B&KBakırcı & KeskinHUKUK BÜROSU
TR
TürkçeEnglishDeutschРусскийالعربية中文
Menü

Belçika Grup Sigortası (Assurance Groupe) Türkiye’de Boşanmada Paylaşılır mı? MyPension, MÖHUK 15 ve TMK 228

Kısa ve net cevap: Belçika’da işveren veya sektör üzerinden biriktirilen assurance de groupe/groepsverzekering, ikinci basamak emeklilik hakkıdır. Türkiye’deki boşanma davasında bu hakkın tümünün otomatik yarısının diğer eşe ait olduğu söylenemez. Önce MÖHUK m.15 gereğince mal rejimine uygulanacak hukuk, ardından sigorta planı ve kazanılmış hak belirlenir. Türk hukuku uygulanıyorsa TMK m.219, 220, 222, 225 ve koşulları varsa 228 kapsamında değerleme yapılır.

Belçika’da yıllarca çalışan eşin işveren kaynaklı grup sigortası veya ikinci basamak emeklilik birikimi, Türk aile davalarında kanuni emekli aylığıyla karıştırılabilmektedir. Bu rehber Belçika FSMA kurallarını, mypension.be belgelerini ve evlilik mal rejiminde uygulanacak hukuk–birikim ayrımını somut delillerle ele alır.

Kısa özet
Belge / kuralHukuki işlev
Assurance groupe / groepsverzekeringİşveren/meslek kaynaklı ikinci basamak ek emeklilik
Mypension.beKişisel ek emeklilik ve plan bilgisi
MÖHUK m.15Evlilik mal rejiminde uygulanacak hukuk
TMK m.219–222Edinilmiş/kişisel mal ve ispat
TMK m.225Mal rejiminin sona erme tarihi
TMK m.228Belirli toptan ödemelerin özel kişisel mal hesabı
Belçika assurance de groupe groepsverzekering ikinci basamak emeklilik mypension boşanmada mal rejimi TMK 228 MÖHUK 15
Belçika grup sigortası birikimi ile Türk mal rejimi davasındaki hak ve değerleme ayrımı.

Belçika ikinci basamak emeklilik (tweede pijler) tam olarak nedir?

Belçika finansal denetim kurumu FSMA, supplementary pension veya Felemenkçe aanvullend pensioen olarak adlandırılan ikinci basamak emekliliği, işveren veya iş sektörü üzerinden çalışan için oluşturulan ek emeklilik olarak açıklar. Bu hak devletin kanuni emeklilik aylığından farklı bir tasarruf ve sosyal koruma düzenidir. Çalışan emekliliğinde kanuni emekli aylığının yanında ayrıca toplu para veya dönemsel ek ödeme alabilir. Belçika’daki Türk eşlerin Türkiye’de açtığı boşanma ve mal rejimi davasında bu birikimin görünmez bırakılması ekonomik durumun eksik açıklanmasına neden olabilir. Ancak FSMA’nın bu hakkı ikinci basamak emeklilik olarak tanımlaması, Türk mal rejiminde her planın aynı sınıfa gireceğini kendiliğinden göstermez. Önce poliçe veya planın gerçek hukuki türü, sonra 5718 sayılı MÖHUK m.15 uyarınca uygulanacak mal rejimi hukuku belirlenmelidir.

Assurance groupe ve groepsverzekering neden grup sigortası olarak geçer?

Belçika’da işverenin bir sigorta şirketi nezdinde çalışanlar için kurduğu ek emeklilik planı Fransızca assurance de groupe, Felemenkçe groepsverzekering olarak adlandırılabilir. FSMA’nın açıklamasına göre emeklilik birikiminin yönetimi bir sigorta şirketine verilmişse grup sigortası denir; başka planlar emeklilik fonunca yönetilebilir. Belgelerde yer alan sigortacı, işveren, çalışan ve varsa yararlanıcı farklı hukuki rollerdir. Bu nedenle sigorta poliçesinin hangi eşin adına düzenlendiği ile birikimin evlilik döneminde hangi kaynaklardan oluştuğu aynı soru değildir. İşveren katkısı, çalışanın brüt ücretinden yapılan katkı ve getiriler farklı hesap kalemleri olarak görünür. Türk mal rejimi davasında poliçe adı ve fon değeri belgelendirilmeden yalnız eşin bir firmada uzun süre çalışması üzerinden kesin bir birikim miktarı yazılması doğru değildir. Hukuki değerleme çalışanın gerçekten sahip olduğu hak ve plan şartlarıyla başlamalıdır.

