Mersin Mirasın Paylaşılması Davası Avukatı

Mirasın Paylaşılması Davasının Hukuki Amacı

Mirasın paylaşılması davasının amacı yalnız terekeye ait malları satmak değildir. Esas amaç, miras ortaklığını sona erdirerek her mirasçının payına düşen mal veya değerin bağımsız biçimde belirlenmesidir. TMK m.642 uyarınca mirasçılardan her biri, sözleşme veya kanun gereğince ortaklığı sürdürme yükümlülüğü bulunmadıkça paylaşma isteyebilir. Bu talep, terekenin tamamı veya koşulları varsa belirli mallar bakımından gündeme gelebilir.

Paylaşma dosyasında önce terekenin kapsamı, borçlar, mirasçıların payları ve çekişmeli mallar belirlenir. Daha sonra aynen paylaşmanın mümkün olup olmadığı, malların bir mirasçıya özgülenip özgülenemeyeceği ve denkleştirme bedeli incelenir. Satış, paylaşmanın tek ve otomatik sonucu değildir; malın niteliği, ekonomik bütünlüğü ve tarafların talepleri çözüm yöntemini etkiler.

Paylaşılacak Tereke Nasıl Belirlenir?

Dava yalnız tapuda görünen taşınmaz listesi üzerinden yürütülmemelidir. Ölüm tarihindeki banka hesapları, araçlar, şirket payları, kooperatif hakları, üçüncü kişilerdeki alacaklar, kira gelirleri, dijital varlıklar ve tereke borçları birlikte araştırılmalıdır. Mirasbırakanın sağlığında yaptığı karşılıksız kazandırmalar da denkleştirme veya tenkis yönünden paylaşma hesabını etkileyebilir.

Tereke tespit edilmeden bir taşınmazın satışına odaklanmak, mirasçının başka mallardaki hakkını veya tereke borçlarını görünmez kılabilir. Envanter, her kalem için malik, edinme tarihi, güncel değer, gelir, borç ve çekişme sütunlarını içermelidir.

Aynen Paylaşma, Özgüleme ve Satış Seçenekleri

Mahkeme, paylaşmada bütün malları ve her mirasçının kişisel durumunu gözetir. Birden fazla bağımsız taşınmaz varsa bunların paylara dağıtılması; değer farkının para ile denkleştirilmesi mümkün olabilir. Tek bir konut, küçük arsa veya bölünmesi ekonomik değer kaybı doğuran işletmede aynen paylaşma güçleşebilir.

Aynen paylaşma

Malların fiziksel ve hukuki olarak bölünebilmesi, oluşacak parçaların imar ve özel mevzuata uygun olması gerekir. Yalnız tapu yüzölçümünün mirasçı sayısına bölünebilmesi yeterli değildir.

Bir mirasçıya özgüleme

Kanuni şartları bulunan bazı mallar veya tarafların kabul ettiği çözüm bakımından mal bir mirasçıya bırakılıp diğerlerine denkleştirme bedeli ödenebilir. Değerleme tarihi ve ödeme güvencesi açık olmalıdır.

Satış ve bedelin paylaşılması

Aynen paylaşma mümkün değilse satış gündeme gelebilir. Satışın yalnız mirasçılar arasında mı yoksa açık artırmayla mı yapılacağı, usul şartları ve tarafların iradesi çerçevesinde belirlenir. Satış giderleri ve olası değer kaybı, dava öncesi anlaşma seçeneğiyle karşılaştırılmalıdır.

Paylaşma Sözleşmesiyle Dava Önlenebilir mi?

Mirasçılar anlaşabiliyorsa TMK m.676 uyarınca yazılı paylaşma sözleşmesi yapabilir. Sözleşmede yalnız “mallar paylaşıldı” denilmesi yeterli değildir. Her malın açık tanımı, kime bırakıldığı, denkleştirme bedeli, borçların kimin tarafından ödeneceği, vergi ve harçlar, teslim ile tescil takvimi gösterilmelidir.

