Sendika Yönetim Kurulu Kaç Kişiden Oluşur? Organ Sayıları | 6356 m.9 (2026)
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu m.9’a göre sendika ve konfederasyonların zorunlu organları genel kurul, yönetim kurulu, denetleme kurulu ve disiplin kuruludur. Genel kurul dışındaki organların üye sayısı 3’ten az, 9’dan fazla olamaz. Konfederasyon yönetim kurulu 5–22 kişi; şubelerin genel kurul dışındaki kurulları ise 3–5 kişi arasında olmalıdır. Genel kurul dışındaki organlara asıl üye sayısı kadar yedek üye seçilir. Tüzükte daha yüksek yeter sayı yoksa bu organlarda toplantı yeter sayısı üye tam sayısının, karar yeter sayısı toplantıya katılanların salt çoğunluğudur.
Sendikanın zorunlu organları hangileridir?
6356 sayılı Kanun m.9/1, kuruluşların ve şubelerinin zorunlu organlarını açık biçimde sayar: genel kurul, yönetim kurulu, denetleme kurulu ve disiplin kurulu. Bu organların tamamı sendikal demokratik yapı ve mali-idari denetim için ayrı işlev görür. Genel kurul en yüksek karar organıdır; yönetim kurulu yürütme ve temsil işlevini üstlenir; denetleme kurulu iç denetimi yürütür; disiplin kurulu ise tüzükte belirlenen disiplin süreçlerini yerine getirir.
Kuruluş tüzüğü, bu organların oluşumu ve çalışma usullerini m.8 gereğince ayrıntılı biçimde düzenlemelidir. Kanun zorunlu organların varlığını kuruluşun tercihine bırakmamıştır. Tüzük bu organlardan birini kaldıran veya işlevini başka bir kurula devreden hüküm içeremez.
Sendika yönetim kurulu kaç kişiden oluşabilir?
Genel kurul dışındaki zorunlu organların üye sayısı 6356 m.9/1 uyarınca üçten az ve dokuzdan fazla olamaz. Bu sınır yönetim kurulu, denetleme kurulu ve disiplin kurulu için geçerlidir. Sendika tüzüğü bu aralık içinde belirli sayı öngörebilir. Örneğin tüzük yönetim kurulunu yedi kişi olarak düzenleyebilir; ancak iki kişilik veya on kişilik yönetim kurulu öngöremez.
Sayı sınırının amacı organların tek kişiye indirgenmesini önlerken karar mekanizmasını gereksiz ölçüde büyütmemektir. Tüzükte yönetim, denetleme ve disiplin kurulları için aynı sayı belirlenmesi zorunlu değildir; her kurul kanuni alt ve üst sınırlar içinde ayrı sayıda üyeden oluşturulabilir.
Denetleme kurulu kaç kişi olabilir?
Sendika veya konfederasyonun genel kurul dışındaki organlarına ilişkin genel 3–9 kuralı denetleme kurulu için de geçerlidir. Dolayısıyla denetleme kurulu en az üç, en fazla dokuz üyeden oluşabilir. Şube denetleme kurulunda ise m.9/1’deki özel 3–5 sınırı uygulanır.
Denetleme kurulunun üye sayısı tüzükte açıkça gösterilmelidir. 6356 m.29 uyarınca iç denetim sisteminde denetleme kurulunun önemli görevi bulunduğundan, kurulun sayısal yapısı ile toplantı ve karar yeter sayıları uygulamada denetimin geçerliliğini doğrudan etkiler.
Disiplin kurulu kaç kişi olabilir?
Disiplin kurulu da genel kurul dışındaki zorunlu organlardan biridir ve merkez kuruluş düzeyinde üç ile dokuz üye arasında oluşturulur. Şube disiplin kurulu ise üç ile beş üyeden oluşabilir. Tüzük, disiplin kurulunun görev alanını, çalışma usulünü ve karar sistemini açık biçimde düzenlemelidir.
