İşyerine Alkollü veya Uyuşturucu Etkisi Altında Gelmek Yasak mı? 6331 m.28 | 2026
6331 m.28/1 hangi fiilleri yasaklar?
İşyerine sarhoş gelmek, uyuşturucu madde almış olarak gelmek, işyerinde alkollü içki kullanmak ve işyerinde uyuşturucu madde kullanmak açıkça yasaktır.
Yasak yalnız kaza olduktan sonra değil, işyerine giriş ve çalışma süresince önleyici olarak uygulanır.
İşveren işyeri eklentilerinde alkolü düzenleyebilir mi?
M.28/2 işverene işyeri eklentilerinde hangi hâllerde, hangi zamanda ve hangi şartlarla alkollü içki içilebileceğini belirleme yetkisi verir.
Bu yetki uyuşturucu madde için geçerli değildir ve iş güvenliği riskleri gözetilerek kullanılmalıdır.
Alkol yasağının istisnaları kimlerdir?
Kanun; alkollü içki üretilen işyerinde iş gereği ürünü denetleyenleri, kapalı/açık alkol satılan veya içilen işyerinde iş gereği içmek zorunda olanları ve işin niteliği gereği müşterilerle birlikte alkol almak zorunda olanları sayar.
İstisna yalnız işin gerektirdiği alkol kullanımına ilişkindir; sınırsız veya güvenliği tehlikeye sokan tüketim hakkı vermez.
Uyuşturucu için istisna var mı?
Hayır. M.28/3 istisnaları alkollü içki yasağına ilişkindir. Uyuşturucu madde kullanımına ilişkin benzer bir istisna düzenlenmemiştir.
İşyerinde uyuşturucu madde kullanımı ve etkisinde gelme yasağı açık olarak korunur.
İşveren test yaptırabilir mi?
Test ve sağlık verisi işlemleri ayrı hukuki değerlendirme gerektirir. Ölçülülük, işin riski, açık hukuki dayanak, işyeri hekimi süreci ve KVKK kuralları dikkate alınmalıdır.
M.28’in yasak hükmü, işverene sınırsız biyolojik test ve sağlık verisi işleme yetkisi vermez.
Disiplin ve fesih sonucu doğar mı?
Somut olay, işin niteliği, ispat, işyeri kuralları ve İş Kanunu hükümleri ayrıca değerlendirilir. Özellikle güvenliği tehlikeye düşüren davranış ağır sonuç doğurabilir.
İşveren olay tutanağını objektif tutmalı, varsayım yerine doğrulanabilir olgulara dayanmalıdır.
İşverenin genel İSG sorumluluğu ile bağlantı
M.28 açık bir davranış yasağıdır ve işyeri güvenliğini doğrudan korur. 6331 sayılı Kanunun m.4 hükmü işverenin çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlama yükümlülüğünü temel kural olarak belirler. Bu yükümlülük risklerin önlenmesi, organizasyon, eğitim, gözetim ve tedbirlerin değişen şartlara uygun hale getirilmesini kapsar. İşveren yasağı iç yönetmelik ve eğitimle somutlaştırmalı, şüphe halinde kişilik hakları ve veri koruma kurallarına uygun prosedür izlemelidir. İncelenen özel madde, bu genel sorumluluğun yerine geçen bir istisna değil, belirli bir konuda somutlaştırılmış özel bir hükümdür.
Risk değerlendirmesinde nasıl ele alınmalı?
Araç, makine, yüksekte çalışma ve benzeri görevlerde alkol/uyuşturucu etkisi ağır kaza riskini artırır. Risk değerlendirmesi işyerinin gerçek faaliyetlerini, çalışan gruplarını, kullanılan maddeleri, iş ekipmanlarını ve olağan dışı durumları dikkate almalıdır. Kanundaki özel yasak veya belge yükümlülüğü, risk değerlendirmesinde ayrıca görünür olmalıdır. Genel ifadeler yerine tehlikenin kaynağı, etkilenebilecek kişiler, mevcut kontrol önlemleri, ilave tedbir ve sorumlu kişi yazılmalıdır.
