Yurt Dışından İcra Mahkemesine Şikâyet Nasıl Yapılır? İİK 16 | 2026

Kısa ve Net Cevap

İİK 16 Şikâyet Yolu Nedir?

2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.16, icra ve iflas dairelerinin işlemlerinin kanuna uygunluğunu denetlemek için özel bir başvuru yolu düzenler. Kanunun çözümünü mahkemeye bıraktığı hususlar dışında, icra ve iflas dairesinin yaptığı işlem kanuna aykırıysa veya somut olaya uygun değilse icra mahkemesine şikâyet edilebilir.

Şikâyet, genel anlamda bir dava değildir. İcra müdürlüğünün işlemine karşı icra mahkemesinin denetimini sağlayan kendine özgü bir kanun yoludur. Bu nedenle görev, süre, inceleme biçimi ve sonuçları genel hukuk davasından farklıdır.

Yurt dışında yaşayan alacaklı, borçlu, üçüncü kişi veya işlemden doğrudan etkilenen ilgilinin Türkiye’deki icra dosyasında şikâyet hakkı bulunabilir. Yabancı ülkede ikamet etmek bu hakkı ortadan kaldırmaz.

Hangi İcra Müdürlüğü İşlemleri Şikâyet Edilebilir?

İcra müdürlüğünün haciz, satış, sıra, ödeme emri uygulaması, dosya hesabı, talebin reddi, gerekli işlemin yapılmaması, kanunda öngörülmeyen bir şart aranması veya işlemin somut olaya açık biçimde uymaması gibi karar ve işlemleri İİK 16 bakımından incelenebilir.

Örneğin yurt dışında yaşayan alacaklının usulüne uygun satış talebi hiçbir hukuki neden gösterilmeden işleme alınmıyorsa; borçlunun kanunen haczedilemeyeceğini ileri sürdüğü bir mal hakkında icra müdürlüğü işlem yapmışsa; dosyaya yatırılan paranın dağıtımı kanuna aykırı biçimde yürütülmüşse veya açık bir talep uzun süre sebepsiz bırakılmışsa şikâyet gündeme gelebilir.

Ancak her icra uyuşmazlığı İİK 16 şikâyet konusu değildir. Borca itiraz, imzaya itiraz, istihkak, menfi tespit, ihalenin feshi veya itirazın kaldırılması gibi konuların kendi özel başvuru yolları ve süreleri bulunur. Yanlış hukuki yol seçilmesi hak kaybına yol açabilir.

İİK 16 Şikâyet Süresi Kaç Gündür?

İİK m.16’nın temel kuralı açıktır: şikâyet, işlemin öğrenildiği tarihten itibaren yedi gün içinde yapılır. Bu nedenle süre her durumda işlemin yapıldığı gün başlamaz; ilgili kişinin işlemi öğrendiği tarih önemlidir.

Yedi günlük süre kısa olduğu için yurt dışında yaşayan kişilerin icra dosyasını düzenli takip etmesi gerekir. Türkiye’de avukatla takip edilen dosyada UYAP ve elektronik tebligat sistemi sayesinde işlem bilgisi hızlı öğrenilebilir. Vekil yoksa yurt dışına gönderilen tebligatın tarihi ve usule uygunluğu ayrıca incelenir.

Şikâyet süresinin geçirilmesi, süreye tabi işlemler bakımından başvurunun reddi sonucunu doğurabilir. Bu nedenle “Türkiye’ye döndüğümde bakarım” yaklaşımı güvenli değildir.

Hangi Hâllerde Şikâyet Süresizdir?

İİK m.16/2, iki durumu açıkça süreye bağlı olmaktan çıkarır: bir hakkın yerine getirilmemesi ve işin sebepsiz yere sürüncemede bırakılması. İcra müdürlüğünün yapmakla yükümlü olduğu işlemi hiç yapmaması veya haklı bir neden olmadan işlem hakkında karar vermeyerek dosyayı bekletmesi hâlinde her zaman şikâyet edilebilir.

Örneğin alacaklının kanuni şartları tamamlanmış haciz talebi hakkında icra müdürlüğünün hiçbir işlem yapmaması; mahkeme kararının gereğinin icra dosyasında yerine getirilmemesi veya açık bir talebin aylarca kararsız bırakılması bu kapsamdaki tartışmalara örnek olabilir.

Ancak “süresiz şikâyet” kavramı her hukuka aykırı işlem için uygulanmaz. Yapılmış ve öğrenilmiş bir icra işlemi kural olarak yedi günlük süreye tabidir. Süresiz şikâyet istisnası dar ve somut olay üzerinden değerlendirilmelidir.

Yurt Dışındaki Kişi İçin Öğrenme Tarihi Nasıl Belirlenir?

