Belçika Usufruit ve Vruchtgebruik Türkiye’deki Eve Geçer mi? İntifa, Çıplak Mülkiyet ve MÖHUK 21 (2026)

Kısa özet tablosu

Belçika’daki usufruit ve Türkiye’deki intifa hakkı neden aynı işlem değildir?

Belçika’da yaşayan Türk vatandaşları, özellikle miras, aile içi taşınmaz devri ve ileri yaşta malvarlığının planlanmasında usufruit, vruchtgebruik, nue-propriété ve naakte eigendom terimleriyle karşılaşır. Bu terimler yararlanma hakkı ile mülkiyet yetkilerini farklı kişilere ayıran bir yapıyı anlatır. Ancak Belçika’daki bir noterin bu ayrımı bir belgede göstermesi, Türkiye’deki taşınmazın tapu siciline aynı hakların kendiliğinden işlendiği anlamına gelmez. Önce taşınmazın bulunduğu ülke, taşınmazın kimin adına kayıtlı olduğu ve istenen aynî hakkın tam içeriği belirlenmelidir.

Türkiye’deki eve ilişkin tapu işlemi ile Belçika’daki bir evin Belçika hukukuna göre yönetilmesi ayrı dosyalardır. Yabancı belgenin ispat değeri, belgeyi düzenleyen kişinin yetkisi ve Türkiye’de yapılması gereken resmî tescil farklı sorulardır. Bu rehberin odağı, Belçika belgelerinden hareketle Türkiye’deki taşınmaz üzerinde intifa hakkı kurmak veya var olan hakkın kapsamını ve sona ermesini incelemektir. Belçika taşınmazının doğrudan vergilendirilmesi yahut yabancı şirket kuruluşu bu rehberin kapsamı dışında tutulmuştur.

MÖHUK madde 21: Türk tapulu ev üzerindeki aynî haklara hangi hukuk uygulanır?

5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun’un 21. maddesinin birinci fıkrası, taşınır ve taşınmaz üzerindeki mülkiyet ve diğer aynî hakları işlem anında malın bulunduğu ülke hukukuna bağlar. Dördüncü fıkra, taşınmaz üzerindeki aynî haklara ilişkin hukuki işlemlerin şekline de taşınmazın bulunduğu ülke hukukunun uygulanacağını söyler. Bu iki açık kural nedeniyle Mersin, İstanbul veya Türkiye’nin başka bir ilindeki tapulu konut üzerinde yeni intifa hakkının kurulmasını Türk eşya ve tapu sicili hukuku belirler.

Belçika’da imzalanan belgenin Fransızca hazırlanması, Belçika hukukuna gönderme yapması veya tarafların Belçika’da yerleşik bulunması bu bağlantı kuralını ortadan kaldırmaz. Sözleşmede hakların Belçika mevzuatına tabi olduğu yazılmış olsa bile Türkiye’deki taşınmaza ilişkin aynî hakkın doğması ve resmî şekli bakımından MÖHUK m.21 dikkate alınır. Yabancı belge, tarafların beyanları ve iradeleri konusunda dosyada değerlendirilebilir; fakat Türk tapu sicilinde aranacak tescilin yerine doğrudan geçmez.

Belçika Medeni Kanunu Kitap 3: usufruit tam olarak hangi hakkı ifade eder?

Belçika Medeni Kanunu Kitap 3, m.3.138, usufruit hakkını başkasının çıplak mülkiyetindeki bir malı geçici olarak kullanma ve ondan yararlanma hakkı olarak tanımlar. Hak sahibinin malın amacına uygun, dikkatli ve makul biçimde davranması ve süre sonunda hakkın konusunu geri bırakması esası düzenlenir. Aynı kanunun m.3.139 hükmü, bu hakkın taşınır veya taşınmaz, maddi veya gayrimaddi mal üzerinde kurulabileceğini belirtir. Bu tanımlar, Belçika’daki noter belgesinin neden tek başına tam mülkiyet devri sayılmadığını anlamaya yardımcı olur.

