Jeotermal Yıllık Faaliyet Raporu Ne Zaman Verilir? Mart Sonu, İki Nüsha ve MTA Kuralı | Yönetmelik m.10/4 (2026)

Jeotermal Yıllık Faaliyet Raporunun Hukuki Dayanağı Nedir?

5686 sayılı Jeotermal Kaynaklar ve Doğal Mineralli Sular Kanunu ile Uygulama Yönetmeliği, ruhsat faaliyetlerinin yalnızca ruhsat verilme anında değil, arama ve işletme dönemi boyunca idari ve teknik kayıt altında yürütülmesini öngörür. Bu sistemin temel araçlarından biri yıllık arama ve işletme faaliyet raporlarıdır. Yönetmelik m.10/4, raporu kimin hazırlayacağını, kimin sunacağını, kaç nüsha verileceğini ve son tarihi açık biçimde düzenler.

Hükme göre yıllık arama ve işletme faaliyet raporları teknik sorumlu veya teknik sorumlularca hazırlanır ve imzalanır. Raporlar ruhsat sahibi tarafından iki nüsha hâlinde takip eden yılın en geç Mart ayı sonuna kadar İdareye verilir. İdare de raporların bir nüshasını MTA’ya gönderir. Bu dört unsurun her biri ayrı ayrı önemlidir: hazırlayan ve imzalayan kişi, sunma sorumlusu, nüsha sayısı ve süre.

Teknik sorumluluk sisteminin genel çerçevesini Jeotermal Teknik Sorumlu Zorunluluğu yazımızda açıkladık. Yıllık rapor, teknik sorumlunun yalnızca dosyada ismen bulunmadığını; ruhsat sahasındaki faaliyetin mühendislik verileriyle izlenip raporlandığını gösteren temel belgelerden biridir.

Jeotermal Yıllık Faaliyet Raporu En Geç Ne Zaman Verilir?

Yönetmelik m.10/4, son tarihi “takip eden yılın en geç Mart ayı sonuna kadar” şeklinde belirler. Örneğin 2026 takvim yılına ait faaliyetlerin yıllık raporu, 2027 yılının Mart ayı sonuna kadar İdareye sunulmalıdır. Buradaki esas, raporlanan faaliyet yılını izleyen yılın Mart ayının son günüdür.

Süre yönetiminde raporun hazırlanmaya başlandığı tarih değil, İdareye verilme tarihi önemlidir. Teknik sorumlunun raporu Mart ayının son haftasında tamamlamış olması tek başına yükümlülüğün yerine getirildiğini göstermez; raporun ruhsat sahibi tarafından resmi evrak sistemine sunulmuş olması gerekir. Elektronik başvuru veya evrak kayıt sistemi kullanılıyorsa işlem numarası, tarih ve ek listesi saklanmalıdır.

Mart sonu tarihinin hafta sonu veya resmi tatil durumuna denk gelmesi gibi usulî süre meselelerinde somut yılın takvimi ve İdarenin başvuru sistemi ayrıca kontrol edilmelidir. Güvenli ruhsat yönetiminde raporun son güne bırakılması doğru değildir. Teknik verilerin toplanması, teknik sorumlu imzasının tamamlanması, ruhsat sahibi şirketin iç onayı ve iki nüshanın oluşturulması için şirket içi hedef tarih Mart ayı sonundan önce belirlenmelidir.

Rapor süresinin kaçırılmasının hukuki sonucu bu yazının konusu değildir; m.10/5 bu konuda teminat, iki aylık ek süre ve arama/işletme raporları bakımından farklı sonuçlar öngörür. Böylece “rapor ne zaman verilir?” ile “geç verilirse ne olur?” arama niyetleri birbirinden ayrılmış olur.

Yıllık Faaliyet Raporunu Kim Hazırlar ve Kim İmzalar?

Yönetmelik açıkça teknik sorumlu veya teknik sorumluları gösterir. Rapor, ruhsat sahibinin muhasebe birimi, idari personeli veya dışarıdan bir danışman tarafından tek başına hazırlanıp imzalanacak bir belge değildir. Faaliyetin teknik içeriğini bilen ve ruhsat sahasında mevzuata göre sorumluluk üstlenmiş mühendis veya mühendisler raporu hazırlayıp imzalamalıdır.

Bir sahada birden fazla ilgili mühendislik dalının teknik sorumluluğu bulunuyorsa raporun hangi bölümlerinin hangi teknik sorumlu tarafından hazırlanacağı şirketin teknik organizasyonuna göre düzenlenebilir; ancak sonuçta Yönetmeliğin aradığı teknik sorumlu imzası eksiksiz olmalıdır. Raporda yer alan kuyu, üretim, reenjeksiyon, test, kaynak koruma ve proje faaliyetleri fiili saha kayıtlarıyla uyumlu olmalıdır.

Teknik sorumlunun aynı anda üstlenebileceği saha sayısı da sınırlıdır. Genel ruhsatlarda en fazla beş saha, elektrik üretimi yapılan sahalarda yalnızca bir saha sınırını Jeotermal Teknik Sorumlu Kaç Ruhsat Sahasında Görev Alabilir? rehberimizde ayrıntılı ele aldık. İdarece kabul edilmeyen fazla teknik sorumluluk üzerinden rapor düzenlenmesi yeni bir ruhsat sorunu doğurabilir.

