B&KBakırcı & KeskinHUKUK BÜROSU
TR
TürkçeEnglishDeutschРусскийالعربية中文
Menü

Kimler SGK Sigortalısı Sayılmaz? Ücretsiz Eş, Aile İçi İş, Yabancı Görevli ve 18 Yaş – SSİY m.10 | 2026

Kısa ve net cevap: SSİY m.10, kısa ve uzun vadeli sigorta kolları bakımından sigortalı sayılmayan grupları tek tek düzenler. İşverenin işyerinde ücretsiz çalışan eşi; aynı konutta birlikte yaşayan üçüncü derece dâhil hısımların, araya dışarıdan kimse katılmaksızın konut içinde yaptığı belirli işler; şartları oluşan geçici yabancı görevliler; bazı 18 yaş altı bağımsız/kamu statüleri ve maddede sayılan diğer özel gruplar sigorta dışında bırakılır. Her istisnanın kendi şartı ayrı kontrol edilir.

kimler SGK sigortalısı sayılmaz SSİY 10
Photo by Anastassia Anufrieva on Unsplash

SSİY m.10 ne düzenler?

Madde bir ‘genel sigortasız çalışma izni’ vermez; yalnız tek tek sayılan kişi ve çalışma ilişkilerini, belirtilen koşullar altında sigortalılık dışında tutar.

SSİY m.10, kısa ve uzun vadeli sigorta kolları bakımından sigortalı sayılmayan grupları tek tek düzenler. İşverenin işyerinde ücretsiz çalışan eşi; aynı konutta birlikte yaşayan üçüncü derece dâhil hısımların, araya dışarıdan kimse katılmaksızın konut içinde yaptığı belirli işler; şartları oluşan geçici yabancı görevliler; bazı 18 yaş altı bağımsız/kamu statüleri ve maddede sayılan diğer özel gruplar sigorta dışında bırakılır. Her istisnanın kendi şartı ayrı kontrol edilir.

Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği, 5510 sayılı Kanunun sosyal sigorta hükümlerinin uygulama usulünü belirler. Bu nedenle m.10 okunurken madde lafzındaki kişi, kayıt, belge, süre ve yetki unsurları ayrı ayrı belirlenmeli; maddenin düzenlemediği bir sonuç, yalnız benzerlik gerekçesiyle maddeye eklenmemelidir.

M.10’daki istisna, m.9’daki sigortalı sayılma kurallarının karşısında fakat dar yorumlanması gereken özel gruplardan oluşur. Özellikle ücretsiz eş ve aile içi iş istisnası, ücretli veya dışarıdan işçi katılan her aile işletmesine uygulanamaz.

Kanuni unsurlar ve kapsam

1. İşverenin ücretsiz çalışan eşi

İşverenin işyerinde ücretsiz çalışan eşi m.10’da sigortalı sayılmayanlar arasında yer alır. Ücretsiz olma unsuru hükmün açık parçasıdır.

Bu unsur bakımından yapılacak hukuki kontrol, i̇şverenin ücretsiz çalışan eşi bilgisinin hangi belge veya kayıtla doğrulandığını göstermektir. SSİY m.10, sonucu soyut varsayıma değil madde içinde tanımlanan statü veya kayıt unsuruna bağlar. İtiraz veya başvuruda bu unsur ayrıca işaretlenirse, uyuşmazlığın hangi SGK verisinden doğduğu açık hâle gelir.

2. Aynı konutta aile içi çalışma

Aynı konutta birlikte yaşayan üçüncü derece dâhil hısımlar arasında, dışarıdan başka kimse katılmadan ve yaşadıkları konut içinde yapılan işlerde çalışanlar istisna kapsamındadır.

Bu unsur bakımından yapılacak hukuki kontrol, aynı konutta aile içi çalışma bilgisinin hangi belge veya kayıtla doğrulandığını göstermektir. SSİY m.10, sonucu soyut varsayıma değil madde içinde tanımlanan statü veya kayıt unsuruna bağlar. İtiraz veya başvuruda bu unsur ayrıca işaretlenirse, uyuşmazlığın hangi SGK verisinden doğduğu açık hâle gelir.