Belçika’da usufruit teriminin Felemenkçe karşılığı vruchtgebruik; nue-propriété teriminin karşılığı ise naakte eigendom olarak kullanılır. Belgede bu kavramların farklı dillere göre yazılmış olması, Türk hukuku bakımından ayrı türlerde yeni bir hak yaratmaz. Belgelerin Türkçe tercümesinde hangi kişinin hangi taşınmazı kullanacağı, gelirini elde edeceği ve hangi kişinin tasarruf yetkisine sahip olduğu eksiksiz gösterilmelidir. Türk tapusunda amaçlanan işlem bu anlam açıklığından sonra seçilmelidir.

Nue-propriété ile çıplak mülkiyet arasındaki ayrım tapuda nasıl okunur?

Çıplak mülkiyet, eşya üzerinde mülkiyet hakkına sahip olmakla birlikte intifa sahibinin mevcut kullanma ve yararlanma yetkilerine saygı gösterme yükümlülüğünü ifade eder. Bir kişi Türk tapusunda malik görünürken taşınmaz üzerinde başkası lehine geçerli intifa şerhi veya tescilli hak bulunduğunda malikin evi hemen serbestçe kullanabileceği sonucu çıkmaz. Burada tapu kayıt örneğinin mülkiyet, irtifak ve takyidat alanlarının birlikte okunması gerekir. Hak doğrudan mülkiyet değil, mülkiyeti sınırlayan bir aynî hak olabilir.

Belçika belgesinde anne veya babanın yaşamı boyunca intifayı saklı tutarak çocuğa çıplak mülkiyet bıraktığı ifade ediliyorsa, Türkiye bakımından ayrıca Türk tapu mevzuatına uygun işlemin bulunup bulunmadığı sorulmalıdır. Belçika’daki noterin tanzim ettiği belge, Türkiye’de yapılacak devir için tek başına tescil kararı sayılamaz. Türk tapusundaki malikin adı, devir zinciri, varsa başka ipotek ve hacizler ile intifa kurulacak bölümün kapsamı birlikte doğrulanmalıdır.

TMK madde 794: İntifa hangi mallar üzerinde kurulabilir, yararlanma ne demektir?

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.794, intifa hakkının taşınır, taşınmaz, hak veya bir malvarlığı üzerinde kurulabileceğini düzenler. Aynı madde, aksine düzenleme olmadıkça hak sahibine konusu üzerinde tam yararlanma yetkisi tanır. Konut özelinde bu yetki, taşınmazda oturmak, hukuki sınırlar içinde işletmek ve yararlanma ilişkilerini yönetmek bakımından önem kazanır. Ancak tam yararlanma, taşınmazın mülkiyetinin intifa sahibine geçtiğini göstermez. Satış yetkisi ile yararlanma yetkisi aynı hukuki unsur değildir.

Belçika’da yaşayan kişinin Türkiye’deki yazlık evini çocuklarına bırakırken kendi yaşamı boyunca kullanmak istemesi, bu ayrımın en sık karşılaşılan örneklerinden biridir. Düzenlemede yalnız kullanma amacı bulunuyorsa intifanın içeriği, hak sahibinin yararlanma alanı ve malikin yetkileri açıkça yazılmalıdır. Yalnız ‘evimde kalacağım’ şeklinde bir aile beyanı ile tapuda kurulan aynî hakkın aleniliği, üçüncü kişilere karşı ileri sürülmesi ve sona ermesi arasında önemli farklar vardır.

TMK madde 795: Türkiye’de intifa hakkının doğması için tapuda ne gerekir?

TMK m.795, taşınmaz üzerindeki intifa hakkının tapu kütüğüne tescille kurulacağını açıkça söyler. Maddenin ikinci fıkrası, intifa hakkının kazanılması ve tescilinde aksi düzenlenmedikçe mülkiyete ilişkin kuralların uygulanmasını öngörür. Bu sebeple hak sahibi ile malik arasında Belçika’da özel sözleşme imzalanması, Türk tapu sicilinde tescil gerçekleşmeden olağan sözleşmesel intifa tesisinin tamamlandığını göstermez. Kanunun yasal intifa hakkına ilişkin özel hükmü ayrıca saklıdır; sözleşmeyle yeni hak kurulması onunla karıştırılmamalıdır.

