Lahey Yurt Dışı Tebligatı Ücretli mi? Sözleşme m.12 ve Masraf Kuralı | 2026
Lahey Tebligat Sözleşmesi m.12’nin temel masraf kuralı
Lahey Tebligat Sözleşmesinin 12. maddesi, uluslararası tebligatın varış devletinde yerine getirilmesi sırasında hangi maliyetlerin başvurana yüklenebileceğini açıkça sınırlar. Maddeye göre bir âkit devletten gelen adlî belgelerin tebliği, varış devleti tarafından sunulan hizmetler bakımından vergi veya masraf ödenmesine ya da geri ödenmesine yol açmaz. Bu, merkezî makam sisteminin temel kolaylaştırıcı unsurlarından biridir.
Ancak Sözleşme devletin her türlü dış masrafı üstleneceğini söylemez. Madde 12 ikinci fıkra iki özel masraf kategorisini açıkça başvurana yükler. Birincisi, tebligat için adlî görevli veya varış devleti hukukuna göre yetkili bir kişinin kullanılmasıdır. İkincisi ise kaynak makamın m.5 uyarınca belirli bir özel yöntem istemesi nedeniyle doğan giderdir.
Resmî hüküm HCCH 1965 Tebligat Sözleşmesi tam metninde yer alır. Güncel ülke masrafları, ödeme şekli ve merkezî makam bilgileri için HCCH Service Section içindeki ülke profili kullanılmalıdır. Ücret bilgisi değişebileceği için eski tarihli blog veya forum rakamı esas alınmamalıdır.
Hangi hizmetler kural olarak ücretsizdir?
Merkezî makamın talebi alması, incelemesi ve varış devletinin kamu hizmeti niteliğindeki standart tebligat mekanizmasını işletmesi m.12’nin ilk fıkrasındaki ücretsiz hizmet ilkesinin merkezindedir. Kaynak devlet, sırf yabancı bir devletten tebligat talebi gönderdiği için varış devletine genel bir “Lahey vergisi” veya “merkezî makam harcı” ödemek zorunda değildir.
Bununla birlikte ücretsiz hizmet ilkesi, dosyanın hazırlanması sırasında kaynak devlette oluşan tüm maliyetleri kapsamaz. Türkiye’de belge tercümesi, noter veya apostil gerektiren başka belgeler, posta-kurye gönderimi, avukatlık hizmeti veya yerel mahkeme giderleri Sözleşmenin m.12’sindeki varış devleti hizmeti kavramından ayrı kalabilir.
Ayrıca bazı ülkelerde standart tebligat dahi yerel hukuk gereği adlî görevli aracılığıyla yapıldığından m.12/2-a kapsamında belirli ücret doğabilir. Bu nedenle ülkenin sistemini bilmeden “merkezî makam yolu ücretsizdir” şeklinde kesin maliyet tahmini yapılmamalıdır.
Adlî görevli veya yetkili kişi kullanılırsa masraf kime aittir?
Madde 12/2-a açık biçimde, adlî görevli veya varış devleti hukukuna göre tebligat yapmaya yetkili bir kişinin kullanılması nedeniyle doğan giderlerin başvuran tarafından ödeneceğini veya geri karşılanacağını düzenler. Bu, özellikle bailiff, huissier, process server veya benzeri profesyonel görevli sistemlerinin bulunduğu ülkelerde önemlidir.
Ücretin miktarı ülkeye, bölgeye, adres sayısına, tebligatın kaç kez denenmesine ve hizmet türüne göre değişebilir. Bazı merkezî makamlar belirli sabit tutar bildirirken bazıları yerel görevlinin faturası üzerinden işlem yapar. Federal devletlerde eyalet veya bölge bazında farklı maliyet çıkabilir.
Bu nedenle dosya hazırlanırken yalnız tebligat adresi değil, ilgili eyalet/kanton/bölge ve kullanılacak yerel görevli sistemi belirlenmelidir. Yanlış veya eksik ödeme, talebin işlem sırasına alınmamasına ve mahkeme takviminin gecikmesine neden olabilir.
Özel tebligat yöntemi istenirse masraf doğar mı?
Evet. Madde 5/1-b, kaynak makamın varış devletinin hukukuyla bağdaşan belirli bir özel tebligat yöntemi istemesine izin verir. Madde 12/2-b ise bu özel yöntemin kullanılmasından kaynaklanan masrafın başvuran tarafından ödeneceğini açıkça düzenler. Örneğin kişiye elden özel teslim, belirli bir görevli kullanılması veya normal iç hukuk yönteminden farklı ek işlemler talep edilirse ek gider doğabilir.
