Muhasebe Programı Kayıtlarının Elektronik Ortamda İbrazı Dilekçesi | HMK 219 Word
Muhasebe programı kayıtlarının elektronik ortamda ibrazı dilekçesi, karşı tarafın yalnız seçilmiş PDF veya ekran çıktısı sunduğu ticari davada; çekişmeli işlem kayıtlarının HMK m. 219 uyarınca okunabilir çıktı ve incelemeye elverişli elektronik kopya olarak sunulması, gerektiğinde HMK m. 218 kapsamında yerinde inceleme yapılması ve ibraz olmazsa HMK m. 220 sonuçlarının uygulanması için hazırlanmıştır.
- Kısa cevap: Muhasebe programı kayıtları mahkemeye nasıl sunulur?
- Örnek olay: 1.260.000 TL ticari alacağa karşı seçilmiş ERP çıktısı
- HMK 219 tarafların belge ibrazı yükümlülüğünü nasıl kurar?
- “İncelemeye elverişli elektronik ortam” ne demektir?
- PDF veya ekran görüntüsü neden her durumda yeterli değildir?
- İbraz talebi nasıl somutlaştırılmalıdır?
- HMK 219 ile HMK 222 birlikte nasıl uygulanır?
- e-Defter dosyası ve berat neden birlikte istenir?
- Kayıtlar sunulmazsa HMK 220’nin sonucu nedir?
- Elektronik kayıt mahkemeye taşınamıyorsa ne yapılır?
- Bilirkişiye hangi sorular yöneltilmelidir?
- Ticari sır ve kişisel veriler nasıl korunur?
- Elektronik delilin teslim ve inceleme zinciri nasıl kayda alınır?
- Sonuç ve istem bölümü nasıl yazılmalıdır?
- Dilekçeye hangi belgeler eklenmelidir?
- Sık yapılan hatalar
- Word dilekçe nasıl doldurulur?
- İlgili site içi yazılar
- Sık sorulan sorular
Kısa cevap: Muhasebe programı kayıtları mahkemeye nasıl sunulur?
Muhasebe programında tutulan kayıtlar, HMK m. 199 anlamında elektronik veridir. HMK m. 219/1 uyarınca elektronik belge, çıktısı alınarak ve mahkeme talep ettiğinde incelemeye elverişli biçimde elektronik ortama kaydedilerek ibraz edilir. Bu nedenle yalnız seçilmiş ekran görüntüsü veya kaynağı açıklanmayan PDF vermek, mahkemenin belirlediği kapsam bakımından ham kayıtların, bağlantılı fişlerin ve doğrulama verilerinin elektronik sunulması yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.
Bu örnekte davalı şirket, 1.260.000 TL lisans ve bakım borcunun iade faturalarıyla kapandığını ileri sürmüş; muhasebe programından alındığı belirtilen 16 sayfalık PDF sunmuştur. PDF’de kayıt numarası, fiş bağlantısı, kullanıcı ve değişiklik izi ile e-Defter ve berat eşleşmesi bulunmamaktadır. Davacı, 1 Ocak–30 Haziran 2025 dönemine ait sınırlı kayıt kümesinin HMK m. 219’a uygun elektronik formatta, okunabilir çıktı ve doğrulama unsurlarıyla ibrazını; sunulmazsa HMK m. 220 sonuçlarının değerlendirilmesini istemektedir.
Örnek olay: 1.260.000 TL ticari alacağa karşı seçilmiş ERP çıktısı
Davacı yazılım şirketi, davalı dağıtım şirketine 2025 yılı için kurumsal lisans, bakım ve veri aktarım hizmeti vermiştir. Düzenlenen altı faturanın toplamı 1.260.000 TL’dir. Davalı, sözleşmenin sona erdiğini ve bedelin iade faturalarıyla tamamen mahsup edildiğini savunmuştur. Cevap dilekçesine “Cari Hesap Ekstresi” başlıklı 16 sayfalık PDF eklenmiş; kaynağın şirketin ERP sistemi olduğu belirtilmiştir.