Birinci, ikinci ve üçüncü emeklilik basamakları neden ayrılır?

Belçika sisteminde kanuni emeklilik first pillar, işveren/meslek kaynaklı ek emeklilik second pillar ve kişinin bireysel emeklilik tasarrufu third pillar olarak ayrılır. Belçika FSMA ve Federal Emeklilik Kurumu bu ayrımı resmi sayfalarında açıklamaktadır. Türkiye’de devam eden boşanma davasında hangi birikimle ilgili talep ileri sürüldüğü gösterilmeden “Belçika emeklilik parası” genel ifadesi kullanılmamalıdır. Birinci basamak yaşlılık aylığı henüz kazanılmamış sosyal güvenlik hakkına; ikinci basamak işveren ve çalışan katkılarıyla biriken plana; üçüncü basamak ise bireysel tasarruf ürününe dayanabilir. Bu ürünlerin evlilik mal rejimindeki değerleri, yararlanma ve ödeme tarihleri farklıdır. Türk hukuku uygulanacaksa TMK m.219 ve m.228 gibi normların hangi ödeme türüne gerçekten uyduğu ayrıca incelenir. Belçika terminolojisini tek Türkçe karşılıkla hukuki statüye dönüştürmek yanlış sonuç doğurabilir.

İşveren, sektör ve çalışan katkıları ayrı ayrı belgelenmeli mi?

FSMA’nın resmi açıklamasına göre ikinci basamak ek emeklilik hem işveren hem çalışan katkılarıyla finanse edilebilir ve bazı düzenlerde sektörel emeklilik planı bulunabilir. Katkıların hangi tarihte yatırıldığı, kim tarafından finanse edildiği, çalışanın plan altında kazanılmış hakkının ne olduğu ve varsa iş değişikliğinin fonu nasıl etkilediği hukuki incelemede önem taşır. Evlilik dönemindeki katkılar ile evlilikten önceki birikimlerin aynı dosyada ayrı izlenmesi gerekir. Bununla birlikte işveren tarafından ödenmiş her katkının Türk mal rejiminde otomatik ortak mülkiyet doğurduğu söylenemez. Önce 5718 sayılı Kanun m.15’teki hukuk seçimi, ardından planın hukuki niteliği, kazanılmış hak ve uygulanabilir mal rejimi normları belirlenmelidir. Poliçenin toplam gelecekteki tahmini tutarını o gün serbestçe çekilebilen nakit değerle aynılaştırmak da isabetsizdir.

mypension.be üzerinde hangi emeklilik verileri görülebilir?

Belçika Federal Emeklilik Kurumu, mypension.be hesabında kişinin ikinci basamak emeklilik birikimi hakkında bilgi bulunabileceğini açıkça belirtir. Bu bilgi, planın bulunduğu kurum, iş ilişkisi ve mevcut birikim açısından araştırma başlangıcıdır. Ancak kişinin kendi hesabını yasal kimlik doğrulamasıyla kullanabilmesi, karşı eşin hesap bilgilerine gizlice erişilmesi için yetki yaratmaz. Türkiye’deki aile mahkemesi dosyasında eşin birikiminin açıklanması isteniyorsa belgelerin hukuka uygun yolla temin edilmesi ve gerektiğinde HMK m.219–220 çerçevesinde ibraz talep edilmesi gerekir. Mypension’da görünen bir tutarın hangi tarihin bakiyesi olduğunu, planın hangi işverene ait olduğunu ve sonraki katkıları içerip içermediğini belirlemek önemlidir. Kişinin ekranda gördüğü geleceğe yönelik tahmin ile tasfiye tarihi itibarıyla kazanılmış hakkının aynı tutar olduğu varsayılmamalıdır.

Birikimi emeklilik kurumu mu, sigorta şirketi mi tutar?