3. Yabancı kuruluştan geçici gönderilen kişi

Sosyal güvenlik sözleşmeleri saklı kalmak üzere, yabancı bir kuruluş tarafından o kuruluş adına Türkiye’ye üç ayı geçmemek üzere gönderilen ve yabancı ülkede sosyal sigortaya tabi olduğunu belgeleyen kişi m.10’daki şartlarla sigortalı sayılmaz.

Bu unsur bakımından yapılacak hukuki kontrol, yabancı kuruluştan geçici gönderilen kişi bilgisinin hangi belge veya kayıtla doğrulandığını göstermektir. SSİY m.10, sonucu soyut varsayıma değil madde içinde tanımlanan statü veya kayıt unsuruna bağlar. İtiraz veya başvuruda bu unsur ayrıca işaretlenirse, uyuşmazlığın hangi SGK verisinden doğduğu açık hâle gelir.

4. 18 yaş altı belirli statüler

4/b ve 4/c kapsamında sigortalı olması gerekenlerden 18 yaşını doldurmamış olanlar kural olarak sigortalı sayılmaz; meslek/sanat okulunu bitirip mahkemece ergin kılınarak öğrenimiyle ilgili görevde çalışanlar için madde ayrıca istisna düzenler.

Bu unsur bakımından yapılacak hukuki kontrol, 18 yaş altı belirli statüler bilgisinin hangi belge veya kayıtla doğrulandığını göstermektir. SSİY m.10, sonucu soyut varsayıma değil madde içinde tanımlanan statü veya kayıt unsuruna bağlar. İtiraz veya başvuruda bu unsur ayrıca işaretlenirse, uyuşmazlığın hangi SGK verisinden doğduğu açık hâle gelir.

5. Muafiyet ve özel gruplar

Maddede tarım ve esnaf muafiyet belgeleri, dış temsilcilik personeli, süreklilik göstermeyen bazı spor faaliyetleri ve diğer özel gruplar da kendi şartlarıyla düzenlenmiştir.

Bu unsur bakımından yapılacak hukuki kontrol, muafiyet ve özel gruplar bilgisinin hangi belge veya kayıtla doğrulandığını göstermektir. SSİY m.10, sonucu soyut varsayıma değil madde içinde tanımlanan statü veya kayıt unsuruna bağlar. İtiraz veya başvuruda bu unsur ayrıca işaretlenirse, uyuşmazlığın hangi SGK verisinden doğduğu açık hâle gelir.

Adım adım uygulama

  1. Önce normalde hangi sigortalılık statüsünün doğacağı belirlenir.
  2. M.10’da o kişi için açık istisna bulunup bulunmadığı kontrol edilir.
  3. İstisnanın tüm şartları (ücretsiz çalışma, aynı konut, süre, belge vb.) tek tek doğrulanır.
  4. Sosyal güvenlik sözleşmesi veya başka özel kanun varsa ayrıca uygulanır.
  5. Şartlardan biri yoksa istisna genişletilmeden normal sigortalılık kuralına dönülür.

1. adım: Önce normalde hangi sigortalılık statüsünün doğacağı belirlenir. Bu adım atlandığında aynı kişiye ait tescil, hizmet, prim veya statü bilgilerinin birbirine karıştırılması mümkündür. İşlem tarihi, kullanılan belge ve SGK ekranındaki karşılığı tek dosyada tutulmalı; sonucu etkileyen veri açıkça gösterilmelidir.

2. adım: M.10’da o kişi için açık istisna bulunup bulunmadığı kontrol edilir. Bu adım atlandığında aynı kişiye ait tescil, hizmet, prim veya statü bilgilerinin birbirine karıştırılması mümkündür. İşlem tarihi, kullanılan belge ve SGK ekranındaki karşılığı tek dosyada tutulmalı; sonucu etkileyen veri açıkça gösterilmelidir.

3. adım: İstisnanın tüm şartları (ücretsiz çalışma, aynı konut, süre, belge vb.) tek tek doğrulanır. Bu adım atlandığında aynı kişiye ait tescil, hizmet, prim veya statü bilgilerinin birbirine karıştırılması mümkündür. İşlem tarihi, kullanılan belge ve SGK ekranındaki karşılığı tek dosyada tutulmalı; sonucu etkileyen veri açıkça gösterilmelidir.

