Satış İstenmezse Haciz Düşer mi? İİK 106 ve 110 | 2026

Kısa ve net cevap: Evet. İİK m.106 uyarınca haczedilen malın satışı kural olarak hacizden itibaren bir yıl içinde istenmelidir. İİK m.110’a göre bir malın satılması kanuni süre içinde istenmezse veya satış talebi geri alındıktan sonra aynı kanuni süre içinde yenilenmezse o mal üzerindeki haciz kalkar. Dosyanın tamamı kapanmaz; sonuç, süresi geçirilen mal üzerindeki haciz bakımındandır. Geçerli satış talebi için yalnız dilekçe vermek yeterli değildir; kıymet takdiri ve satış giderleri de kanunda öngörülen şekilde peşin yatırılmalıdır.

1. Satış isteme süresi neden bir yıldır?
2. Bir yıllık süre ne zaman başlar?
3. Geçerli satış talebi nasıl yapılır?
4. Satış gideri yatırılmazsa ne olur?
5. Araç haczinde özel kural
6. Mal artırmada satılamazsa ek süre
7. Haciz düşünce dosya kapanır mı?
8. Yeniden haciz konulabilir mi?
9. Borçlu haczin kaldırılmasını nasıl ister?
10. Alacaklı için kontrol listesi
11. Sık sorulan sorular

İİK 106’ya Göre Satış İsteme Süresi Kaç Yıldır?

İcra ve İflas Kanunu m.106’nın güncel birinci fıkrasına göre alacaklı veya borçlu, hacizden itibaren bir yıl içinde haczedilen malın satışını isteyebilir. Borçlunun üçüncü kişilerdeki alacağı da aynı hükme tabidir. Bu düzenleme 24 Kasım 2021 tarihli 7343 sayılı Kanunla yenilenmiştir.

Bu değişiklik özellikle internet üzerinde eski mevzuat metinlerinin kullanılmasını riskli hâle getirmiştir. Önceki dönemde taşınırlar ve taşınmazlar için farklı süreler bulunuyordu. 2026 yılında yeni bir haciz bakımından esas alınacak güncel m.106, kural olarak tek yıllık süreyi düzenler. Takibin ve haczin tarihi eskiyse geçiş hükümleri ayrıca incelenir; yeni kural geçmişte tamamlanmış süreleri otomatik olarak yeniden başlatmaz.

Satış isteme süresi, haczin alacaklıya tanıdığı paraya çevirme yetkisinin süresiz kalmamasını sağlar. Hacizli bir mal yıllarca satış talebi olmadan kayıt üzerinde bırakılarak borçlunun mülkiyet hakkının belirsiz biçimde sınırlandırılması amaçlanmaz. Alacaklının haczi takip etmesi, satış işlemini zamanında istemesi ve giderlerini yatırması gerekir.

Bir Yıllık Satış Süresi Ne Zaman Başlar?

Kanun “hacizden itibaren” ifadesini kullanır. Bu nedenle ilk yapılacak işlem haciz tarihini kesin olarak saptamaktır. Tapu, trafik veya başka bir resmî sicildeki mal bakımından haciz kararının ve sicile işlenmenin tarihleri; taşınırda fiilî haciz tutanağı; alacak haczinde ilgili haciz işlemi dosya üzerinden kontrol edilmelidir.

Takip dosyasında birden fazla haciz bulunabilir. Aynı taşınmaz üzerinde farklı tarihlerde yenilenen hacizler, farklı alacaklıların hacizleri veya aynı alacaklının eski ve yeni hacizleri ayrı ayrı değerlendirilmelidir. “Dosya 2024’te açıldı” bilgisi satış süresinin başlangıcını tek başına göstermez. Takip tarihi değil, satışa konu belirli mal üzerindeki ilgili haciz tarihi bulunmalıdır.

Haciz tarihi ile kıymet takdiri tarihi aynı değildir. Kıymet takdiri yapılmış olması da tek başına satış talebi yerine geçmez. Aynı şekilde muhafaza işlemi, yakalama kaydı, tapuya haciz şerhi ve satış istemi farklı icra işlemleridir. Dosya kronolojisi bu başlıklar ayrı satırlarda gösterilerek hazırlanmalıdır.

Geçerli Satış Talebi Nasıl Yapılır?

İİK m.106 yalnız “satış isteyin” demekle yetinmez. Güncel düzenleme, satış talebiyle birlikte kıymet takdiri ve satış giderlerinin tamamının peşin yatırılmasını zorunlu kılar. Bu nedenle alacaklının sürenin son günü bir dilekçe verip hiçbir gider yatırmaması güvenli değildir. Kanunda öngörülen giderlerin tamamı satış talebiyle birlikte dosyaya yatırılmalıdır.