PDF’de yalnız davalının seçtiği satırlar vardır. Kayıtların fiş numarası, oluşturulma ve değiştirilme zamanı, kullanıcı bilgisi, muhasebe fişi, yevmiye madde numarası, iade faturalarının elektronik aslı ve e-Defter berat ilişkisi gösterilmemiştir. Davacının cari hesap hareketleri ise iade faturalarının kabul edilmediğini, hizmet faturalarının açık kaldığını ve davalının sonraki KEP iletisinde ödeme takvimi önerdiğini göstermektedir. İbraz talebi, bütün şirket veritabanına değil, çekişmeli altı fatura ve ileri sürülen üç iade faturasıyla bağlantılı belirli dönem kayıtlarına yöneliktir.
HMK 219 tarafların belge ibrazı yükümlülüğünü nasıl kurar?
HMK m. 219/1, tarafların kendilerinin veya karşı tarafın delil olarak dayandıkları ve ellerinde bulunan bütün belgeleri mahkemeye ibraz etmek zorunda olduğunu düzenler. Aynı fıkranın ikinci cümlesi elektronik belgeler için iki aşamalı bir sunum öngörür: belgenin çıktısı alınır; talep edildiğinde incelemeye elverişli şekilde elektronik ortama kaydedilerek mahkemeye verilir. Böylece okunabilir kâğıt görünümü ile kaynağın ve bütünlüğün teknik incelenmesine elverişli elektronik veri birlikte değerlendirilebilir.
HMK m. 219/2, ticari defterler gibi devamlı kullanılan belgelerin yalnız ilgili kısımlarının onaylı örneklerinin ibrazına izin verir. Bu hüküm, uyuşmazlıkla ilgisiz bütün işletme kayıtlarının dosyaya taşınmasını önler; fakat seçilen kısmın tarih, hesap, fiş ve işlem bağlantıları koparılarak sunulmasını haklı kılmaz. Talep, dönem ve işlem bazında sınırlandırılmalı; ilgili kısmın eksiksiz ve doğrulanabilir olduğu denetlenebilmelidir.
“İncelemeye elverişli elektronik ortam” ne demektir?
İncelemeye elverişlilik, yalnız dosyanın açılabilmesi değildir. Kayıtların hangi sistemden, hangi tarih aralığı ve filtreyle üretildiği; kayıt kimliği, fiş ve belge bağlantısı; oluşturulma ve değiştirilme zamanı; kullanıcı yetkisi; varsa elektronik imza veya mali mühür ve doğrulama bilgisi açıklanmalıdır. Mahkemece belirlenen kapsam için salt görüntü değil, teknik incelemeye izin veren dışa aktarım ve onu açıklayan veri sözlüğü sunulmalıdır.
Talepte özel bir yazılım markası veya tek dosya uzantısı dayatmak yerine incelenecek unsurlar tarif edilir. Muhasebe kayıtları için değiştirilemez veya salt okunur dışa aktarım, yevmiye–kebir bağlantısı, fiş ve dayanak belge eşleştirmesi; e-Defter kullanılıyorsa ilgili defter dosyaları ile beratların doğrulama bilgileri istenir. Kişisel ve ticari sır niteliğindeki ilgisiz alanların maskelenmesi, incelemenin yalnız uyuşmazlık konusu işlemlerle sınırlandırılması ayrıca talep edilir.
PDF veya ekran görüntüsü neden her durumda yeterli değildir?
PDF ve ekran görüntüsü HMK m. 199 kapsamında belge niteliği taşıyabilir; bunların otomatik olarak değersiz olduğu söylenemez. Sorun, seçilmiş görüntünün dayanak veriyi ve kayıtlar arası ilişkiyi göstermediği hâllerde ortaya çıkar. Ekranda görülen bir cari hesap satırı, hangi fişten üretildiğini, sonradan değiştirilip değiştirilmediğini ve e-Defter kaydına yansıyıp yansımadığını tek başına açıklamayabilir.
Örnekteki PDF’de üç iade faturası satırı vardır; ancak faturaların elektronik dosyaları, gönderim–teslim bilgileri, kabul veya ret yanıtları ve yevmiye kayıtları yoktur. Davacı, PDF’nin dosyadan çıkarılmasını değil, ileri sürülen mahsup savunmasının kaynağıyla birlikte sınanmasını istemektedir. Mahkeme, PDF’yi diğer delillerle serbestçe değerlendirir; eksik kalan teknik bağlar HMK m. 219 kapsamında tamamlanır.