Şikâyet süresinin başlangıcı bakımından işlemin öğrenildiği tarih önemlidir. Usulüne uygun tebligat yapılmışsa tebliğ tarihi güçlü bir belirleyicidir. Ancak işlemin daha önce fiilen öğrenildiği somut delillerle ortaya konulabiliyorsa bu tarih tartışılabilir.

Yurt dışına yapılan tebligatın şekli ayrıca önem taşır. Tebligat Kanunu, ilgili ülkeyle Türkiye arasındaki milletlerarası sözleşmeler ve gerekiyorsa konsolosluk usulleri incelenir. Usulsüz tebligat hâlinde Tebligat Kanunu m.32 çerçevesindeki öğrenme tarihi sonuç doğurabilir.

Elektronik posta, WhatsApp veya üçüncü kişinin bilgilendirmesi her durumda resmî tebligat değildir. Bununla birlikte dosya işleminin fiilen öğrenildiğinin ispatında somut olayın delilleri değerlendirilebilir. Bu nedenle “resmî tebligat gelmedi, hiç öğrenmiş sayılmam” şeklinde kesin yaklaşım doğru değildir.

Görevli ve Yetkili Mahkeme Hangisidir?

İcra müdürlüğü işlemlerine karşı şikâyeti icra mahkemesi inceler. Kural olarak işlemi yapan icra dairesinin bağlı bulunduğu icra mahkemesi yetkilidir. Dosyanın başka yere gönderilmesi veya özel yetki hâlleri varsa ilgili İİK hükümleri ayrıca değerlendirilir.

Şikâyet dilekçesinde icra dosya numarası, şikâyet edilen işlem, öğrenme tarihi, kanuna aykırılık veya olaya uygunsuzluk sebebi ve açık sonuç talebi yazılmalıdır. İşlemin iptali, düzeltilmesi veya yapılmayan işlemin yerine getirilmesi gibi talep somutlaştırılmalıdır.

İİK m.17’ye göre şikâyet kabul edilirse şikâyet olunan işlem bozulur veya düzeltilir. İşlemin niteliğine göre icra müdürlüğünün yeniden işlem yapması gerekebilir.

Yurt Dışından Türkiye’ye Gelmeden Şikâyet Yapılabilir mi?

Evet. Usulüne uygun vekâletname varsa avukat icra mahkemesine şikâyet dilekçesi sunabilir ve süreci takip edebilir. Şikâyet için kişinin sırf dilekçe vermek amacıyla Türkiye’ye gelmesi gerekmez.

Yurt dışında düzenlenen avukatlık vekâletnamesinin Türk konsolosluğunda düzenlenmesi veya yabancı noter belgesinin ülkesine göre apostil/tasdik ve Türkçe tercüme işlemlerinden geçirilmesi gerekir. İcra dosyasında özel yetki gerektiren başka işlemler yapılacaksa vekâletname metni ayrıca kontrol edilmelidir.

Yabancı dilde belge şikâyetin dayanağıysa HMK 223’ün tercüme kuralı kıyasen ve usul hukuku çerçevesinde dikkate alınarak Türkçe tercüme hazırlanmalıdır. Yabancı resmî belgede tasdik gerekliliği ayrıca değerlendirilir.

Şikâyet İcrayı Kendiliğinden Durdurur mu?

Şikâyet başvurusu kural olarak icra işlemlerini kendiliğinden durdurmaz. İİK’nın özel hükümleri ve mahkemenin somut olaya ilişkin kararı saklıdır. Bu nedenle şikâyet dilekçesi verilmesiyle satışın, haczin veya diğer işlemlerin otomatik olarak duracağı varsayılmamalıdır.

Geri dönüşü güç sonuç doğuracak işlem varsa durdurma talebinin hukuki dayanağı açık biçimde kurulmalı ve mahkemeden uygun ara karar istenmelidir. İcra takibinin ilamın istinaf veya temyizi nedeniyle durdurulması ise İİK m.36’daki ayrı “icranın geri bırakılması” kurumudur.

İcra Mahkemesi Şikâyeti Kabul Ederse Ne Olur?

İİK m.17’ye göre şikâyet kabul edilirse şikâyet olunan işlem bozulur veya düzeltilir. Şikâyetin konusu yapılmayan işlemse mahkeme, icra müdürlüğünün kanuna uygun biçimde işlem yapmasını sağlayacak karar verir.

Şikâyetin reddi hâlinde başvurunun niteliğine göre kanun yolu imkânı İİK’nın ilgili hükümlerine göre değerlendirilir. Her icra mahkemesi kararı aynı kanun yoluna ve parasal sınıra tabi değildir.

Kararın icra dosyasına sunulması ve icra müdürlüğünün mahkeme kararına uygun işlem yapıp yapmadığının takip edilmesi gerekir. Mahkeme kararının alınması dosya takibinin bittiği anlamına gelmez.