Disiplin kurulu üyelikten çıkarma konusunda genel kurulun yerine geçemez. 6356 m.19’a göre sendika üyeliğinden çıkarılma kararı genel kurulca verilir. Disiplin kurulu tüzükteki yetki kapsamında inceleme ve diğer disiplin kararlarını yürütebilir; ancak kanunun genel kurula bıraktığı asli yetki başka organa devredilemez.
Konfederasyon yönetim kurulu kaç kişiden oluşur?
Konfederasyonlar için yönetim kurulu bakımından özel sayı sınırı vardır. 6356 m.9/1’e göre konfederasyonların yönetim kurulu üye sayısı beşten az, yirmi ikiden fazla olamaz. Bu özel düzenleme yalnız konfederasyon yönetim kurulu içindir. Konfederasyonun denetleme ve disiplin kurullarında genel 3–9 kişi sınırı uygulanır.
Konfederasyon yönetim kurulunun daha geniş tutulabilmesi, farklı işkollarındaki üye sendikaların üst kuruluş düzeyinde temsilini kolaylaştırır. Ancak tüzük 22 kişiyi aşan yönetim kurulu öngöremez. Yönetim kurulunun kaç kişi olacağı genel kurul seçimlerinden önce tüzükte kesin biçimde belirlenmiş olmalıdır.
Şube yönetim kurulu kaç kişi olur?
Şubelerin genel kurul dışındaki kurullarının üye sayıları 6356 m.9/1 gereğince üçten az, beşten fazla olamaz. Bu nedenle şube yönetim, denetleme ve disiplin kurullarında 3–5 kişi aralığı geçerlidir. Merkez organlarında uygulanabilen 6, 7, 8 veya 9 kişilik yapı şube kurullarında kullanılamaz.
Şube örgütlenmesinin nasıl kurulacağı, birleştirileceği veya kapatılacağı ve şube organlarının çalışma sistemi m.8 uyarınca tüzükte düzenlenir. Şube genel kurulunun yetkileri ise m.11/2 ile sınırlıdır. Merkez ve şube organlarının sayı ve yetkileri tüzük hazırlanırken birbirine karıştırılmamalıdır.
Kaç yedek üye seçilir?
6356 m.9/1, genel kurul dışındaki organlara asıl üye sayısı kadar yedek üye seçileceğini açıkça düzenler. Yönetim kurulu yedi kişiyse yedi yedek; denetleme kurulu üç kişiyse üç yedek; disiplin kurulu beş kişiyse beş yedek üye seçilmelidir. Bu kural organın görev süresi içinde boşalma hâlinde sürekliliği sağlar.
Tüzük veya seçim kararı kanundaki eşit sayıda yedek üye kuralını azaltamaz. Seçim listeleri hazırlanırken her organ bakımından asıl ve yedek üyelerin ayrı gösterilmesi gerekir. Yedeklerin göreve çağrılma sırası ve usulü tüzükte açıkça düzenlenmelidir.
Sendika başka organlar kurabilir mi?
Evet. 6356 m.9/2 kuruluşların ihtiyaca göre başka organlar da kurabileceğini kabul eder. Danışma kurulu, eğitim kurulu veya benzeri iç yapılar tüzükle oluşturulabilir. Ancak kanun önemli bir sınır koyar: genel kurul ile yönetim, denetleme ve disiplin kurullarının görev ve yetkileri bu ek organlara devredilemez.
Bu nedenle ek organ kurulması, zorunlu organların yerini alan paralel karar mekanizması oluşturamaz. Özellikle genel kurula ait organ seçimi, tüzük değişikliği, bütçe kabulü, fesih veya üst kuruluş üyeliği gibi asli yetkiler danışma kurulu adı altında başka bir yapıya bırakılamaz. Ek organların görevi yardımcı ve tamamlayıcı nitelikte olmalıdır.
Sendika organlarına kimler seçilebilir?