FSMA’nın açıklamasına göre ikinci basamak emeklilik planı, bu iş için yetkilendirilmiş bir sigorta şirketi veya emeklilik fonu tarafından yönetilir. İşverenin iflası halinde birikimin hangi kurumda tutulduğunun önemi de bu dış yönetim yükümlülüğüne bağlıdır. Türkiye’deki mal rejimi incelemesinde işverenin bordrosunda “group insurance” satırı bulunması, sermayenin işveren banka hesabında tutulduğu anlamına gelmez. Planı yöneten kuruma ait resmi yıllık bilgi ve poliçe kayıtları birikimin varlığını ve türünü gösterebilir. İşverenin katkı yükümlülüğü, sigortacının fon rezervi ve çalışanın elde ettiği emeklilik hakkı hukuken farklı kavramlardır. Bu nedenle belirli fonu doğrudan işverenin malvarlığı saymak veya çalışanın bireysel tasarrufu ile aynı düzeyde likit kabul etmek doğru değildir. Resmi belge, yöneten kurum ve plan numarası birlikte kaydedilmelidir.

Kazanılmış emeklilik rezervi ile gelecekteki tahmin farkı

Belçika FSMA’nın ek emeklilik düzeninde planın işleyişi boyunca birikim ve emeklilik hakkı bilgileri oluşturulabilir. Bir çalışan için yıllar sonra öngörülen emeklilik sermayesi, bugün plan içinde bulunmuş ve belirlenmiş hak ile aynı rakam olmayabilir. Türkiye’deki mal rejimi davasında planın hangi döneminde ne kadar katkı yapıldığı, hesap gününde mevcut tutar ve ödeme koşulları ayrı incelenmelidir. Geleceğe ilişkin tahmini faiz veya getiriler gerçekleşmiş malvarlığı olarak peşinen sayılmamalıdır. Tersine, mal rejiminin sona erdiği anda mevcut birikimin sırf gelecekte ödenecek diye hukuken tamamen değersiz olduğu da kesin kabul edilmez. Hakkın nitelendirilmesi uygulanacak mal rejimi hukuku, planın kazanılma şartları ve tasfiye tarihindeki mevcut hukuki duruma dayanır. Gerekirse sigortacı veya emeklilik fonundan o tarihe özgü resmi rezerv bilgisi talep edilir.

MÖHUK m.15: Belçika grup sigortasına hangi mal rejimi hukuku uygulanır?

5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun m.15/1, evlilik malları bakımından eşlerin belirli hukuklar arasında açık hukuk seçimine izin verir. Seçim bulunmazsa eşlerin evlenme anındaki müşterek millî hukuku, bu yoksa müşterek mutad mesken hukuku ve nihayet Türk hukuku bağlantıları sıralanır. Bu nedenle eşlerin ikisinin de Belçika’da çalışması veya sigorta fonunun Belçika’da bulunması, Türk aile mahkemesinin mal rejimine her zaman Belçika hukukunu uygulayacağı anlamına gelmez. Aynı şekilde mahkemenin Türkiye’de görülmesi, her sigorta birikimine otomatik Türk Medeni Kanunu m.219 uygulandığı anlamına da gelmez. Tarafların vatandaşlığı, evlilik tarihi, mutad meskeni ve geçerli mal rejimi sözleşmesi öncelikle incelenir. MÖHUK m.15/2 taşınmazların tasfiyesi için özel bağlama kuralıdır; işveren ek emeklilik hakkını taşınmaz saymak doğru değildir.

Türk hukuku uygulanıyorsa TMK m.219 neleri edinilmiş mal kabul eder?

Türk Medeni Kanunu m.219, eşin mal rejimi devam ederken karşılığını vererek elde ettiği malvarlığı değerlerini edinilmiş mal olarak tanımlar. Çalışma karşılığı edinimler ve sosyal güvenlik veya sosyal yardım kurumu ödemeleri açık örneklerdir. Belçika’da çalışma ilişkisi kapsamında oluşan ek emeklilik planına ilişkin hukuki haklar, Türk mal rejimi hukuku uygulama alanına giriyorsa bu madde çerçevesinde nitelik ve kaynak incelemesine konu olabilir. Ancak her grup sigortasının sırf “emeklilik” adı taşıdığı için devlet sosyal güvenlik ödemesi sayıldığı ileri sürülemez. İşverenin grup sigortası ürününün kurum niteliği, çalışan katkıları, hakların kazanılması ve ödemenin rejimi ayrı araştırılmalıdır. Birikimin evlilik öncesi ve evlilik sırasındaki kısımları aynı tutarda birleştirilmeden sınıflandırılmalıdır. İddianın sonucu yalnız m.219’un adının dilekçede yazılmasına değil somut plan belgesine ve hukuka bağlıdır.