Özel yöntemin gerçekten gerekli olup olmadığı dava stratejisi açısından düşünülmelidir. Kaynak mahkemenin usul hukukunda özel bir teslim biçimi sonuç bakımından önemli değilse, varış devletinin standart yöntemi daha hızlı ve ekonomik olabilir. Buna karşılık ileride tanıma-tenfiz veya savunma hakkı tartışmasını önlemek için belirli bir yöntemin istenmesi gerekebilir.
Özel yöntemin ne olduğu Lahey talep formunda açıkça belirtilmeli; varış devletinin bu yöntemi uygulayıp uygulamadığı ve tahmini maliyet önceden merkezî makam/ülke profili üzerinden kontrol edilmelidir.
Ülke bazında ücret neden değişir?
Lahey Sözleşmesi ortak bir tebligat çerçevesi kurar; ancak her devletin iç tebligat teşkilatını aynı hâle getirmez. Bir ülkede kamu görevlisi standart hizmeti ücretsiz yaparken başka bir ülkede özel yetkili görevli kullanılması zorunlu olabilir. Bu yüzden aynı belge Almanya, Fransa, Belçika, Kanada, ABD veya Avustralya’da farklı maliyetlerle tebliğ edilebilir.
Sitede örneğin Fransa’ya mahkeme tebligatı, ABD’ye mahkeme tebligatı ve Kanada’ya tebligat gibi ülke bazlı rehberler bulunmaktadır. Bu tür rakamlar işlem tarihindeki resmî ülke kaydıyla yeniden doğrulanmalıdır; ücretler değişebilir.
Ödeme para birimi, banka masrafı, IBAN veya çek yöntemi de ülkeye göre farklı olabilir. Gönderici banka kesintisi nedeniyle eksik ulaşan ödeme, işlemde sorun yaratabilir. Bu nedenle “masraf alıcıdan” veya “tüm banka giderleri gönderenden” gibi teknik ödeme şartları resmî talimattan okunmalıdır.
Tercüme ve kurye masrafı m.12’ye dahil midir?
Madde 12’nin ücretsiz hizmet ilkesi varış devletinin tebligat hizmetine ilişkindir. Belgenin varış ülkesinin kabul ettiği dile çevrilmesi için yapılan tercüme ücreti, kaynak devletteki kargo veya posta gideri, avukatlık hizmeti ve belge hazırlama maliyeti ayrı kalemlerdir. Bu giderlerin ücretsiz hizmet kuralına dayanılarak varış devletinden istenmesi mümkün değildir.
Tercüme gerekliliği m.5 kapsamında ülke beyanına göre belirlenir. Bu konu Lahey tebligatında tercüme zorunluluğu rehberimizde ayrıntılı açıklanmıştır. Çok sayfalı ticari davalarda tercüme maliyeti bazen yerel tebligat ücretinden çok daha yüksek olabilir.
Kurye masrafında da gönderim yönü önemlidir. Türkiye’den varış devletinin merkezî makamına fizikî evrak göndermek için kullanılan uluslararası kargo hizmeti ile varış devletinin tebligat hizmeti birbirinden ayrıdır.
Ücret ne zaman ve nasıl ödenir?
Tek bir Lahey ödeme yöntemi yoktur. Varış devletinin merkezî makamı peşin ödeme, banka havalesi, çek, yerel görevliye doğrudan ödeme veya tebligat sonrasında fatura gibi farklı sistem kullanabilir. Bazı ülkelerde talep formuna ödeme kanıtının eklenmesi istenir; bazıları tebligatı yapıp sonrasında masraf talep eder.
Güncel yöntem HCCH ülke profilindeki “costs” veya “payment” bölümünden ve ilgili merkezî makamın resmî duyurusundan kontrol edilmelidir. Ödeme açıklamasına dosya, davalı adı ve talep numarası gibi bilgilerin yazılması gerekiyorsa eksiksiz uygulanmalıdır.
Kur farkı ve banka masrafı da hesaba katılmalıdır. Özellikle yabancı para transferinde alıcıya ulaşması gereken net tutar ile bankadan çıkan brüt tutar farklı olabilir. Dosya takviminde ödeme teyidinin merkeze ulaşması için gereken süre de planlanmalıdır.
Yanlış veya fazla ödeme yapılırsa ne olur?
Yanlış IBAN, eski ücret tarifesi veya eksik açıklama tebligatın gecikmesine yol açabilir. Fazla ödeme hâlinde iade süreci varış devletinin idari uygulamasına bağlıdır ve çoğu zaman tebligat dosyasından daha uzun sürebilir. Bu nedenle ödeme öncesinde güncel resmî kaydın ekran görüntüsü ve tarihinin dosyada saklanması faydalıdır.