Başvuru öncesinde doğru tapu müdürlüğü, taşınmazın ada ve parseli veya bağımsız bölüm bilgisi, hak lehtarı ve malik kimliği, işlemin ivazlı yahut ivazsız niteliği ve temsil yetkisi belirlenmelidir. Resmî işlem aşamasında tarafların iradelerinin birbiriyle uyumlu olması gerekir. Harç, döner sermaye ve diğer mali yükümlülükler de işlem türüne ve güncel tarifeye göre kontrol edilir. İşlemin tamamlandığının delili yalnız randevu kaydı değil, sonrasında alınan güncel tapu sicil kaydıdır.

Belçika noterindeki usufruit sözleşmesi Türk tapusuna doğrudan tescil edilir mi?

Belçika’da düzenlenen bir acte notarié veya aile içi donation belgesi, hangi hakların Belçika hukukuna göre kararlaştırıldığını ortaya koyabilir. Bununla birlikte Türkiye’deki taşınmaz bakımından MÖHUK m.21/4, şekil yönünden taşınmazın bulunduğu ülke hukukunu uygular. Türk hukuku tescil için resmî şekilde işlem öngördüğünden yabancı noterin attığı mühür bu kurala otomatik alternatif değildir. Belgenin Türkiye’de kullanılabilmesi ile belgedeki hukuki sonucun Türk tapusunda aynî hak doğurması iki ayrı aşamadır.

İlk aşamada Belçika belgesinin aslı, düzenleyen makamı, onay durumu, gerektiğinde apostili ve Türkçe tercümesi incelenir. İkinci aşamada Türk tapu müdürlüğünün söz konusu hak için talep ettiği işlem ve evrak tamamlanır. Belçika’da aynı taşınmaz üzerinde kurulmuş bir ipotek veya başka bir kullanım hakkı anlatılıyorsa belge metnindeki taşınmazın gerçekten Türkiye’deki tapu parseliyle aynı olup olmadığı teyit edilmelidir. Bir taşınmazın adresinin benzemesi sicil kimliğinin eşitliğini kanıtlamaz.

Belçika’da ölüm sonrası usufruit hakkı ve Türkiye’deki miras aynı şey midir?

Belçika’da yaşayan kişinin ölümüyle doğan miras hakları incelenirken 5718 sayılı Kanun m.20 de önemlidir. MÖHUK m.20/1, mirasta kural olarak ölenin millî hukukuna atıf yaparken Türkiye’de bulunan taşınmazlar hakkında Türk hukukunun uygulanacağını ayrıca söyler. Böylece Belçika’daki bir miras paylaşımında eşe intifa, çocuğa çıplak mülkiyet bırakılmasına ilişkin belge, Türkiye’deki gayrimenkulün kendiliğinden aynı şekilde intikal ettiğinin kanıtı olmaz. Türk miras ve aynî hak kurallarına göre hak sahipleri ile tapu işlemleri değerlendirilir.

Belçika’daki mirasçılık belgesi, noter tasdiki veya mahkeme kararı varsa bunların her biri hukukî niteliği itibarıyla sınıflandırılır. Türkiye’de mirasçılık sıfatının ispatı, taşınmazın intikali, mevcut intifanın sona ermesi ve yeni intifa kurulması farklı işlemler olabilir. Aile üyeleri arasında ‘Belçika’da karar verildi, Türkiye’de hiçbir işlem kalmadı’ varsayımıyla hareket edilmemelidir. Özellikle taşınmaz satılacaksa veya paylı mülkiyet oluşmuşsa önce Türk tapu zinciri ve mirasçılık belgeleri gözden geçirilmelidir.