Faaliyet Raporunu İdareye Kim Sunmakla Yükümlüdür?

m.10/4’ün cümle yapısı burada önemlidir: rapor teknik sorumlu veya sorumlularca hazırlanıp imzalanır, fakat İdareye verilmesi ruhsat sahibi tarafından yapılır. Dolayısıyla teknik sorumlunun raporu hazırlamış olması ruhsat sahibinin sunma yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.

Şirket içi görev dağılımında teknik birim raporu hazırlayabilir, hukuk veya ruhsat birimi resmi başvuruyu yapabilir; ancak İdare karşısında yükümlü olan ruhsat sahibidir. “Mühendise teslim ettik, İdareye gönderip göndermediğini bilmiyoruz” savunması güvenli bir ruhsat yönetimi değildir. Resmi teslimin tamamlandığı ruhsat sahibinin kendi kayıtlarında doğrulanmalıdır.

Ruhsat sahibi gerçek kişi ise başvuru kendi adına; tüzel kişi ise yetkili temsil düzenine göre yapılmalıdır. Şirket unvanı veya temsilcisi değişmişse faaliyet raporu üst yazısındaki bilgiler güncel ruhsat sicili ve ticaret sicili kayıtlarıyla uyumlu tutulmalıdır.

Yıllık Faaliyet Raporu Neden İki Nüsha Verilir?

Yönetmelik m.10/4, raporların iki nüsha hâlinde İdareye verilmesini açıkça zorunlu tutar. Nüsha sayısı şekli bir ayrıntı olarak küçümsenmemelidir. Düzenlemenin devamında raporlardan bir nüshanın İdare tarafından MTA’ya gönderileceği belirtilmiştir. Bu nedenle iki nüsha sisteminin biri İdare, diğeri MTA kayıt zinciriyle bağlantılıdır.

Elektronik belge yönetim sistemleri kullanıldığında fiziksel iki kopyanın nasıl karşılanacağı İdarenin güncel başvuru usulüne göre uygulanabilir; fakat mevzuat hükmü iki nüsha yükümlülüğünü korur. Elektronik sunum yapılıyorsa yüklenen dosyaların tam olması ve İdarenin mevzuata uygun kabul şekli teyit edilmelidir.

Ruhsat sahibinin ayrıca kendi arşivinde imzalı nihai raporun bir örneğini saklaması gerekir. Bu arşiv kopyası mevzuattaki “iki nüsha İdareye” yükümlülüğünün yerine geçmez; şirket içi ispat ve sonraki denetimler için ayrıca tutulur.

Yıllık Faaliyet Raporunun MTA’ya Gönderilmesi Kimin Görevidir?

m.10/4’e göre İdareye sunulan iki nüshadan birini MTA’ya gönderme görevi İdareye aittir. Ruhsat sahibinin temel yükümlülüğü iki nüshayı süresinde İdareye sunmaktır. Bununla birlikte ruhsat sahibi, kendi dosyasında İdareye teslim kaydını saklamalı ve gerektiğinde raporun hangi ruhsat yılına ait olduğunu açıkça gösterebilmelidir.

MTA’ya gönderilen rapor, Türkiye genelindeki jeotermal ve doğal mineralli su kaynaklarına ilişkin teknik bilgi birikimi ve kaynak yönetimi açısından önem taşır. MTA, Yönetmeliğin başka maddelerinde rezervuar bütünlüğü, teknik inceleme, denetim ve kaynak koruma süreçlerinde de görev alan kurumlardan biridir.

İdarenin MTA’ya gönderim yükümlülüğü, ruhsat sahibinin eksik veya imzasız rapor vermesine izin vermez. Raporun İdare tarafından kabul edilebilir, teknik sorumlu imzalı ve ilgili ruhsat/faaliyet yılıyla doğru ilişkilendirilmiş olması gerekir.

Yıllık Faaliyet Raporu Hangi Kayıtlarla Hazırlanmalıdır?

Yönetmeliğin eklerinde arama ve işletme dönemlerine ilişkin faaliyet raporu formatları bulunur. Rapor hazırlanırken yıl boyunca yapılan çalışmaların son haftada hafızadan derlenmesi yerine, sürekli tutulan saha ve ruhsat kayıtlarına dayanılması gerekir. Kuyu faaliyetleri, testler, üretim değerleri, reenjeksiyon/deşarj verileri, proje kapsamındaki işler ve teknik değişiklikler düzenli şekilde kaydedilmelidir.

İşletme projesinde kuyu lokasyonu, sayı veya kapasite değişikliği yapılmışsa bunların İdare izinleri ve revize proje kayıtları raporla tutarlı olmalıdır. İzinsiz proje değişikliği rejimini m.9/6 proje revizyonu rehberimizde açıkladık.

