Memnu Hakların İadesi Dilekçesi Örneği | Word

Üç yıllık yolun üç ayrı inceleme konusu

5352 m.13/A/1, yalnızca takvim süresinin geçmesine bağlı bir başvuru düzenlemez. Önce cezanın infazının tamamlandığı belirlenir. Ardından tamamlanmadan itibaren üç yıllık sürenin geçtiği ve bu süre içinde yeni suç işlenmediği incelenir. Ayrıca kişinin hayatını iyi hâlli sürdürdüğü konusunda mahkemede kanaat oluşması gerekir. Üç yılın dolduğunu gösteren tarih hesabı, iyi hâle ilişkin değerlendirmenin yerine geçmez; olumlu çalışma belgesi de eksik süreyi tamamlamaz.

Dilekçenin açıklamalarında bu unsurların ayrı paragraflarda yer alması, her birinin hangi belgeyle desteklendiğini görmeyi kolaylaştırır. İnfazın tamamlandığı tarih için resmî kayıt, başvuruya konu hak yoksunluğu için ilgili özel kanun, iyi hâl için ise kişinin gerçek yaşamına ilişkin somut bilgiler sunulur. Belge bulunmayan bir olgu, hazır örnekte yazdığı için yaşanmış gibi gösterilmez. Başvurunun güçlü olması, çok sayıda genel övgü cümlesinden ziyade koşulların somutlaştırılmasına bağlıdır.

Hangi hak yoksunluğu için karar istendiği açık yazılmalıdır

Madde 13/A/1’in konusu, Türk Ceza Kanunu dışındaki kanunların belli suç veya ceza mahkûmiyetine bağladığı hak yoksunluklarıdır. Bu nedenle sonuç bölümündeki “bütün haklarımın iadesi” ifadesi tek başına dosyanın hukuki bağlantısını açıklamaz. Hangi mahkûmiyetin hangi özel kanun maddesi üzerinden engel oluşturduğu gösterilir. İlgili kurumun yazısı mevcutsa bu yazı eklenir; ancak hak yoksunluğunun kaynağı yalnız kurumun kullandığı ifade üzerinden kurulmaz, kanun hükmü de belirtilir.

TCK m.53/5 ve 6 hükümleri, m.13/A/1’de açıkça saklı tutulmuştur. Dolayısıyla bu başvuru, TCK içindeki her yasaklama süresini kaldıran genel bir yol olarak sunulamaz. Mahkeme kararından sonra yapılacak meslek, görev veya ruhsat başvurusunda ilgili özel düzenlemenin diğer koşulları devam eder. Eğitim, yeterlilik, izin ve benzeri bağımsız şartların karşılandığı, hak iadesi kararının varlığından kendiliğinden çıkarılamaz. Dilekçe, talep edilen kararın kapsamını aşan kabul veya atama sonucu istememelidir.

İnfaza başka hukuki nedenle son verilmişse: m.13/A/2

İnfazın tamamlanmasına dayalı üç yıllık yol ile infaza başka hukuki nedenle son verilmesine ilişkin özel yol karıştırılmamalıdır. M.13/A/2, genel af veya etkin pişmanlık dışında başka bir hukuki nedenle infaza son verilmiş olması halinde hükmün kesinleşmesinden itibaren beş yıl geçmesini düzenler. Ayrıca bu süre, mahkûm olunan hapis cezasına üç yıl eklenerek bulunan süreden az olamaz. Burada başlangıcın kesinleşme tarihi olması, ilk fıkradaki infazın tamamlanma tarihinden farklıdır.

Özel yola dayanılacak dosyada, infazın hangi hukuki nedenle sona erdiği ve bu nedeni gösteren kararın niteliği açıklanır. Beş yıllık süreyle hapis cezasına üç yıl eklenerek bulunan alt sınır birlikte değerlendirilir. Aynı dilekçede hem infazın tamamlandığı hem de başka nedenle sona erdiği yazılarak çelişkili başlangıçlar oluşturulmaz. Bu sayfanın indirilebilir örneği ilk fıkraya göre hazırlanmıştır; ikinci fıkraya dayanan dosyada açıklamalar ve hukuki dayanak ilgili koşullara göre yeniden düzenlenmelidir.