Çıplak malik Türkiye’deki evi satarsa intifa sahibi hangi hakları korur?

Türk tapusunda geçerli biçimde tesis edilmiş intifa, taşınmazın mülkiyetiyle aynı hak değildir. Çıplak malik kendi mülkiyet hakkının devrine yönelik işlem yapabilir; ancak tescilli intifanın varlığı yeni malike karşı ileri sürülebilen aynî hak niteliğindedir. Bu nedenle ‘tapuda benim adım yazıyor, kullanım hakkı sahibini hemen çıkarabilirim’ yaklaşımı doğru değildir. İşlemden önce intifanın kapsamı, süresi, hakkın kim adına olduğu ve sicilde terkine ilişkin kayıt bulunup bulunmadığı incelenmelidir.

Belçika’da yaşayan intifa sahibi Türkiye’deki konutu kiraya vermişse yeni malikin kira ilişkisinin tarafları ve intifa yetkileriyle ilgili ek soruları ortaya çıkabilir. Satış sözleşmesinde alıcının taşınmazın intifayla yüklü olduğunu bilmesi, bedel ve teslim tartışmalarının azaltılmasına yardımcı olur. Ancak alıcı ile satıcı arasındaki sözlü anlaşma tapu sicilindeki intifayı kendiliğinden terkin etmez. Sorunun çözümü, resmî sicil durumunun ve tarafların geçerli haklarının birlikte incelenmesidir.

Türkiye’deki evin kirasını intifa sahibi mi çıplak malik mi alır?

TMK m.803, intifa sahibine taşınmazı zilyetliğinde bulundurma, yönetme, kullanma ve ondan yararlanma yetkileri tanır. Bu genel kural, konutun ekonomik yararının kime ait olduğunun belirlenmesinde başlangıç noktasıdır. Kira bedeli bakımından intifanın kapsamı, kira sözleşmesinin kim tarafından hangi tarihte yapıldığı ve somut sözleşme hükümleri birlikte incelenir. İntifa tesisinden önce mevcut kira ilişkisinin bulunması ya da özel sınırlandırma kararlaştırılması halinde, tek başına banka hesabına yatan para kesin hak sahipliğini ispatlamaz.

Belçika’dan Türkiye’deki kiracıyla çalışan ailelerde en önemli deliller güncel tapu kaydı, kira sözleşmesinin aslı, kiracının ödeme dekontları, varsa vekâletname ve taraflara gönderilmiş bildirimlerdir. Kiracının yanlış kişiye ödeme yapması veya iki kişiden çelişkili talimat alması ayrı alacak ihtilafı doğurabilir. Bu nedenle tapuda intifa bulunduğu saptanırsa kiracıya kimin hangi hukuki sıfatla kira talep ettiğinin belgelendirilmesi gerekir. Sadece aile içinde ‘ev annemin’ denmesi ile tapudaki hakların içeriği aynı kabul edilmemelidir.

TMK madde 806: İntifa hakkının kendisi ile kullanımının devri neden farklıdır?

TMK m.806, sözleşmede aksi yoksa veya koşullardan hak sahibinin şahsen kullanması gerektiği anlaşılmıyorsa intifa hakkının kullanılmasının başkasına devredilebileceğini düzenler. Aynı madde malikin haklarını, kullanım devrini alan kişiye karşı doğrudan ileri sürebileceğini söyler. Hakkın kullanılmasının devri, tapuya tescil edilmiş intifanın malik gibi sınırsız devredilmesiyle eş tutulamaz. İntifa sahibinin ölümünde hakkın sona ermesi gibi kişiye bağlı sonuçlar, sırf kullanım bir başkasına bırakıldı diye ortadan kalkmaz.