4. adım: Sosyal güvenlik sözleşmesi veya başka özel kanun varsa ayrıca uygulanır. Bu adım atlandığında aynı kişiye ait tescil, hizmet, prim veya statü bilgilerinin birbirine karıştırılması mümkündür. İşlem tarihi, kullanılan belge ve SGK ekranındaki karşılığı tek dosyada tutulmalı; sonucu etkileyen veri açıkça gösterilmelidir.

5. adım: Şartlardan biri yoksa istisna genişletilmeden normal sigortalılık kuralına dönülür. Bu adım atlandığında aynı kişiye ait tescil, hizmet, prim veya statü bilgilerinin birbirine karıştırılması mümkündür. İşlem tarihi, kullanılan belge ve SGK ekranındaki karşılığı tek dosyada tutulmalı; sonucu etkileyen veri açıkça gösterilmelidir.

Benzer SGK işlemlerinden farkı

M.10’daki istisna, m.9’daki sigortalı sayılma kurallarının karşısında fakat dar yorumlanması gereken özel gruplardan oluşur. Özellikle ücretsiz eş ve aile içi iş istisnası, ücretli veya dışarıdan işçi katılan her aile işletmesine uygulanamaz.

5510 sayılı Kanun sigortalılık statülerinin ve hakların temelini kurarken, Yönetmelik ayrıntılı kayıt ve bildirim yöntemlerini düzenler. Bu sebeple yalnız Yönetmelik maddesinin başlığına bakılarak prim günü, aylık hakkı veya idari yaptırım sonucu çıkarılamaz. İlgili ana Kanun hükmü de aynı dosyada kontrol edilmelidir.

Özellikle e‑Devlet veya SGK ekranında görünen bir bilginin hangi hukuki kategoriye ait olduğu belirlenmeden işlem yapılmamalıdır. Tescil kaydı kişinin sisteme hangi statüyle alındığını, hizmet kaydı çalışma/prim dönemlerini, tahakkuk-tahsilat kaydı prim hareketlerini, gelir veya aylık kaydı ise bağlanmış ödemenin sürecini gösterebilir. Aynı ekranda görünmeleri aynı hukuki işlevi taşıdıkları anlamına gelmez.

Uygulama örnekleri

Eşin ücret alması

Eş işyerinde fiilen ücret karşılığı çalışıyorsa m.10’daki ‘ücretsiz çalışan eş’ ifadesi karşılanmaz; sigortalılık normal kurallarla incelenir.

Bu örnekte m.10 bakımından kesinleştirilmesi gereken husus, işlemin hangi statü veya kayıt unsuruna dayandığıdır. Belge tarihi ile sistem kayıt tarihi farklıysa ikisi ayrı satırda gösterilmeli; sonuca hangi tarihin neden esas alındığı mevzuat hükmüyle açıklanmalıdır. Böylece değerlendirme ‘genellikle böyledir’ gibi belirsiz bir ifadeye değil somut düzenlemeye dayanır.

Evde aile işi ama dışarıdan çalışan var

Aynı konutta hısımlar çalışsa bile işe dışarıdan başka bir kişi katılıyorsa m.10’daki aile içi iş istisnasının şartlarından biri ortadan kalkar.

Bu örnekte m.10 bakımından kesinleştirilmesi gereken husus, işlemin hangi statü veya kayıt unsuruna dayandığıdır. Belge tarihi ile sistem kayıt tarihi farklıysa ikisi ayrı satırda gösterilmeli; sonuca hangi tarihin neden esas alındığı mevzuat hükmüyle açıklanmalıdır. Böylece değerlendirme ‘genellikle böyledir’ gibi belirsiz bir ifadeye değil somut düzenlemeye dayanır.

Yabancı şirketin kısa süreli görevlisi

Yabancı kuruluş adına üç ayı geçmeyen görev ve yabancı ülkede sosyal sigortalılık belgesi varsa m.10/1-d değerlendirmesi yapılır; sosyal güvenlik sözleşmesi varsa ayrıca uygulanır.