6356 m.9/3, genel kurul dışındaki organlara seçilebilmek için m.6’da aranan şartlara sahip olmayı zorunlu tutar. Buna göre fiil ehliyeti ve fiilen çalışma şartı ile m.6’da sayılan belirli mahkûmiyet engelleri organ üyeliği bakımından da önem taşır. Kuruculuk şartları yalnız kuruluş günü için geçerli bir kontrol değildir; zorunlu organ seçimlerinde de uygulanır.
Bu şartlara sahip olmayan bir kişinin seçildiğini tespit eden valilik veya Bakanlık mahkemeye başvurabilir. Mahkeme bu kişinin görevine son verir ve karar kesindir. Kuruculuk şartlarının ayrıntıları 6356 m.6 rehberinde açıklanmıştır.
Seçilen organ üyeleri valiliğe bildirilir mi?
Evet. 6356 m.9/4’e göre genel kurul dışındaki organlara seçilen üyelerin ad ve soyadları ile açılan ve kapatılan şubeler ilgili valiliğe bildirilir ve m.7/2’deki sisteme göre ilan edilir. Bu yükümlülük sendikanın güncel temsil ve organ yapısının idari kayıtlarda görünmesini sağlar.
Genel kurul sonrasında yönetim, denetleme ve disiplin kurulu asıl üyelerinin sonuç tutanaklarıyla uyumlu biçimde bildirilmesi gerekir. Şube açılması veya kapatılması da aynı bildirim sistemine tabidir. Organ değişikliğinin yalnız sendikanın iç kayıtlarında tutulması yeterli değildir.
Hangi mahkûmiyet organ üyeliğini sona erdirir?
6356 m.9/5’e göre genel kurul dışındaki organlara seçilenlerin m.6’da sayılan suçlardan biriyle mahkûm olmaları hâlinde görevleri kendiliğinden sona erer. Bu sonuç için ayrıca genel kurulun görevden alma kararı alması veya mahkemenin yeni bir karar vermesi şartı m.9/5’te aranmaz.
Görevin kendiliğinden sona ermesiyle ortaya çıkan boşluk, tüzükteki yedek üyelerin göreve çağrılması sistemiyle giderilir. Bu nedenle yedek üye listesinin usulüne uygun seçilmiş ve kayıt altına alınmış olması kurumsal devamlılık bakımından önemlidir.
Milletvekili veya belediye başkanı seçilen yönetici görevde kalabilir mi?
6356 m.9/6 açıkça kuruluş ve şube yönetim, denetleme ve disiplin kurulu üyelerinin görevlerinin, milletvekili veya belediye başkanı seçilmeleri hâlinde kendiliğinden sona ereceğini düzenler. Kanun burada yalnız “yönetim kurulu” dememiş; üç kurulun üyelerini birlikte kapsamıştır.
Bu hüküm sendika üyeliğinin kendiliğinden sona erip ermediğinden ayrı bir organ görevi kuralıdır. Seçim sonucunda organ görevi sona erdiğinde tüzüğe göre yedek üye göreve çağrılmalı ve değişiklik ilgili valiliğe bildirilmelidir.
Yönetim kurulu toplantı yeter sayısı nedir?
Tüzükte daha yüksek yeter sayı öngörülmemişse 6356 m.9/7’ye göre genel kurul dışında kalan organların toplantı yeter sayısı kurul üye sayısının salt çoğunluğudur. Yedi kişilik yönetim kurulunda toplantının başlayabilmesi için en az dört üyenin katılması gerekir. Beş kişilik kurulda en az üç üye bulunmalıdır.
Tüzük kanundaki bu eşiğin üzerinde daha yüksek toplantı yeter sayısı belirleyebilir. Ancak toplantı yeter sayısını salt çoğunluğun altına indiremez. Toplantı tutanağında katılan üyelerin adları ve toplantı yeter sayısının sağlandığı açıkça gösterilmelidir.
Yönetim kurulu karar yeter sayısı nedir?
6356 m.9/7’ye göre karar yeter sayısı, toplantıya katılanların salt çoğunluğudur. Tüzük daha yüksek yeter sayı öngörebilir. Dolayısıyla organın tüm üye sayısı ile toplantıya fiilen katılanların sayısı ayrı kavramlardır: önce toplantı için kurulun salt çoğunluğu sağlanmalı, ardından karar toplantıya katılanların salt çoğunluğuyla alınmalıdır.
