yapılır?
Yeni usta öğreticinin belgesi ve görev bilgileri okul kayıtlarına işlenmelidir.
Ücret işyeri devrinde kesilebilir mi?
Hayır. Öğrencinin m.25 kapsamındaki ücret hakkı eğitim ilişkisi devam ettiği sürece sürer.
Şirket ortağının değişmesi sözleşmeyi bitirir mi?
Her pay değişikliği işyeri sahibinin hukuken değiştiği anlamına gelmez; tüzel kişilik ve sözleşme tarafı somut olarak incelenmelidir.
İşyeri taşınırsa sözleşme biter mi?
Sırf adres değişikliği otomatik fesih nedeni değildir; yeni işyerinin eğitim koşulları ve kayıtları güncellenmelidir.
İşyeri değişince deneme dönemi sıfırlanır mı?
M.13 önceki çalışmaları geçerli sayar; sırf işyeri değişti diye çıraklık süresi ve ilk deneme dönemi sıfırlanmaz.
İşyeri devrinden önce öğrenci dosyasında hangi belgeler teslim edilmelidir?
İşletmenin devri planlandığında MESEM veya çırak öğrenci dosyaları sıradan personel evrakı gibi gözden kaçırılmamalıdır. Her öğrenci için mevcut yazılı sözleşme, okul kayıt bilgisi, meslek alanı ve dalı, usta öğretici bilgileri, devam çizelgeleri, ücret ödeme kayıtları, sigorta süreci ve iş sağlığı-güvenliği belgeleri ayrı biçimde tespit edilmelidir. Yeni işyeri sahibi eğitimi devam ettirecekse bu dosyaları ve devam eden yükümlülükleri bilerek kabul etmelidir.
Devir tarihi özellikle önemlidir. Hangi güne kadar eski yönetimin, hangi tarihten sonra yeni yönetimin eğitim, ücret ve İSG bakımından fiili sorumluluğu bulunduğu belgelerle açık olmalıdır. Ay ortasında gerçekleşen devirlerde ücret ve devam kayıtları iki dönem arasında karıştırılmamalıdır. İş kazası gibi bir olayda öğrencinin o gün kimin yönetiminde ve hangi eğitim düzeninde bulunduğu bu kayıtlardan anlaşılabilmelidir.
Yeni işyeri sahibi eğitime devam kararı verirken neyi kontrol etmelidir?
İlk kontrol öğrencinin kayıtlı olduğu mesleğin yeni işletmede gerçekten sürdürülebilir olup olmadığıdır. İkinci kontrol usta öğretici şartıdır. Üçüncü olarak işyerinin fiziki koşulları, makine ve ekipmanları ile risk değerlendirmesi öğrencinin programına uygun olmalıdır. Yeni işletme sahibi yalnızca önceki sözleşmenin varlığına güvenerek otomatik devam kararı vermemelidir.
3308 m.13’teki rıza, gerçek bir eğitim yükümlülüğünü kabul etme anlamına gelir. Bu nedenle yeni yönetim ücret, eğitim, usta öğretici ve iş sağlığı-güvenliği sorumluluklarını yerine getiremeyecekse sözleşmenin kâğıt üzerinde devam ettirilmesi doğru olmaz. Bu durumda okul ile koordineli fesih ve yeni işyeri geçişi yapılmalıdır.
Devir ile yeni sözleşme arasında eğitim boşluğu oluşursa ne yapılmalıdır?
Eski işletmede eğitim sona ermiş, yeni işyeri henüz belirlenmemişse öğrenci kendi başına kayıt dışı biçimde başka bir işyerinde başlamamalıdır. İlgili mesleki eğitim merkezi durumdan haberdar edilmeli ve öğrencinin aynı meslek dalında uygun işletmeye yönlendirilmesi sağlanmalıdır. Yeni sözleşme fiili eğitime başlamadan önce tamamlanmalıdır.
Boşluk döneminin eğitim süresine etkisi, okul kayıtları ve mevzuat çerçevesinde değerlendirilir. Öğrencinin kendi kusuruyla ilgisi olmayan işletme kapanması veya devir nedeniyle eğitiminden tamamen mahrum bırakılmaması gerekir. Buna karşılık kayıt dışı geçirilen sürelerin sonradan otomatik olarak çıraklık süresi sayılacağı varsayılmamalıdır.
Yeni işveren önceki ücret borçlarından otomatik sorumlu olur mu?
Bu sorunun cevabı devir işleminin hukuki niteliğine göre değişebilir. Gerçek bir işyeri veya işletme devri, şirket pay devri, yalnızca ticaret unvanı değişikliği ve faaliyetin başka bir kişi tarafından yeni baştan kurulması aynı hukuki işlem değildir. Öğrencinin 3308 kapsamındaki ücret alacağı bakımından hangi işveren döneminde hangi borcun doğduğu belge üzerinden tespit edilmelidir.
Bu nedenle eski ve yeni işletme dönemlerine ait banka kayıtları, sözleşme ve devir tarihi saklanmalıdır. Öğrenci açısından en önemli husus, devir gerekçesiyle aylık ücretin kaybolmaması ve hangi dönemden kimin sorumlu olduğunun açık olmasıdır. Ödeme uyuşmazlığında ticaret ve borçlar hukuku yönü ayrıca incelenebilir.
Devir sonrasında ilk hafta hangi kontroller yapılmalıdır?
Yeni yönetim, öğrencinin işyeri erişimi, usta öğretici görevlendirmesi, İSG oryantasyonu, kullanılan ekipmanlar, çalışma alanı, devam çizelgesi ve ücret/banka bilgilerini yeniden kontrol etmelidir. İşyerinin organizasyonu değişmişse öğrenci yeni riskler konusunda eğitilmelidir. Sözleşme devam ediyor olsa bile çalışma alanı veya makine değişikliği yeni bir güvenlik değerlendirmesi gerektirebilir.
Okul ile işletmenin iletişim kişileri de güncellenmelidir. Devir sonrası ilk günlerde bu kontrollerin yazılı olarak yapılması, öğrencinin eğitiminde kesinti olmadığını ve m.13’teki devam şartlarının gerçekten korunduğunu gösterir.
Yazar: Avukat Halil BAKIRCI — Güncelleme: 17.09.2026.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu sitesinden daha fazla şey keşfedin
Son gönderilerin e-postanıza gönderilmesi için abone olun.