İşveren hangi belgeleri saklamalıdır?
İç yönetmelik, eğitim, olay tutanağı, tanık kayıtları ve varsa hukuka uygun sağlık değerlendirmesi saklanmalıdır. Yazılı politika ve prosedürler, eğitim ve bilgilendirme kayıtları, risk değerlendirmesi, kurul kararları, işyeri hekimi/iş güvenliği uzmanı tespitleri ve konuya özgü izin ya da raporlar birbiriyle uyumlu tutulmalıdır. Denetimde yalnız belgenin varlığı değil, belgenin fiili uygulamayla örtüşüp örtüşmediği önem taşır. Tarihsiz, imzasız veya olaydan sonra topluca oluşturulan kayıtlar ispat gücünü azaltır.
Çalışanların yükümlülükleri
6331 m.19 çalışanlara da iş sağlığı ve güvenliği konusunda yükümlülük yükler. Çalışan; aldığı eğitim ve işverenin talimatları doğrultusunda kendisinin ve davranışlarından etkilenebilecek diğer kişilerin sağlık ve güvenliğini tehlikeye düşürmemelidir. Çalışan işyerine sarhoş veya uyuşturucu etkisinde gelemez ve işyerinde bu maddeleri kullanamaz. Bununla birlikte çalışan yükümlülüğü, işverenin organizasyon ve önlem alma borcunu ortadan kaldırmaz; işveren “çalışan dikkat etmeliydi” diyerek kanuni sorumluluğunu devredemez.
İş güvenliği uzmanı ve işyeri hekiminin rolü
İşyeri hekimi tıbbi değerlendirme gereken durumda mesleki gizlilik ve sağlık verisi kurallarına uygun hareket etmelidir. İş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi, görev alanları içinde işverene yazılı önerilerde bulunmalı ve tespitlerini mevzuata uygun biçimde kaydetmelidir. Özel risk veya açık kanun hükmü görüldüğünde genel bir “dikkat edilsin” notu yerine yapılması gereken işlem somutlaştırılmalıdır. İşveren de bildirilen hususları değerlendirmek ve gerekli tedbirleri almakla yükümlüdür.
Denetimde hangi noktalar öne çıkar?
M.28 yasağının çalışanlara duyurulması ve olay prosedürünün ölçülü biçimde uygulanması incelenebilir. Bakanlık iş müfettişleri işyerinin tehlike sınıfını, çalışan sayısını, risk değerlendirmesini, eğitimleri ve özel maddeye ilişkin kayıtları birlikte inceleyebilir. Bir belgenin imzalı olması tek başına yeterli değildir; örneğin sahadaki uygulama yazılı prosedürün tersiyse fiili durum esas alınır. Denetim öncesi değil, sürekli uyum sistemi kurulmalıdır.
İş kazası meydana gelirse neden kritik hale gelir?
Alkol veya uyuşturucu etkisinin kazaya katkısı varsa kusur ve disiplin süreçlerinde önemli olabilir; yine de işverenin önleyici sistem yükümlülüğü ayrıca değerlendirilir. İş kazası sonrasında savcılık, SGK, iş müfettişleri ve hukuk yargılamasında işyerindeki önleyici sistem ayrıntılı biçimde incelenebilir. Olaydan önce yapılmış risk değerlendirmesi, eğitim, talimat, bakım ve gözetim kayıtları önemlidir. Kanunun açık hükmünün hiç uygulanmamış olması, olayla illiyet bulunduğu ölçüde kusur değerlendirmesinde ağır sonuç doğurabilir.
Alt işveren ve asıl işveren ilişkisi
İşyerinde alt işveren bulunması, ortak işyerinde alkol ve uyuşturucu yasağının tüm çalışanlara tutarlı uygulanması yükümlülüğünü görünmez hale getirmez. İşverenler 6331 ve ilgili mevzuat uyarınca koordinasyon sağlamalı; ortak çalışma alanındaki risklerin kim tarafından kontrol edileceğini yazılı biçimde belirlemelidir. Ana işverenin “bu personel benim çalışanım değil” yaklaşımı, ortak işyeri risklerini yönetme yükümlülüğünü tek başına ortadan kaldırmaz.