Mahkeme incelemesi mutlaka duruşmalı mı yapılır?

Başvurunun yapılacağı mahkeme seçilirken m.13/A/3’teki iki bağlantıdan hangisine dayanıldığı yazılır. Hükmü veren mahkemeye sunuluyorsa kararın esas ve karar numarası doğrudan belirtilir. İkametgâhın bulunduğu yerdeki aynı dereceli mahkemeye sunuluyorsa ikametgâh bilgisi ile önceki mahkemenin derecesi birlikte gösterilir. Sadece aynı şehirde bulunan herhangi bir ceza mahkemesinin seçilmesi, kanundaki aynı derece koşulunu açıklamaz. Hükümlü veya vekilinin talebi üzerine karar verileceği de aynı fıkrada düzenlenmiştir; başvurucunun kimliği ve varsa temsil ilişkisi bu nedenle açık olmalıdır.

5352 m.13/A/4, mahkemeye dosya üzerinden inceleme yaparak veya Cumhuriyet savcısını ve hükümlüyü dinleyerek karar verme imkânı tanır. Bu nedenle her başvuruda mutlaka duruşma yapılacağı söylenemez. Dilekçede dinlenme talebi bulunması da kanunun verdiği değerlendirme yetkisini ortadan kaldırmaz. Dosya üzerinden karar verilebilmesi, sunulan belgelerin önemini artırır; mahkemenin yalnız başlık ve talep cümlesiyle bütün koşulları kendiliğinden tamamlayacağı varsayılmamalıdır.

İyi hâli desteklemek için sunulan çalışma veya eğitim belgesinin hangi dönemi kapsadığı açıklanır. Başvuruya konu üç yıllık dönemle bağlantısı kurulmadan eklenen bir belge, ispat edilmek istenen olguyu açık göstermeyebilir. Tanık bildirilecekse tanığın hangi somut olgu hakkında bilgi sahibi olduğu belirtilir. Başvurucu veya vekil, mahkemenin çağrısı ve belge taleplerini dosya üzerinden takip eder. Dosyanın incelenme biçimine ilişkin açıklama, belirli bir günde kabul kararı çıkacağına dair taahhüt anlamına gelmez.

Yeni suç ve sicil belgesinin kapsamı

Kanundaki koşul, ilgili sürede yeni suç işlenmemiş olmasıdır. Yalnız “aktif adli sicil belgem temiz” ifadesiyle bu koşulun bütün yönleri açıklanmış sayılmaz. Aktif sicil, arşiv ve ilgili yargılama kayıtları aynı belge değildir. Başvurucu bildiği ilgili dosyaları doğru açıklamalı; kesinleşmiş hüküm ile devam eden bir dosyayı aynı hukuki durum gibi göstermemelidir. Yeni suç koşulunun değerlendirilmesi mahkemeye aittir; dilekçe gerçeğe aykırı kesin ifadeler içermemelidir.

Birden çok mahkûmiyet varsa tek bir genel infaz tarihi yazılması karışıklık doğurur. Her hükmün mahkemesi, esas ve karar numarası, kesinleşmesi ve infaz durumu ayrı sıralanır. Talep edilen hak yoksunluğunun bunlardan hangisine bağlandığı ayrıca belirtilir. Bir mahkûmiyet bakımından koşulların oluşması, açıklanmayan başka bir mahkûmiyetin aynı koşulları taşıdığını göstermez. Başvuru dosyası, kayıtları seçerek görünmez kılmak için değil, mahkemenin doğru değerlendirme yapabilmesi için düzenlenir.