Evlilikten önce kurulmuş sigorta birikiminin durumu

TMK m.220, mal rejimi başlangıcında eşlerden birine ait bulunan değerleri ve belirli karşılıksız kazanımları kişisel mal olarak düzenler. Belçika’da işe girip emeklilik fonunda evlenmeden önce hak biriktirmiş kişinin sonraki evliliği sırasında bu geçmiş birikimin niteliği ayrıca incelenir. Evlilik öncesindeki rezerv ile evlilik dönemindeki yeni katkılar ayrılabiliyorsa bunları tek bir toplu tutar gibi ele almak mal rejimi hesabını yanlışlaştırabilir. Öte yandan planın gelecekteki büyüme ve getirisinin hangi hukukî statüde olduğu, yalnız banka bakiyesi mantığıyla belirlenmez. Türk hukukunun uygulanabilirliği, sigorta sözleşmesi ve emeklilik planının hak kazanma şartları birlikte incelenmelidir. Belçika’da daha önce kurulmuş bir işveren planının yasal evlilik tarihinden sonra değişmesi halinde yeni plan ile eski rezerv arasındaki bağlantı da belgelendirilmelidir. İspat için başlangıç tarihli plan kayıtları kullanılır.

TMK m.222 ispat karineleri grup sigortasında nasıl gündeme gelir?

Türk Medeni Kanunu m.222, belirli bir malın eşlerden birine ait olduğunu ileri sürenin iddiasını ispatla yükümlü olduğunu; bir eşin mallarının aksi ispatlanıncaya kadar edinilmiş mal kabul edildiğini düzenler. Belçika grup sigortası bakımından ise önce ortada çalışanın hangi nitelikte bir hakkı bulunduğu, hakkın değeri ve evlilik mal rejimine hangi hukuk uygulanacağı saptanmalıdır. Türk hukuku uygulanmadığı halde yalnız m.222’nin karinesine dayanarak Belçika poliçesinin tamamına doğrudan alacak talep edilmesi isabetli olmayabilir. Türk hukuku uygulanıyorsa kişisel birikim iddiasını ileri süren kişinin bu iddiayı somut yıllık kayıt ve belgelerle desteklemesi önem taşır. Kimin adına poliçe düzenlendiği aidiyet bakımından ilgili olsa da birikimin kişisel veya edinilmiş kaynaktan oluştuğunu tek başına göstermez. Evlilik ve iş geçmişiyle planın katkı dönemleri birlikte karşılaştırılır.

TMK m.228 toplu emeklilik ödemesinde neyi düzenler?

TMK m.228/2, eşlerden birine sosyal güvenlik veya sosyal yardım kurumlarınca yapılmış toptan ödemeler veya iş gücü kaybı tazminatları hakkında, ömür boyu irat bağlanmış olsaydı mal rejimi sona erdikten sonraki döneme karşılık gelecek peşin sermaye değerinin kişisel mal olarak hesaba katılmasına ilişkin özel kural içerir. Bu hüküm, emeklilikle bağlantılı her ürünün toptan ödemesini evlilik içinde baştan sona kişisel mal sayan genel bir kural değildir. Belçika işveren grup sigortasının hangi kurum tarafından ve hangi hukuki temelle ödendiği incelenmeden m.228’in her birikime otomatik uygulandığı ileri sürülmemelidir. Ayrıca toptan ödeme henüz yapılmamışsa mal rejimi sonunda plan altında mevcut hakkın ne olduğu ayrıca belirlenir. İrat ve sermaye ayrımı, planın niteliği ve maddede sayılan kurum kategorisine girip girmediği üzerinden gerekçelendirilmelidir. Belirsizlik başka hukuk normlarını göz ardı etme gerekçesi olamaz.

Emeklilikte toplu para ile aylık irat alınması neden farklıdır?

