Pazarlamacının Tahsisli Bölge Satışı Komisyon Talep Dilekçesi

Pazarlamacının tahsisli bölge satışı komisyon talep dilekçesi, yalnız kendisine bırakılan pazarlama alanında veya müşteri çevresinde işverenin yaptığı işlemler için komisyon isteyen pazarlamacının başvurusudur. Doğrudan dayanak 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.455/1 hükmüdür. Belirli alanda faaliyet yetkisi sadece pazarlamacıya verilmişse, kendisinin veya işverenin bu alan ya da çevrede yaptığı bütün işlerde kararlaştırılmış veya alışılmış komisyon istenebilir. İşverence doğrudan yapılmış işlem, sadece pazarlamacı aracılık etmediği için otomatik olarak hesap dışına çıkarılmaz.

Örnek, tahsis ve işlem belgeleriyle belirlenmiş komisyonu işverenden istemektedir. Paylaşılan yetki halinde m.455/2 farklı kapsam düzenler; bu nedenle her bölge sorumlusu aynı komisyon hakkına sahipmiş gibi yazılmaz. İşçinin rolü, tahsis dönemi, işlem bağlantısı, komisyon dayanağı ve ödemeler ayrı incelenir. Dilekçe gerçek satış kayıtlarıyla doldurulur. Sitedeki genel pazarlamacılık rehberi, garanti kesintisi itirazı veya ücret hesap belgesi başvurusu yerine aynı metin tekrar edilmemiştir.

Önce pazarlamacılık ilişkisinin niteliği

TBK m.448 pazarlamacılığı, sürekli biçimde ticari işletme sahibi işveren hesabına ve işletme dışında işlemlere aracılık edilmesi veya yazılı anlaşmayla belirlenen işlemlerin yapılması üzerinden tanımlar. Çalışanın unvanında satış veya pazarlama yazması, bu ilişkinin bütün unsurlarını tek başına oluşturmaz. İşin gerçek yeri, sürekliliği, kimin hesabına yürütüldüğü ve sözleşmedeki görev belirlenir. İşveren şirketin ticari ilişkisiyle çalışanın kendi bağımsız satış işi birbirine dönüştürülmez.

Genel çerçeve için pazarlamacılık sözleşmesi, ücret ve komisyon rehberi okunabilir. Buradaki somut talep, m.455/1 uyarınca yalnız pazarlamacıya tahsisli alan içindeki işveren işlemlerinin komisyonudur. Genel işçi primi, simsarlık ücreti ve bağımsız acentelik ücret hesabı farklı ilişkiler üzerinden incelenir. Dilekçenin hukuki sıfatı, komisyon ödenmesini kolaylaştıracak bir başlık seçilerek değiştirilmez.

TBK m.449, pazarlamacının yetkileri, ücret ve masrafların ödeme düzeni gibi sözleşme unsurlarını ele alır. Bu belgeler komisyon dosyasına alınır. Sözleşmenin bütün ekleri okunmadan yalnız görev kartından bölge tahsisi sonucu çıkarılmaz. Pazarlamacının işlem kurma ve tahsil yetkileri bakımından m.452 ayrı hükümler içerir. Komisyon isteyen çalışan, bu hak nedeniyle müşteriden özel yetki olmadan tahsilat yapmaya da yetkili olduğunu ileri sürmez.

Sadece kendisine verilen alan nasıl belirlenir?

Tahsis konusu bölge veya müşteri çevresi açık tarif edilmelidir. Şehir adı, posta bölgesi, ürün grubu veya müşteri listesi dosyadaki sözleşmenin gerçek kapsamıyla birlikte okunur. Bir şehir adının görev belgesinde bulunması, o şehirle herhangi bir bağlantısı olan bütün şirket işlemlerini komisyon kapsamına sokmaz. İşlem hangi tahsise hangi belgeyle bağlanıyorsa açıklama o bağlantı üzerinden yapılır. Kapsamı bilinmeyen boşluklar varsayımla genişletilmez.