Satış isteyen, UYAP veya icra dairesi üzerinden talebin kayda girdiğini ve gerekli giderlerin tahsil edildiğini kontrol etmelidir. Dosyada “satış talebi” adı altında yapılan her kayıt hukuken geçerli talep anlamına gelmez. Gider eksikliği, yanlış mala ilişkin talep veya talebin koşula bağlanması daha sonra haczin devam edip etmediği tartışmasını doğurabilir.

Satışın elektronik ortamda yapılacak olması, kanuni satış isteme süresini ortadan kaldırmaz. E-satış hazırlığı, ilan, kıymet takdiri ve artırma işlemleri talep sonrasındaki aşamalardır. Önce m.106’ya uygun satış istemi mevcut olmalıdır.

Satış Giderleri Eksik Yatırılırsa Haciz Korunur mu?

İİK m.106 açık bir gider rejimi kurar. Kıymet takdiri ve satış giderlerinin tamamı satış talebiyle birlikte peşin yatırılmazsa satış talebi vaki olmamış sayılır. Sicile kayıtlı motorlu kara araçlarında muhafaza gideri de bu pakete eklenir. Bu nedenle “talep verdim, avansı daha sonra tamamlarım” yaklaşımı kanunun güncel yapısıyla uyuşmaz.

Satış sırasında önceden yatırılan giderlerin yetersiz kaldığı anlaşılırsa durum farklıdır. İcra müdürü satış isteyene on beş günlük süre verir. Bu ek sürede eksik miktar tamamlanmazsa satış talebi yine vaki olmamış sayılır. Buradaki on beş günlük süre, ilk baştaki gider yatırma yükümlülüğünü ortadan kaldıran genel bir ek süre değildir; satış işlemleri devam ederken yatırılmış miktarın yetersiz kaldığının anlaşılması hâline ilişkindir.

Gider tarifesi Adalet Bakanlığınca belirlenir. Bu nedenle eski dosyada yatırılan tutarın 2026 satış giderini karşılayıp karşılamadığı ayrıca kontrol edilmelidir. Dosya hesabındaki para bulunması da her zaman satış giderinin doğru kalemle yatırıldığı anlamına gelmez.

Araç Haczinde Satış Talebi İçin Özel Kural Nedir?

Sicile kayıtlı motorlu kara araçları için İİK m.106 daha sıkı bir düzenleme içerir. Muhafaza, kıymet takdiri ve satış talebinin birlikte yapılması; bunlara ilişkin giderlerin tamamının birlikte ve peşin yatırılması zorunludur. Araç dosyalarında yalnız trafik kaydına haciz şerhi işlenmiş olması satış aşamasını kendiliğinden başlatmaz.

Bu nedenle araç üzerinde haczi bulunan alacaklı; haciz tarihi, yakalama/muhafaza durumu, kıymet takdiri, satış talebi ve tüm giderleri aynı dosya takviminde takip etmelidir. Aracın fiilen bulunamaması veya muhafaza altına alınamamış olması, satış isteme süresinin kendiliğinden sınırsız uzadığı şeklinde yorumlanmamalıdır.

Borçlu açısından da araç kaydındaki eski haczin hangi tarihe ait olduğu ve geçerli satış talebi bulunup bulunmadığı araştırılabilir. Banka hesabı ve maaş haczi gibi diğer haciz türleri için banka haczi ve maaş haczi rehberleri ayrı kuralları açıklar.

Süresinde Satış İstendi Ama Mal Satılamadıysa Ne Olur?

İİK m.106/2, bir yıllık süre içinde satışı istenmiş olmasına rağmen artırma sonucunda satış gerçekleşmezse özel bir ek süre tanır. Satış isteyen alacaklı bakımından satış isteme süresi, ilk bir yıllık sürenin sona ermesinden itibaren bir yıl daha uzar.

Bu ek süre her alacaklıya otomatik olarak verilmez. Kanun “satış isteyen alacaklı bakımından” uzamayı düzenler. Dolayısıyla aynı mal üzerinde haczi bulunan fakat kendi adına süresinde satış istememiş başka bir alacaklı, sırf bir başkasının satış talebi nedeniyle kendi haczinin m.106 yönünden süresiz korunduğunu varsaymamalıdır.