FSMA’nın resmî açıklamasına göre Belçika ek emeklilik planları, emekli olunduğunda toplu sermaye ödemesi veya dönemsel irat şeklinde sonuç doğurabilir. Bazı planların sözleşmesi hangi ödeme türüne izin verildiğini belirler. Türk mal rejimi incelemesinde eşin emeklilik tarihinde toplu tutar almış olması ile ileride aylık ödeme alacak olması aynı değerleme ve ispat sorusu değildir. Toplu ödeme gerçekleşmişse ödeme dekontu, tarih, gelir vergisi ve varsa kesintiler araştırılır. Dönemsel irat varsa ödemelerin başlama tarihi, süre ve hukuki nitelik incelenir. Türk hukukunun uygulanabilirliği belirlenmiş olsa bile TMK m.228 özel koşullarının sağlanıp sağlanmadığı saptanmadan her ödemenin belli yüzdesi üzerinden otomatik paylaşım hesaplanmaz. Emeklilik planı belgeleri, ödeme kararı ve mal rejiminin sona erdiği tarihteki değerler farklı kayıtlar olabilir. Her birinin dosyada ayrı gösterilmesi gerekir.

TMK m.225: boşanma davasının açıldığı gün niçin önemlidir?

TMK m.225, boşanma kararı verilmesi halinde mal rejiminin dava tarihinden geçerli olarak sona ereceğini düzenler. Bu nedenle Türk hukukunun uygulandığı mal rejimi hesabında Belçika grup sigortası için hangi tarihe kadar yapılan katkıların araştırılacağına ilişkin temel bir tarih sınırı oluşabilir. Ancak sadece boşanma dava tarihini bilmek yeterli değildir; işveren planının o tarihte hangi tutarda rezerv ve hangi nitelikte hak oluşturduğu ayrıca tespit edilmelidir. Mahkemenin daha sonra verdiği karar tarihindeki fon değeri ile dava tarihindeki mevcut hak farklılaşabilir. Dava açıldıktan sonra kişinin işine devam edip yeni katkılar yatırması, tüm yeni katkıların otomatik aynı döneme ait olduğu anlamına gelmez. Eşler arasında daha önce geçerli mal rejimi sözleşmesi veya mal rejiminin sona ermesine yol açan başka sebep bulunup bulunmadığı da araştırılır. Hukuki zaman kesiti belgelerle belirlenir.

Belçika’da verilen boşanma kararı Türkiye’de mal rejimini nasıl etkiler?

Eşler Belçika’da boşanmış ve Türkiye’de mal rejimiyle bağlantılı alacak ileri sürüyorsa yabancı boşanma kararının Türkiye’deki etkisi ile ek emeklilik birikiminin tasfiyesi ayrı hukuki sorulardır. Yabancı ilamın tanınması, kesinleşme ve nüfus tescili için MÖHUK’un tanıma hükümleri ve diğer ilgili mevzuat incelenir. Mal rejimi bakımından ise MÖHUK m.15 bağlantısı ve uygulanacak hukukun sona erme tarihi önem taşır. Yalnız Belçika boşanma kararının varlığı, ikinci basamak emeklilik planının Türkiye’deki davada otomatik paylaştırıldığı anlamına gelmez. Belçika’da yapılmış mal paylaşımı sözleşmesi veya mahkeme hükmü bulunuyorsa bunların ek emekliliğe ilişkin açık düzenleme içerip içermediği araştırılmalıdır. Aynı hak üzerinde iki farklı ülkede çelişen veya mükerrer talepte bulunmamak için önceki kararların kapsamı dosyalanır. Yabancı karar ile poliçe hakkının aynı belge olmadığı unutulmamalıdır.

Grup sigortasında lehtar veya ölüm teminatı neyi değiştirir?

Belçika ek emeklilik ürünlerinde emeklilik birikimi yanında ölüm teminatı ve belirli hak sahiplerinin yararlanması için düzenleme bulunabilir. Sigorta veya fon planında kimin hak sahibi, kimin lehtar, kimin sigortalı ve kimin katkı ödeyen olduğu birbirinden ayrıdır. Boşanma davasında emeklilik birikiminin değerlemesiyle eşin ölümü halinde lehtara yapılabilecek sigorta ödemesi aynı alacak türü değildir. Bir işverenin grup sigortası planındaki ölüm teminatının bulunması, bu tutarın sağken eşin serbestçe çekebileceği nakit anlamına gelmez. Sözleşme şartları ve Belçika mevzuatına göre hak kazanma koşulları resmi plan belgelerinden okunmalıdır. Türk mal rejimi talebi için hangi hakka hangi tarihte sahip olunduğu belirlenmeden lehtar bilgisi üzerinden kesin mülkiyet sonucu çıkarılmamalıdır. Bu konuda sigortacının düzenlediği plan özeti ve ilgili ücret/katkı kayıtları önemlidir.