TBK m.453, belirli alan veya çevrede yetki verilmiş ve aksine yazılı anlaşma yapılmamışsa işverenin başkasına aynı alanda faaliyet yetkisi verememesini düzenler; işverenin kendisinin üçüncü kişilerle işlem yapabilmesini de korur. İşverenin işlem yapma yetkisi ile o işlemden komisyon ödenmesi farklı konulardır. Doğrudan işveren satışını her durumda yasak işlem diye nitelendirmek yerine, m.455 kapsamındaki ücret sonucu ayrı gösterilir.

Yetki pazarlamacıyla birlikte başkalarına da verilmişse m.455/2 uyarınca sadece pazarlamacının aracılık ettiği veya bizzat yaptığı işler için komisyon ödenir. Dilekçe bu paylaşılan alanı yalnız kendisine tahsisli alan olarak sunmaz. Birden çok görevli kaydı varsa onların hangi bölge, dönem ve yetkiyle çalıştığı incelenir. Yetki paylaşımı ve buna ilişkin yazılı düzenleme okunmadan her işveren işlemi aynı listeye eklenmez.

Tahsis dönemi ve işlem tarihinin karşılaştırılması

Bölge belgesinin başlangıç tarihi, değişiklik tarihi ve ilgili komisyon dönemi ayrı tutulur. Daha sonra pazarlamacıya bırakılmış müşteri, önceki bütün işlemler için o dönemde de tahsisliymiş gibi yazılmaz. Önceki ve sonraki listeler birlikte saklanır. Bir müşterinin sadece unvanını değiştirmesiyle farklı bir müşteri haline gelip gelmediği gerçek şirket veya müşteri kayıtları üzerinden değerlendirilir. Sistemde kullanılan satış kodu hukuki tahsis belgesinin yerine geçmez.

Müşterinin merkezi, teslim adresi ve işlemde kullanılan satış kanalı farklı yerlerdeyse sözleşmenin tahsis tanımı uygulanır. Sadece faturanın basıldığı şehir üzerinden komisyon alanı seçilmez. Teslim yeri de her dosyada tek belirleyici ölçüt ilan edilmez. Mevcut sözleşme müşteri çevresi üzerinden düzenlenmişse gerçek müşteri bağlantısı; alan üzerinden düzenlenmişse o alanın belirlenmiş kapsamı incelenir. Başvuru, bağlantının hangi belgeyle kurulduğunu ek çizelgede açıklamalıdır.

TBK m.453/2, alan veya müşteri çevresi hükmünü değiştirmeyi gerektiren sebep varsa işverene özel değişiklik yetkisi tanır; pazarlamacının tazminat ve hizmet sözleşmesini haklı sebeple sona erdirme haklarını saklı tutar. Bu dilekçenin konusu doğrudan komisyon ödemesidir. Bölge değişikliğine bağlı başka bir hak varsa sebep, tarih ve etki ayrı incelenir. Komisyon tablosu, değişiklik hiç gerçekleşmemiş gibi tüm dönemlere tek eski liste uygulamaz.

İşverenin doğrudan yaptığı işlemler

Talebe konu işlem işveren tarafından yapılmışsa bunun gerçek kayıtları belirlenir. Sözleşme, sipariş kabulü, fatura veya teslim kaydı hangi bilgiyi içeriyorsa o kapsamla kullanılır. Salt teklif hazırlanması, gerçekleşmiş satışın bütün koşullarını gösteren belge olarak yazılmaz. Bir siparişin farklı kayıt sistemlerinde birden çok görünmesi, birden çok bağımsız satış olduğu anlamına gelmez. İşlem referansı, müşteri ve tarih eşleştirilir.

M.455/1’in metni pazarlamacının veya işverenin alan içindeki işlerini düzenler. Başka bir şirketin, bağımsız satıcının veya ilgisiz üçüncü kişinin tüm faaliyetleri yalnız aynı şehirde bulunduğu için işveren işlemi olarak gösterilmez. İşverenin aynı markayı kullanan grup şirketiyle hukuki kişiliği karıştırılmaz. Komisyon çizelgesindeki işlem tarafı ile hizmet sözleşmesindeki işveren bağlantısı açıklanır. Gerçek bağlantısı bulunmayan satış, tutarı yüksek olduğu için hesap kapsamına alınmaz.

