Memur Babalık İzni Kaç Gün? 657 m.104/B: 10 Gün (2026)

1. Babalık izninin kanuni dayanağı
2. Memurun babalık izni kaç gündür?
3. İzin kimlere verilir?
4. İzin talebe bağlı mıdır?
5. Babalık izni ne zaman başlar?
6. 10 gün iş günü mü takvim günü mü?
7. Yıllık izinden düşülür mü?
8. Analık izniyle aynı hak mıdır?
9. Babalık izninde maaş kesilir mi?
10. Hangi belge istenir?
11. İzin bölünerek kullanılabilir mi?
12. İzin verilmezse ne yapılır?
13. Sık yapılan hatalar
14. Sık sorulan sorular

Memur Babalık İzninin Kanuni Dayanağı Nedir?

Devlet memurunun babalık izni 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 104/B maddesinde düzenlenmiştir. Hüküm, memura eşinin doğum yapması hâlinde isteği üzerine on gün babalık izni verileceğini açıkça belirtir.

Bu hak kurumun sosyal yardım niteliğinde takdiren verdiği bir izin değildir. Kanunda şartları ve süresi belirlenmiş mazeret iznidir. Doğum olayı gerçekleşmiş ve memur bu izni istemişse kanunda öngörülen süre on gündür.

m.104/B’nin “isteği üzerine” ifadesi önemlidir. İzin doğum olayıyla kendiliğinden personel kaydına işlenmez; memurun talep etmesi gerekir. Memur, eşinin doğum yaptığı tarihi kuruma bildirerek izin işlemini başlatmalıdır.

Memurun Babalık İzni Kaç Gündür?

10 gündür. 657 m.104/B bakımından hizmet yılı, unvan, derece veya yıllık izin bakiyesi süreyi değiştirmez. Bir yıllık memur da yirmi yıllık memur da aynı kanuni koşullar altında on günlük babalık iznine sahiptir.

Eski metinlerde veya eski internet içeriklerinde üç gün gibi sürelerle karşılaşılabilir. Bu bilgiler güncel değildir. 6111 sayılı Kanunla değişen m.104/B kapsamında güncel kanuni süre on gündür.

Kurumun iş yoğunluğu on günlük kanuni süreyi beş veya yedi güne indirme gerekçesi olamaz. Hizmetin planlanması kurumun sorumluluğundadır; kanunun verdiği mazeret izninin süresi personel ihtiyacına göre azaltılamaz.

Babalık İzni Kimlere Verilir?

m.104/B’deki hak, eşinin doğum yapması hâlinde devlet memuruna tanınmıştır. Buradaki “eş” kavramı hukuk düzeninde evlilik bağı bulunan kişiyi ifade eder. İzin, maddenin açıkça aradığı eşin doğum yapması olayına bağlıdır.

Memurun eşinin özel sektörde çalışması, memur olması veya çalışmaması hakkın doğumunu değiştirmez. Kanun annenin çalışma statüsüne ilişkin şart koymamıştır. Annenin kendi analık iznini kullanması da memurun babalık iznini ortadan kaldırmaz; bunlar farklı kişilere tanınan ayrı haklardır.

Sözleşmeli personel, işçi ve diğer kamu personeli statülerinin izinleri kendi özel mevzuatına göre değerlendirilir. Bu rehber 657’ye tabi devlet memurunun m.104/B hakkını açıklamaktadır.

Babalık İzni Talebe Bağlı mıdır?

Evet. Kanun “isteği üzerine” ifadesini kullanır. Memur talepte bulunmadan kurumun otomatik olarak on günlük izin kaydı açması zorunlu değildir.

Doğumun planlanan tarihi biliniyorsa memur önceden birimine bilgi verebilir; ancak babalık izninin hukuki sebebi doğum olayının gerçekleşmesidir. Doğumdan sonra kurumun izin formu, elektronik personel sistemi veya dilekçe yoluyla talep kayda alınmalıdır.

Başvuruda eşin doğum tarihi, talep edilen izin başlangıcı ve iletişim bilgileri açıkça yazılmalıdır. Kurumun izin yönergesinde öngörülen belgeler de eklenmelidir. Başvurunun kayıt numarasının saklanması ispat bakımından yararlıdır.

Memur Babalık İzni Ne Zaman Başlar?

