Ev Hizmetlerinde 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu Uygulanır mı? m.2/2-c | 2026
6331 m.2/2-c ne diyor?
Kanun, ev hizmetlerini açıkça kendi uygulama alanı dışında bırakır. Bu bir kapsam istisnasıdır.
İstisnanın uygulanabilmesi için yapılan işin fiilen ev hizmeti niteliğinde olması gerekir.
Ev hizmeti ne demektir?
Ev yaşamının günlük yürütülmesine yönelik temizlik, yemek, bakım ve benzeri işler tipik örneklerdir. Somut görev ve organizasyon önemlidir.
Bir faaliyetin adı değil, nerede ve hangi amaçla, nasıl bir organizasyon içinde yapıldığı belirleyicidir.
Konutta yapılan her iş ev hizmeti midir?
Hayır. Bir şirketin ticari faaliyeti veya profesyonel hizmet organizasyonu konutta yürütülse dahi otomatik olarak ev hizmeti sayılmaz.
Örneğin evde tadilat yapan ticari ekip veya şirket personeli, sırf çalışma yeri konut olduğu için m.2/2-c istisnasına girmez.
6331 uygulanmıyorsa hiç sorumluluk yok mu?
Hayır. 6331 kapsam istisnası, Türk Borçlar Kanunu, sosyal güvenlik mevzuatı ve genel özen yükümlülüklerini ortadan kaldırmaz.
İş kazası veya zarar halinde ilişkinin hukuki niteliği ve diğer mevzuat ayrıca değerlendirilir.
SGK yükümlülükleri devam eder mi?
Ev hizmetlerinde sosyal güvenlik yükümlülükleri 5510 sayılı Kanun ve ilgili düzenlemelere göre ayrıca belirlenir.
6331 kapsamı dışında olma, sigortalılık ve prim yükümlülükleri konusunda otomatik muafiyet anlamına gelmez.
Sınırda kalan durumda ne yapılmalı?
Görev tanımı, çalışma süresi, işin kimin organizasyonunda yürütüldüğü ve ticari amaç bulunup bulunmadığı birlikte değerlendirilmelidir.
İstisna geniş yorumlanmamalı; işyeri niteliği varsa 6331 yükümlülükleri göz ardı edilmemelidir.
İşverenin genel İSG sorumluluğu ile bağlantı
M.2/2-c Kanunun kapsamına ilişkin açık bir istisnadır; istisna genişletilerek ticari işlere uygulanmamalıdır. 6331 sayılı Kanunun m.4 hükmü işverenin çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlama yükümlülüğünü temel kural olarak belirler. Bu yükümlülük risklerin önlenmesi, organizasyon, eğitim, gözetim ve tedbirlerin değişen şartlara uygun hale getirilmesini kapsar. İstisna, diğer kanunlardan doğan dikkat, gözetim, borçlar veya sosyal güvenlik yükümlülüklerini kendiliğinden kaldırmaz. İncelenen özel madde, bu genel sorumluluğun yerine geçen bir istisna değil, belirli bir konuda somutlaştırılmış özel bir hükümdür.
Risk değerlendirmesinde nasıl ele alınmalı?
6331 istisnası bulunsa bile ev içindeki düşme, kimyasal, elektrik, kesici alet ve bakım risklerinin fiilen yönetilmesi gerekir. Risk değerlendirmesi işyerinin gerçek faaliyetlerini, çalışan gruplarını, kullanılan maddeleri, iş ekipmanlarını ve olağan dışı durumları dikkate almalıdır. Kanundaki özel yasak veya belge yükümlülüğü, risk değerlendirmesinde ayrıca görünür olmalıdır. Genel ifadeler yerine tehlikenin kaynağı, etkilenebilecek kişiler, mevcut kontrol önlemleri, ilave tedbir ve sorumlu kişi yazılmalıdır.
İşveren hangi belgeleri saklamalıdır?