İşverenin kendisinin müşteriye ulaşmış olması, yalnız kendisine alan tahsis edilmiş pazarlamacının m.455/1 talebini tek başına ortadan kaldırmaz. Kanun bu durumda işverenin işlerini de komisyon kapsamına alır. Başvuru pazarlamacının yapmadığı görüşmeyi yapmış gibi anlatmaz. Aracılık yapılmadığı gerçeği korunarak, hakkın alan tahsisi ve işveren işleminden çıkarıldığı açık yazılır. Böylece talebin dayanağı satış görüşmesini kimin yaptığına ilişkin uydurma anlatı olmaz.

Komisyon hesabı ve mevcut ödemeler

Komisyonun kararlaştırılmış veya alışılmış dayanağı gösterilir. Sözleşmedeki oran, tutar veya hesap yöntemi belge numarasıyla kaydedilir. Her iş için aynı oran bulunduğu görülmeden tek genel yüzde uygulanmaz. Hesap tabanı sözleşmede nasıl düzenlenmişse açıklanır; brüt satış, net tutar ve ücret hesabında kullanılan değer aynı kavram değildir. Sözleşmede bulunmayan vergi veya indirim kuralı hesaba eklenmez.

TBK m.455/3, komisyon muaccel olduğunda işin değeri henüz kesin belirlenemiyorsa önce alışılmış en az değer üzerinden ödeme, kalanın en geç iş yerine getirildiğinde ödenmesi kuralını düzenler. Bu hüküm, işlem değeri belirsiz diye bütün komisyonun süresiz bekletilmesi anlamına gelmez. Dilekçede hangi işlemin değeri henüz belirlenmediği gösterilir. Alışılmış en az değer gerçek dayanağı olmadan seçilmiş tahmini bir tutar değildir.

Komisyonun doğumu ve muacceliyeti ile müşterinin borcunun yerine getirilmesi ayrıca incelenir. TBK m.469 gereği özel hüküm olmayan konularda genel hizmet hükümleri uygulanır; m.404’ün ilgili koşulları da kendi kapsamıyla değerlendirilir. İşverenin işlem ifası ve üçüncü kişinin borcuna ilişkin durum dosyada görünür kalır. Müşteri borcundan garanti kesintisi ise ayrı konudur; müşteri borcu kesintisine itiraz dilekçesi m.451’e dayanan farklı talebi açıklar.

Yapılmış komisyon ödemeleri işlem veya dönem bağlantısıyla düşülür. Genel maaş ödemesi içinde komisyon bulunduğu ileri sürülüyorsa ilgili ücret hesabı gösterilir. Bankaya giren her tutar otomatik olarak bu satışların komisyonu sayılmaz; aynı komisyon ödemesi iki satırda tekrar mahsup edilmez. Aracılık ücreti hesap dökümü başvurusu ücret belgesindeki eksik açıklamaların incelenmesine yardımcı olur. Buradaki örnek belgeli bakiye ödemesine odaklanır.

İşlem tutarı değişmişse hesap denetimi

Satışın ilk bedeli ile daha sonra düzenlenen düzeltme belgesindeki bedel ayrı korunur. Bir düzeltme kaydı yalnız belirli işlem kalemini değiştiriyorsa aynı müşterinin bütün işlemlerinin tutarı değiştirilmez. Komisyonun hangi değer üzerinden kararlaştırıldığı okunur; son faturadaki toplamın sözleşmedeki hesap tabanıyla aynı olduğu incelenmeden kabul edilmez. Başvuranın tablosu, ilk işlem belgesi ile düzeltme arasındaki farkı açıklayan bir satır içermelidir.

