Kanada Boşanma Kararı Türkiye’de Tescil (2026)

Kanada’da boşanma Türkiye’ye nasıl işlenir? Kısa cevap

Kanada mahkemesinin boşanma kararı Türk nüfus kaydını otomatik değiştirmez. Kararı veren eyalet veya bölge mahkemesinden onaylı divorce order/judgment ve kararın yürürlüğe girdiğini gösteren Certificate of Divorce ya da eşdeğer kesinlik belgesi alınır. Belgeyi düzenleyen makama göre Kanada’nın yetkili federal, eyalet veya bölgesel makamından apostil ve onaylı Türkçe tercüme hazırlanır.

5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu m.27/A şartları varsa Türk dış temsilciliği veya Türkiye’deki yetkili nüfus müdürlüğü boşanmayı dava açılmadan aile kütüğüne işleyebilir. İki eski eş Türk vatandaşıysa birlikte veya aynı dosyada 90 gün içinde ayrı ayrı başvurur. Eski eş yabancıysa yahut taraflardan biri ölmüşse Türk vatandaşı taraf veya vekili tek başına başvurabilir. Kanada kararındaki spousal support, child support, parenting veya mal/para hükümlerinin Türkiye’de icrası için nüfus tescili yeterli değildir; MÖHUK m.50-59 kapsamında tanıma/tenfiz gerekir.

Kanada’da boşanma federal, belge süreci neden eyalete bağlıdır?

Kanada Adalet Bakanlığının resmî açıklamasına göre Divorce Act federal kanundur; fakat boşanma başvuru süreci ve mahkeme formları eyaletler ile bölgeler tarafından yürütülür. Kişi Ontario, Quebec, British Columbia, Alberta veya başka bir eyalet/bölgede, oranın yetkili mahkemesine başvurur.

Bu yapı Türkiye’de kullanılacak belgenin kaynağını etkiler. Ontario Superior Court of Justice kararı ile Quebec Superior Court kararı aynı mahkeme başlığını ve aynı apostil makamını taşımaz. “Kanada Adalet Bakanlığından divorce certificate” istemek çoğu dosyada yanlış adrestir; karar ve sertifika ilgili eyalet/bölge mahkemesinden alınır.

Kanada Adalet Bakanlığı, genel kural olarak taraflardan birinin başvuru yapılan eyalet veya bölgede başvurudan hemen önce tam bir yıl yaşamış olmasını belirtir. Bu, Türk makamının boşanmanın esasını yeniden incelemesi için değil, kararın Kanada’daki yetkili mahkemece verildiğini anlamak için bağlam sağlar.

Eyalet mahkemesi, boşanmayla birlikte support ve parenting meselelerini de ele alabilir. Ancak Türk nüfus komisyonu yalnız medenî hâl sonucunu tescil eder; yan hükümler ayrı değerlendirilir.

Kanada boşanması neden Türk nüfusuna otomatik düşmez?

Kanada mahkemesinde evlilik sona erdiğinde Kanada’daki medenî hâl değişir. Türk aile kütüğü Kanada mahkeme sistemine bağlı olmadığından bu bilgi kendiliğinden nüfusa işlenmez. Toronto, Montreal, Vancouver veya Calgary’de boşanmış kişi Türkiye’de hâlâ evli görünebilir.

Kayıt uyuşmazlığı yeniden evlenme, mirasçılık, soyadı, kimlik, pasaport, tapu ve banka işlemlerini etkileyebilir. Eski eşin vefatı veya Türkiye’deki malvarlığı işlemi sırasında kayıt çelişkisi daha ciddi sonuç yaratır.

Kanada ile Türkiye arasında apostil sistemi belgenin gerçekliğini kolaylaştırır; fakat apostil boşanmayı Türk nüfusuna kendiliğinden tescil etmez. Apostilli belgeyle ayrıca 5490 m.27/A başvurusu veya şartları yoksa MÖHUK davası yapılır.

Divorce order ile Certificate of Divorce farkı

Divorce order veya divorce judgment, mahkemenin evliliği sona erdiren yargı kararıdır. Hükümde taraflar, mahkeme dosyası, boşanma sonucu ve bazen nafaka/çocuk düzenlemeleri bulunabilir. Türk tanıma ve tenfiz dosyasının esas belgesi bu mahkeme ilamıdır.

Certificate of Divorce, boşanmanın yürürlüğe girdiğini/kesin olduğunu özetleyen mahkeme sertifikasıdır. Kanada Divorce Act uyarınca boşanma, genel olarak karar verildikten 31 gün sonra yürürlüğe girer; mahkeme özel hâlde daha erken tarih belirleyebilir. Sadece karar tarihi üzerinden varsayım yapmak yerine sertifika veya mahkeme kesinlik kaydı alınmalıdır.