İlişkinin ev hizmeti niteliğini gösteren iş tanımı, çalışma yeri, görevler ve SGK kayıtları doğru tutulmalıdır. Yazılı politika ve prosedürler, eğitim ve bilgilendirme kayıtları, risk değerlendirmesi, kurul kararları, işyeri hekimi/iş güvenliği uzmanı tespitleri ve konuya özgü izin ya da raporlar birbiriyle uyumlu tutulmalıdır. Denetimde yalnız belgenin varlığı değil, belgenin fiili uygulamayla örtüşüp örtüşmediği önem taşır. Tarihsiz, imzasız veya olaydan sonra topluca oluşturulan kayıtlar ispat gücünü azaltır.
Çalışanların yükümlülükleri
6331 m.19 çalışanlara da iş sağlığı ve güvenliği konusunda yükümlülük yükler. Çalışan; aldığı eğitim ve işverenin talimatları doğrultusunda kendisinin ve davranışlarından etkilenebilecek diğer kişilerin sağlık ve güvenliğini tehlikeye düşürmemelidir. Ev hizmeti istisnası çalışanın her türlü güvenlik kuralından vazgeçtiği anlamına gelmez. Bununla birlikte çalışan yükümlülüğü, işverenin organizasyon ve önlem alma borcunu ortadan kaldırmaz; işveren “çalışan dikkat etmeliydi” diyerek kanuni sorumluluğunu devredemez.
İş güvenliği uzmanı ve işyeri hekiminin rolü
Sınırda kalan faaliyetlerde işyeri niteliği ve çalışan organizasyonu hukuken ayrıca incelenmelidir. İş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi, görev alanları içinde işverene yazılı önerilerde bulunmalı ve tespitlerini mevzuata uygun biçimde kaydetmelidir. Özel risk veya açık kanun hükmü görüldüğünde genel bir “dikkat edilsin” notu yerine yapılması gereken işlem somutlaştırılmalıdır. İşveren de bildirilen hususları değerlendirmek ve gerekli tedbirleri almakla yükümlüdür.
Denetimde hangi noktalar öne çıkar?
Faaliyetin gerçekten m.2/2-c kapsamındaki ev hizmeti olup olmadığı somut koşullarla değerlendirilebilir. Bakanlık iş müfettişleri işyerinin tehlike sınıfını, çalışan sayısını, risk değerlendirmesini, eğitimleri ve özel maddeye ilişkin kayıtları birlikte inceleyebilir. Bir belgenin imzalı olması tek başına yeterli değildir; örneğin sahadaki uygulama yazılı prosedürün tersiyse fiili durum esas alınır. Denetim öncesi değil, sürekli uyum sistemi kurulmalıdır.
İş kazası meydana gelirse neden kritik hale gelir?
Kaza halinde 6331 kapsamı dışında olunsa bile Borçlar Kanunu ve sosyal güvenlik mevzuatı kapsamında sorumluluk gündeme gelebilir. İş kazası sonrasında savcılık, SGK, iş müfettişleri ve hukuk yargılamasında işyerindeki önleyici sistem ayrıntılı biçimde incelenebilir. Olaydan önce yapılmış risk değerlendirmesi, eğitim, talimat, bakım ve gözetim kayıtları önemlidir. Kanunun açık hükmünün hiç uygulanmamış olması, olayla illiyet bulunduğu ölçüde kusur değerlendirmesinde ağır sonuç doğurabilir.
Alt işveren ve asıl işveren ilişkisi
İşyerinde alt işveren bulunması, ev hizmeti ile ticari hizmet organizasyonu arasındaki ayrım yükümlülüğünü görünmez hale getirmez. İşverenler 6331 ve ilgili mevzuat uyarınca koordinasyon sağlamalı; ortak çalışma alanındaki risklerin kim tarafından kontrol edileceğini yazılı biçimde belirlemelidir. Ana işverenin “bu personel benim çalışanım değil” yaklaşımı, ortak işyeri risklerini yönetme yükümlülüğünü tek başına ortadan kaldırmaz.