İbraz talebi nasıl somutlaştırılmalıdır?
Belge ibraz talebi; hesap adı veya kodu, tarih aralığı, işlem türü, fatura numarası, fiş numarası ve istenen elektronik bileşenler belirtilerek kurulmalıdır. “Davalının bütün bilgisayar kayıtları getirtilsin” biçimindeki sınırsız istek ölçüsüzdür. Bu örnekte kapsam, 01.01.2025–30.06.2025 dönemi, davacı cari hesabı, altı hizmet faturası ve davalının dayandığı üç iade faturasıyla sınırlandırılmıştır.
Her veri grubunun ispat edeceği vakıa da yazılmalıdır. Cari hesap ve yevmiye kayıtları borcun açık veya kapalı gösterildiğini; fiş ve değişiklik izi kayıtların oluşturulma zamanını; elektronik fatura dosyaları ve iletim yanıtları iade faturalarının gerçekten düzenlenip muhataba ulaşıp ulaşmadığını; e-Defter ve berat eşleşmesi ise sunulan muhasebe kaydının yasal defter bütünlüğü içindeki yerini gösterecektir.
HMK 219 ile HMK 222 birlikte nasıl uygulanır?
HMK m. 219 belgenin ibraz yükümlülüğü ve elektronik sunum biçimini düzenler. HMK m. 222 ise ticari davalarda ticari defterlerin mahkemece kendiliğinden veya taraf talebiyle ibrazına karar verilebilmesini ve defter kayıtlarının delil niteliği için gereken koşulları belirler. Bir muhasebe yazılımı ekranı ile kanuni ticari defter aynı kavram değildir; kaydın deftere nasıl yansıdığı ayrıca gösterilmelidir.
Usulüne uygun tutulan defterlerin delil değeri, HMK m. 222’deki koşullara göre belirlenir. Bu nedenle talep yalnız ERP ekran çıktısına yönelmez; çekişmeli işlemlerin yevmiye ve defteri kebir bağlantısı, açılış–kapanış ve elektronik defter doğrulama unsurları da incelenir. Bilirkişi teknik ve muhasebesel bağlantıları açıklar; hangi tarafın iddiasının ispatlandığına mahkeme karar verir.
e-Defter dosyası ve berat neden birlikte istenir?
Gelir İdaresi Başkanlığının e-Defter düzenlemeleri, muhafaza ve ibraz yükümlülüğünü defter dosyalarıyla sınırlamaz; elektronik imza veya mali mühür değerleri, berat dosyaları, doğrulama ve görüntüleme araçları ile ilgili elektronik kayıtları da kapsar. Bu parçalar, sunulan defter dosyasının bütünlüğü ve dönemi hakkında teknik kontrol yapılmasını sağlar.
Somut talepte ilgili aylara ait yevmiye ve defteri kebir dosyaları, beratlar, beratların Başkanlık onaylı hâli ve görüntüleme/doğrulama imkânı istenir. Bütün yılın ve ilgisiz hesapların açıklanması gerekmez. Mahkeme ticari sır veya kişisel veri içeren alanlar bakımından erişimi bilirkişiyle sınırlayabilir, ilgisiz verilerin dosyaya alınmamasını ve inceleme tutanağında yalnız gerekli sonuçların gösterilmesini kararlaştırabilir.
Kayıtlar sunulmazsa HMK 220’nin sonucu nedir?
HMK m. 220/1 uyarınca mahkeme, istenen belgenin ileri sürülen hususun ispatı için zorunlu ve talebin kanuna uygun olduğuna kanaat getirirse; belgenin karşı tarafın elinde bulunduğu ikrar, susma, resmî kayıt veya başka belgeyle anlaşılmışsa ibraz için kesin süre verir. Ara kararda istenen kayıtlar, dönem, format ve yerine getirmemenin sonucu açıkça gösterilmelidir.
Belgeyi elinde bulunduran taraf kesin sürede ibraz etmez ve kabul edilebilir mazeretini delilleriyle açıklamazsa mahkeme, HMK m. 220/3 uyarınca duruma göre diğer tarafın belgenin içeriğine ilişkin beyanını kabul edebilir. Bu sonuç otomatik değildir; şartlar ve dosyadaki diğer deliller değerlendirilir. Dilekçede doğrudan “dava kabul edilsin” yerine, kanundaki sürecin işletilmesi ve somut içerik beyanının değerlendirilmesi istenir.
