Mersin Miras Paylaşımı Avukatı ile Haklarınızı Koruyun

İntikal, paylaşma ve miras payı devri aynı işlem değildir

Birden fazla mirasçı varsa mirasın geçmesiyle paylaşmaya kadar terekenin bütün hak ve borçlarını kapsayan miras ortaklığı oluşur. TMK m.640 uyarınca mirasçılar terekeye elbirliğiyle sahip olur. Mirasçılık belgesi, kimin hangi miras payına sahip olduğunu gösterir; hangi evin, aracın veya banka hesabının bütünüyle kime ait olacağını tek başına belirlemez. Tapuda miras intikalinin yapılması da her mirasçıya ayrı bir bağımsız bölüm tahsis edildiği anlamına gelmez.

Paylaşma, ortaklığa konu malların mirasçılara dağıtılmasıdır. Miras payı devri ise bir mirasçının tereke üzerindeki payına ilişkin farklı bir sözleşmedir. Elbirliğinin paylı mülkiyete dönüştürülmesinde de mallar fiziksel olarak bölünmez; malın tamamı üzerindeki paylar belirginleşir. Bu nedenle işlem seçimi, yalnız vergi veya tapu randevusuna göre değil, hedeflenen mülkiyet sonucuna göre yapılmalıdır.

Terekenin yalnız bir kısmı paylaşıldığında kalan mallar üzerindeki ortaklık kendiliğinden bitmez. Sözleşmede hangi malların kapsam dışında kaldığı açıkça gösterilmelidir. İntikal belgeleri için miras intikal işlemleri rehberi, devam eden ortaklık için miras ortaklığı açıklaması ayrı aşamaları ele alır.

Hangi durumda hangi paylaşma yolu değerlendirilir?

Mal ve borç envanteri nasıl hazırlanır?

Envanter yalnız tapu listesinden oluşmaz. Banka hesapları, araçlar, şirket payları, alacaklar, kiraya verilen mallar, devam eden sözleşmeler ve borçlar birlikte incelenir. Her kaydın hangi tarihe ait olduğu belirtilir. Ölüm tarihinde mevcut malvarlığı ile ölümden sonra doğan gelir ve giderleri aynı sütunda toplamak, hem tereke kapsamını hem mirasçılar arasındaki hesabı karıştırır.

TMK m.646 ve m.649, mirasçıların paylaşma için gerekli bilgileri birbirlerine vermesini düzenler. Malı elinde tutan veya mirasbırakana borçlu olan mirasçının açıklaması, belgeyle karşılaştırılmalıdır. Bir malın aile içinde bilinmesi ile terekeye ait olduğunun ispatı farklıdır. Üçüncü kişi adına kayıtlı taşınmazı kesinleşmiş bir tereke malı gibi dağıtmak yerine, mülkiyet uyuşmazlığı ayrı başlıkta gösterilmelidir.

Eksik kayıtlar için terekenin tespiti süreci değerlendirilir. Tespit, paylaşma kararı yerine geçmez; paylaşma hesabının doğru veriler üzerinden kurulmasına hizmet eder.

Paylaşma sözleşmesinde yazılı şekil ve imzalar

TMK m.676, mirasçılar arasındaki paylaşma sözleşmesini yazılı şekle bağlar. Terekede taşınmaz bulunması, bu özel sözleşmeyi sırf o nedenle geçersiz bir adi belge hâline getirmez. Buna karşılık sözleşmenin geçerli kurulması ile tapuda tescile esas belgelerin tamamlanması ayrı konulardır. Noterlikçe düzenleme, imza onayı, tapuda işlem ve mahkeme kararı kavramları birbirinin yerine kullanılmamalıdır.

Paylaşılacak mal üzerindeki bütün mirasçıların geçerli iradesi bulunmalıdır. Birkaç mirasçının imzaladığı belge, imzalamayan mirasçının hakkını ortadan kaldırmaz. İki mirasçı arasında yapılan metin bazen paylaşma değil miras payı devridir; belgenin başlığı değil, düzenlediği hak ve yükümlülük belirleyicidir. Temsilci imza atacaksa vekâletin işlem kapsamı incelenir; küçük veya kısıtlı mirasçının bulunması hâlinde temsil, menfaat çatışması ve gerekli izinler ayrıca kontrol edilir.

TMK m.677’ye göre mirasçılar arasındaki miras payı devri yazılı yapılır. Aynı payın üçüncü kişiye devri için noterlikçe düzenleme gerekir; yalnız imza onayıyla bu şart karşılanmış sayılmaz. Üçüncü kişi bu sözleşmeyle mirasçı veya paylaşmaya doğrudan katılan taraf hâline gelmez. Kanunun tanıdığı hak, paylaşma sonunda devreden mirasçıya özgülenen payın verilmesini istemektir.