Karara karşı kanun yolu ve kesinleşmenin izlenmesi

M.13/A/5, yasaklanmış hakların geri verilmesi talebi hakkında verilen karara karşı, hükümle ilgili olarak Ceza Muhakemesi Kanununda öngörülen kanun yoluna başvurulabileceğini belirtir. Bu ifade, kararın verildiği dosyadan bağımsız tek bir kanun yolu adı ve süre yazılarak geçiştirilmemelidir. Somut kararın niteliği, hükümle bağlantısı ve tebliğ bilgileri üzerinden kanun yolu değerlendirmesi yapılır. Karar örneği ile tebliğ belgesinin saklanması bu nedenle önemlidir.

Kabul kararı verilmesi ile kararın kesinleşmesi ayrı aşamalardır. M.13/A/6, kararın kesinleşmesi halinde adli sicil arşivine kaydedilmesini öngörür. Başvurucu, kararın kesinleşme kaydını ve bildirim sonucunu kontrol eder. Kuruma sunulacak kararın dosya ve kimlik bilgileri başvuruya konu mahkûmiyetle eşleştirilir. Henüz kesinleşmemiş bir karar, kesinleşmiş gibi tanıtılmaz; yalnız duruşmada sonuç açıklanmış olmasına dayanılarak arşiv kaydının işlendiği varsayılmaz.

Hak iadesi ile arşiv kaydının silinmesi nasıl ayrılır?

Yasaklanmış hakların geri verilmesi kararı arşive kaydedilir; bu kayıt işlemi arşivdeki mahkûmiyet bilgisinin aynı anda tamamen silinmesi anlamına gelmez. 5352 m.12/1-b-1 kapsamındaki on beş yıllık arşiv silme yolunda hak iadesi kararı ayrıca bir koşuldur. Ancak on beş yıl, hak iadesi kararının tarihinden değil, kaydın arşive alınma koşullarının oluştuğu tarihten hesaplanır. Hak iadesi kararının alınması, bu sürenin dolması koşulunu ortadan kaldırmaz.

Arşivdeki kaydın tamamen silinmesi amaçlanıyorsa 5352 m.12 arşiv kaydı silme dilekçesi ayrıca incelenmelidir. İnfaz tamamlandığı halde kayıt aktif sicilde kalmışsa m.9 sicilden çıkarma ve arşive alma başvurusu farklı bir ihtiyaca karşılık gelir. Bu sayfanın mahkemeye yöneltilen talebi, m.13/A kapsamındaki yasaklanmış hakların geri verilmesidir; diğer işlemler aynı sonuç bölümünde belirsizce birleştirilmez.

Başvuru giderleri ve gönderim öncesi dosya kontrolü

5352 m.13/A/7, bu yola başvurulması nedeniyle oluşan bütün masrafların hükümlü tarafından karşılanacağını düzenler. Bu nedenle başvurunun her durumda masrafsız olduğu söylenemez. Kanunun bu hükmü belirli bir sabit tutar göstermediğinden, yazıya kaynaksız ücret rakamı eklenmemiştir. Dosyadaki somut giderler ve temsil ilişkisi ayrıca değerlendirilir; mahkemeye sunulan dilekçenin ücretsiz indirilebilmesi, yargısal işlemlerde hiçbir gider doğmayacağı anlamına gelmez.

Gönderimden önce mahkemenin adı, mahkûmiyet dosyası, infazın tamamlanma tarihi ve üç yıllık süre hesabı birbirleriyle karşılaştırılır. Ekler listesinde yazılı belgelerin tamamı dosyaya konulur; kullanılmayan seçenekler metinden çıkarılır. Başvuruyu kişi kendisi yapıyorsa avukat adı veya elektronik imza ibaresi bırakılmaz. İmza ve sunma yöntemi gerçek başvuru biçimine uygun düzenlenir. Hazır örneğin amacı, belgelerle kurulacak somut talebe yapı sağlamaktır; imzalanmış veya incelenmiş bir kişisel dosya izlenimi vermek değildir.