İnsan kaynakları için kontrol adımları
İnsan kaynakları birimi işe girişte çalışanın statüsünü, görevini ve eğitim ihtiyacını doğru tanımlamalıdır. olay bildirimi, görevden geçici uzaklaştırma, sağlık değerlendirmesi ve disiplin süreçleri önceden prosedürle belirlenmelidir. Görev veya çalışma koşulu değiştiğinde kayıt güncellenmeli; sadece işe ilk girişte alınan imzaya güvenilmemelidir. Olay, yasak veya özel belge koşulu doğduğunda hukuk ve İSG birimleriyle aynı gün kayıt açılmalıdır.
Mersin ve Türkiye genelinde uygulama
6331 sayılı Kanun Türkiye genelinde uygulanır. Mersin’deki bir işyeri için de m.28 hükmünün esası İstanbul, Ankara veya başka bir ildeki işyerinden farklı değildir. İşyerinin tehlike sınıfı, faaliyet konusu, çalışan sayısı ve özel mevzuatı somut yükümlülüklerin kapsamını değiştirebilir. İl düzeyindeki denetim ve idari süreçler yetkili çalışma birimleri üzerinden yürütülür.
Uygulamada yapılan hatalar
Şüphe üzerine çalışanın sağlık verisini kontrolsüz paylaşmak veya hukuki dayanak olmadan rastgele test yapmak ayrıca kişilik/KVKK riski doğurur. En önemli hata, açık kanun hükmünü şirket politikasıyla daraltmak veya uygulamayı yalnız imza toplamaya indirgemektir. İSG sistemi, risk ortaya çıktıktan sonra belge tamamlama sistemi değildir. İşveren kanuni kuralı önceden prosedüre dönüştürmeli, çalışanlara duyurmalı, denetlemeli ve aykırılık gördüğünde düzeltici faaliyeti belgelendirmelidir.
İlgili site içi rehberler
- İşverenin İSG yükümlülükleri — 6331 m.4
- Risk değerlendirmesi — 6331 m.10
- İşin durdurulması — 6331 m.25
- 6331 idari para cezaları — m.26
Resmî kaynaklar
Kanunun güncel metni için Mevzuat Bilgi Sistemi; uygulama rehberleri ve 2026 idari para cezası tabloları için Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü esas alınmalıdır. İşlem tarihinde yürürlükte olan düzenleme ayrıca kontrol edilmelidir.
Sık Sorulan Sorular
İşyerine sarhoş gelmek yasak mı?
Evet.
İşyerinde uyuşturucu kullanmak yasak mı?
Evet.
Alkol için istisna var mı?
Yalnız m.28/3’te işin niteliğine bağlı sayılı çalışan grupları için.
Uyuşturucu için aynı istisna var mı?
Hayır.
İşveren eklentide alkol şartlarını belirleyebilir mi?
Evet, m.28/2 kapsamında.
Her çalışan keyfi teste zorlanabilir mi?
Testin hukuki dayanağı, ölçülülüğü ve sağlık verisi kuralları ayrıca değerlendirilmelidir.
Yazar: Avukat Halil BAKIRCI — Güncelleme: 23.09.2026.
işyerinde alkol uyuşturucu yasağı 6331: ayrıntılı uyum notu 1
Yüksek riskli görevlerde olay prosedürü, kişinin güvenli biçimde görevden alınmasını ve tıbbi değerlendirme gerekiyorsa işyeri hekimine yönlendirmeyi içermelidir. İşverenin bu konuda aldığı karar tarihli olmalı, uygulama sorumlusu belirlenmeli ve saha denetimiyle doğrulanmalıdır. Çalışanın eğitim almış olması, fiilen koruyucu tedbir uygulanmadığında tek başına yeterli değildir. İşyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanının tespitleri ile insan kaynakları ve operasyon kayıtları aynı uygulamayı göstermelidir.