Taşınmaz devri için tapu ve veraset-intikal işlemleri; şirket payında esas sözleşme ve ticaret sicili; araçta tescil adımları ayrıca tamamlanır. Ödeme vadeli ise teminat, gecikme sonucu ve devirle ödeme arasındaki sıra düzenlenmelidir. Böyle bir sözleşme, icrası belirsiz bir aile mutabakatı değil, uygulanabilir bir tasfiye planı olmalıdır.

Dava Şartı Arabuluculuk Ne Zaman Gerekir?

1 Eylül 2023 tarihinden itibaren taşınır ve taşınmazların paylaştırılmasına ve ortaklığın giderilmesine ilişkin uyuşmazlıklarda dava açılmadan önce arabulucuya başvuru dava şartıdır. Talep ortaklığın giderilmesine veya paylaştırmaya dayanıyorsa başvuru ve son tutanak dosyaya eklenmelidir. Buna karşılık tapu iptali, tenkis veya başka bir talep bakımından arabuluculuk gerekip gerekmediği o talebin niteliğine göre ayrıca belirlenir.

Arabuluculuk görüşmesine hazır gitmek için tereke listesi, miras payları, taşınmaz değerleri, kullanım gelirleri ve borçlar tablo hâline getirilmelidir. Aynen paylaşma, pay devri, denkleştirme ve satış seçenekleri rakamsal olarak karşılaştırılırsa görüşme gerçek bir çözüm imkânına dönüşür.

Mirasçı veya pay uyuşmazlığı

Mirasçılık belgesinin gerçeği yansıtmadığı iddia ediliyorsa önce doğru mirasçı ve pay yapısı belirlenmelidir.

Tereke malının üçüncü kişi adına kayıtlı olması

Muris muvazaası veya başka bir hukuka aykırılık iddiası varsa, kayıt terekeye dönmeden paylaşma hesabına alınması mümkün olmayabilir.

Vasiyetname ve miras sözleşmesi

Ölüme bağlı tasarrufun açılması, iptali veya tenkisi gündemdeyse tasarrufun paylaşma üzerindeki etkisi değerlendirilir.

Mirasın reddi ve borca batıklık

Kimlerin mirasçı kaldığı ve terekenin net durumu belirlenmeden aktif malvarlığı üzerinden paylaşma yapılamaz.

Denkleştirme iddiası

Mirasbırakanın altsoyuna yaptığı karşılıksız kazandırmaların iade veya mahsup hesabına girip girmediği belgelenmelidir.

Değerleme Hangi Tarihe ve Yönteme Göre Yapılır?

Paylaşmada taşınmazın yalnız emlak vergisi değeri veya eski satış bedeli esas alınmamalıdır. Konum, imar hakkı, yapı durumu, kira getirisi, takyidatlar ve emsal satışlar birlikte incelenir. Tarım arazisi, ticari işletme, şirket payı ve fikrî hak için farklı uzmanlık gerekebilir.

Dava uzadığında ekonomik koşullar ve malın değeri değişebilir. Bu nedenle bilirkişi raporunda kullanılan emsallerin tarihi, taşınmazla benzerliği ve düzeltme katsayıları denetlenmelidir. Eksik veya karşılaştırılamaz emsale dayalı rapora süresinde somut itiraz yapılması önemlidir.

• Taşınmazın güncel hukuki ve fiilî durumu
• İmar planı ve yapılaşma koşulları
• Şerh, ipotek, haciz ve intifa hakları
• Gerçekleşmiş yakın tarihli emsal satışlar
• Kira ve işletme geliri
• Bölünebilirlik ve ekonomik bütünlük

Paylaşma Sürecinde Gelir ve Giderler Nasıl Hesaplanır?

Ölümden paylaşmaya kadar elde edilen kira, ürün veya işletme geliri ile vergi, bakım, sigorta ve zorunlu onarım giderleri ayrı hesaplanmalıdır. Geliri tek başına tahsil eden mirasçının banka kayıtları; gider yaptığını ileri süren mirasçının faturaları ve ödeme dekontları incelenir. Kişisel kullanım gideri ile terekenin korunması için zorunlu gider birbirinden ayrılır.

