Yabancı Hakem Kararı Türk Kamu Düzenine Aykırıysa Tenfiz Reddedilir mi? New York V(2)(b) | 2026
New York Sözleşmesi V(2)(b) neyi düzenler?
Madde V(2)(b), New York Sözleşmesinin devletlerin temel hukuk düzenini koruyan emniyet supabıdır. Taraf devletler yabancı hakem kararlarını genel olarak tanıma ve tenfiz yükümlülüğü üstlenmiştir; buna karşılık tenfizin kendi hukuk düzenlerinin en temel değerleriyle bağdaşmadığı olağanüstü durumda kamu düzeni istisnası uygulanabilir.
Hüküm, recognition or enforcement would be contrary to the public policy of that country formülünü kullanır. Bu nedenle yalnız hakem kararının içeriğine değil, yabancı kararın Türkiye’de hukukî etki doğurmasının sonucuna bakılır. Kararın başka bir ülkede hukuka uygun olması Türk kamu düzeni incelemesini ortadan kaldırmaz.
Resmî Sözleşme ve UNCITRAL kaynakları UNCITRAL New York Convention sayfasında, Türkçe metin ise Adalet Bakanlığı sayfasında yer almaktadır.
Mahkeme kamu düzenini taraf ileri sürmese de inceler mi?
Evet. Madde V/2’nin yapısı, V/1’deki tarafça ispatlanacak ret sebeplerinden farklıdır. Tahkime elverişlilik ve kamu düzeni, tenfiz mahkemesinin kendi hukukuna göre tespit edebileceği iki ret alanıdır. Borçlu kamu düzeni itirazını açıkça yazmasa dahi mahkeme award’ın Türkiye’de tanınması veya tenfizinin temel hukuk düzeniyle açık çatışma yaratıp yaratmadığını değerlendirebilir.
Bu re’sen yetki, hakem kararının tamamının tekrar yargılanması anlamına gelmez. Mahkeme yalnız kamu düzeni eşiğini aşan bir sonuç bulunup bulunmadığına odaklanmalıdır. Aksi yaklaşım, New York Sözleşmesinin sınırlı ret sistemi yerine genel istinaf denetimi yaratır.
Taraf kamu düzenine dayanıyorsa hangi temel ilkenin ihlal edildiğini somutlaştırmalıdır. Soyut biçimde “Türk hukukuna aykırıdır” demek yeterli değildir.
Kamu düzeni ne demektir?
Kamu düzeni, hukuk düzeninin vazgeçilmez temel ilkeleri, anayasal değerleri, adil yargılanma güvenceleri, temel dürüstlük ve hakkaniyet anlayışı ile toplumun temel ekonomik ve hukukî düzenini koruyan çekirdek kuralların bütünüdür. Milletlerarası tenfizde kavram, iç hukukta her emredici kurala aykırılıktan daha dar yorumlanır.
Yabancı award’ın Türk hukukundan farklı bir maddî hukuk uygulaması, Türk mahkemesinin ulaşacağı sonuçtan farklı tazminat hesabı veya yabancı ticari teamül kullanması tek başına public policy ihlali değildir. Uluslararası tahkim zaten farklı hukuk sistemleri arasında karar üreten bir mekanizmadır.
Kamu düzeni eşiği yüksek tutulmalıdır. Aksi takdirde taraflar hakem kararını aldıktan sonra “hakem yanlış hukuk uyguladı” iddiasını kamu düzeni etiketiyle tenfizde yeniden açabilir. Bu, Sözleşmenin kesinlik ve dolaşım amacını bozar.
Kamu düzeni esasa yeniden inceleme yolu mudur?
Hayır. Hakem heyeti sözleşmeyi farklı yorumladı, delili yanlış değerlendirdi, bilirkişi hesabını kabul etti veya yabancı hukuku hatalı uyguladı iddiaları normalde merits review konusudur. New York Sözleşmesi tenfiz mahkemesine genel temyiz yetkisi vermez.
Esasa girme yasağı kamu düzeni savunmalarında en kritik çizgidir. Mahkeme award’ın sonucunun temel kamu düzenini ihlal edip etmediğine bakarken, o sonuca ulaşmak için hakemlerin her adımını yeniden tartmamalıdır.
Örneğin tarafın borç miktarına katılmaması, sözleşme cezasının yüksek olduğunu düşünmesi veya piyasa fiyatının yanlış hesaplandığını ileri sürmesi kamu düzeni eşiğine doğrudan ulaşmaz. Buna karşılık hukuken yasak bir işlemi zorla icra ettiren, temel savunma hakkını tümüyle yok sayan veya açık yolsuzluk sonucu oluşmuş karar gibi olağanüstü durumlar daha ciddi değerlendirme gerektirir.
Usulî kamu düzeni hangi durumlarda gündeme gelir?