İnsan kaynakları için kontrol adımları
İnsan kaynakları birimi işe girişte çalışanın statüsünü, görevini ve eğitim ihtiyacını doğru tanımlamalıdır. çalışanın görevlerinin temizlik, yemek, çocuk/yaşlı bakımı gibi ev yaşamına ilişkin olup olmadığı somutlaştırılmalıdır. Görev veya çalışma koşulu değiştiğinde kayıt güncellenmeli; sadece işe ilk girişte alınan imzaya güvenilmemelidir. Olay, yasak veya özel belge koşulu doğduğunda hukuk ve İSG birimleriyle aynı gün kayıt açılmalıdır.
Mersin ve Türkiye genelinde uygulama
6331 sayılı Kanun Türkiye genelinde uygulanır. Mersin’deki bir işyeri için de m.2/2-c hükmünün esası İstanbul, Ankara veya başka bir ildeki işyerinden farklı değildir. İşyerinin tehlike sınıfı, faaliyet konusu, çalışan sayısı ve özel mevzuatı somut yükümlülüklerin kapsamını değiştirebilir. İl düzeyindeki denetim ve idari süreçler yetkili çalışma birimleri üzerinden yürütülür.
Uygulamada yapılan hatalar
Konutta yapılan her işi otomatik olarak ev hizmeti saymak veya bir ticari organizasyonu m.2/2-c istisnasına sokmak yanlıştır. En önemli hata, açık kanun hükmünü şirket politikasıyla daraltmak veya uygulamayı yalnız imza toplamaya indirgemektir. İSG sistemi, risk ortaya çıktıktan sonra belge tamamlama sistemi değildir. İşveren kanuni kuralı önceden prosedüre dönüştürmeli, çalışanlara duyurmalı, denetlemeli ve aykırılık gördüğünde düzeltici faaliyeti belgelendirmelidir.
İlgili site içi rehberler
- İşverenin İSG yükümlülükleri — 6331 m.4
- Risk değerlendirmesi — 6331 m.10
- İşin durdurulması — 6331 m.25
- 6331 idari para cezaları — m.26
Resmî kaynaklar
Kanunun güncel metni için Mevzuat Bilgi Sistemi; uygulama rehberleri ve 2026 idari para cezası tabloları için Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü esas alınmalıdır. İşlem tarihinde yürürlükte olan düzenleme ayrıca kontrol edilmelidir.
Sık Sorulan Sorular
Ev hizmetleri 6331 kapsamında mı?
Hayır, m.2/2-c açık istisna getirir.
Evde çalışan şirket personeli otomatik istisna mı?
Hayır; işin fiili niteliği belirleyicidir.
İstisna SGK yükümlülüğünü kaldırır mı?
Hayır, sosyal güvenlik mevzuatı ayrıca uygulanır.
Kaza olursa tazminat sorumluluğu biter mi?
Hayır, diğer özel hukuk ve sosyal güvenlik hükümleri gündeme gelebilir.
Temizlik işi tipik ev hizmeti mi?
Ev yaşamı kapsamında bireysel haneye sunuluyorsa tipik örneklerden biridir.
Profesyonel bakım kurumu ev hizmeti sayılır mı?
Kurumsal/ticari organizasyon ayrıca değerlendirilir; sırf bakım faaliyeti olması m.2/2-c istisnasını otomatik doğurmaz.
Yazar: Avukat Halil BAKIRCI — Güncelleme: 23.09.2026.
ev hizmetleri 6331 kapsamı: ayrıntılı uyum notu 1
Görev tanımı ve fiili çalışma koşulları, kapsam tartışmasında isimlendirmeden daha güçlü veridir. İşverenin bu konuda aldığı karar tarihli olmalı, uygulama sorumlusu belirlenmeli ve saha denetimiyle doğrulanmalıdır. Çalışanın eğitim almış olması, fiilen koruyucu tedbir uygulanmadığında tek başına yeterli değildir. İşyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanının tespitleri ile insan kaynakları ve operasyon kayıtları aynı uygulamayı göstermelidir.