Belçika’da yaşayan intifa sahibi Türkiye’deki evi akrabasına kullandırmak veya konutu dönemsel kiralamak isterse önce intifanın kuruluş belgesi ve Türk hukukundaki kapsam incelenir. Kat mülkiyeti mevzuatı, kira ilişkisi, site yönetim planı ve taşınmazın kullanım amacı ayrıca önem taşıyabilir. Kullanım yetkisini devralan kişi ile çıplak malik arasındaki uyuşmazlığın çözümü, mülkiyet devri yapıldığı varsayımına değil, TMK m.806’nın çizdiği sınıra dayanmalıdır.

İntifa sahibinin bakım ve olağan onarım yükümlülüğü nasıl belirlenir?

İntifa, yalnız konutun anahtarını tutmak değil, mülkiyete konu malı özenli biçimde kullanmak anlamına da gelir. TMK m.803, iyi bir yönetici gibi özen gösterme yükümlülüğünü açıkça belirtir. TMK m.812, malın muhafazası ve olağan bakımı için gerekli onarım ve yenilemeleri yapma sorumluluğunu intifa sahibine yükler. Daha önemli işler gerektiğinde malike bildirim yapılması ve kanunun düzenlediği hakların izlenmesi gerekir. Her masrafın bütünüyle intifa sahibine veya malike ait olduğu yönünde tek cümlelik açıklama doğru değildir.

Bir binada kolon güçlendirme, dış cephe yenileme, tesisat arızası veya ortak alan gideri ortaya çıktığında giderin niteliği ve tarafların hakları ayrı değerlendirilir. Belçika’daki usufruit rejiminde kullanılan bakım ve büyük onarım ayrımını, Türkiye’deki taşınmaza hiçbir inceleme yapmadan aynen uygulamak hatalıdır. Türk tapulu bina için Türk hukukundaki gider hükümleri, varsa Kat Mülkiyeti Kanunu, yönetim planı ve yapılmış sözleşmeler birlikte incelenir. Belgeler arasında fatura, teknik rapor ve yönetim kurulu kararı varsa dosyaya eklenmelidir.

TMK madde 807–808: Çıplak malikin gözetim ve güvence hakları nelerdir?

TMK m.807, malikin taşınmazın hukuka aykırı veya niteliğine uymayan şekilde kullanılmasına itiraz edebilmesini sağlar. TMK m.808 ise haklarının tehlikeye düştüğünü ispat eden malike intifa sahibinden güvence isteme imkânı tanır. Dolayısıyla intifa, taşınmaz üzerindeki tüm tasarrufların kontrolsüz biçimde bir kişiye bırakılması anlamını taşımaz. İntifa sahibinin özen yükümlülüğü ve malikin malı koruma yararı kanunda karşılıklı şekilde dengelenmiştir.

Belçika’da yaşayan çıplak malik, Türkiye’deki evde ağır tadilat yapıldığı, kiracının zarar verdiği veya taşınmazın kullanım amacı dışında işletildiği iddiasında bulunuyorsa, öncelikle somut delil toplamalıdır. Fotoğrafın çekildiği tarih, yönetim bildirimi, belediye kayıtları, uzman incelemesi ve yazışmalar aynı konuya ilişkin olabilir. Kimin haklı olduğunu yalnız yurt dışında yaşama durumuna göre belirlemek mümkün değildir. Hangi davranışın yasaklandığı, malikin neyi ispatlayacağı ve varsa teminat talebi TMK hükümlerine dayanmalıdır.

Belçika’dan Türkiye’ye gelmeden intifa tesisi veya terkin işlemi yapılabilir mi?

Türkiye’deki tapu işlemlerinde bizzat katılım yerine geçerli ve işlem için yeterli temsil yetkisi kullanılabilmesi, belge türüne ve tapu müdürlüğünün işlemi için aradığı şartlara bağlıdır. Belçika’da düzenlenmiş vekâletname kullanıldığında yetkili makam, onay ve tercüme zinciri kontrol edilmelidir. Belgenin ‘genel vekâletname’ olarak adlandırılması, Türkiye’de taşınmaz üzerinde aynî hak kurulmasına ilişkin bütün özel yetkileri içerdiğinin kanıtı değildir. Metinde işlem konusu taşınmaz ve yapılacak tasarrufun kapsamı açık olmalıdır.