Mirasbırakan henüz hayattaysa TMK m.678 ayrıca uygulanır: onun katılması veya izni olmadan henüz açılmamış miras üzerinde yapılan sözleşme geçerli değildir. Bu kural, ölümden sonraki yazılı paylaşma sözleşmesiyle karıştırılmamalıdır.

İmzalanan sözleşme nasıl uygulanabilir hâle getirilir?

Metinde mirasçıların kimlikleri ve temsil durumları, mirasbırakanın bilgileri, mirasçılık belgesi ve paylaşmaya konu mallar açıkça yer almalıdır. Taşınmaz için il, ilçe, ada, parsel ve bağımsız bölüm; araç için tescil bilgisi; şirket payı için şirket ve payın niteliği yazılır. Güncel kayıtla karşılaştırılmayan eksik tanım, tescil veya teslim aşamasında yeni uyuşmazlık doğurur.

Her malın kime bırakıldığı, hangi bedelin hangi tarihte ödeneceği ve değer farkının nasıl kapatılacağı belirlenir. Vadeli ödeme varsa teminatın türü, kurulma zamanı ve borç sona erince kaldırılma işlemi düzenlenir. Devirden önce mi sonra mı ödeme yapılacağı belirsiz bırakılmamalıdır. Banka dekontunda ödemenin hangi sözleşme ve borca ilişkin olduğu anlaşılmalıdır.

Taşınmazı fiilen kullanan kişi, anahtar teslim tarihi, kiracı ve depozito hesabı, abonelikler, aidatlar ve yapılmış zorunlu giderler ayrı maddelerde gösterilir. Vergi ve harçların iç ilişkide kime bırakıldığı, ilgili idareyi kendiliğinden bağlamaz. Tapu, banka, araç veya şirket kayıtlarındaki uygulama şartları imzadan önce kontrol edilmelidir.

Sonradan ortaya çıkacak mal veya borç için haber verme ve ek hesap usulü kurulması, geniş bir “hiçbir hakkım kalmadı” cümlesinden daha açıklayıcıdır. İbra ve feragat hükümleri, gerçekten hesaplaşılan konu ve dönemle sınırlanmalıdır. Boş bırakılmış mal listesi veya sonradan doldurulacak bedel üzerinden imza alınmamalıdır.

Borcu bir mirasçı üstlenirse diğerleri kurtulur mu?

Hayır. Mirasçılar arasındaki iç paylaşım ile alacaklıya karşı sorumluluk farklıdır. TMK m.641 tereke borçlarında müteselsil sorumluluğu düzenler. TMK m.649 uyarınca her mirasçı, paylaşmadan önce tereke borçlarının ödenmesini veya güvenceye bağlanmasını isteyebilir. Bu nedenle paylaşılacak nakit belirlenirken borçlar yalnız dipnotta bırakılmamalıdır.

TMK m.681’e göre alacaklının borcun bölünmesine veya nakline açık ya da örtülü rızası bulunmadıkça, paylaşmadan sonra da mirasçıların bütün malvarlıklarıyla müteselsil sorumluluğu devam eder. “Krediyi kardeşim ödeyecek” maddesi, tek başına bankanın diğer mirasçılara başvurmasını engellemez. Alacaklının rızası ve kapsamı ayrıca belgelenmelidir.

Kanundaki beş yıllık süre, paylaşmadan; daha sonra muaccel olacak borçta ise muacceliyet tarihinden başlar ve teselsülün sona ermesine ilişkindir. “Bütün borçlar beş yıl sonra silinir” sonucu çıkarılamaz. Kendi iç payından fazla ödeyen mirasçının diğerlerine başvurusu TMK m.682 kapsamında ayrıca incelenir. Tereke borcu, bir mirasçının kişisel borcu ve mirasın geçişinden doğan vergi yükümlülüğü aynı kalem değildir.

Değerleme ve denkleştirmede hangi hesap kullanılır?

TMK m.657 taşınmazların paylaşmanın yapıldığı zamandaki gerçek değerleri üzerinden özgülenmesini düzenler. Ölüm tarihi, terekeye hangi malın girdiğini belirlemede önemlidir; paylaşma hesabındaki her malın değerini sonsuza kadar ölüm gününe sabitlemez. Emlak vergisi değeri, eski alış bedeli ve güncel piyasa değeri de aynı değildir.

Konum, imar durumu, yapının niteliği, kullanım, kira ilişkisi, ipotek ve diğer takyidatlar değerlendirmeye alınır. Raporda incelenen mal ile kullanılan emsallerin tarihi ve niteliği karşılaştırılır. Tarımsal taşınmazlarda gelir değeri ve özel tarım mevzuatı ayrıca incelenir; sıradan konutla aynı bölünme ve değerleme yöntemi varsayılmaz.