Toplu müşteri ödemesi birkaç işleme ilişkinse her komisyon satırının ödeme bağlantısı belirlenir. Banka hareketi tek kalemde bulunduğu için bütün satışların eşit oranda kapandığı varsayılmaz. İşveren hesabında dağılım yapılmışsa dağılımın dayanağı gösterilir. İşçi kendi ücret hesabında zaten ödenmiş komisyonu tekrar bakiye olarak yazmaz. Tahsisli alan hakkının bulunması ile işlem bazındaki doğru bakiyenin belirlenmesi aynı kontrol değildir; ikisi birlikte tamamlanır.

Komisyon cetveli düzeltilmişse önceki cetvel ve yeni nüsha tarihleriyle saklanır. Yeni tabloda bir işlem çıkarılmışsa çıkarma nedeni ayrı açıklatılır. Sadece sistemde başka çalışanın kodunun görünmesi, sözleşmedeki yalnız tahsisli alan kaydını kendiliğinden değiştiren belge olarak sunulmaz. İşlem ve alan bağlantısı gerçek sözleşmeye göre incelenir. Buna karşılık gerçekten farklı döneme veya kapsam dışı müşteriye ait satışlar da yüksek bakiye elde etmek için listede tutulmaz.

Tahsisli bölge komisyon talep dilekçesi örneği

Bu örnek, alan yetkisi yalnız kendisine verilmiş pazarlamacının işveren işlemlerine ilişkin talebidir. Paylaşılan yetki halinde aynı gerekçe kullanılmaz. Pazarlamacının tahsisli bölge satışı komisyon talep dilekçesini Word olarak indirin.

Talep öncesi kontrol ve cevap

İşlem tablosunda her satış bir referansla gösterilir. Fatura ile aynı işlemin sipariş kaydı iki farklı satış olarak toplanmaz. İptal veya iade kaydı varsa ilgili satışa bağlanır; kaydın komisyona etkisi gerçek sözleşme ve kanuni koşullarla incelenir. İade bulunması, bütün farklı satışların komisyonunun silindiği iddiasına dönüştürülmez. Komisyon talebi, muhatabın hesabıyla aynı veri kümesi üzerinden karşılaştırılır.

İşverenin cevapta alanın paylaşıldığını ileri sürmesi halinde yetki belgeleri ve dönemler birlikte okunur. Sonradan verilen yetki, önceki dönem için açıklanmadan uygulanmış gibi kabul edilmez. Cevapta ödeme yapıldığı belirtilirse dekont ve komisyon hesabı eşleştirilir. Yeni ödeme geldiğinde bakiye güncellenir. İlk talep ile güncel hesap ayrı korunur; eski yüksek tutar ödeme yapılmamış gibi takipte bırakılmaz.

TBK m.455 bu dilekçe için genel sabit cevap günü düzenlemez. Komisyonun kendi muacceliyeti, talep gönderim tarihi ve cevap birbirinden ayrıdır. İşverene yazı verilmesi arabuluculuk veya dava başvurusu yerine geçirilmez. Uyuşmazlığın sonraki usulü sözleşme niteliği ve talebin kapsamına göre hazırlanır. Bu dilekçe tahsil edilmiş para, kesinleşmiş karar veya otomatik dava sonucu olarak gösterilmez.

Sık sorulan sorular

İşverenin yaptığı satıştan komisyonun dayanağı nedir?

TBK m.455/1’dir. Alan veya müşteri çevresinde faaliyet yetkisi yalnız pazarlamacıya verilmişse, kendisinin veya işverenin o alandaki işleri için kararlaştırılmış ya da alışılmış komisyon istenebilir.

İşveren doğrudan satış yapamaz mı?

TBK m.453 işverenin üçüncü kişilerle kendisinin işlem yapmasını korur. İşlemi yapabilmesiyle komisyon ödemesi ayrı konudur. M.455/1 koşullarında doğrudan işlem komisyon kapsamına girer.

Paylaşılan bölgede bütün satışlar dahil mi?