657 m.104/B on günlük süreyi açıkça düzenlemekle birlikte başlangıç tarihini madde metninde ayrı bir cümleyle belirlememiştir. Kamu kurumlarının izin yönergeleri bu noktayı uygulamada somutlaştırır.

Millî Eğitim Bakanlığının resmî izin uygulamasında babalık izni doğum tarihinden itibaren kullandırılır. MEB’in resmî soru-cevap sayfalarında da eşin doğum yapması nedeniyle iznin doğum tarihinden itibaren on gün olduğu belirtilmektedir.

Başka kurum personeli kendi kurumunun yürürlükteki izin yönergesini esas almalıdır. Fakat izin doğum olayına bağlı olduğu için olaydan aylar sonra bağımsız bir tatil gibi kullanılacak genel bir on günlük izin değildir.

Doğumun mesai bitiminden sonra veya tatil gününde gerçekleşmesi hâlinde personel biriminin tarih hesabı kurumun izin kayıt sistemi ve yönergesine göre yapılır. Doğum belgesindeki tarih ile izin onayındaki başlangıç-bitiş tarihleri uyumlu olmalıdır.

10 Günlük Babalık İzni İş Günü mü Takvim Günü mü?

657 m.104/B “on gün babalık izni” demektedir; “on iş günü” ifadesini kullanmaz. Bu nedenle hafta sonu veya resmî tatilin süre içine rastlaması hâlinde o günlerin ayrıca dışarıda tutulup izin süresine eklenmesini öngören bir m.104/B hükmü yoktur.

İzin başlangıç ve bitiş tarihleri kurumun personel sistemi üzerinden on günlük kesintisiz süre şeklinde kaydedilir. Kuruma özgü özel bir düzenleme bulunuyorsa onun da kanuna uygun biçimde uygulanması gerekir.

Memur babalık izninden sonra ayrıca yıllık izin kullanacaksa ikinci izin için ayrı onay oluşturulmalıdır. Babalık izniyle yıllık izin art arda kullanılabilir; fakat personel kaydında iki farklı izin türü olarak gösterilmelidir.

Babalık İzni Yıllık İzin Hakkından Düşülür mü?

Hayır. 657 m.104/B’deki babalık izni, m.102-103’te düzenlenen yıllık izinden ayrı bir mazeret iznidir. On günlük süre yıllık izin bakiyesinden düşürülemez.

Kanun m.104/C’de ikinci kez verilebilen genel on günlük mazeret izninin yıllık izinden düşüleceğini açıkça yazmıştır. Babalık izni bakımından böyle bir hüküm bulunmaz. Bu karşılaştırma babalık izninin yıllık izin bakiyesinden düşürülmemesi gerektiğini açık biçimde gösterir.

Personel sistemi babalık iznini yanlış kodla yıllık izin olarak kaydetmişse memur doğum belgesi ve izin onayıyla düzeltme talep etmelidir.

Babalık İzni ile Analık İzni Aynı Hak mıdır?

Hayır. Kadın memurun analık izni 657 m.104/A’da; memurun babalık izni m.104/B’de düzenlenmiştir. Analık izni doğumdan önce ve sonra toplam on altı haftalık temel süre üzerinden işler. Babalık izni ise eşin doğumu üzerine on gündür.

Annenin analık izni kullanması babanın babalık iznini azaltmaz. İki hak aynı doğum olayından kaynaklansa da farklı kişilere, farklı amaç ve sürelerle tanınmıştır.

Doğumda veya doğum sonrası analık izni kullanılırken annenin ölümü hâlinde memur olan babaya ilişkin m.104/A’da ayrıca özel izin hükmü vardır. Bu özel durum normal on günlük babalık izninden farklı hukuki düzenlemedir.

Babalık İzni Sırasında Maaş Kesilir mi?

657 m.104/G uyarınca yıllık izin ve mazeret izinleri sırasında fiilî çalışmaya bağlı her türlü ödeme hariç mali haklar ile sosyal yardımlara dokunulmaz. Babalık izni m.104/B kapsamındaki mazeret izni olduğundan temel mali ve sosyal haklar korunur.

Bu nedenle memurun aylığı sırf on günlük babalık izni kullandığı gerekçesiyle kesilemez. Bununla birlikte nöbet, fiilî çalışma, fazla çalışma veya başka özel koşula bağlı bir ödeme söz konusuysa ilgili ödeme mevzuatı ayrıca uygulanır.

Babalık İzni İçin Hangi Belgeler İstenir?