Bu örnekte m.10 bakımından kesinleştirilmesi gereken husus, işlemin hangi statü veya kayıt unsuruna dayandığıdır. Belge tarihi ile sistem kayıt tarihi farklıysa ikisi ayrı satırda gösterilmeli; sonuca hangi tarihin neden esas alındığı mevzuat hükmüyle açıklanmalıdır. Böylece değerlendirme ‘genellikle böyledir’ gibi belirsiz bir ifadeye değil somut düzenlemeye dayanır.

Belge ve kayıt kontrolü

SSİY m.10 kapsamında bir SGK uyuşmazlığı incelenirken ilk dosya, kimlik ve sosyal güvenlik siciliyle ilgili belgelerden; ikinci dosya, tescil/hizmet/prim veya statü kayıtlarından; üçüncü dosya ise düzeltme, bildirim veya kurum yazışmalarından oluşmalıdır. Aynı belgenin eski ve yeni sürümü varsa ikisi de saklanmalı; değişikliğin tarihi ayrıca kaydedilmelidir.

Belge kontrolünde işveren unvanı, işyeri sicil numarası, sigortalının kimliği, statü kodu, işe giriş/çıkış tarihi, hizmet ayı, prim günü ve prime esas kazanç gibi alanlardan yalnız m.10 ile ilgili olanlar seçilmelidir. Gereksiz veriyi çoğaltmak, gerçek hatanın görünmesini zorlaştırır. Başvurunun talep sonucu da ‘kaydın düzeltilmesi’ gibi genel bırakılmamalı; hangi alanın hangi doğru veriye çevrilmesinin istendiği belirtilmelidir.

Sık yapılan hatalar

  • ‘Eş çalışıyorsa sigorta gerekmez’ diyerek ücretsiz olma şartını atlamak.
  • Aile içi işi işyerinin nerede yapıldığına ve dışarıdan çalışan katılıp katılmadığına bakmadan istisna saymak.
  • Yabancı çalışanın üç aylık geçici gönderim ve yabancı sigorta belgesi şartlarını kontrol etmemek.
  • 18 yaş altındaki herkesin sosyal güvenlik kapsamı dışında olduğunu söylemek.
  • Muafiyet belgesi gerektiren gruplarda belge şartını yok saymak.

Hata 1 neden önemlidir? ‘Eş çalışıyorsa sigorta gerekmez’ diyerek ücretsiz olma şartını atlamak. Bu yaklaşım m.10’daki açık unsurun yerine daha geniş veya farklı bir varsayım koyar. Düzeltme yöntemi, madde lafzındaki şartı doğrulayan kayıt veya belge üzerinden kurulmalıdır.

Hata 2 neden önemlidir? Aile içi işi işyerinin nerede yapıldığına ve dışarıdan çalışan katılıp katılmadığına bakmadan istisna saymak. Bu yaklaşım m.10’daki açık unsurun yerine daha geniş veya farklı bir varsayım koyar. Düzeltme yöntemi, madde lafzındaki şartı doğrulayan kayıt veya belge üzerinden kurulmalıdır.

Hata 3 neden önemlidir? Yabancı çalışanın üç aylık geçici gönderim ve yabancı sigorta belgesi şartlarını kontrol etmemek. Bu yaklaşım m.10’daki açık unsurun yerine daha geniş veya farklı bir varsayım koyar. Düzeltme yöntemi, madde lafzındaki şartı doğrulayan kayıt veya belge üzerinden kurulmalıdır.

Hata 4 neden önemlidir? 18 yaş altındaki herkesin sosyal güvenlik kapsamı dışında olduğunu söylemek. Bu yaklaşım m.10’daki açık unsurun yerine daha geniş veya farklı bir varsayım koyar. Düzeltme yöntemi, madde lafzındaki şartı doğrulayan kayıt veya belge üzerinden kurulmalıdır.

Hata 5 neden önemlidir? Muafiyet belgesi gerektiren gruplarda belge şartını yok saymak. Bu yaklaşım m.10’daki açık unsurun yerine daha geniş veya farklı bir varsayım koyar. Düzeltme yöntemi, madde lafzındaki şartı doğrulayan kayıt veya belge üzerinden kurulmalıdır.