Ayrıca “satış gerçekleşmedi” olgusunun artırma sonucunda satılamama mı, satış işleminin hiç başlamaması mı, yoksa talebin eksik gider nedeniyle geçersiz sayılması mı olduğu belirlenmelidir. Ek süre, kanundaki şartları gerçekleşen geçerli satış talebine bağlıdır.

Satış İstenmezse Dosya mı, Haciz mi Düşer?

İİK m.110’un sonucu ilgili mal üzerindeki haczin kalkmasıdır. İcra takip dosyası otomatik olarak kapanmaz ve alacak ortadan kalkmaz. Takip başka mallar yönünden sürdürülebilir; borçluya ait yeni malvarlığı tespit edilirse şartları varsa yeniden haciz istenebilir.

Bu ayrım uygulamada çok önemlidir. “Haciz düştü, borç silindi” ifadesi hukuken yanlıştır. Haczin kalkması, cebri icra tedbirinin belirli mal üzerindeki etkisini sona erdirir. Takip konusu alacağın zamanaşımı, ödeme, ibra veya başka bir nedenle sona erip ermediği tamamen ayrı bir konudur.

İcra borcunun genel sonuçları için icra borcu ödenmezse ne olur rehberi incelenebilir. Satış isteme süresinin kaçırılması bu genel takip kurallarından yalnız birini etkiler.

Haciz Düştükten Sonra Aynı Mala Yeniden Haciz Konulabilir mi?

Takip devam ettiği ve alacak tahsil edilmediği sürece, kanuni şartlar varsa alacaklı aynı mal için yeniden haciz talep edebilir. Ancak yeni haciz yeni tarihiyle hüküm doğurur. Önceki haczin sağladığı sıra, öncelik veya başka hukuki konumun otomatik olarak yeni hacze taşındığı kabul edilmemelidir.

Bu durum özellikle taşınmazlarda ve birden fazla alacaklının bulunduğu dosyalarda önemlidir. Eski haciz m.110 gereği kalkmışsa, aradaki dönemde başka alacaklılar haciz koymuş olabilir. Yeni haczin sırası yeni tarih üzerinden değerlendirilir. Satış bedelinin paylaştırılması aşamasında haciz tarihleri ve alacaklıların statüsü doğrudan ekonomik sonuç doğurur.

Resmî sicilde eski haciz şerhi görünmeye devam ediyorsa, hukuken haczin kalkmış olması ile sicil kaydının fiilen terkin edilmesi arasındaki fark giderilmelidir. İİK m.110, resmî sicile kayıtlı mallarda haczin kalktığının icra dairesi yazışması sonucunda tespit edilmesi hâlinde ilgili idarece terkin mekanizmasını da düzenler.

Borçlu Satış Süresi Geçen Haczin Kaldırılmasını Nasıl İster?

Borçlu önce dosyada haciz tarihi ile geçerli satış talebinin bulunup bulunmadığını tespit etmelidir. UYAP dosya hareketleri, satış talebi, gider makbuzları ve icra müdürlüğü kararları birlikte incelenir. Bir yıllık süre içinde geçerli satış talebi yoksa İİK m.110 uyarınca haczin kalktığı ileri sürülebilir.

İcra müdürlüğünden haczin kaldırılması ve ilgili sicile müzekkere yazılması talep edilebilir. Müdürlük talebi reddederse veya kanuna aykırı işlem tesis ederse İİK m.16 çerçevesinde icra hukuk mahkemesine şikâyet yolu gündeme gelebilir. Şikâyetin süre rejimi işlem türüne göre ayrıca belirlenmelidir; her icra müdürlüğü işlemine karşı süresiz başvuru olduğu varsayılmamalıdır.

Hacizli malın ev eşyası veya başka bir haczedilmezlik iddiasına konu olması ayrı meseledir. ev haczi ve haczedilemeyen mallar rehberinde haczedilmezlik kuralları ayrıca açıklanmıştır.

Alacaklı İçin Bir Yıllık Satış Süresi Kontrol Listesi

Alacaklı ilk olarak her hacizli mal için ayrı haciz tarihi çıkarmalıdır. İkinci olarak bir yıllık son gün hesaplanmalıdır. Üçüncü olarak satış talebinin son güne bırakılmaması gerekir. Dördüncü olarak kıymet takdiri ve satış giderleri tarifeye göre tam ve peşin yatırılmalıdır. Araçta muhafaza gideri de eklenmelidir.