Certificate of Divorce kısa bir kayıt belgesidir; kararın nafaka, parenting veya mal hükümlerini içermez. Nüfus tescilinde kesinliği güçlü biçimde gösterir, ancak MÖHUK davasında kararın onaylı tam örneği de gerekir. Sertifika tek başına bütün yan hükümleri tenfiz ettirmez.

Quebec’te belge başlığı Fransızca certificat de divorce veya jugement de divorce olabilir. İşlev aynı olsa da tercüme ve apostil, belgenin gerçek kaynağına göre hazırlanır.

Kanada boşanma tescili için gerekli belgeler

• Eyalet/bölge mahkemesinden onaylı divorce order veya divorce judgment;
• Certificate of Divorce ya da kararın kesin/yürürlükte olduğunu gösteren mahkeme belgesi;
• Belgenin kaynağına göre yetkili Kanada apostil makamının apostili;
• Karar, sertifika ve apostilin onaylı Türkçe tercümesi;
• Türk tarafların T.C. kimlik kartı/pasaportu;
• Kanada pasaportu, vatandaşlık kartı/sertifikası veya oturum belgesi;
• Yabancı eski eşin kimlik/pasaport tercümesi ve gerekiyorsa doğum kaydı;
• Çok vatandaşlığın kazanılma tarihini ve kişi bağlantısını gösteren kayıt;
• Vekille başvuruda fotoğraflı, konuya özel vekâletname;
• Ad-soyad değişikliğinde evlilik ve isim bağlantı belgeleri.

Mahkeme portalından indirilen imzasız ekran görüntüsü, avukat yazısı veya boşanma başvuru formu kesin karar değildir. Apostil makamının kabul ettiği onaylı örnek alınmalıdır. Belge sayısı Toronto, Ottawa, Montreal veya Vancouver görev bölgesindeki Türk temsilciliğinin güncel talimatına göre teyit edilir.

Kanada boşanma belgesine apostil nasıl alınır?

HCCH resmî durum tablosuna göre Kanada, Apostil Sözleşmesine 12 Mayıs 2023’te katılmış ve Sözleşme Kanada bakımından 11 Ocak 2024’te yürürlüğe girmiştir. Bu tarihten sonra Sözleşme kapsamındaki Kanada kamu belgeleri Türkiye’de kullanılmak üzere apostillenebilir.

Kanada’da yetki belgenin kaynağına göre bölünmüştür. Bazı federal belgeleri Global Affairs Canada, eyalet veya bölge tarafından düzenlenen belgeleri ise yetkilendirilmiş provincial/territorial makam apostiller. Ontario mahkeme belgesi için Ontario, British Columbia belgesi için British Columbia yetkili makamı kontrol edilmelidir. Tek bir “Kanada apostil ofisi” varsayımı doğru değildir.

Apostil, belge üzerindeki imza/sıfat/mührü doğrular; kararın hukukî doğruluğunu veya kesinleşmesini yeniden incelemez. Divorce order ve Certificate of Divorce farklı imza taşırsa her belgenin apostil kapsamı ayrıca doğrulanır.

11 Ocak 2024’ten önce düzenlenmiş karar da sonradan apostil edilebilir; önemli olan apostil başvurusunun güncel yetkili makam kurallarına uymasıdır. Eski konsolosluk legalisation zincirinin hâlâ zorunlu olduğu varsayılmamalıdır.

Quebec kararında Fransızca belge ve isim farkları

Quebec mahkeme belgeleri Fransızca olabilir. Jugement de divorce karar, certificat de divorce boşanmanın yürürlüğe girdiğini gösteren sertifika işlevindedir. Tercüman Fransızca hukuk terminolojisine yetkin olmalı; kararın hüküm bölümü ile kesinlik tarihi eksiksiz aktarılmalıdır.

Ontario, Alberta ve British Columbia dosyaları çoğunlukla İngilizcedir. New Brunswick gibi iki dilli bölgelerde belge dili dosyaya göre değişebilir. Türkçe tercüme doğrudan belgenin düzenlendiği dilden yapılır.

Kanada kayıtlarında middle name, evlilik soyadı veya aksansız/aksanlı Fransızca yazım Türk nüfusuyla farklı olabilir. Kimlik bağlantısı Kanada pasaportu, doğum belgesi, evlilik kaydı ve vatandaşlık belgesiyle açıklanır. Tercüman ismi keyfî biçimde Türkçeleştirmemelidir.