Belçika’da iş değiştiren kişinin eski grup sigortası kaybolur mu?

Belçika FSMA’nın ek emeklilik bilgi sisteminde çalışan, eski işveren veya sektör planında artık aktif katkı almıyor olsa da mevcut rezervi bulunabilen kişi grubu ayrı tanımlanır. İş değişikliği sonrasında kişinin eski plandaki hakkının bulunup bulunmadığı ve yeni işveren planına aktarım yapılıp yapılmadığı resmi belgelerle belirlenmelidir. Türkiye’deki aile davasında yalnız son işverene ait grup sigortasının araştırılması önceki yıllardaki emeklilik birikiminin gözden kaçmasına neden olabilir. Ancak her iş değişikliğinde mutlaka yeni bir serbestçe çekilebilir hesap doğduğu da söylenemez. Planlar arasında aktarımın niteliği ve hakların güncel tutarı ilgili sigortacı ve emeklilik kurumu kayıtlarıyla doğrulanır. Evlilik öncesi ve evlilik sonrası işveren dönemleri ayrı listelenerek hukuki incelemenin doğru zaman dilimi belirlenmelidir.

Türk mahkemesine hangi Belçika grup sigortası belgeleri sunulur?

Birikim iddiasına ilişkin belgeler, varsa sigorta poliçesi veya sektörel emeklilik planı, yıllık rezerv bildirimi, işveren veya sektör planının adı, katkı tarihçesi, emeklilik hakkının güncel durumu ve mypension.be’den yasal erişimle alınmış kişisel kayıtları içerebilir. Eşler arasında mal rejimi sözleşmesi varsa bunun tarihi ve içeriği de eklenmelidir. Belgelerin Fransızca veya Felemenkçe olması HMK m.223 kapsamında usulüne uygun Türkçe tercüme sunma yükümlülüğünü gündeme getirir. Yabancı resmî kayıtlar için HMK m.224’teki doğrulama kuralları ayrıca değerlendirilir. Özel sigorta poliçesinin her durumda devlet belgesiyle aynı apostil usulüne tabi olduğu ileri sürülmemelidir. Belgede yazan gelecekteki tahmini sermaye, mevcut kazanılmış hak, ölüm teminatı ve geçmiş ödenmiş tutar birbirinden ayrılmalıdır. Dilekçe yalnız fon adını değil somut hangi hukuki hakkın değerlendirilmesini istediğini açıklamalıdır.

Karşı eş Belçika birikimini açıklamazsa hangi hukuki yol var?

Belçika emeklilik hesabına ilişkin özel kimlik doğrulama sistemlerine diğer eşin izinsiz giriş yapması hukuka uygun delil temini değildir. Türk mahkemesindeki usul çerçevesinde HMK m.219–220 uyarınca karşı tarafın elinde bulunduğu somut olarak belirtilen plan belgelerinin ibrazı talep edilebilir. Yabancı sigortacı veya işverenin elindeki üçüncü kişi kayıtlarına erişim farklı hukuki koşullara, veri koruma düzenlemelerine ve gerektiğinde milletlerarası delil temini usulüne tabidir. İbraz talebinde hangi işveren, hangi plan, hangi yıllar ve hangi rezerv belgesinin gerektiği somutlaştırılmalıdır. Yasal erişimle elde edilmiş mypension ekran kaydı delil incelemesine katkı sağlayabilir; fakat geçmiş dönemleri göstermeyen tek ekran bütün hukuki durumu açıklamaz. Mahkeme hangi delilin ilgili olduğu, elde edilebilirliği ve karşı tarafın belge ibrazına ilişkin yükümlülüklerini usul kanununa göre belirler. Gizli şifre kullanımı bu yolun alternatifi değildir.

Fon bakiyesinin euro üzerinden değerlemesi nasıl yapılır?