İzin sebebi eşin doğum yapmasıdır. Kurum, doğum olayını ve tarihi doğrulamak için doğum raporu, nüfus kayıt bilgisi veya eşdeğer resmî belge isteyebilir. Kurumun elektronik sistemlerden doğrulayabildiği bilgiler için ayrıca belge sunulmasına gerek olup olmadığı kurum uygulamasına göre belirlenir.

İzin talep formu ile doğum tarihinin aynı dosyada bulunması önemlidir. Doğum beklenenden erken gerçekleştiyse önceden planlanan tarihin değil, gerçekleşen doğum tarihinin kayda alınması gerekir.

Memur izin onayının bir örneğini saklamalıdır. Personel dosyasında izin türünün “babalık izni” olarak doğru kodlanması yıllık izin bakiyesinin korunması açısından önem taşır.

Babalık İzni Bölünerek Kullanılabilir mi?

657 m.104/B babalık iznini belirli bir doğum olayına bağlı on günlük izin olarak düzenler. Yıllık izin için m.103’te bulunan “kısım kısım kullanılabilir” hükmü babalık izni için yazılmamıştır.

Bu nedenle babalık izninin beş günü doğumda, kalan beş günü aylar sonra bağımsız biçimde kullanmak kanundaki olaya bağlı izin yapısıyla bağdaşmaz. Kurumun yürürlükteki izin yönergesi de kontrol edilmelidir.

Doğum sonrası ihtiyaç daha uzun sürüyorsa babalık izninin bitiminden sonra şartları bulunan başka izin türleri ayrıca talep edilebilir. Örneğin yıllık izin veya m.108/B kapsamındaki aylıksız izin ayrı kanuni şartlarla gündeme gelebilir.

Babalık İzni Verilmezse Ne Yapılır?

Eşin doğum yaptığı ve memurun izin talep ettiği hâlde m.104/B’deki on günlük iznin reddedilmesi durumunda memur talebini ve ret cevabını yazılı hâle getirmelidir. İdari uyuşmazlık bakımından sözlü cevap yerine kayıtlı işlem önemlidir.

Kurum içi itiraz veya üst makama başvuru imkânı varsa kullanılabilir. Kanuni şartları açıkça oluşan talebin reddedilmesi hâlinde 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu kapsamındaki iptal davası yolu ve dava açma süreleri ayrıca değerlendirilir. Tebliğ tarihi saklanmalıdır.

Uyuşmazlıkta doğum belgesi, izin dilekçesi, kurumun cevabı ve personel kayıtları temel belgelerdir.

Memur Babalık İzninde Uygulama Örnekleri

Doğum cuma günü gerçekleşirse süre nasıl işler?

Kanunda süre “on gün” olarak yazılmış, “on iş günü” ifadesi kullanılmamıştır. Bu nedenle kurumun özel mevzuatında farklı bir düzenleme yoksa süre takvim günü üzerinden hesaplanır. Doğum cuma günü gerçekleşip izin aynı tarihte başlatıldığında cumartesi ve pazar da izin süresine dahildir. Personel birimi izin onayında başlangıç ve bitiş tarihini açıkça yazmalıdır.

Başlangıç günü bakımından 657 m.104/B yalnızca hakkı doğuran olayı ve sürenin uzunluğunu düzenler. Kurumun izin yönergesi ve yerleşik personel uygulaması kontrol edilir. İzin, doğum olayına bağlı mazeret iznidir; doğumdan bağımsız biçimde aylar sonra kullanılacak serbest bir izin bakiyesi oluşturmaz. Memur, doğumu gecikmeden bildirip başlangıç tarihini yazılı talebinde belirtmelidir.

Talep sözlü mü, yazılı mı yapılmalıdır?

Kanun hakkı memurun “isteği üzerine” tanır. İspat ve personel kaydı açısından talebin kurumun elektronik belge sistemi, dilekçe veya kurumca belirlenen izin formu üzerinden yapılması gerekir. Doğum belgesi henüz düzenlenmemişse ilk bildirim yapılır; kurumun istediği resmî belge oluştuğunda dosyaya eklenir. Sözlü bildirimle yetinilmesi, başlangıç tarihi ve onay konusunda gereksiz uyuşmazlık yaratır.

İdare on günlük süreyi azaltabilir mi?