Paylaşmada bir mirasçıya daha değerli mal verilmesi nedeniyle ödenen denge bedeli ile TMK m.669 ve devamındaki mirasta denkleştirme farklı hesaplardır. İkincisi, mirasbırakanın sağlığında yaptığı belirli karşılıksız kazandırmalarla ilgilidir. Her hediye otomatik olarak geri verilmez; kazandırmanın niteliği ve kanuni istisnalar incelenir. TMK m.673 denkleştirme anındaki değeri esas alır. Saklı payın korunmasına yönelik tenkis de bu hesapla özdeş değildir.

Bir ev ve banka parası iki mirasçı arasında nasıl dengelenir?

Yalnız açıklama için: Mirasçıların eşit paylı iki çocuk olduğunu; sağ kalan eş, vasiyetname, borç, masraf veya başka bir paylaşma unsuru bulunmadığını varsayalım. Evin kabul edilen güncel değeri 6.000.000 TL, banka mevcudu 2.000.000 TL ise toplam 8.000.000 TL ve kişi başına hedef değer 4.000.000 TL olur.

• A mirasçısı 6.000.000 TL değerindeki evi alır.
• B mirasçısı terekedeki 2.000.000 TL banka parasını alır.
• A, kendi kaynağından B’ye ayrıca 2.000.000 TL öderse A’nın net değeri 4.000.000 TL, B’nin toplamı 4.000.000 TL olur.

Bu, kendiliğinden doğan bir satış veya mahkeme sonucu değil, üzerinde anlaşılabilecek bir paylaşma hesabıdır. Gerçek dosyada borç, vergi, gider, önceden yapılmış kazandırmalar ve farklı miras payları hesabı değiştirebilir. Denge ödemesinin zamanı ve teminatı yazılmadan yalnız “ev A’ya, para B’ye” denilmesi hesabı açık bırakır.

Sağ kalan eş aile konutunu isteyebilir mi?

TMK m.652 kapsamında sağ kalan eş, terekeye dâhil birlikte yaşanılan konutun ve ev eşyasının miras payına mahsup edilerek kendisine özgülenmesini isteyebilir. Bu talep, ölümle evin tamamının otomatik olarak eşe geçtiği anlamına gelmez. Haklı sebepler varsa mülkiyet yerine intifa veya oturma hakkı gündeme gelebilir; kanundaki özel sınırlamalar ayrıca incelenir.

Eşin mal rejiminden doğan alacağı ile miras payı aynı hesap değildir. Mal rejimi tasfiyesi, terekeye giren değer ve konutun özgülenmesi sırasıyla ele alınmalıdır. Konuta özgü seçenekler miras kalan evin paylaşılması rehberinde ayrıca açıklanmıştır.

Paylaşmaya kadar yönetim, kullanım ve kira hesabı

TMK m.640 gereğince, kanundan veya sözleşmeden doğan temsil ve yönetim yetkileri saklı kalmak üzere tereke hakları üzerinde birlikte tasarruf edilir. Anahtarın bir mirasçıda olması veya onun kira tahsil etmesi, kendisine bütün terekeyi satma yetkisi vermez. Yönetimde tıkanma varsa bir mirasçının başvurusu üzerine sulh mahkemesinden miras ortaklığına temsilci atanması istenir; yetki kapsamını mahkeme belirler.

Bir mirasçının evde oturmasıyla otomatik kira borcu doğduğu kabul edilmemelidir. Kullanıma rıza, diğer mirasçıların yararlanma talebi, engelleme ve ileri sürülen talebin hukuki şartları ayrı incelenir. Tahsil edilmiş gerçek kira geliriyle kişisel kullanım nedeniyle istenen tazminat birbirinden ayrılır. Sözleşme, dekont, ihtar, tebliğ ve fiilî kullanımı gösteren kayıtlar aynı zaman çizelgesine yerleştirilmelidir.

Onarım, sigorta veya aidat ödemesi ileri süren kişi, ödemenin hangi mala ve döneme ait olduğunu göstermelidir. Kişisel tüketim giderini terekenin korunması için yapılan zorunlu gider gibi hesaplamak doğru değildir. Gelir ve giderlerin belge bazında ayrılması, paylaşma bedelinde mükerrer mahsup yapılmasını önler.