Çok vatandaşlık Türk nüfusuna işlenmemişse idarî komisyon aynı kişi tespitinde sorun yaşayabilir. Kanada vatandaşlığını kazanma tarihi ve Türk kaydındaki açıklama başvuru öncesi kontrol edilir.

5490 m.27/A ile dava açmadan tescil

Kararın Kanada’nın yetkili adlî veya idarî makamınca verilmesi, Kanada hukukuna göre usulen kesinleşmesi ve Türk kamu düzenine açıkça aykırı olmaması gerekir. Divorce order ve Certificate of Divorce birlikte, kararın içeriği ile yürürlük/kesinlik tarihini gösterir.

Düzenleme boşanma, evliliğin butlanı, iptali ve mevcut olup olmadığının tespiti kararlarını nüfusa işler. Geçici separation order, başvuru dilekçesi veya yalnız taraf anlaşması kesin boşanma değildir.

Türkiye’de aynı evlilik hakkında devam eden veya sonuçlanmış dava varsa komisyon derdestlik/çelişki denetimi yapar. Başvuru öncesi vukuatlı nüfus kayıt örneği ve varsa Türk dava dosyası kontrol edilir.

İdarî tescil yalnız medenî hâli değiştirir. Kanada kararındaki support, parenting, property veya costs hükümlerine Türkiye’de icra gücü vermez. Bu ayrım başvuru amacında açık tutulmalıdır.

Eski eş olmadan tek taraflı başvuru yapılabilir mi?

İki eski eş de Türk vatandaşı ve hayattaysa birlikte başvuru esastır. Aynı anda gelmeleri şart değildir; ikinci taraf ilk başvurudan itibaren 90 gün içinde aynı makamda müracaatı tamamlayabilir. Farklı Kanada temsilciliklerine yapılan başvurular aynı dosyayı tamamlamaz.

Taraflardan biri ölmüş veya yabancıysa Türk vatandaşı taraf ya da vekili 5490 m.27/A uyarınca tek başına başvurabilir. Eski eş yalnız Kanada vatandaşıysa rızası aranmaz. Ölüm hâli resmî kayıtla belgelenir.

Eski eş hem Türk hem Kanada vatandaşıysa devam eden Türk vatandaşlığı önemlidir. Yalnız Kanada pasaportu kullanması yabancı eş istisnasını otomatik doğurmaz. Çok vatandaşlık kaydı düzeltilmelidir.

Kanada noterinde düzenlenen vekâletname uygun eyalet/federal apostili ve Türkçe tercüme ister. Türk konsolosluğunda düzenlenen fotoğraflı özel vekâletname Türkiye’de doğrudan kullanılabilir. Metinde 5490 m.27/A tescil yetkisi açıkça yer almalıdır.

Kanada’dan tescil başvurusu adımları

1. Kararın verildiği eyalet/bölge ve mahkemeyi belirleyin.
2. Onaylı divorce order/judgment ile Certificate of Divorce alın.
3. Belgenin kaynağına göre yetkili Kanada apostil makamını bulun.
4. Karar, sertifika ve apostili onaylı Türkçeye çevirtin.
5. Kimlik, vatandaşlık ve isim bağlantı belgelerini tamamlayın.
6. Konsolosluk.gov.tr üzerinden görevli Toronto, Montreal, Vancouver veya Ottawa temsilciliğine randevu alın; alternatif olarak Türkiye’deki yetkili nüfus müdürlüğünü belirleyin.
7. İki Türk taraf ayrı başvuracaksa aynı makam ve 90 günü izleyin.
8. Tescil sonrası e-Devlet nüfus kaydını kontrol edin.

Harç, apostil, mahkeme kopya ve tercüme bedelleri eyalet ve tarihe göre değişir. Kesin süre veya sonuç garantisi verilmemelidir. Posta/kurye kullanılacaksa orijinal belgenin güvenliği ve iade adresi planlanır.

Kanada boşanması için tanıma-tenfiz davası

İdarî başvuru yapılamıyorsa, iki Türk taraftan biri katılmıyorsa, 90 gün geçirilmişse, komisyon ret vermişse veya Kanada kararındaki icra hükümleri kullanılacaksa Türk aile mahkemesine başvurulur. Boşanma için tanıma, eda hükmü için tenfiz istenir.

MÖHUK m.51’e göre yetki, kendisine karşı tanıma/tenfiz istenen kişinin Türkiye’deki yerleşim veya sakin olduğu yer; bunlar yoksa Ankara, İstanbul veya İzmir mahkemelerinden biridir. M.53 uyarınca onaylı yabancı ilam, kesinleşme belgesi ve Türkçe tercümeleri sunulur.