SSİY m.10 için ayrıntılı hukuki analiz

Ücretsiz eş şartı

M.10/1-a’nın lafzı ‘ücretsiz çalışan eş’ üzerinedir. Ücretli, bağımlı ve fiilî çalışma varsa hükmün ücretsiz eş istisnası otomatik olarak uygulanamaz.

Madde bir ‘genel sigortasız çalışma izni’ vermez; yalnız tek tek sayılan kişi ve çalışma ilişkilerini, belirtilen koşullar altında sigortalılık dışında tutar. Bu nedenle ücretsiz eş şartı başlığı incelenirken, yalnız nihai SGK ekranına değil bu sonucun dayandığı hukuki statü ve belge zincirine bakılır. M.10’daki istisna, m.9’daki sigortalı sayılma kurallarının karşısında fakat dar yorumlanması gereken özel gruplardan oluşur. Özellikle ücretsiz eş ve aile içi iş istisnası, ücretli veya dışarıdan işçi katılan her aile işletmesine uygulanamaz. Madde hükmünün kapsamı bu sınırlar içinde tutulduğunda hem Kurum başvurusu hem de yargısal denetim açık ve ölçülebilir hâle gelir.

Aile içi işin dört unsuru

Aynı konutta yaşama, üçüncü derece dâhil hısımlık, yaşanan konut içinde iş ve dışarıdan başka kişinin katılmaması birlikte aranır. Unsurlardan biri değiştiğinde istisnanın dayanağı da yeniden değerlendirilir.

Madde bir ‘genel sigortasız çalışma izni’ vermez; yalnız tek tek sayılan kişi ve çalışma ilişkilerini, belirtilen koşullar altında sigortalılık dışında tutar. Bu nedenle aile içi işin dört unsuru başlığı incelenirken, yalnız nihai SGK ekranına değil bu sonucun dayandığı hukuki statü ve belge zincirine bakılır. M.10’daki istisna, m.9’daki sigortalı sayılma kurallarının karşısında fakat dar yorumlanması gereken özel gruplardan oluşur. Özellikle ücretsiz eş ve aile içi iş istisnası, ücretli veya dışarıdan işçi katılan her aile işletmesine uygulanamaz. Madde hükmünün kapsamı bu sınırlar içinde tutulduğunda hem Kurum başvurusu hem de yargısal denetim açık ve ölçülebilir hâle gelir.

Yabancı geçici görev

M.10/1-d’de üç ayı geçmeme ve yabancı ülkede sigortalılığı belgeleme şartları açık biçimde yer alır; uluslararası sosyal güvenlik sözleşmesi varsa sözleşme hükümleri saklıdır.

Madde bir ‘genel sigortasız çalışma izni’ vermez; yalnız tek tek sayılan kişi ve çalışma ilişkilerini, belirtilen koşullar altında sigortalılık dışında tutar. Bu nedenle yabancı geçici görev başlığı incelenirken, yalnız nihai SGK ekranına değil bu sonucun dayandığı hukuki statü ve belge zincirine bakılır. M.10’daki istisna, m.9’daki sigortalı sayılma kurallarının karşısında fakat dar yorumlanması gereken özel gruplardan oluşur. Özellikle ücretsiz eş ve aile içi iş istisnası, ücretli veya dışarıdan işçi katılan her aile işletmesine uygulanamaz. Madde hükmünün kapsamı bu sınırlar içinde tutulduğunda hem Kurum başvurusu hem de yargısal denetim açık ve ölçülebilir hâle gelir.

18 yaş ve ergin kılınma

M.10/2, meslek veya sanat okulunu bitirip Türk Medenî Kanunu uyarınca mahkemece ergin kılınan ve öğrenimiyle ilgili görevde çalışanlar bakımından 18 yaş şartının aranmayacağını düzenler.