Elektronik kayıt mahkemeye taşınamıyorsa ne yapılır?
Sistemin büyüklüğü, lisans kısıtı veya veri bütünlüğü nedeniyle kayıtların mahkemeye eksiksiz taşınması zor ya da sakıncalıysa HMK m. 218 uygulanabilir. Hâkim veya görevlendireceği bilirkişi belgeyi yerinde inceler; mahkemeye sunulmuş örnekleri aslıyla karşılaştırır, tutanak düzenler ve gerekirse uygun teknik araçlarla kaydeder. Yerinde inceleme, HMK m. 219’daki ibraz talebinin somut alternatifidir.
Yerinde inceleme kararında sunucu veya sistemin bulunduğu yer, tarih aralığı, kullanıcı yetkisi, incelenecek tablolar ve alınacak çıktılar belirtilmelidir. Bilirkişiye sınırsız sistem erişimi verilmez. İlgisiz çalışan, müşteri ve tedarikçi verileri inceleme dışında bırakılır; alınan kopyaların hash değeri, teslim şekli ve kim tarafından oluşturulduğu tutanağa yazılır.
Bilirkişiye hangi sorular yöneltilmelidir?
Bilirkişiden, sunulan PDF ile elektronik dışa aktarımın aynı kayıt kümesinden üretilip üretilmediği; filtrelerin hangi satırları dışarıda bıraktığı; kayıt kimliği, fiş, belge ve yevmiye bağlantılarının bulunup bulunmadığı; oluşturma ve değiştirme tarihleri ile kullanıcı bilgilerinin ne gösterdiği sorulabilir. E-Defter kullanılıyorsa defter ve berat eşleşmesi, elektronik imza veya mali mühür doğrulaması ve ilgili işlem satırlarının defterdeki yeri incelenir.
Bilirkişiden sözleşmenin sona erdiği, iade faturasının hukuken kabul edildiği veya borcun tamamen ödendiği şeklinde hukuki sonuç istenmez. Bilirkişi teknik ve muhasebesel bulguları, kullandığı veri setini ve yöntemi açıklar. Hangi delilin üstün tutulacağı, ispat yükü ve hukuki sonuç mahkemeye aittir.
Ticari sır ve kişisel veriler nasıl korunur?
İbraz yükümlülüğü, uyuşmazlıkla ilgisiz bütün ticari verilerin açık dosyaya konulması anlamına gelmez. Talep daraltılarak yalnız belirli cari hesap, fatura ve dönem kayıtları istenir. İlgisiz müşteri adları, personel bilgileri, banka hesapları ve fiyat listeleri maskelenebilir; bilirkişinin yalnız gerekli veri alanlarına erişmesi sağlanabilir.
Mahkemeden elektronik kopyanın güvenli ortamda saklanması, yalnız taraf vekilleri ve bilirkişi tarafından incelenmesi, çoğaltılmaması ve raporda ilgisiz sırların yazılmaması talep edilebilir. Ölçülülük, hem delile erişim hem de üçüncü kişilerin hakları bakımından önemlidir. Gizlilik gerekçesi, çekişmeli kayıtları hiç sunmamanın genel mazereti değildir; uygun koruma tedbiriyle ibraz gerçekleştirilir.
Elektronik delilin teslim ve inceleme zinciri nasıl kayda alınır?
Elektronik taşıyıcının türü, seri numarası, teslim eden ve alan kişi, tarih, saat, dosya adları, boyutlar ve hash değerleri tutanağa yazılmalıdır. Dosya kopyası alınırken kaynak sistemin salt okunur dışa aktarımı tercih edilir. Mahkeme kalemine sunulan çıktı ile elektronik dosyanın aynı kayıt kümesini gösterdiği karşılaştırılabilir olmalıdır.
Bilirkişiye teslim ve iade işlemleri ayrı tutanakla kaydedilir. İnceleme sırasında yeni kopya oluşturulursa onun da hash değeri ve üretim yöntemi belirtilir. Böylece taraflar hangi veri üzerinde rapor düzenlendiğini denetleyebilir; sonradan sunulan farklı bir çıktı ile ilk veri setinin karışması önlenir.