işyerinde alkol uyuşturucu yasağı 6331: ayrıntılı uyum notu 2
Tutanakta yorum yerine gözlenen davranış, tarih, saat ve tanık bilgisi yazılmalıdır. İşverenin bu konuda aldığı karar tarihli olmalı, uygulama sorumlusu belirlenmeli ve saha denetimiyle doğrulanmalıdır. Çalışanın eğitim almış olması, fiilen koruyucu tedbir uygulanmadığında tek başına yeterli değildir. İşyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanının tespitleri ile insan kaynakları ve operasyon kayıtları aynı uygulamayı göstermelidir.
işyerinde alkol uyuşturucu yasağı 6331: ayrıntılı uyum notu 3
Sağlık sonucu ve test verisi yalnız yetkili kişilerce, gerekli amaç ve süreyle işlenmelidir. İşverenin bu konuda aldığı karar tarihli olmalı, uygulama sorumlusu belirlenmeli ve saha denetimiyle doğrulanmalıdır. Çalışanın eğitim almış olması, fiilen koruyucu tedbir uygulanmadığında tek başına yeterli değildir. İşyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanının tespitleri ile insan kaynakları ve operasyon kayıtları aynı uygulamayı göstermelidir.
işyerinde alkol uyuşturucu yasağı 6331: ayrıntılı uyum notu 4
Yüksek riskli görevlerde olay prosedürü, kişinin güvenli biçimde görevden alınmasını ve tıbbi değerlendirme gerekiyorsa işyeri hekimine yönlendirmeyi içermelidir. İşverenin bu konuda aldığı karar tarihli olmalı, uygulama sorumlusu belirlenmeli ve saha denetimiyle doğrulanmalıdır. Çalışanın eğitim almış olması, fiilen koruyucu tedbir uygulanmadığında tek başına yeterli değildir. İşyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanının tespitleri ile insan kaynakları ve operasyon kayıtları aynı uygulamayı göstermelidir.
işyerinde alkol uyuşturucu yasağı 6331: ayrıntılı uyum notu 5
Tutanakta yorum yerine gözlenen davranış, tarih, saat ve tanık bilgisi yazılmalıdır. İşverenin bu konuda aldığı karar tarihli olmalı, uygulama sorumlusu belirlenmeli ve saha denetimiyle doğrulanmalıdır. Çalışanın eğitim almış olması, fiilen koruyucu tedbir uygulanmadığında tek başına yeterli değildir. İşyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanının tespitleri ile insan kaynakları ve operasyon kayıtları aynı uygulamayı göstermelidir.
işyerinde alkol uyuşturucu yasağı 6331: ayrıntılı uyum notu 6
Sağlık sonucu ve test verisi yalnız yetkili kişilerce, gerekli amaç ve süreyle işlenmelidir. İşverenin bu konuda aldığı karar tarihli olmalı, uygulama sorumlusu belirlenmeli ve saha denetimiyle doğrulanmalıdır. Çalışanın eğitim almış olması, fiilen koruyucu tedbir uygulanmadığında tek başına yeterli değildir. İşyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanının tespitleri ile insan kaynakları ve operasyon kayıtları aynı uygulamayı göstermelidir.
işyerinde alkol uyuşturucu yasağı 6331: ayrıntılı uyum notu 7
Yüksek riskli görevlerde olay prosedürü, kişinin güvenli biçimde görevden alınmasını ve tıbbi değerlendirme gerekiyorsa işyeri hekimine yönlendirmeyi içermelidir. İşverenin bu konuda aldığı karar tarihli olmalı, uygulama sorumlusu belirlenmeli ve saha denetimiyle doğrulanmalıdır. Çalışanın eğitim almış olması, fiilen koruyucu tedbir uygulanmadığında tek başına yeterli değildir. İşyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanının tespitleri ile insan kaynakları ve operasyon kayıtları aynı uygulamayı göstermelidir.