Türk konsolosluklarında düzenlenen belgelerle yabancı noter belgelerinin düzenlenme ve doğrulanma biçimleri aynı olmayabilir. Temsilci adına düzenlenmiş tek bir belgeyi her tapu müdürlüğünün her hukuki işlem için kabul edeceği varsayımından kaçınılmalıdır. Belgeler hazırlanmadan önce tarafların kimlik, medeni hal, temsil yetkisi, tapu bilgisi ve işlem türü gözden geçirilir; ilgili kurumun güncel belge listesi doğrulanır. Bu kontrol, gereksiz Belçika–Türkiye seyahatlerini ve eksik evrak nedeniyle randevunun boşa gitmesini önler.

Apostil ve yeminli tercüme Türk tapusunda aynî hak kurar mı?

Apostil, uygulandığı belgede kamu görevlisinin imzası, sıfatı ve mühür veya damgasının doğrulanmasına ilişkin uluslararası tasdik yöntemidir. Apostil, belgede yazan özel hukuk sözleşmesinin Türkiye’de resmî taşınmaz işleminin bütün şekil şartlarını karşıladığını tek başına kanıtlamaz. MÖHUK m.21/4 nedeniyle Türk taşınmazı üzerindeki aynî işlemin şekli Türk hukukuna göre belirlenir. Yabancı noterin belgeyi yetkili biçimde düzenlemesi ile Türkiye’de intifa tescilinin yapılması farklı aşamalardır.

Belçika’dan gönderilen belgenin diline göre gerekli Türkçe tercüme hazırlanmalı, ad-soyad ve taşınmaz verileri uyuşmazsa farklı yazımlar açıklanmalıdır. Belgede usufruit ve nue-propriété kelimeleri varsa tercümanın bunları yalnız ‘kullanım’ ve ‘ev sahibi’ gibi muğlak ifadelerle geçiştirmesi maddi anlamı değiştirebilir. Belgeler ve tercümeleri tapu görevlisine sunulmadan önce hangi hakkın kurulacağı, hangi hakkın yalnız ispatlanacağı ve hangi belgenin tescil dayanağı olacağı ayrılmalıdır.

Belçika’daki 99 yıl ve Türk hukukundaki 100 yıl sınırı aynı mı?

Belçika Medeni Kanunu Kitap 3 m.3.141, usufruit hakkının süresini düzenler ve kişiye ilişkin sona erme kurallarıyla birlikte belirli azami süre sınırları getirir. Türk Medeni Kanunu m.797 ise gerçek kişilerde hak sahibinin ölümü, tüzel kişilerde belirlenen sürenin bitimi veya kişiliğin sona ermesi sebeplerini düzenler. Aynı maddede tüzel kişilerin intifa hakkının en çok yüz yıl devam edebileceği açıkça yazılıdır. İki ülkedeki farklı süre hükümlerini tek bir ortak uluslararası süreymiş gibi sunmak hatalıdır.

Türkiye’de bir taşınmaz üzerinde gerçek kişi lehine kurulan intifanın değerlendirilmesinde Türk kanunundaki kişiye bağlı sona erme hükmü esas alınır. Belçika’da düzenlenen sözleşmede 99 yıllık süre yer alması, Türkiye’de yaşayan veya yurt dışında bulunan hak sahibinin ölümü sonrası taşınmaz üzerindeki tüm tescil işlemlerini otomatik olarak çözmez. Sicilin güncellenmesi, ispat belgeleri ve terkin usulü ayrı ele alınır. Belçika’daki sürenin Türk tapu siciline hangi kapsamda işlenebileceği de işlem türü bazında kontrol edilmelidir.

İntifa sahibi Belçika’da ölürse Türk tapusundaki intifa nasıl sona erer?