Eksik ödeme bildirimi gelirse yeni transfer yapılmadan önce eksik tutarın nasıl hesaplandığı ve önceki ödemenin hesaba geçip geçmediği teyit edilmelidir. Aynı tutarın iki kez gönderilmesi veya yanlış dosyaya işlenmesi önlenmelidir.
Tebligat masrafı dava stratejisini nasıl etkiler?
Çok davalılı uluslararası uyuşmazlıklarda her muhatap farklı ülkede ise tercüme ve yerel tebligat giderleri önemli bir dava bütçesi oluşturabilir. Davanın ekonomik değeri, geçici hukuki koruma ihtiyacı ve olası sulh görüşmeleri ile birlikte tebligat maliyeti de planlanmalıdır.
Ancak masraftan kaçınmak için hukuken kapalı bir alternatif kanal kullanmak daha büyük risk yaratır. Özellikle Türkiye’ye m.10’a aykırı posta tebligatı yapmak, yargılamanın veya sonraki tenfiz sürecinin tartışmalı hâle gelmesine neden olabilir. Lahey m.10 rehberinde Türkiye’nin bu kanallara itirazını açıkladık.
Doğru yöntem, masrafı önceden belirlemek, ödeme belgesini dosyada tutmak ve mahkemeye tebligat için gereken gerçekçi süreyi bildirmektir.
2026 kontrol listesi
- Varış devletinin Sözleşmeye taraf olduğunu teyit edin.
- HCCH ülke profilinde tebligat ücreti bulunup bulunmadığını kontrol edin.
- Ücretin adlî görevli veya özel yöntem masrafı olup olmadığını ayırın.
- Tercüme, kargo ve avukatlık masrafını m.12 ücretinden ayrı hesaplayın.
- Güncel tutarı ve para birimini işlem günü doğrulayın.
- Ödeme talimatındaki banka masrafı kuralına uyun.
- Dosya numarası veya açıklama şartını eksiksiz yazın.
- Ödeme dekontunu Lahey tebligat evrakıyla birlikte saklayın.
- Ülke veya eyalet bazında değişen ücret varsa doğru bölgeyi seçin.
- Tebligat sonrasında m.6 sertifikası ve varsa yerel görevli faturasıyla masrafı kapatın.
Sık Sorulan Sorular
Lahey tebligatı tamamen ücretsiz midir?
Hayır. Varış devletinin standart hizmeti kural olarak ücretsizdir; ancak adlî görevli veya özel yöntem kullanımı m.12/2 kapsamında ücret doğurabilir.
Her ülke aynı ücreti mi alır?
Hayır. Sözleşme sabit uluslararası ücret belirlemez; masraf ülke ve yerel sisteme göre değişir.
Tercüme ücreti Lahey m.12 kapsamında ücretsiz midir?
Hayır. Tercüme, kaynak dosyanın hazırlık maliyetidir ve varış devletinin ücretsiz tebligat hizmetinden ayrıdır.
Kargo ücreti kim öder?
Belgeleri yabancı merkezî makama gönderen taraf veya makam kendi gönderim maliyetini karşılar; bu m.12’deki varış devleti hizmetinden ayrıdır.
Özel tebligat yöntemi istersem ücret doğar mı?
Özel yöntemin yol açtığı masraf m.12/2-b uyarınca başvuran tarafından ödenir veya geri karşılanır.
Yerel adlî görevli ücreti kime aittir?
Madde 12/2-a bu masrafı başvurana yükler.
Eski ücret tarifesine göre ödeme yaparsam ne olur?
Eksik ödeme tebligatı geciktirebilir; her işlemde güncel HCCH ve merkezî makam kaydı kontrol edilmelidir.
Ülke rehberinizdeki ücret kesin midir?
Ücretler değişebileceğinden işlem tarihinde resmî kaynaktan yeniden doğrulanmalıdır.
Tebligat yapılmazsa ücret geri alınır mı?
Yerel görevli ve ülke uygulamasına göre değişir. Yapılan hizmete ilişkin ücret iade edilmeyebilir; resmî ülke talimatı incelenmelidir.
Masraf nedeniyle posta yolunu seçebilir miyim?
Yalnız varış devleti m.10(a) kanalına itiraz etmemişse ve diğer şartlar sağlanıyorsa. Türkiye m.10 yöntemlerine itiraz etmiştir.
Lahey tebligatındaki masrafın doğru hesabı, Sözleşmenin m.12 hükmünü ülkenin güncel uygulamasıyla birlikte okumayı gerektirir. Standart kamu hizmetinin ücretsiz olması, tercüme, kurye, adlî görevli veya özel yöntem maliyetlerinin bulunmayacağı anlamına gelmez. Türkiye geneli ve uluslararası dosyalar Mersin’den yönetilmektedir.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