işyerinde alkol uyuşturucu yasağı 6331: ayrıntılı uyum notu 8
Tutanakta yorum yerine gözlenen davranış, tarih, saat ve tanık bilgisi yazılmalıdır. İşverenin bu konuda aldığı karar tarihli olmalı, uygulama sorumlusu belirlenmeli ve saha denetimiyle doğrulanmalıdır. Çalışanın eğitim almış olması, fiilen koruyucu tedbir uygulanmadığında tek başına yeterli değildir. İşyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanının tespitleri ile insan kaynakları ve operasyon kayıtları aynı uygulamayı göstermelidir.
işyerinde alkol uyuşturucu yasağı 6331: ayrıntılı uyum notu 9
Sağlık sonucu ve test verisi yalnız yetkili kişilerce, gerekli amaç ve süreyle işlenmelidir. İşverenin bu konuda aldığı karar tarihli olmalı, uygulama sorumlusu belirlenmeli ve saha denetimiyle doğrulanmalıdır. Çalışanın eğitim almış olması, fiilen koruyucu tedbir uygulanmadığında tek başına yeterli değildir. İşyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanının tespitleri ile insan kaynakları ve operasyon kayıtları aynı uygulamayı göstermelidir.
işyerinde alkol uyuşturucu yasağı 6331: ayrıntılı uyum notu 10
Yüksek riskli görevlerde olay prosedürü, kişinin güvenli biçimde görevden alınmasını ve tıbbi değerlendirme gerekiyorsa işyeri hekimine yönlendirmeyi içermelidir. İşverenin bu konuda aldığı karar tarihli olmalı, uygulama sorumlusu belirlenmeli ve saha denetimiyle doğrulanmalıdır. Çalışanın eğitim almış olması, fiilen koruyucu tedbir uygulanmadığında tek başına yeterli değildir. İşyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanının tespitleri ile insan kaynakları ve operasyon kayıtları aynı uygulamayı göstermelidir.
işyerinde alkol uyuşturucu yasağı 6331: ayrıntılı uyum notu 11
Tutanakta yorum yerine gözlenen davranış, tarih, saat ve tanık bilgisi yazılmalıdır. İşverenin bu konuda aldığı karar tarihli olmalı, uygulama sorumlusu belirlenmeli ve saha denetimiyle doğrulanmalıdır. Çalışanın eğitim almış olması, fiilen koruyucu tedbir uygulanmadığında tek başına yeterli değildir. İşyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanının tespitleri ile insan kaynakları ve operasyon kayıtları aynı uygulamayı göstermelidir.
işyerinde alkol uyuşturucu yasağı 6331: ayrıntılı uyum notu 12
Sağlık sonucu ve test verisi yalnız yetkili kişilerce, gerekli amaç ve süreyle işlenmelidir. İşverenin bu konuda aldığı karar tarihli olmalı, uygulama sorumlusu belirlenmeli ve saha denetimiyle doğrulanmalıdır. Çalışanın eğitim almış olması, fiilen koruyucu tedbir uygulanmadığında tek başına yeterli değildir. İşyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanının tespitleri ile insan kaynakları ve operasyon kayıtları aynı uygulamayı göstermelidir.
işyerinde alkol uyuşturucu yasağı 6331: ayrıntılı uyum notu 13
Yüksek riskli görevlerde olay prosedürü, kişinin güvenli biçimde görevden alınmasını ve tıbbi değerlendirme gerekiyorsa işyeri hekimine yönlendirmeyi içermelidir. İşverenin bu konuda aldığı karar tarihli olmalı, uygulama sorumlusu belirlenmeli ve saha denetimiyle doğrulanmalıdır. Çalışanın eğitim almış olması, fiilen koruyucu tedbir uygulanmadığında tek başına yeterli değildir. İşyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanının tespitleri ile insan kaynakları ve operasyon kayıtları aynı uygulamayı göstermelidir.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