Uygulama Adımları

1. Şikâyet edilen icra işlemi ve işlem tarihi belirlenir.

2. İşlemin ne zaman öğrenildiği belgelenir ve yedi günlük süre hesaplanır.

3. Sorunun süreye tabi şikâyet mi yoksa hakkın yerine getirilmemesi/sürüncemede bırakılma nedeniyle süresiz şikâyet mi olduğu tespit edilir.

4. İşlemi yapan icra dairesi ve bağlı icra mahkemesi belirlenir.

5. Dilekçede kanuna aykırılık veya olaya uygunsuzluk somut biçimde açıklanır.

6. Yurt dışındaki belgeler tercüme ve gerekiyorsa tasdikten geçirilir.

7. Şikâyetin icrayı kendiliğinden durdurmadığı dikkate alınarak gerekiyorsa açık durdurma talebi ayrıca kurulur.

En Sık Yapılan Hatalar

İcra takibindeki her uyuşmazlığı şikâyet sanmak; yedi günlük sürenin işlem tarihinden mi öğrenme tarihinden mi başladığını incelememek; yurt dışında yaşamayı otomatik süre uzatımı kabul etmek; süresiz şikâyet istisnasını bütün işlemlere uygulamak; yanlış icra mahkemesine başvurmak; şikâyetin icrayı otomatik durdurduğunu düşünmek; yabancı dilde belgeyi tercümesiz sunmak ve vekâletnamenin şekil şartlarını kontrol etmemek en sık hatalardır.

Türkiye Geneli ve Mersin Uygulaması

İİK 16 Türkiye genelinde uygulanır. Mersin’deki icra dosyasında yurt dışındaki taraf için ayrı şikâyet süresi yoktur. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu yurt dışındaki alacaklı ve borçluların Mersin ve Türkiye’deki icra dosyalarında şikâyet, tebligat, haciz ve satış işlemlerini vekâlet yoluyla takip etmektedir.

Yurt Dışındaki Kişi Bakımından Şikâyet Ehliyeti ve Hukuki Yarar

İİK m.16 başvurusunda yalnız yurt dışında yaşamak kişiye şikâyet hakkı vermez. Şikâyet edilen icra işleminin başvurucunun hukuki durumunu etkilemesi gerekir. Borçlu, alacaklı, haczedilen mal üzerinde hak ileri süren üçüncü kişi veya icra işlemi nedeniyle doğrudan hukuki menfaati zedelenen ilgilinin sıfatı somut dosya üzerinden belirlenir. Bu nedenle dilekçede yalnız işlemin hukuka aykırı olduğu yazılmamalı; işlemin başvurucunun hangi hakkını veya hukuken korunan menfaatini etkilediği de açıkça gösterilmelidir.

Yurt dışında bulunan şirketler bakımından tüzel kişiliğin güncel ticaret sicili kaydı, temsil yetkisi ve imza yetkilisi ayrıca kontrol edilir. Şikâyet bir yabancı şirket adına yapılacaksa şirketi temsil eden kişinin yetkisi ile Türkiye’deki avukata verilen vekâletnamenin birbirini karşılaması gerekir. Gerçek kişilerde ad-soyad, pasaport ve dosyadaki taraf bilgileri arasında farklılık varsa başvuru öncesinde kimlik eşleştirmesi yapılmalıdır.

Kanuna Aykırılık ile Hadiseye Uygunsuzluk Nasıl Ayrılır?

İİK m.16 iki temel denetim ölçütü öngörür: işlemin kanuna aykırı olması veya hadiseye uygun bulunmaması. Kanuna aykırılıkta icra müdürlüğü emredici bir hükme, açık bir süreye, yetki kuralına veya kanunun öngördüğü işlem biçimine aykırı hareket eder. Hadiseye uygunsuzlukta ise müdürlük kanunun verdiği değerlendirme alanını somut olayın özelliklerine uymayan biçimde kullanmıştır. Dilekçede hangi denetim sebebine dayanıldığı ayrıştırılmalıdır.

Örneğin kanunun açıkça yapılmasını emrettiği bir işlemin reddedilmesi kanuna aykırılık tartışması doğurur. Buna karşılık icra müdürünün takdir alanı bulunan bir konuda dosyadaki belgeleri hiç değerlendirmeden ölçüsüz bir işlem kurması hadiseye uygunsuzluk yönünden incelenebilir. “İşlem haksızdır” şeklindeki soyut ifade yeterli değildir; ilgili kanun maddesi, icra müdürlüğü kararı ve somut aykırılık aynı paragrafta ilişkilendirilmelidir.

Yurt Dışı Tebligatı ile İİK 16 Öğrenme Tarihi Birlikte Nasıl İncelenir?