Kuyu tamir, bakım ve temizlik işlemleri m.9/6 uyarınca işlemden sonra İdareye bildirildiğinden, yıllık faaliyet raporundaki kuyu kayıtları ile yıl içinde yapılan bu bildirimlerin de uyumlu olması gerekir. Bu işlemlerin hukuki sınırı için Jeotermal Kuyu Bakımı ve Sonradan Bildirim yazımıza bakılabilir.

Rapor içeriğinde ruhsatın sicil bilgileri ve faaliyet dönemi de doğru olmalıdır. İşletme ruhsatı sicile işlendiği tarihte yürürlüğe girer ve 30 yıllık ana süre bu tarihten hesaplanır. Ruhsatın süre ve uzatma sistemi için 30 Yıl + 10 Yıl Ruhsat Süresi rehberimiz kullanılabilir.

Yıl İçinde Teknik Sorumlu Değiştiyse Faaliyet Raporu Nasıl Yönetilmelidir?

Yönetmelik m.10/4 raporun teknik sorumlu veya sorumlularca hazırlanıp imzalanmasını ister. Yıl içinde teknik sorumlu değişmişse her mühendisin fiilen sorumluluk üstlendiği döneme ilişkin kayıtların doğru aktarılması önemlidir. Yeni teknik sorumlu, görev yapmadığı ayların faaliyeti hakkında yalnızca imza atacak kişi hâline getirilmemelidir.

En güvenli uygulama, teknik sorumlu değişikliğinde devir-teslim kaydı hazırlamaktır. Önceki sorumlu dönemindeki kuyu ve üretim verileri, proje revizyonları, bakım bildirimleri, kurum yazışmaları ve açık teknik işler yeni sorumluya devredilmelidir. Yıllık rapor hazırlanırken dönemsel sorumluluk tarihleri dosyadaki resmi atama/ayrılış kayıtlarıyla örtüşmelidir.

Teknik sorumlusuz faaliyet yürütülemeyeceğinden, iki atama arasında faaliyet yapılmışsa sorun yalnızca yıllık rapor imzasıyla çözülemez. m.10/1 teknik sorumlusuz faaliyette teminat irat kaydı ve faaliyet durdurma yaptırımı öngörür. Yıllık rapor, geçmişteki mevzuata aykırı faaliyeti sonradan hukuka uygun hâle getiren bir belge değildir.

Mart Sonu Faaliyet Raporu İçin Uygulama Kontrol Tablosu

Resmî Kaynaklar ve Güncel Mevzuat

5686 sayılı Kanun için MAPEG Maden Kanunları; uygulama düzenlemeleri için MAPEG Yönetmelikler ve Yönetmeliğin yayımlandığı 11 Aralık 2007 tarihli Resmî Gazete kontrol edilmelidir. Yıllık faaliyet raporlarının hazırlanması ve sunumu Yönetmelik m.10/4’te düzenlenmiştir.

Rapor formatı ve somut başvuru yöntemi bakımından işlem tarihinde İdarenin güncel uygulaması ile Yönetmeliğin ekleri kontrol edilmelidir. Elektronik belge sistemi kullanılması, raporun teknik sorumlu tarafından hazırlanıp imzalanması, iki nüsha mantığı ve Mart sonu son tarihini ortadan kaldırmaz.

Sık Sorulan Sorular

1. Jeotermal yıllık faaliyet raporu ne zaman verilir?

Takip eden yılın en geç Mart ayı sonuna kadar İdareye verilmelidir.

2. 2026 faaliyet raporu hangi tarihe kadar verilir?

2026 yılına ait rapor, 2027 yılının Mart ayı sonuna kadar İdareye sunulmalıdır.

3. Faaliyet raporunu kim hazırlar?

Teknik sorumlu veya teknik sorumlular hazırlar ve imzalar.

4. Raporu İdareye kim verir?

Yönetmelik m.10/4 uyarınca ruhsat sahibi verir.

5. Rapor kaç nüsha hazırlanır?

İdareye iki nüsha hâlinde verilmesi zorunludur.

6. MTA’ya ayrıca ruhsat sahibi mi gönderir?

m.10/4’e göre raporların bir nüshasını MTA’ya İdare gönderir.

7. Teknik sorumlu raporu hazırladı ama ruhsat sahibi sunmadıysa yükümlülük yerine gelmiş olur mu?

Hayır. Raporun süresinde İdareye verilmesi gerekir.

8. Yıl içinde teknik sorumlu değişirse ne yapılır?

Faaliyet kayıtları ve sorumluluk dönemleri resmi atama tarihleriyle uyumlu tutulmalı, devir-teslim yapılmalı ve rapor geçerli teknik sorumluluk kayıtlarına dayanmalıdır.

9. Faaliyet raporunda bakım ve kuyu değişiklikleri gösterilmeli midir?

Rapor, yıl içindeki gerçek faaliyetlerle ve İdareye yapılmış izin/bildirim kayıtlarıyla uyumlu olmalıdır.

10. Rapor geç verilirse ne olur?

Geç verilmenin yaptırımı Yönetmelik m.10/5’te ayrıca düzenlenmiştir; teminat ve ek süre sonuçları vardır. Bu konu ayrı rehberde ele alınmaktadır.