M.455/2 paylaşılan yetkide yalnız pazarlamacının aracılık ettiği veya bizzat yaptığı işleri düzenler. Paylaşılan alan yalnız kendisine tahsisli alan gibi anlatılmaz; dönem ve yetki belgeleri incelenir.

Aracılık yapmadığım görüşmeyi yazmalı mıyım?

Hayır. Bu talebin dayanağı yalnız tahsisli alandaki işveren işlemidir. Yapılmamış görüşme veya müşteri ziyareti, komisyonu gerekçelendirmek için uydurulmaz. Gerçek işlem ve tahsis bağlantısı gösterilir.

Kanunda sabit bir komisyon yüzdesi var mı?

M.455/1 kararlaştırılmış veya alışılmış komisyonu esas alır. Her dosya için aynı oran verilmez. Hesap dayanağı gerçek sözleşme veya alışılmış uygulama kaydıyla gösterilir.

İşlem değeri henüz belli değilse ne olur?

M.455/3 muacceliyet anında değeri kesinleşmeyen iş için önce alışılmış en az değer üzerinden ödeme, kalanın en geç ifada ödenmesini düzenler. Belirsizlik bütün komisyonu süresiz erteleme gerekçesi sayılmaz.

Aynı markalı başka şirketin satışları dahil mi?

İşveren işlemi bağlantısı ve tahsis kapsamı gerçek belgelerden belirlenir. Aynı marka kullanılması ayrı şirketin bütün işlemlerini hizmet sözleşmesindeki işverenin satışı haline otomatik getirmez.

Müşteri borcu kesintisi aynı konu mu?

Hayır. Müşteri borcundan garanti sorumluluğu m.451’de farklı düzenlenir. Komisyonun doğumu, ödeme durumu ve tahsis kapsamı ayrı incelenir; garanti kesintisi komisyon hesabıyla karıştırılmaz.

Mevcut ödemeler nasıl düşülür?

Komisyon ödemesi işlem veya dönemle eşleştirilir. Aynı dekont iki kez düşülmez. Genel ücret ödemesinin komisyon içerdiği ileri sürülüyorsa ilgili hesap belgesiyle bağlantısı gösterilir.

Word örneği belirsiz hesapla gönderilir mi?

Belirlenmemiş tutar kesin hesap gibi yazılmaz. Tahsis, işlem, komisyon dayanağı ve ödeme kayıtları tamamlanır. Hesap açıklaması gerekiyorsa talep buna göre somutlaştırılır; örnekten rakam üretilmez.

Resmî dayanak ve dosya incelemesi

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun resmî metninde m.455 ve ilgili m.448–454, 469 ile genel hüküm bağlantısında m.404 incelenmiştir. Kontrol tarihi 30 Eylül 2026’dır. Kanundaki yalnız tahsisli alan ile paylaşılan yetki ayrımı korunmuştur; işlem ve ödeme hesapları belgelerle eşleştirilir.

Av. Halil BAKIRCI, Mersin Barosu 3472, Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu bünyesinde hizmet ve komisyon dosyalarının belge incelemesini yürütür. Mersin’den Türkiye genelindeki dosyalar yönetilir. Mersin ofis konumu ulaşım bilgilerini gösterir. Gönderim öncesinde tahsis dönemi, işveren işlemi, komisyon dayanağı ve güncel bakiye özgün kayıtlarla kontrol edilir.

Av. Halil Bakırcı tarafından hazırlanmış, Av. Emirhan Keskin tarafından incelenmiştir.

Yazar Bilgisi

Avukat Halil BAKIRCI, Mersin Barosu 3472 sicil numarasına kayıtlıdır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu bünyesinde ceza, aile, iş, gayrimenkul ve ticaret hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi sunmaktadır.

İnceleyen: Av. Emirhan Keskin · Mersin Barosu Sicil No: 5507

Av. Halil Bakırcı profilini inceleyin →

Pazarlamacının Tahsisli Bölge Satışı Komisyon Talep Dilekçesi Hakkında Sık Sorulan Sorular