TMK m.797, gerçek kişi lehine kurulmuş intifanın hak sahibinin ölümüyle sona ereceğini düzenler. TMK m.796/2, ölüm gibi sona erme sebeplerinin taşınmaz malikine terkin isteme yetkisi verdiğini belirtir. Bu nedenle intifanın mirasçılara aynı hak olarak otomatik geçtiği iddiası doğru değildir. Ancak maddi hukuk yönünden sona erme ile tapu sicilindeki kaydın terkin edilmesi birbirinden farklı işlemlerdir. Satış, devir veya ipotek başvurusunda sicildeki eski intifa kaydının varlığı pratik engeller doğurabilir.

Belçika’da gerçekleşen ölümün Türkiye’de kullanılacak resmî belgeyle ispatlanması gerekir. Ölüm kayıt örneği, gerekiyorsa tasdik ve tercüme, mevcut tapu kaydı ve malik bilgileri işlem dosyasında birlikte değerlendirilir. Veraset ve intikal vergisi veya harç yönünden sonuç doğurabilecek işlemler ilgili güncel mevzuata göre ayrıca incelenmelidir. İntifa sahibinin Türkiye’deki taşınmazın çıplak mülkiyetine de sahip olması ya da başka kişilerin payları bulunması, tek bir kısa ‘otomatik birleşir’ formülünün dosya için yeterli olmadığını gösterir.

Türkiye’deki intifa uyuşmazlığında hangi belge ve deliller birlikte toplanmalı?

Dosyanın çekirdeği güncel tapu kayıt örneği, tescil dayanağı resmî işlem ve taşınmaza ilişkin tüm takyidat kayıtlarıdır. Belçika’daki noterlik senedi, miras belgesi veya karar bu kayıtlarla birlikte okunur. Belgelerin tarihleri arasında taşınmazın el değiştirmiş, bölünmüş veya yeni bir aynî hakla yüklenmiş olabileceği gözden kaçırılmamalıdır. Konut üzerinde paylı mülkiyet bulunması halinde kimin hangi payı üzerinde hangi işlemi yaptığı da değerlendirilir. Belçika dilindeki iki benzer belgenin biri eski, diğeri güncellenmişse hangisinin yürürlükte olduğu açıklanmalıdır.

İntifa sahibinin fiilî kullanımını gösteren kira kontratı, anahtar teslim tutanağı, aidat ödemeleri, e-posta yazışmaları, elektrik-su aboneliği ve bakım faturaları da tamamlayıcı delil olabilir. Bu belgeler tapu tescilinin yerine geçmez; ancak tarafların kullandığı hakları ve olası tazminat veya gider iddialarını aydınlatabilir. Mahkemeye gidilecekse taşınmazın bulunduğu yer, talebin niteliği ve tarafların sıfatı bakımından görev ve yetki hükümleri ayrıca değerlendirilmelidir. Her ihtilaf için aynı dava türünü önermek doğru olmaz.

İntifa ve çıplak mülkiyet işlemlerinde vergi ve giderler hangi aşamada kontrol edilir?

İntifa kurulması, çıplak mülkiyet devri, ölüm nedeniyle terkin ve kira gelirinin elde edilmesi aynı mali işlem değildir. Belçika’da vergi mukimi olan kişinin Türkiye’deki taşınmazına ilişkin yükümlülükleri, hangi hakkın hangi sebeple kazanıldığı ve gelir elde edilip edilmediği dikkate alınarak incelenmelidir. Tapu harcı ile miras veya ivazsız intikalden doğabilecek vergi sorunları birbirine karıştırılmamalıdır. Bu rehber, somut olayda hesap yapılmadan genel bir muafiyet veya sabit oran vaadinde bulunmaz.

Belçika’daki vergi beyannamesinde Türkiye’deki taşınmazın bildirilmesi gerekip gerekmediği ayrı bir uluslararası vergi meselesidir. Bu konuda sitede yer alan MyMinfin ve yabancı taşınmaz bildirimi rehberi ile bu yazının konusu farklıdır: burada tapuda aynî hakkın doğumu ve sona ermesi incelenmektedir. Beyan yükümlülüğü, mükellefin yerleşikliği, taşınmazın niteliği ve her iki ülkede uygulanabilir vergisel kurallar dikkate alınarak ayrıca ele alınmalıdır. Vergi mevzuatındaki güncellemeler dosya tarihindeki resmî metinden kontrol edilmelidir.