Usulî kamu düzeni; tarafların temel biçimde dinlenmesi, eşit muamele, bağımsız ve tarafsız yargılama, savunma hakkı ve kararın hile/yolsuzluk gibi kabul edilemez yöntemlerle elde edilmemesi gibi temel güvencelerle ilgilidir. Ancak New York V(1)(b) de tarafın hakem atanmasından veya yargılamadan usulüne uygun haberdar edilmemesi ve davasını sunamamasını özel ret sebebi olarak düzenler.
Aynı olay birden fazla Sözleşme hükmüyle temas edebilir. Örneğin tarafın hiçbir şekilde dinlenmediği süreç hem V(1)(b) hem V(2)(b) argümanına konu olabilir. Mahkeme yine de public policy kavramını gereksiz genişletmemelidir.
Sitedeki New York V(1)(b) savunma hakkı rehberimiz özel usul ret sebebini ayrıntılı açıklar.
Maddî kamu düzeni hangi alanlarda tartışılır?
Maddî kamu düzeni, award’ın sonucunun Türk hukuk düzeninin temel maddî değerleriyle bağdaşmaması hâlinde gündeme gelir. Yolsuzluk, rüşvet, yaptırıma tâbi yasak faaliyet, açıkça hukuka aykırı suç gelirinin korunması veya temel rekabet düzenini ağır şekilde zedeleyen sonuçlar örnek olarak tartışılabilir.
Bununla birlikte her emredici maddî hukuk kuralının ihlali public policy değildir. Uluslararası ticari uyuşmazlıklarda uygulanacak yabancı hukuk, Türk hukukundan farklı sonuç doğurabilir. Kamu düzeni istisnası bu farklılığı ortadan kaldırmak için değil, temel hukuk düzenini korumak için vardır.
Rekabet, vergi, döviz, yaptırım veya lisans mevzuatı gibi alanlarda ilgili kuralın amacı, uluslararası uygulama zorunluluğu ve award’ın Türkiye’deki sonucu birlikte incelenmelidir. Kuralın yalnız emredici olması ret için yeterli değildir.
Emredici hukuk kuralına aykırılık ile kamu düzeni aynı şey midir?
Hayır. Emredici kural tarafların sözleşmeyle aksini kararlaştıramadığı iç hukuk normudur. Kamu düzeni ise yabancı kararın Türkiye’de etki doğurmasını engelleyecek kadar temel değerlerle çatışma arar. Bir kural emredici olabilir fakat ihlali uluslararası kamu düzeni seviyesine ulaşmayabilir.
Bu ayrım tenfiz dilekçelerinde sık karıştırılır. “TBK’nın emredici maddesine aykırı” cümlesinden doğrudan V(2)(b) sonucu çıkarılamaz. İhlalin neden Türk hukuk düzeninin temel yapısını etkilediği açıklanmalıdır.
Aksi yaklaşım yabancı hukukun seçildiği her tahkim kararını Türk emredici hükümleri üzerinden yeniden yargılamaya açar; bu New York Sözleşmesinin amacına aykırıdır.
Kamu düzeni ile tahkime elverişlilik arasındaki fark nedir?
Madde V(2)(a), uyuşmazlık konusunun Türk hukukuna göre tahkim yoluyla çözülememesini; V(2)(b) ise tanıma-tenfizin Türk kamu düzenine aykırılığını düzenler. İki bent mahkemece re’sen incelenebilir fakat farklı testlere sahiptir.
Örneğin Türkiye’deki taşınmaz aynî hakkının hakemlerce doğrudan karara bağlanması tahkime elverişlilik sorunudur. Aynı award’ın rüşvet sözleşmesini icra ettirmesi ise public policy sorununa dönüşebilir. Aynı olay bazen iki kavramla da bağlantılı olabilir; dilekçede hukuki temel ayrılmalıdır.
Tahkime elverişlilik için New York V(2)(a) rehberimiz kullanılabilir.
Türkiye’de kamu düzeni savunması nasıl kurulmalıdır?
Önce award’ın hangi karar fıkrasının Türkiye’de hangi somut sonucu doğuracağı belirlenir. Sonra bu sonucun ihlal ettiği temel Türk hukuk ilkesi açıkça gösterilir. İtiraz, “Türk hukuku farklıdır” düzeyinde kalmamalıdır.
Kamu düzeni iddiası yabancı hukuka veya yabancı kamu kurumu kararına dayanıyorsa bunların Türkçe tercümesi ve hukuki etkisi açıklanmalıdır. Yolsuzluk veya sahtecilik iddiası varsa yalnız şüphe değil güvenilir delil sunulmalıdır.
Mahkeme award’ın tenfiz edilebilir bölümünü kamu düzenine aykırı bölümden ayırabiliyorsa kısmi tenfiz imkânı da değerlendirilmelidir. Tüm award’ın reddi ancak sorun kararın ayrılmaz çekirdeğini etkiliyorsa gerekli olabilir.