ev hizmetleri 6331 kapsamı: ayrıntılı uyum notu 2
Sosyal güvenlik statüsü 6331 kapsam istisnasından bağımsız olarak ayrıca kontrol edilmelidir. İşverenin bu konuda aldığı karar tarihli olmalı, uygulama sorumlusu belirlenmeli ve saha denetimiyle doğrulanmalıdır. Çalışanın eğitim almış olması, fiilen koruyucu tedbir uygulanmadığında tek başına yeterli değildir. İşyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanının tespitleri ile insan kaynakları ve operasyon kayıtları aynı uygulamayı göstermelidir.
ev hizmetleri 6331 kapsamı: ayrıntılı uyum notu 3
Ev sahibinin genel özen borcu ve zarar sorumluluğu özel hukuk hükümleriyle ayrıca gündeme gelebilir. İşverenin bu konuda aldığı karar tarihli olmalı, uygulama sorumlusu belirlenmeli ve saha denetimiyle doğrulanmalıdır. Çalışanın eğitim almış olması, fiilen koruyucu tedbir uygulanmadığında tek başına yeterli değildir. İşyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanının tespitleri ile insan kaynakları ve operasyon kayıtları aynı uygulamayı göstermelidir.
ev hizmetleri 6331 kapsamı: ayrıntılı uyum notu 4
Görev tanımı ve fiili çalışma koşulları, kapsam tartışmasında isimlendirmeden daha güçlü veridir. İşverenin bu konuda aldığı karar tarihli olmalı, uygulama sorumlusu belirlenmeli ve saha denetimiyle doğrulanmalıdır. Çalışanın eğitim almış olması, fiilen koruyucu tedbir uygulanmadığında tek başına yeterli değildir. İşyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanının tespitleri ile insan kaynakları ve operasyon kayıtları aynı uygulamayı göstermelidir.
ev hizmetleri 6331 kapsamı: ayrıntılı uyum notu 5
Sosyal güvenlik statüsü 6331 kapsam istisnasından bağımsız olarak ayrıca kontrol edilmelidir. İşverenin bu konuda aldığı karar tarihli olmalı, uygulama sorumlusu belirlenmeli ve saha denetimiyle doğrulanmalıdır. Çalışanın eğitim almış olması, fiilen koruyucu tedbir uygulanmadığında tek başına yeterli değildir. İşyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanının tespitleri ile insan kaynakları ve operasyon kayıtları aynı uygulamayı göstermelidir.
ev hizmetleri 6331 kapsamı: ayrıntılı uyum notu 6
Ev sahibinin genel özen borcu ve zarar sorumluluğu özel hukuk hükümleriyle ayrıca gündeme gelebilir. İşverenin bu konuda aldığı karar tarihli olmalı, uygulama sorumlusu belirlenmeli ve saha denetimiyle doğrulanmalıdır. Çalışanın eğitim almış olması, fiilen koruyucu tedbir uygulanmadığında tek başına yeterli değildir. İşyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanının tespitleri ile insan kaynakları ve operasyon kayıtları aynı uygulamayı göstermelidir.
ev hizmetleri 6331 kapsamı: ayrıntılı uyum notu 7
Görev tanımı ve fiili çalışma koşulları, kapsam tartışmasında isimlendirmeden daha güçlü veridir. İşverenin bu konuda aldığı karar tarihli olmalı, uygulama sorumlusu belirlenmeli ve saha denetimiyle doğrulanmalıdır. Çalışanın eğitim almış olması, fiilen koruyucu tedbir uygulanmadığında tek başına yeterli değildir. İşyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanının tespitleri ile insan kaynakları ve operasyon kayıtları aynı uygulamayı göstermelidir.
ev hizmetleri 6331 kapsamı: ayrıntılı uyum notu 8
Sosyal güvenlik statüsü 6331 kapsam istisnasından bağımsız olarak ayrıca kontrol edilmelidir. İşverenin bu konuda aldığı karar tarihli olmalı, uygulama sorumlusu belirlenmeli ve saha denetimiyle doğrulanmalıdır. Çalışanın eğitim almış olması, fiilen koruyucu tedbir uygulanmadığında tek başına yeterli değildir. İşyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanının tespitleri ile insan kaynakları ve operasyon kayıtları aynı uygulamayı göstermelidir.