Tüzük belirli kritik işlemler için daha yüksek karar oranı öngörebilir. Bu durumda tüzük hükmü uygulanır. Karar defterine toplantı ve karar yeter sayısının nasıl oluştuğunun yazılması, sonradan yetki ve temsil tartışmasını azaltır.
Genel kurulun yeter sayısı da m.9’a göre mi hesaplanır?
Hayır. m.9/7 genel kurul dışında kalan organlara ilişkindir. Genel kurulun toplantı ve karar yeter sayıları 6356 m.13’te özel olarak düzenlenmiştir. Genel kurulda ilk toplantı için üye veya delege tam sayısının salt çoğunluğu; ikinci toplantı için en az üçte bir katılım ve kararlar bakımından ayrıca kanuni oranlar uygulanır.
Bu ayrım tüzük hazırlanırken önemlidir. Yönetim kurulu toplantı yeter sayısı ile genel kurul toplantı yeter sayısı aynı maddeden alınmamalıdır. sendika tüzüğü rehberi organ düzenlemelerinin tüzükte nasıl yer alacağını ayrıntılı açıklar.
Organ seçiminden önce kontrol listesi
- Yönetim, denetleme ve disiplin kurulu üye sayılarını tüzükle karşılaştırın.
- Merkez kurullarında 3–9, şube kurullarında 3–5 sınırını koruyun.
- Konfederasyon yönetim kurulunda 5–22 sınırını uygulayın.
- Her organ için asıl üye sayısı kadar yedek üye seçin.
- Adayların m.6’daki seçilme şartlarını taşıdığını doğrulayın.
- Seçim sonuçlarını yargı gözetimi ve m.14 hükümlerine uygun tutanakla tespit edin.
- Seçilen üyeleri ilgili valiliğe bildirin.
- Toplantı ve karar yeter sayılarını tüzükte açık yazın.
- Boşalma hâlinde yedek üye çağırma sırasını uygulayın.
Mersin’de sendika organ sayıları farklı uygulanır mı?
Hayır. 6356 m.9’daki organ ve üye sayısı sınırları Türkiye genelinde aynıdır. Kuruluş merkezi Mersin olan bir sendikanın yönetim kurulunun da merkez düzeyinde üç ile dokuz arasında üyeden oluşması gerekir. Şube kurulları için üç ile beş arasındaki sınır uygulanır.
Fark yalnız kuruluşun tüzüğünde seçtiği sayı ve örgütlenme modelindedir. Tüzük kanuni aralık içinde yedi kişilik yönetim kurulu veya beş kişilik yönetim kurulu belirleyebilir. Ancak coğrafi merkez kanuni alt ve üst sınırları değiştirmez.
İlgili içerikler
- Sendika Tüzüğünde Neler Bulunmalı? 6356 m.8
- Kimler Sendika Kurucusu Olamaz? 6356 m.6
- Sendika Kuruluşunda Eksiklik Nasıl Giderilir? 6356 m.7
- Sendika Kurmak İçin İzin Gerekir mi? 6356 m.3
Sık Sorulan Sorular
Sendika yönetim kurulu en az kaç kişi olur?
En az üç kişi.
Sendika yönetim kurulu en fazla kaç kişi olur?
En fazla dokuz kişi.
Konfederasyon yönetim kurulu kaç kişi olabilir?
En az beş, en fazla yirmi iki kişi.
Şube yönetim kurulu kaç kişi olabilir?
En az üç, en fazla beş kişi.
Kaç yedek üye seçilir?
Her genel kurul dışı organ için asıl üye sayısı kadar yedek üye seçilir.
Sendika ek organ kurabilir mi?
Evet; ancak zorunlu organların görev ve yetkileri ek organlara devredilemez.
Yönetim kuruluna seçilmek için kurucu şartları aranır mı?
Evet. m.9/3, m.6 şartlarını arar.