Bir mirasçının taşınmazı tek başına kullanması hâlinde kullanım tazminatı talebi otomatik kabul edilmez. Rıza, diğer mirasçıların yararlanma isteği, engelleme tarihi ve yerleşik istisnalar somut dosyada değerlendirilir. İhtar ve tebliğ tarihi bu nedenle önemlidir.

Mersin’de Görevli ve Yetkili Mahkeme

Mirasın paylaşılmasına ilişkin davalarda mirasbırakanın son yerleşim yeri özel yetki kuralı bakımından önem taşır. Ortaklığın giderilmesi talebi sulh hukuk mahkemesinde; tapu iptali, tenkis veya alacak niteliğindeki bazı talepler asliye hukuk mahkemesinde görülebilir. Aynı aile uyuşmazlığı içinde doğmuş olmaları, bütün taleplerin aynı mahkemede birlikte inceleneceği anlamına gelmez.

Mirasbırakanın son yerleşim yeri Mersin ise ve dava türü bu yetki kuralına tabi ise Mersin Adliyesi gündeme gelir. İlçelerdeki yargı çevresi, taşınmazın yeri ve talebin niteliği ayrıca kontrol edilmelidir. Yanlış mahkemede açılan dava süre ve masraf kaybına neden olabilir.

Dava Sürecinin Aşamaları

1. Mirasçı ve tereke tespiti: Mirasçılık belgesi ile aktif-pasif malvarlığı çıkarılır.
2. Ön uyuşmazlıkların ayrılması: Tapu iptali, tenkis, denkleştirme ve ret sorunları belirlenir.
3. Arabuluculuk: Dava şartı bulunan paylaşma veya ortaklığın giderilmesi talebinde son tutanak alınır.
4. Dava ve taraf teşkili: Tüm ilgili mirasçıların ve hak sahiplerinin dosyada doğru biçimde yer alması sağlanır.
5. Keşif ve bilirkişi: Değer, bölünebilirlik, imar ve gelir incelemesi yapılır.
6. Paylaştırma kararı: Aynen paylaşma, özgüleme, denkleştirme veya satış yöntemi belirlenir.
7. Uygulama: Tescil, teslim, bedel dağıtımı ve vergi işlemleri tamamlanır.

Süre, tereke malı sayısına, ön sorunlara, bilirkişi incelemesine, tebligata ve kanun yolu başvurusuna göre değişir. Dosya görülmeden kesin bitiş tarihi verilmesi doğru değildir.

Paylaşma Davasında Sık Yapılan Hatalar

• Yalnız bir taşınmazı görüp tüm tereke ve borçları çıkarmamak.
• Tapu kaydı çekişmeliyken doğrudan satış istemek.
• Arabuluculuk dava şartını talep türüne göre kontrol etmemek.
• Emlak vergisi değerini gerçek piyasa değeri sanmak.
• Kira gelirleri ve zorunlu giderleri belgesiz bırakmak.
• Yazılı olmayan aile içi paylaşmayı kesin tasfiye saymak.
• Bilirkişi raporundaki yanlış emsale genel ifadelerle itiraz etmek.
• Devir, ödeme ve teminat adımlarını aynı sözleşmede düzenlememek.

Mirasın Paylaşılmasında Mal ve Borç Envanteri

Mersin mirasın paylaşılması davası öncesinde taşınmazlar, araçlar, banka hesapları, şirket payları, alacaklar ve tereke borçları ölüm tarihi esas alınarak envantere bağlanmalıdır. Mirasçı ve pay bilgileri veraset belgesiyle karşılaştırılmalıdır.

Aynen paylaşma, satış, denkleştirme ve diğer talepler her malın hukuki ve fiilî niteliğine göre kurulmalıdır. Gizlenen veya üçüncü kişiye devredilen değerler, muhdesat ve kullanım kaynaklı alacaklar ayrı iddia ve delil başlıkları olarak incelenmelidir.