ev hizmetleri 6331 kapsamı: ayrıntılı uyum notu 9
Ev sahibinin genel özen borcu ve zarar sorumluluğu özel hukuk hükümleriyle ayrıca gündeme gelebilir. İşverenin bu konuda aldığı karar tarihli olmalı, uygulama sorumlusu belirlenmeli ve saha denetimiyle doğrulanmalıdır. Çalışanın eğitim almış olması, fiilen koruyucu tedbir uygulanmadığında tek başına yeterli değildir. İşyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanının tespitleri ile insan kaynakları ve operasyon kayıtları aynı uygulamayı göstermelidir.
ev hizmetleri 6331 kapsamı: ayrıntılı uyum notu 10
Görev tanımı ve fiili çalışma koşulları, kapsam tartışmasında isimlendirmeden daha güçlü veridir. İşverenin bu konuda aldığı karar tarihli olmalı, uygulama sorumlusu belirlenmeli ve saha denetimiyle doğrulanmalıdır. Çalışanın eğitim almış olması, fiilen koruyucu tedbir uygulanmadığında tek başına yeterli değildir. İşyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanının tespitleri ile insan kaynakları ve operasyon kayıtları aynı uygulamayı göstermelidir.
ev hizmetleri 6331 kapsamı: ayrıntılı uyum notu 11
Sosyal güvenlik statüsü 6331 kapsam istisnasından bağımsız olarak ayrıca kontrol edilmelidir. İşverenin bu konuda aldığı karar tarihli olmalı, uygulama sorumlusu belirlenmeli ve saha denetimiyle doğrulanmalıdır. Çalışanın eğitim almış olması, fiilen koruyucu tedbir uygulanmadığında tek başına yeterli değildir. İşyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanının tespitleri ile insan kaynakları ve operasyon kayıtları aynı uygulamayı göstermelidir.
ev hizmetleri 6331 kapsamı: ayrıntılı uyum notu 12
Ev sahibinin genel özen borcu ve zarar sorumluluğu özel hukuk hükümleriyle ayrıca gündeme gelebilir. İşverenin bu konuda aldığı karar tarihli olmalı, uygulama sorumlusu belirlenmeli ve saha denetimiyle doğrulanmalıdır. Çalışanın eğitim almış olması, fiilen koruyucu tedbir uygulanmadığında tek başına yeterli değildir. İşyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanının tespitleri ile insan kaynakları ve operasyon kayıtları aynı uygulamayı göstermelidir.
ev hizmetleri 6331 kapsamı: ayrıntılı uyum notu 13
Görev tanımı ve fiili çalışma koşulları, kapsam tartışmasında isimlendirmeden daha güçlü veridir. İşverenin bu konuda aldığı karar tarihli olmalı, uygulama sorumlusu belirlenmeli ve saha denetimiyle doğrulanmalıdır. Çalışanın eğitim almış olması, fiilen koruyucu tedbir uygulanmadığında tek başına yeterli değildir. İşyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanının tespitleri ile insan kaynakları ve operasyon kayıtları aynı uygulamayı göstermelidir.
ev hizmetleri 6331 kapsamı: ayrıntılı uyum notu 14
Sosyal güvenlik statüsü 6331 kapsam istisnasından bağımsız olarak ayrıca kontrol edilmelidir. İşverenin bu konuda aldığı karar tarihli olmalı, uygulama sorumlusu belirlenmeli ve saha denetimiyle doğrulanmalıdır. Çalışanın eğitim almış olması, fiilen koruyucu tedbir uygulanmadığında tek başına yeterli değildir. İşyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanının tespitleri ile insan kaynakları ve operasyon kayıtları aynı uygulamayı göstermelidir.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