Yurt dışındaki taraf açısından en kritik konu yedi günlük sürenin başlangıcıdır. Dosyada resmî tebligat varsa tebliğ mazbatası, yabancı makamın dönüş belgesi, konsolosluk bildirimi veya elektronik tebligat kaydı incelenir. Tebligat usulsüzse 7201 sayılı Tebligat Kanunu m.32 uyarınca muhatabın beyan ettiği öğrenme tarihi önem kazanır; ancak karşı taraf daha erken öğrenmeyi somut delille ileri sürebilir. Bu nedenle başvuru dilekçesinde öğrenme tarihi yalnız yazılmamalı, mümkünse belgeyle desteklenmelidir.

İcra dosyasının UYAP Vatandaş Portal üzerinden görüntülenmesi, vekilin dosyada işlem yapması, icra müdürlüğüne dilekçe verilmesi veya ilgili işleme açıkça atıf yapan yazışma gibi kayıtlar öğrenme tarihi tartışmasında önem taşıyabilir. Süre hesabında yurt dışındaki posta gecikmesi veya Türkiye’ye geliş tarihi esas alınmaz. Hukuken belirleyici olan, şikâyet konusu işlemin ne zaman öğrenildiğidir.

Şikâyet Dilekçesinde Hangi Belgeler Eklenmelidir?

Dilekçeye şikâyet edilen icra müdürlüğü kararı veya işlem tutanağı, öğrenme tarihini gösteren belge, varsa ödeme veya haciz kaydı ve başvurunun hukuki sebebini doğrulayan diğer evrak eklenmelidir. Belge yabancı dildeyse Türkçe tercümesi hazırlanır. Yabancı resmî belgenin Türkiye’de resmî belge etkisiyle kullanılacağı durumda HMK m.224 kapsamında tasdik veya ilgili uluslararası sözleşme şartı ayrıca kontrol edilir.

Vekâletnamenin yurt dışında düzenlenmesi hâlinde Türk konsolosluğunda doğrudan düzenleme veya yabancı noter belgesinin apostil/tasdik ve tercüme yoluyla Türkiye’de kullanılması gündeme gelir. Şikâyet süresi yedi gün olduğu için vekâlet işlemleri son güne bırakılmamalıdır. Şikâyet dilekçesi hazırlanırken icra dosyasının son işlem dökümü de alınmalı; aynı konuda icra müdürlüğünün daha sonra yeni bir karar verip vermediği kontrol edilmelidir.

Şikâyet Kararından Sonra İcra Dosyasında Ne Yapılır?

İcra mahkemesinin şikâyet hakkında karar vermesiyle süreç kendiliğinden tamamlanmış sayılmaz. Kararın icra müdürlüğü dosyasına işlendiği, bozulmasına veya düzeltilmesine karar verilen işlemin gerçekten geri alındığı ve gerekiyorsa yeni işlemin mahkeme kararına uygun biçimde kurulduğu kontrol edilmelidir. Mahkeme, icra müdürlüğünün yerine geçerek her işlemi bizzat yapmaz; kararın niteliğine göre müdürlüğün yeniden değerlendirme yapması veya belirli bir işlemi gerçekleştirmesi gerekir.

Yurt dışındaki taraf bakımından kararın tebliği ve varsa kanun yolu süresi de ayrıca izlenir. Şikâyet dosyasındaki karar ile esas icra dosyasının UYAP kayıtları birlikte takip edilmelidir. Mahkeme kararına rağmen aynı hukuka aykırılık tekrar edilirse yeni işlemin tarihi ve öğrenme tarihi üzerinden ayrıca hukuki yol değerlendirilir. Bu nedenle şikâyet kazanıldıktan sonra yalnız karar örneğini almak değil, icra dosyasındaki fiilî uygulamayı da denetlemek gerekir.

Resmî Kaynaklar

Temel hüküm 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.16’dır; şikâyetin kabulü üzerine işlem için m.17 ayrıca önemlidir. Güncel İİK metni için Mevzuat Bilgi Sistemi – İcra ve İflas Kanunu esas alınmalıdır.

Sık Sorulan Sorular

Yurt Dışı İcra Dosyanız İçin İletişime Geçin

Ofis Konumu

Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosunun tek fizikî ofisi Mersin’dedir. Türkiye genelindeki dosyalar bu ofisten koordine edilir. Ayrıca yurt dışından vekâletname ve yurt dışından Türkiye’de dava takibi rehberleri incelenebilir.

Av. Halil Bakırcı tarafından hazırlanmış, Av. Emirhan Keskin tarafından incelenmiştir.

Yazar Bilgisi

Avukat Halil BAKIRCI, Mersin Barosu 3472 sicil numarasına kayıtlıdır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu bünyesinde ceza, aile, iş, gayrimenkul ve ticaret hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi sunmaktadır.

İnceleyen: Av. Emirhan Keskin · Mersin Barosu Sicil No: 5507

Av. Halil Bakırcı profilini inceleyin →