Belçika grup sigortası birikiminin Euro cinsinden görünmesi, Türk mahkemesinde her davada aynı günün kuru üzerinden otomatik nihai alacak hesaplanmasını gerektirmez. Önce geçerli mal rejimi hukuku, hesaplanması gereken hak türü ve mal rejiminin sona erdiği tarih belirlenmelidir. Daha sonra varsa o tarihteki rezerv, katkıların dönemi ve geleceğe yönelik tahminlerle arasındaki fark ortaya konulur. Birikimin daha sonra emekli olurken nakde dönmesi, önceki tarihte mevcut hukuki hakkın nasıl değerlendirileceği sorusuyla aynı değildir. Türkiye’deki talep parasal alacak niteliğindeyse değerleme tarihinin ve kurun dayanağı ilgili maddi hukuka ve usul hükümlerine göre açıkça gösterilir. Sigorta şirketinin yıllık raporu ile hesap ekstresi farklı tarihli olabilir; bu kayıtların birbirine karıştırılması hatalı tutar üretir. Bilirkişi incelemesinin konusu belgeli plan hakkı olmalıdır.

Belçika ek emekliliğinde beş yaygın hukuki hata

Birinci hata, ikinci basamak emekliliği Belçika devletinin kanuni aylığıyla aynı ürün saymaktır. İkincisi, grup sigortasının tamamının otomatik olarak eşlerin yarı yarıya ortak mülkiyetine geçtiğini ileri sürmektir. Üçüncüsü, gelecekteki tahmini emeklilik sermayesini bugünkü kesin nakit rezervi kabul etmektir. Dördüncüsü, TMK m.228’deki sosyal güvenlik ve sosyal yardım kurumlarınca yapılan toptan ödemeye ilişkin özel hesabı her özel sigorta poliçesine doğrudan uygulamaktır. Beşincisi, evlilik öncesi birikimle evlilik sırasındaki katkıların tarihlerini ayırmadan tek sayı kullanmaktır. Bunlara ek olarak sadece son işverenin planına bakmak, önceki plan rezervlerini gözden kaçırabilir. Doğru işlem sırası MÖHUK m.15 ile hukuk seçimi, FSMA/plan belgeleriyle hakkın niteliği ve TMK m.219–228’in uygulanabilir maddi hükümleri üzerinden yürür. Belçika hukuku uygulanacaksa Türk maddeleri kendiliğinden sonuç doğurmaz.

Sonuç: Belçika assurance groupe Türkiye’de nasıl değerlendirilir?

Belçika grup sigortası veya groepsverzekering, FSMA’nın düzenlediği ikinci basamak ek emeklilik rejiminin bir ürünüdür. İşveren, sektör ve çalışan katkılarıyla oluşabilir; sigorta şirketi veya emeklilik fonu tarafından yönetilir ve emeklilikte toplu sermaye yahut dönemsel ödeme doğurabilir. Türkiye’deki boşanma veya mal rejimi davasında bu planın varlığı, kazanılmış hak ve katkı dönemleri somut belgelerle belirlenmelidir. MÖHUK m.15 uygulanacak hukuku seçer; Türk hukuku uygulanıyorsa TMK m.219, 220, 222, 225 ve özel koşullarda m.228 değerlendirilir. Bir grup sigortasını adı nedeniyle otomatik sosyal güvenlik kurumu toptan ödemesi olarak nitelemek de doğrudan yarı pay istemek de kanuni incelemeyi atlamak olur. Dosyanın doğruluğu, planın türünü, hukukunu, zamanını ve tutarını ayrı göstermekle sağlanır.

Sık Sorulan Sorular

Belçika assurance groupe boşanmada otomatik yarı yarıya paylaşılır mı?

Hayır. Önce MÖHUK m.15 ile uygulanacak hukuk ve plan altındaki somut hakkın niteliği belirlenir; sabit yarı paylaşım kuralı çıkarılamaz.

Groepsverzekering nedir?

Belçika’da sigorta şirketinin yönettiği işveren veya sektör kaynaklı ikinci basamak emeklilik planıdır.

Belçika kanuni emeklilik ile ikinci basamak birikimi aynı mıdır?

Hayır. FSMA birinci basamak kanuni aylık ile ikinci basamak ek emekliliği farklı düzenlemeler olarak tanımlar.

Belçika ek emeklilik birikimi mypension.be üzerinden görülebilir mi?