Milletvekili seçilen sendika yöneticisinin görevi devam eder mi?
Hayır. m.9/6 uyarınca organ görevi kendiliğinden sona erer.
Yönetim kurulunda toplantı yeter sayısı nedir?
Tüzükte daha yüksek oran yoksa kurul üye sayısının salt çoğunluğudur.
Karar yeter sayısı nedir?
Tüzükte daha yüksek oran yoksa toplantıya katılanların salt çoğunluğudur.
Organ yapısı tüzükte nasıl somutlaştırılmalıdır?
6356 m.9’daki sayı sınırları tüzükte açık ve tereddütsüz biçimde yazılmalıdır. “Kanunun izin verdiği sayıda yönetim kurulu üyesi seçilir” gibi genel ifadeler yerine kuruluşun seçtiği kesin sayı belirtilmelidir. Yönetim, denetleme ve disiplin kurullarının her biri için asıl üye sayısı ve buna eşit yedek üye sayısı gösterilmeli; yedeklerin göreve çağrılma sırası düzenlenmelidir. Konfederasyon yönetim kurulunda 5–22, merkez düzeyindeki diğer genel kurul dışı organlarda 3–9 ve şube kurullarında 3–5 kişi sınırı korunmalıdır.
Organ üyeliğine aday olan kişilerin m.6’daki şartları taşıdığı seçimden önce doğrulanmalıdır. Genel kurul sonrasında seçilen üyelerin ad ve soyadları ilgili valiliğe bildirilmelidir. Görev sırasında m.6’da sayılan suçlardan mahkûmiyet veya milletvekili ya da belediye başkanı seçilme hâli ortaya çıkarsa m.9’daki kendiliğinden sona erme hükümleri uygulanmalı ve boşalan üyelik tüzükteki yedek çağırma sistemine göre doldurulmalıdır.
Yönetim kurulu kararlarında hangi kayıtlar tutulmalıdır?
Her toplantıda kurulun toplam üye sayısı, toplantıya katılanlar ve karar lehine kullanılan oylar tutanakta gösterilmelidir. Tüzükte daha yüksek oran yoksa toplantı yeter sayısı üye tam sayısının salt çoğunluğu, karar yeter sayısı ise toplantıya katılanların salt çoğunluğudur. Bu iki eşik birbirinden ayrılmalıdır. Toplantı açılırken yeter sayı bulunduğu ve her karar alınırken gerekli olumlu oy sayısına ulaşıldığı ayrıca kontrol edilmelidir.
Yetki ve temsil bakımından yönetim kurulu kararlarının karar defterine tarih ve sıra numarasıyla işlenmesi, imzaların tamamlanması ve mali ya da taşınmaz işlemlerde genel kurulun verdiği yetki sınırlarının kararda gösterilmesi gerekir. Böylece organın kanuni sayı sınırları kadar karar süreçlerinin de denetlenebilir olması sağlanır.
Uygulama notu: Organ seçimi tamamlandıktan sonra asıl ve yedek listeleri, seçim sonuç tutanağı, görev dağılımı kararı ve valilik bildirimi aynı kurumsal dosyada tutulmalıdır. Sonradan boşalan üyeliklerde hangi yedeğin hangi tarihte göreve çağrıldığı ayrıca karar defterine işlenmelidir. Bu kayıt düzeni hem temsil yetkisinin hem de toplantı ve karar yeter sayılarının kesintisiz doğrulanmasını sağlar.
Bu içerik 17 Eylül 2026 tarihinde 6356 sayılı Kanun m.6, m.8, m.9, m.13, m.14, m.19 ve m.29 esas alınarak hazırlanmıştır. Organ sayıları, yedek üyelik, seçilme şartları ve yeter sayılar doğrudan güncel kanun metnine dayandırılmıştır.
İnceleyen: Av. Halil Bakırcı – Mersin Barosu
Resmî kaynaklar: Mevzuat Bilgi Sistemi · ÇSGB Çalışma Genel Müdürlüğü Mevzuatı
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