Genel tenfiz çerçevesi için yabancı hakem kararı Türkiye’de tenfiz rehberimiz tamamlayıcıdır.
Kamu düzeni incelemesinde hangi belgeler önemlidir?
Nihai award ve varsa kısmi award’lar, tahkim anlaşması, uygulanacak hukuk kaydı, temel usul emirleri ve kamu düzeni iddiasıyla doğrudan bağlantılı deliller gerekir. Usul ihlali iddiasında tebligat, duruşma, beyan ve eşitlik kayıtları; maddî kamu düzeninde ise ihlal edildiği ileri sürülen temel yasa, kamu kararı veya kesinleşmiş ceza/yolsuzluk belgesi önem taşır.
Tenfiz mahkemesi Sözleşmenin sınırları içinde inceleme yaptığından bütün tahkim dosyasının yüz binlerce sayfa sunulması genellikle doğru değildir. Kamu düzeni iddiasını ispatlayan kritik belge seti seçilmelidir.
Yabancı dilde belgeler için HMK m.223 çerçevesinde Türkçe tercüme gerekir. Yabancı dilde belge sunma rehberimiz bu aşamayı açıklar.
2026 kontrol listesi
- Award’ın Türkiye’de doğuracağı somut hukukî sonucu belirleyin.
- Kamu düzeni iddiasını belirli temel Türk hukuk ilkesiyle ilişkilendirin.
- Sıradan hukuk ve delil hatalarını public policy iddiasından ayırın.
- V(1)(b) gibi özel ret sebebi varsa onu ayrıca kurun.
- Maddî ve usulî kamu düzeni iddialarını birbirine karıştırmayın.
- Emredici kural ihlalinin neden temel kamu düzeni seviyesine ulaştığını açıklayın.
- Tahkime elverişlilik iddiasını V(2)(a) altında ayrı değerlendirin.
- Yolsuzluk, sahtecilik veya yaptırım iddiasını somut delille destekleyin.
- Kamu düzenine aykırı bölüm ayrılabiliyorsa kısmi tenfizi inceleyin.
- Mahkemenin re’sen inceleme yetkisinin esasa yeniden inceleme anlamına gelmediğini dikkate alın.
Sık Sorulan Sorular
Türk hukukuna aykırı her hakem kararı kamu düzenine aykırı mıdır?
Hayır. Public policy daha yüksek ve dar bir eşiktir; sıradan hukuk hatası veya farklı hukuk uygulaması yeterli değildir.
Mahkeme kamu düzenini borçlu ileri sürmese de inceler mi?
Evet. V(2)(b) mahkemenin kendi kamu düzenini re’sen dikkate alabilmesine izin verir.
Hakemlerin delili yanlış değerlendirmesi kamu düzeni midir?
Normalde hayır. Bu, tenfiz mahkemesinin genel temyiz denetimi yapmasını gerektirmez.
Savunma hakkının ağır ihlali kamu düzeni olabilir mi?
Evet, usulî kamu düzeni bakımından gündeme gelebilir; ayrıca V(1)(b) özel ret sebebi de incelenmelidir.
Emredici kurala aykırılık yeterli mi?
Tek başına değil. İhlalin Türk hukuk düzeninin temel değerlerine etkisi gösterilmelidir.
Kamu düzeni ile tahkime elverişlilik aynı mı?
Hayır. V(2)(a) tahkime elverişlilik, V(2)(b) kamu düzeni için ayrı testler öngörür.
Yolsuzluk iddiası kamu düzeni olabilir mi?
Güvenilir biçimde kanıtlanan yolsuzluk temel kamu düzeni sorunu yaratabilir; yalnız soyut şüphe yeterli değildir.
Yabancı hukuk Türk hukukundan farklıysa tenfiz reddedilir mi?
Hayır. Uluslararası tahkimde yabancı hukukun farklı sonuç vermesi normaldir; kamu düzeni eşiği ayrıca aşılmalıdır.
Kamu düzenine aykırı tek hüküm varsa tüm award reddedilir mi?
Sorunlu bölüm ayrılabiliyorsa kısmi tanıma/tenfiz imkânı somut karara göre değerlendirilebilir.
Mahkeme award’ın doğruluğunu tekrar inceler mi?
Hayır. Kamu düzeni incelemesi merits appeal değildir; Sözleşmenin sınırlı tenfiz denetimi korunmalıdır.
New York V(2)(b), yabancı award’a karşı genel bir son itiraz kapısı değildir. Türk kamu düzeni savunması başarılı olacaksa award’ın Türkiye’deki etkisiyle temel hukuk değeri arasındaki ciddi çatışma somut gösterilmelidir; sıradan hukuk hatası esasa yeniden incelemeye dönüştürülemez. Türkiye geneli ve uluslararası tahkim bağlantılı dosyalar Mersin’den yönetilmektedir.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