MÖHUK m.54 tenfizde karşılıklılık, münhasır yetki/aşırı yetki, kamu düzeni ve savunma hakkına uygun çağrı/temsil şartlarını düzenler. M.58 uyarınca yalnız tanımada karşılıklılık aranmaz. Türk hâkimi Kanada boşanmasının esasını veya kusuru baştan incelemez.

Karşı tarafın Kanada’daki davadan haberdar edilmediği itirazı bekleniyorsa service/affidavit of service belgeleri hazırlanır. Doğru Kanada adresi uluslararası tebligat süresini doğrudan etkiler.

Kanada nafaka ve parenting kararları Türkiye’de nasıl uygulanır?

Spousal support ve child support hükümleri nüfus tesciliyle Türk icra dairesinde takip edilemez. Tenfiz veya uygulanabilir uluslararası nafaka tahsil mekanizması gerekir. Hükmün borçlu, miktar, dönem, para birimi ve başlangıç tarihi bakımından belirli olması önemlidir.

Parenting order, decision-making responsibility ve parenting time kararları da idarî komisyonun görev alanı dışındadır. Çocuğun mutad meskeni, sonraki kararlar ve uluslararası sözleşmeler birlikte incelenir. Hukuka aykırı götürme/alıkoymada 1980 Lahey Sözleşmesi ayrı süreçtir.

Kanada’da boşanma kararı yürürlüğe girerken support veya property uyuşmazlığı devam edebilir. Hangi hükmün kesin olduğu Certificate of Divorce ve mahkeme dosyasından ayrıştırılmalıdır.

Türkiye’deki malvarlığı ve süreler

Kanada kararı Türkiye’deki ev, arsa, banka hesabı veya şirket payını kendiliğinden devretmez. Taşınmazın aynında Türk mahkemelerinin münhasır yetkisi ve tapu sicili kuralları uygulanır. Kanada kararındaki belirli para alacağı şartları varsa tenfize konu olabilir.

Mal rejimine uygulanacak hukuk MÖHUK m.15’e göre evlenme anındaki millî hukuk, mutad mesken, hukuk seçimi ve taşınmazın bulunduğu yer dikkate alınarak belirlenir. Kanada eyaletlerinin property division kuralları ile Türk edinilmiş mallara katılma rejimi aynı değildir.

TMK m.178, boşanmadan doğan dava hakları için hükmün kesinleşmesinden itibaren bir yıllık zamanaşımı öngörür. MÖHUK m.59’a göre tanınan kararın kesin hüküm etkisi Kanada’daki kesinleşme/yürürlük anından başlar. Nüfus tescilini beklemek maddî taleplerde süreyi durdurmaz.

Başvuru reddedilirse veya kayıtta hata varsa

Sık ret nedenleri; yalnız Certificate of Divorce sunup kararın tam örneğini vermemek, yanlış Kanada makamından apostil almak, onaysız tercüme, iki Türk tarafın 90 gün içinde aynı makama başvurmaması, vatandaşlık veya isim bağlantısı eksikliğidir.

Ret gerekçesi yazılı alınır. Belge eksikliği tamamlanabiliyorsa yeni idarî başvuru yapılır. Hukukî şart yoksa 5490 m.27/A/3 gereği MÖHUK’a göre tanıma davası açılır. İdarî ret Kanada boşanmasını Kanada’da geçersiz yapmaz.

Tescil sonrası vukuatlı nüfus kaydında boşanma tarihi, eski eş ve soyadı doğrulanır. Hata varsa apostilli karar ve sertifikayla düzeltme istenir. Kimlik/pasaport ile support/parenting hükümleri ayrıca takip edilir.

Kanada boşanma tescili kontrol listesi

• Kararın eyalet/bölge ve mahkemesini belirleyin.
• Onaylı divorce order/judgment alın.
• Certificate of Divorce veya eşdeğer kesinlik belgesini alın.
• Belgenin kaynağına uygun Kanada apostil makamını kullanın.
• Karar, sertifika ve apostili onaylı Türkçeye çevirtin.
• Kimlik, vatandaşlık ve isim bağlantısını tamamlayın.
• İki Türk taraf için aynı makam ve 90 günü izleyin.
• Yabancı/ölen eş istisnasını belgeleyin.
• Support, parenting ve property hükümlerini tenfizden ayırın.
• Tescil sonrası nüfus ve kimlik kayıtlarını kontrol edin.

Kanada boşanma kararının Türkiye’de tescili hakkında SSS