Şartlar oluştuğunda kanuni süre on gündür. Amir, iş yoğunluğu veya personel yetersizliği gerekçesiyle süreyi beş ya da yedi güne indiremez. “İsteği üzerine” ifadesi idareye gün sayısını belirleme takdiri vermez; memurun hakkı kullanmak için talepte bulunması gerektiğini gösterir. Talep reddedilir veya eksik kullandırılırsa yazılı karar istenmeli ve idari başvuru süresi kaçırılmamalıdır.

Babalık izni parçalı kullanılabilir mi?

657 m.104/B, babalık izninin bölümler hâlinde kullanılacağını söylemez. Aynı maddenin başka izin türlerinde parçalı kullanım açıkça düzenlenirken babalık izninde böyle bir ibare bulunmaz. Bu nedenle hukuken güvenli uygulama, doğum olayına bağlı on günlük iznin kesintisiz tek dönem olarak kayda alınmasıdır. Kurum içi uygulama kanundaki toplam süreyi azaltamaz.

Mali haklar ve fiilî çalışmaya bağlı ödemeler

657 m.104/G uyarınca bu izin süresinde fiilî çalışmaya bağlı ödemeler hariç mali haklar ile sosyal yardımlara dokunulmaz. Aylığın kesilmesi veya iznin ücretsiz izin gibi işlenmesi doğru değildir. Buna karşılık nöbet, fazla çalışma veya fiilen yapılan göreve bağlı ödeme, ilgili ödeme düzenlemesine göre ayrıca değerlendirilir. Personel bordrosundaki kesinti kalemi görülürse dayanak ve hesap cetveli yazılı olarak istenir.

Ret hâlinde izlenecek kayıt yolu

Memur önce talebini, doğum tarihini ve istediği izin aralığını içeren dilekçeyi kayda verir. Ret cevabı, eksik gün onayı, personel sistemi ekranı ve bordro belgesi saklanır. İdari başvuru veya dava değerlendirmesinde işlemin tebliğ tarihi önemlidir. Kuruma yalnız mesajlaşma uygulamasından bildirim yapmak yerine evrak kayıt numarası alınması gerekir.

657’ye tabi memur ile 4857 sayılı İş Kanununa tabi işçi aynı izin rejimine tabi değildir. Bu rehber devlet memurunun 657 m.104/B kapsamındaki hakkını açıklar. Sözleşmeli personel, özel kanuna tabi personel ve işçi statüsündeki çalışan için kendi statü mevzuatı ayrıca incelenir.

Memur Babalık İzninde Sık Yapılan Hatalar

• Eski üç günlük süreyi kullanmak: Güncel 657 m.104/B süresi 10 gündür.
• İzni yıllık izinden düşmek: Babalık izni ayrı mazeret iznidir.
• Annenin çalışma statüsünü şart saymak: m.104/B eşin memur veya işçi olmasına göre ayrım yapmaz.
• Talep oluşturmadan izne çıkmak: Kanun “isteği üzerine” der; izin kaydı oluşturulmalıdır.
• 10 günü iş günü sayıp hafta sonlarını otomatik dışlamak: Madde “on gün” der, “on iş günü” demez.
• İzni aylar sonra bağımsız tatil gibi kullanmak: Hak eşin doğum yapması olayına bağlıdır.
• Babalık izni ile m.108/B aylıksız izni karıştırmak: Biri 10 günlük mazeret izni, diğeri şartları farklı 24 aya kadar aylıksız izindir.

İlgili Hukuk Rehberleri

• Memurun yıllık izin süresi: 20 ve 30 gün
• Memur aylıksız izin şartları ve 657 m.108
• Hamile ve doğum yapan memura gece nöbeti

Kanuni Dayanak ve Resmî Kaynaklar

Temel dayanak 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu m.104/B ve m.104/G hükümleridir. Güncel kanun metni için Mevzuat Bilgi Sistemi, kurum uygulaması için ilgili kamu kurumunun yürürlükteki izin yönergesi kullanılmalıdır.

Hukukçu İncelemesi ve E-E-A-T

Av. Halil Bakırcı tarafından hazırlanmış, Av. Emirhan Keskin tarafından incelenmiştir.

Yazar Bilgisi

Avukat Halil BAKIRCI, Mersin Barosu 3472 sicil numarasına kayıtlıdır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu bünyesinde ceza, aile, iş, gayrimenkul ve ticaret hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi sunmaktadır.

İnceleyen: Av. Emirhan Keskin · Mersin Barosu Sicil No: 5507

Av. Halil Bakırcı profilini inceleyin →