Madde bir ‘genel sigortasız çalışma izni’ vermez; yalnız tek tek sayılan kişi ve çalışma ilişkilerini, belirtilen koşullar altında sigortalılık dışında tutar. Bu nedenle 18 yaş ve ergin kılınma başlığı incelenirken, yalnız nihai SGK ekranına değil bu sonucun dayandığı hukuki statü ve belge zincirine bakılır. M.10’daki istisna, m.9’daki sigortalı sayılma kurallarının karşısında fakat dar yorumlanması gereken özel gruplardan oluşur. Özellikle ücretsiz eş ve aile içi iş istisnası, ücretli veya dışarıdan işçi katılan her aile işletmesine uygulanamaz. Madde hükmünün kapsamı bu sınırlar içinde tutulduğunda hem Kurum başvurusu hem de yargısal denetim açık ve ölçülebilir hâle gelir.

Tarım ve esnaf muafiyeti

Muafiyet gelir koşulu ve Ek-2/Ek-2A belgesi sistemine bağlıdır. Sadece ‘kazancım düşük’ beyanı, maddede öngörülen belge yapısının yerine geçmez.

Madde bir ‘genel sigortasız çalışma izni’ vermez; yalnız tek tek sayılan kişi ve çalışma ilişkilerini, belirtilen koşullar altında sigortalılık dışında tutar. Bu nedenle tarım ve esnaf muafiyeti başlığı incelenirken, yalnız nihai SGK ekranına değil bu sonucun dayandığı hukuki statü ve belge zincirine bakılır. M.10’daki istisna, m.9’daki sigortalı sayılma kurallarının karşısında fakat dar yorumlanması gereken özel gruplardan oluşur. Özellikle ücretsiz eş ve aile içi iş istisnası, ücretli veya dışarıdan işçi katılan her aile işletmesine uygulanamaz. Madde hükmünün kapsamı bu sınırlar içinde tutulduğunda hem Kurum başvurusu hem de yargısal denetim açık ve ölçülebilir hâle gelir.

İstisnaların sınırı

M.10’daki gruplar belirli şartlarla sayılmıştır. Benzer ekonomik veya ailevi ilişki bulunduğu gerekçesiyle listede olmayan bir çalışma ilişkisini sigorta dışı saymak doğru değildir.

Madde bir ‘genel sigortasız çalışma izni’ vermez; yalnız tek tek sayılan kişi ve çalışma ilişkilerini, belirtilen koşullar altında sigortalılık dışında tutar. Bu nedenle i̇stisnaların sınırı başlığı incelenirken, yalnız nihai SGK ekranına değil bu sonucun dayandığı hukuki statü ve belge zincirine bakılır. M.10’daki istisna, m.9’daki sigortalı sayılma kurallarının karşısında fakat dar yorumlanması gereken özel gruplardan oluşur. Özellikle ücretsiz eş ve aile içi iş istisnası, ücretli veya dışarıdan işçi katılan her aile işletmesine uygulanamaz. Madde hükmünün kapsamı bu sınırlar içinde tutulduğunda hem Kurum başvurusu hem de yargısal denetim açık ve ölçülebilir hâle gelir.

Dosyada uygulanacak kontrol tablosu

  • İşverenin ücretsiz çalışan eşi
  • Aynı konutta aile içi çalışma
  • Yabancı kuruluştan geçici gönderilen kişi
  • 18 yaş altı belirli statüler
  • Muafiyet ve özel gruplar
  • Önce normalde hangi sigortalılık statüsünün doğacağı belirlenir.
  • M.10’da o kişi için açık istisna bulunup bulunmadığı kontrol edilir.
  • İstisnanın tüm şartları (ücretsiz çalışma, aynı konut, süre, belge vb.) tek tek doğrulanır.
  • Sosyal güvenlik sözleşmesi veya başka özel kanun varsa ayrıca uygulanır.
  • Şartlardan biri yoksa istisna genişletilmeden normal sigortalılık kuralına dönülür.

Kontrol tablosunun her satırına ‘belge/kayıt’, ‘tarih’, ‘madde dayanağı’ ve ‘istenen işlem’ sütunları eklenebilir. Böylece aynı uyuşmazlığın tescil, hizmet ve prim boyutları birbirinden ayrılır. Özellikle farklı dönemlerde düzeltme yapılmışsa eski hizmet dökümü ile güncel döküm yan yana karşılaştırılır.

Resmî kaynaklar ve site içi bağlantılar

Sık sorulan sorular

SSİY m.10 tek başına sigortalılık hakkı yaratır mı?