Belçika–Türkiye intifa dosyasında güvenilir işlem sırası nasıl kurulmalı?

İlk olarak Türkiye’deki taşınmazın güncel tapu kaydı istenir ve çıplak malik ile varsa mevcut intifa sahibi belirlenir. İkinci olarak Belçika’daki belge sınıflandırılır: noter sözleşmesi mi, mirasçılık belgesi mi, mahkeme kararı mı, yoksa taraflar arasında düzenlenmiş özel metin mi? Üçüncü aşamada amaç somutlaştırılır: yeni intifa kurulması, mülkiyet devri sırasında intifanın saklı tutulması, mevcut kullanımın tespiti ya da intifanın terkini. Bu ayrım yapılmadan standart bir dilekçe veya vekâletname kullanılması önemli hata riski taşır.

Dördüncü aşamada MÖHUK m.21 ile Türk Medeni Kanunu m.794–797 ve ilgili hükümler bir arada incelenir. Beşinci aşamada işlem yapacak kişi, temsil yetkisi ve gereken evrak tamamlanır; ilgili tapu müdürlüğünün resmî başvuru koşulları kontrol edilir. Altıncı aşamada işlem yapılır ve güncel tapu kayıt örneğinden sonuç doğrulanır. Son olarak kira, bakım gideri, vergi bildirimi veya miras belgesi kaynaklı yan meseleler ayrı dosyalara ayrılarak takip edilir. Bu sıra, belge çevirisi için gereksiz masraf yapılmasını ve yanlış aynî hakkın tescilini önlemeye yöneliktir.

Tapuda tescil reddi veya aile içi hak uyuşmazlığı çıkarsa nasıl değerlendirilir?

Tapu müdürlüğü bir intifa tesisi veya terkin istemini karşılamadığında gerekçenin yazılı biçimde belirlenmesi önemlidir. Eksiklik yabancı belgenin tasdiki, kimlik bilgisi, temsil yetkisi, işlem türü veya taşınmaz üzerinde tasarruf yetkisiyle ilgili olabilir. İdari başvuru yolu ile özel hukuk uyuşmazlığının dava konusu birbirinden farklıdır. Taraflar arasındaki sözleşmenin geçerliliği hakkındaki ihtilaf, yalnız yeni evrak sunularak çözülemeyebilir. Önce işlemin reddinin hangi hukuki nedene dayandığı incelenmelidir.

Belçika’dan Türkiye’deki malik veya intifa sahibine karşı açılacak davada milletlerarası yetki, tebligat ve delil sorunları ayrıca doğabilir. Hak sahibi, yalnız tercüme edilmiş belgeyle kesin tescil davası kazanacağı veya sicilin hatalı olduğunu ispatlayacağı varsayımına dayanmamalıdır. Hukuki görüş, mevcut tapu kayıtları ve kuruluş belgeleri görülerek verilmeli; dava açılırsa talepler, deliller ve süreler usul mevzuatına uygun hazırlanmalıdır. Somut uyuşmazlığın delilleri olmadan başarı oranı ve kesin karar sonucu söylenemez.

12 sık sorulan soru

Resmî hukuk kaynakları ve ilgili yazılar

Birincil kaynaklar: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu; 5718 sayılı MÖHUK m.20–21; Belçika Code Civil Livre 3. Belçika noterlik mesleğinin bilgilendirme kaynağı: notaire.be usufruit et nue-propriété.

İlgili site rehberleri: Belçika noterinde bağış ve Türk tapusu; Belçika el yazısı vasiyetname; Belçika miras sözleşmesi; Compromis de vente ve Türk taşınmazı; Belçika bankası ve euro ipoteği; MyMinfin yabancı gayrimenkul bildirimi.