Belçika Federal Emeklilik Kurumu, mypension.be hesabında birikmiş ikinci basamak emeklilik bilgisine erişilebildiğini açıklar.

Eşimin mypension.be şifresini kullanarak belge alabilir miyim?

İzinsiz erişim hukuka uygun delil toplama yolu değildir. Gerektiğinde HMK m.219–220 kapsamında belge ibrazı talep edilir.

TMK m.228 her özel grup sigortasına doğrudan uygulanır mı?

Hayır. Madde belirli sosyal güvenlik/sosyal yardım kurumu toptan ödemelerine ve tazminatlara ilişkindir; planın hukuki niteliği ayrıca incelenir.

Belçika’da iş değişince eski ek emeklilik hakkı tamamen biter mi?

Mutlaka değil. Eski plan rezervi ve varsa aktarım ilgili emeklilik kurumunun kayıtlarından belirlenir.

Boşanma davasının açıldığı tarih fon hesabında önemli midir?

Türk hukuku uygulanacaksa TMK m.225 mal rejiminin dava tarihinden itibaren sona ermesi kuralını düzenler.

Belçika ek emeklilik ödemesi her zaman toplu para mı yapılır?

FSMA’ya göre planlar toplu sermaye veya dönemsel irat biçiminde ödeme öngörebilir.

İşveren katkıları ve çalışanın katkıları ayrı mı incelenir?

Evet. Tarih, kaynak, kazanılmış hak ve plan şartları farklı olabilir; belge ve uygulanacak hukuka göre değerlendirilir.

Belçika ek emeklilik kaydı Türk mahkemesine nasıl sunulur?

Planın hukuka uygun temin edilmiş resmi nüshası, dönemsel rezerv ve katkı kayıtları ile HMK m.223’e uygun Türkçe tercüme değerlendirilir.

Evlilikten önce başlayan grup sigortası tamamen edinilmiş mal mıdır?

Türk hukuku uygulanacaksa evlilik öncesi ve sırasındaki birikimlerin kaynak ve nitelikleri TMK m.219–220 ve ilgili maddeler üzerinden ayrıştırılır.

Sitedeki ilgili hukuki çalışmalar

Belçika FSMA ve Türk mevzuatı

Yazar: Av. Halil Bakırcı — Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu, Mersin Barosu Sicil No 3472. Fiziksel ofis Mersin’dedir; Türkiye genelindeki dosyalar Mersin’den yönetilir ve koordine edilir. İletişim: +90 552 224 43 66. Belçika FSMA’nın güncel resmi açıklamaları ve Türk kanunları temel alınmıştır.

Hukuki konu hakkında iletişim

İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.

Telefonla Araİletişim Bilgileri

tarafından hazırlanmış, Av. Emirhan Keskin tarafından incelenmiştir.

Yazar Bilgisi

, Mersin Barosu 3472 sicil numarasına kayıtlıdır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu bünyesinde ceza, aile, iş, gayrimenkul ve ticaret hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi sunmaktadır.

İnceleyen: Av. Emirhan Keskin · Mersin Barosu Sicil No: 5507

    İSTANBUL · MERSİN · ÇEVRİM İÇİ

    Hukuki görüşme talebi

    Konunuzu kısaca paylaşın. Görüşme için tercih ettiğiniz ofisi veya çevrim içi seçeneğini belirtebilirsiniz.

    * İşaretli alanlar zorunludur.




    Mesaj uzunluğu0 / 1000

    Kalan karakter: 1000Boşluklar dahildir.Sınıra yaklaşıyorsunuz.1.000 karakter sınırına ulaştınız.

    Kimlik numarası, banka bilgisi veya hassas belge paylaşmayın. KVKK Aydınlatma Metni

    İlk iletişim tek başına avukatlık ilişkisi kurmaz ve yasal süreleri durdurmaz. Acil süreli konularda telefonla ulaşın.

    Bu Yazıyla İlgili Soru Sor

    Gerçek sorular yönetici incelemesinden sonra anonim olarak yayımlanabilir. İsim, telefon, kimlik numarası, dosya numarası veya özel bilgi paylaşmayın. Bu alan hukuki danışmanlık değildir.

    Gizlilik ve KVKK bilgilendirmesi

    Telefon WhatsApp