Maddenin işlevi madde bir ‘genel sigortasız çalışma izni’ vermez; yalnız tek tek sayılan kişi ve çalışma ilişkilerini, belirtilen koşullar altında sigortalılık dışında tutar. Hak veya yükümlülüğün temelinde 5510 sayılı Kanun ve bağlantılı özel hükümler de birlikte uygulanır.

SGK ekranındaki kayıt yanlışsa değiştirilebilir mi?

Yanlışlığın türüne göre Yönetmeliğin m.7, m.24 ve diğer özel hükümleri uygulanır. Değişiklik dayanak belge, denetim bulgusu, mahkeme kararı veya ilgili özel işlem üzerinden yapılır; yalnız sözlü talep kayıt değişikliği için yeterli dayanak değildir.

e-Devlet çıktısı tek başına kesin delil midir?

Çıktı mevcut SGK kaydını gösterir. Kayıtla dayanak belge arasında uyuşmazlık varsa, Yönetmelikteki belge ve düzeltme hükümleri ayrıca incelenir. Barkodlu hizmet çıktısının resmî belge olarak kullanımı m.23’te ayrıca düzenlenmiştir.

Kurum hangi verileri birlikte inceler?

M.10 kapsamına göre tescil, hizmet, işyeri, prim, kimlik veya statü verileri incelenir. Uyuşmazlığın konusuyla ilgisiz kayıtlar sonuca dayanak yapılmamalıdır.

Mahkeme kararı SGK kaydını etkileyebilir mi?

SSİY m.7 ve m.24, mahkeme kararlarını kayıt düzeltme veya hizmet oluşturma bakımından açık dayanaklar arasında sayar. Kararın kapsamı dışına çıkılamaz.

Yanlış statü kaydı emeklilik hesabını etkileyebilir mi?

Sigortalılık statüsü, hizmetin hangi rejimde değerlendirileceğini etkileyebilir. Bu nedenle 4/a, 4/b ve 4/c kayıtları ve varsa çakışma kuralları 5510 sayılı Kanun m.53 ile birlikte kontrol edilir.

Başvuruda hangi tarihler yazılmalıdır?

İşlem türüne göre gerçek çalışma/başlangıç tarihi, belge düzenleme tarihi, SGK kayıt tarihi ve düzeltme tarihi ayrı ayrı gösterilmelidir. Bir tarihi diğerinin yerine yazmak uyuşmazlığı yanlış sınıflandırabilir.

Bu maddeye dayanırken belirsiz ifade kullanmak gerekir mi?

Hayır. Madde hangi şartı açıkça düzenliyorsa o şart doğrudan yazılmalıdır. Kanunun takdir yetkisi verdiği yerde ise ‘Kurum yetkilidir’ veya ‘açabilir’ gibi madde lafzındaki yetki biçimi korunmalıdır.

Avukat değerlendirmesi

Madde bir ‘genel sigortasız çalışma izni’ vermez; yalnız tek tek sayılan kişi ve çalışma ilişkilerini, belirtilen koşullar altında sigortalılık dışında tutar. Uygulamada yapılması gereken, m.10’daki statü veya kayıt unsurunu 5510 sayılı Kanunun ilgili hükmüyle eşleştirmek; sonra dayanak belgeyi ve SGK kaydını karşılaştırmaktır. Böylece yanlış kayda yanlış başvuru yapılmasının ve aynı hizmetin farklı hukuki kategorilerde iki kez değerlendirilmesinin önüne geçilir.

Av. Halil Bakırcı – Mersin Barosu Sicil No: 3472
Son mevzuat kontrolü: 19 Eylül 2026

Hukuki konu hakkında iletişim

İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.

Telefonla Araİletişim Bilgileri

tarafından hazırlanmış, Av. Emirhan Keskin tarafından incelenmiştir.

Yazar Bilgisi

, Mersin Barosu 3472 sicil numarasına kayıtlıdır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu bünyesinde ceza, aile, iş, gayrimenkul ve ticaret hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi sunmaktadır.

İnceleyen: Av. Emirhan Keskin · Mersin Barosu Sicil No: 5507

Telefon WhatsApp