Beşinci olarak ödeme makbuzları ve UYAP evrak kayıtları saklanmalıdır. Altıncı olarak icra müdürünün eksik gider için verdiği on beş günlük süre varsa bu süre ayrıca takvime yazılmalıdır. Yedinci olarak artırma sonucu satış gerçekleşmezse m.106/2’deki ek bir yıllık sürenin yalnız satış isteyen alacaklı bakımından doğduğu unutulmamalıdır.

Sekizinci olarak satış talebi geri alınacaksa m.110 sonucu hesaba katılmalıdır. Kanun, hacizli malın satışına yönelik talebin bir kez geri alınabileceğini düzenler. Geri alma, kalan kanuni süre içinde talebin yenilenmemesi hâlinde haczin kalkmasına yol açabilir.

İİK 106 ve 110 İçin Süre Tablosu

Satış İsteme Süresi ve Haczin Düşmesi Hakkında Sık Sorulan Sorular

Taşınırda satış isteme süresi hâlâ altı ay mı?

Hayır. Güncel İİK m.106’ya göre kural olarak taşınır ve taşınmaz için hacizden itibaren bir yıllık süre uygulanır.

Satış talebi verilince gideri sonra yatırabilir miyim?

İİK m.106, kıymet takdiri ve satış giderlerinin satış talebiyle birlikte peşin yatırılmasını zorunlu kılar. Gider tamamlanmazsa talep vaki olmamış sayılabilir.

Bir yıl dolarsa icra dosyası kapanır mı?

Hayır. Süresinde satış istenmeyen mal üzerindeki haciz kalkar; takip konusu borç ve dosya otomatik olarak sona ermez.

Aynı mala yeniden haciz konulabilir mi?

Takip sürüyorsa ve hukuki şartlar varsa yeniden haciz istenebilir. Yeni haciz eski haczin tarih ve sırasını otomatik olarak korumaz.

Satış talebi yapıldı ama açık artırmada alıcı çıkmadı. Haciz düşer mi?

İİK m.106/2, süresinde satışı istenip artırma sonucunda satılamayan mal için satış isteyen alacaklı bakımından bir yıllık ek süre düzenler.

Taşınmaz ve araç için süre aynı mı?

Temel bir yıllık süre aynıdır. Ancak sicile kayıtlı motorlu araçta muhafaza, kıymet takdiri ve satış giderlerinin birlikte peşin yatırılmasına ilişkin özel kural vardır.

Borçlu da satış isteyebilir mi?

Evet. Güncel İİK m.106 açıkça alacaklı veya borçlunun hacizden itibaren bir yıl içinde satış isteyebileceğini düzenler.

Üçüncü kişideki alacağın haczinde de bir yıl mı?

Evet. İİK m.106/1 borçlunun üçüncü kişilerdeki alacağının da aynı hükme tabi olduğunu belirtir.

Haciz şerhi tapuda hâlâ görünüyorsa haciz düşmemiş mi sayılır?

Hayır. Kanuni süre nedeniyle haczin kalkması ile sicilde terkin işleminin fiilen yapılması farklı aşamalardır. İcra dairesinden kaldırma yazısı istenebilir.

Satış talebi geri alınabilir mi?

İİK m.110, hacizli malın satışına yönelik talebin bir defa geri alınabileceğini düzenler. Kanuni sürede yenilenmezse haciz kalkar.

Haczin düştüğünü kim dikkate alır?

İcra dosyasında satışa geçilebilmesi için haczin geçerli olması gerekir. İcra dairesi ve uyuşmazlık çıktığında icra mahkemesi m.106-110 şartlarını değerlendirir.

Satış isteme süresini takip tarihi mi başlatır?

Hayır. Kanun haciz tarihini esas alır. Takip açılış tarihi, ödeme emri tarihi ve haciz tarihi birbirinden ayrılmalıdır.

Resmî Kaynaklar ve İlgili İçerikler

• Mevzuat Bilgi Sistemi — İcra ve İflas Kanunu m.106 ve m.110
• UYAP Vatandaş Portal
• Resmî Gazete
• İcra Takibine İtiraz Rehberi
• İcra Borcu Ödenmezse Ne Olur?

Av. Halil Bakırcı tarafından hazırlanmış, Av. Emirhan Keskin tarafından incelenmiştir.

Yazar Bilgisi

Avukat Halil BAKIRCI, Mersin Barosu 3472 sicil numarasına kayıtlıdır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu bünyesinde ceza, aile, iş, gayrimenkul ve ticaret hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi sunmaktadır.

İnceleyen: Av. Emirhan Keskin · Mersin Barosu Sicil No: 5507

Av. Halil Bakırcı profilini inceleyin →