Arabuluculukta paylaşma anlaşması

6325 sayılı Kanun m.18/B uyarınca taşınır ve taşınmazların paylaştırılması ile ortaklığın giderilmesine ilişkin uyuşmazlıklarda dava öncesi arabulucuya başvuru dava şartıdır. Düzenleme 1 Eylül 2023’te yürürlüğe girmiştir; o tarihte görülmekte olan davalar için geçici m.3’teki istisna saklıdır. Başvuru zorunludur, ancak taraflar belirli bir paylaşma teklifini kabul etmeye zorlanmaz.

Görüşmeye mal listesi, miras payları, değerleme dayanakları ve ödeme seçenekleriyle gidilmelidir. Bütün taşınmazların satılması tek çözüm değildir; malların dağıtılması ve değer farkının ödenmesi gibi seçenekler de konuşulur. Hazırlanan teklifin borçları ve uygulama masraflarını dışarıda bırakmaması gerekir.

Bu madde kapsamındaki arabuluculuk anlaşmasında icra edilebilirlik şerhi zorunludur. Taşınmazla ilgili anlaşma için taşınmazın bulunduğu yer, diğer anlaşmalar için arabulucunun görev yaptığı yer sulh hukuk mahkemesine başvurulur. Mahkemenin incelemesi, taşınmaza ilişkin kanuni sınırlamaları da kapsar. Olağan yazılı paylaşma sözleşmesiyle arabuluculuk anlaşmasının bu özel aşaması birbirine karıştırılmamalıdır.

Süreler ve paylaşmadan önce ayrılması gereken sorunlar

TMK m.642, kanun veya sözleşmeden kaynaklanan ortaklığı sürdürme yükümlülüğü bulunmadıkça her mirasçıya paylaşma isteme hakkı tanır. Ancak bu hüküm, mirasla ilgili bütün taleplerin süresiz olduğu anlamına gelmez. Mirasın reddi, tenkis, vasiyetnamenin iptali ve bazı alacak talepleri kendi sürelerine tabidir. Aile içinde görüşmeler sürüyor diye bu sürelerin durduğu varsayılmamalıdır.

Pay veya mirasçı listesi hatalıysa mirasçılık belgesi; mal üçüncü kişi adına kayıtlıysa mülkiyet iddiası; vasiyetname varsa tasarrufun etkisi öncelikle ayrıştırılır. Paylaşma sözleşmesine “bütün davalar bitti” yazmak, açıkta kalan taleplerin hesabını açıklamaz. Dava yolunun aşamaları mirasın paylaşılması davası rehberinde ele alınmıştır.

İlk görüşmede tebligat ve öğrenme tarihlerini gösteren belgeler, önceki sözleşmeler ve mevcut dosyalar birlikte sunulmalıdır. Böylece önce süreli işlem, ardından araştırma ve müzakere sırası kurulur. Sonucu belirsiz bir aile görüşmesini beklerken mevcut hakkın kullanılma süresi kaçırılmamalıdır.

Türkiye genelinde dosya takibi ve Mersin uygulaması

Türkiye genelinde paylaşma planı

Farklı illerde bulunan taşınmazlar aynı tereke tablosunda gösterilir; her birinin tapu, imar, borç ve fiilî kullanım durumu ayrı araştırılır. Mirasçıların farklı şehirlerde veya yurt dışında yaşaması, sözleşmedeki temsil ve imza planını önemli hâle getirir. Terekenin paylaşılması davasında HMK m.11’deki son yerleşim yeri kuralı; ayrı bir taşınmaz ortaklığının giderilmesi talebinde ilgili kesin yetki kuralı dikkate alınır.

Mersin uygulaması ve büromuzla iletişim

Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosunun fiziksel ofisi Mersin’dedir. Türkiye genelindeki dosyalar Mersin ofisinden, ilgili mahkeme ve kurumun yetkisi gözetilerek takip edilir. Mersin’deki bir konutla Tarsus veya Erdemli’deki tarım arazisinin aynı terekeye girmesi, hepsinin aynı yöntemle bölüneceği anlamına gelmez. Görüşme için mirasçılık belgesi, mevcut mal listesi, borç belgeleri ve imzalanmış metinler hazırlanmalıdır.

+90 552 224 43 66 · İletişim ve görüşme talebi

Miras paylaşımı hakkında sık sorulan sorular

Resmî hukuki kaynaklar

Kaynak kontrolü: 30 Eylül 2026. Eklenen konut özgüleme ve değerleme açıklamaları TMK m.652 ve 657’nin TBMM kabul metniyle karşılaştırılmıştır. Sayısal örnek varsayımsaldır; kişiye özel pay veya vergi hesabı değildir.

4721 sayılı Türk Medenî Kanunu: m.640–642, 646, 649, 657, 669–678, 681–682.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu: m.4, 11 ve 12.

6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu: m.18/B ve geçici m.3.