Sonuç ve istem bölümü nasıl yazılmalıdır?
İlk istem, belirlenen dönem ve işlemlere ait muhasebe programı kayıtlarının HMK m. 219/1 uyarınca okunabilir çıktıları ve incelemeye elverişli elektronik kopyalarıyla ibrazı için davalıya kesin süre verilmesidir. İstenen kayıtlar; cari hesap hareketleri, muhasebe fişleri, kayıt/değişiklik izi, elektronik fatura dosyaları, iletim yanıtları ve ilgili e-Defter–berat parçaları olarak sayılır.
İkinci istem, elektronik dosyaların teslim tutanağı ve hash değerleriyle korunması; gerekirse HMK m. 218 uyarınca yerinde bilirkişi incelemesi yapılmasıdır. Üçüncü istem, ticari defterlerin HMK m. 222 koşullarıyla karşılaştırılmasıdır. Süresinde ibraz olmazsa HMK m. 220’deki sonuçların uygulanması ve davacının belirli kayıt içeriğine ilişkin beyanının dosyadaki diğer delillerle değerlendirilmesi istenir.
Dilekçeye hangi belgeler eklenmelidir?
Davalının sunduğu 16 sayfalık ERP PDF’si, cevap dilekçesi ve ek listesi, çekişmeli fatura tablosu, davacı cari hesap ekstresi, e-fatura iletim ve yanıt kayıtları, KEP yazışmaları, ödeme takvimi önerisi ve ibrazı istenen veri alanlarını gösteren kapsam çizelgesi eklenmelidir. Her ek, ispat edeceği vakıayla eşleştirilir.
Dilekçede elektronik dosyaların gerçek dosyaya göre adı, tarih aralığı ve kaynağı yazılır. Gereksiz bütün şirket arşivi eklenmez. Bilirkişi incelemesi için gerekli program lisansı veya görüntüleyici davalı sisteminde bulunuyorsa bu husus belirtilir; mahkemece yerinde inceleme veya çalışır görüntüleyici sunulması istenir.
Sık yapılan hatalar
En sık hata, “tüm ticari kayıtların sunulması” şeklinde sınırsız talep kurmaktır. Diğer hatalar; HMK m. 219’daki çıktı ve elektronik kayıt ayrımını açıklamamak, PDF’yi otomatik olarak geçersiz saymak, e-Defter ile ERP ekranını aynı şey kabul etmek, hangi kaydın hangi vakıayı ispatlayacağını yazmamak ve HMK m. 220 kesin süre sürecini atlamaktır.
Bilirkişiden hukuki sonuç istemek, ilgisiz kişisel verileri dosyaya taşımak, elektronik teslim tutanağı ve hash kaydı talep etmemek, gerçek dosyada bulunmayan e-Defter unsurunu varsaymak ve Word örneğindeki tarih–tutarları değiştirmeden kullanmak da ciddi hatadır. Dilekçe, dosyada gerçekten mevcut sistem ve kayıt türlerine göre uyarlanmalıdır.
Word dilekçe nasıl doldurulur?
Word dosyasındaki mahkeme, esas numarası, taraflar, sözleşme, fatura ve dönem bilgileri gerçek dosyaya göre değiştirilir. “1.260.000 TL”, “01.01.2025–30.06.2025” ve altı hizmet–üç iade faturası yalnız örnek olay verileridir. Davalı e-Defter kullanmıyorsa e-Defter ve berat talepleri çıkarılır; fiziki defter veya başka elektronik sistem için uygun kayıtlar yazılır.
İbraz listesi somut sistemde var olan alanlara göre düzenlenir. Köşeli yerler doldurulur, kullanılmayan seçenekler silinir, ek numaraları gerçek dilekçeyle eşleştirilir ve doldurma kontrolü sunulacak nüshadan çıkarılır. Dilekçe, yalnız elektronik kaydın uyuşmazlık konusu işlemler bakımından gerekli olduğu dosyalarda kullanılmalıdır.
İlgili site içi yazılar
Mahkemeye taşınması zor kayıtlar için HMK 218 yerinde inceleme rehberi, ibraz etmemenin sonucu için HMK 220 belge ibraz etmeme rehberi, üçüncü kişideki kayıtlar için HMK 221 belge ibrazı dilekçesi ve elektronik verinin belge niteliği için HMK 198–199 elektronik delil değerlendirme dilekçesi incelenebilir.
Ticari kayıtların saklanması için ticari defter ve belgelerin saklama süresi, e-faturanın ispat değeri için e-fatura ve alacak ispatı rehberi ve tek taraflı sistem kayıtlarına yönelik delil sözleşmesi sorunu için HMK 193/2 itiraz dilekçesi kullanılabilir.
Resmî mevzuat ve kurum bağlantıları
- UYAP Mevzuat: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu
- TBMM: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu kabul metni
- Gelir İdaresi Başkanlığı: e-Defter muhafaza ve ibraz düzenlemesi
- Ticaret Bakanlığı: şirketler ve ticaret sicili mevzuatı
Muhasebe programı kayıtlarının elektronik ibrazı Word indir
Muhasebe programı kayıtlarının elektronik ortamda ibrazı dilekçesi Word (.docx) indir
Sık sorulan sorular
Muhasebe programı ekran görüntüsü delil sayılır mı?
Evet, HMK m. 199 kapsamında belge olabilir; ancak kaynağı, bütünlüğü ve bağlı kayıtları uyuşmazlıksa elektronik veriyle birlikte incelenmesi gerekebilir.
HMK 219 yalnız kâğıt belgeler için mi uygulanır?
Hayır. Madde elektronik belgelerin çıktı alınarak ve talep edildiğinde incelemeye elverişli elektronik ortamda sunulmasını açıkça düzenler.
Karşı tarafın bütün muhasebe veritabanı istenebilir mi?
Hayır. Talep uyuşmazlık konusu dönem, hesap ve işlemlerle sınırlandırılmalı; ilgisiz veriler korunmalıdır.
PDF cari hesap ekstresi tek başına yeterli midir?
Somut dosyaya göre değişir. Bağlantılı fiş, değişiklik izi veya defter kaydı çekişmeliyse kaynağa elverişli elektronik sunum istenebilir.
e-Defter ile muhasebe programı aynı şey midir?
Hayır. Muhasebe programı işletme kayıtlarını üretir; e-Defter kanuni defterin belirlenen standartta elektronik hâlidir. Aralarındaki bağlantı ayrıca gösterilir.
Berat dosyası neden istenir?
Berat ve doğrulama bilgileri, ilgili e-Defter dosyasının dönemi ve bütünlüğünün teknik denetimine yardımcı olur.
Elektronik kayıtlar sunulmazsa dava otomatik kazanılır mı?
Hayır. HMK m. 220 şartları, kesin süre, mazeret ve diğer deliller değerlendirilir; mahkeme duruma göre içerik beyanını kabul edebilir.
Veri mahkemeye taşınamıyorsa ne yapılır?
HMK m. 218 uyarınca hâkim veya bilirkişi yerinde inceleme yapabilir ve örnekleri kaynak kayıtla karşılaştırabilir.
Hash değeri almak zorunlu mudur?
HMK belirli bir algoritma adı saymaz; ancak hash kaydı inceleme yapılan elektronik kopyanın sonradan değişmediğini izlemek için teknik olarak yararlıdır.
Bilirkişi borcun ödenip ödenmediğine karar verir mi?
Hayır. Bilirkişi teknik ve muhasebesel bulguları açıklar; ispat ve hukuki sonuç hakkında karar mahkemeye aittir.
Yazar ve kapsam
Avukat Halil Bakırcı tarafından HMK m. 199, 218, 219, 220, 222 ve 266 çerçevesinde hazırlanmıştır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosunun fizikî ofisi Mersin’dedir; Türkiye genelindeki dava ve hukuki süreçler Mersin merkezli olarak yönetilir. Metin bilgilendirme amaçlıdır. Word örneği, seçilmiş ERP PDF’sine karşı belirli dönem muhasebe kayıtlarının elektronik ibrazının istendiği ticari alacak dosyasına göre hazırlanmış olup gerçek sistem, fatura ve defter yapısına göre uyarlanmalıdır.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
