Yurt Dışındaki Tedarikçinin Türkiye’de Geç Ödeme Faizi Kaçtır? TTK 1530 | 2026

Yurt dışındaki üretici, ihracatçı, yazılım şirketi, danışman, lojistik hizmet sağlayıcısı veya diğer tedarikçiler Türkiye’deki ticari işletmeye mal veya hizmet sunduktan sonra en sık “fatura kesildi ama ödeme yapılmadı; ihtar çekmeden faiz işler mi?” sorusunu sorar. Türk Ticaret Kanunu m.1530, ticari işletmeler arasındaki mal ve hizmet tedarikinde geç ödemenin sonuçlarını özel olarak düzenler ve genel temerrüt hükümlerine göre daha koruyucu bir sistem kurar.

Hükmün uygulanabilmesi için işlemin gerçekten ticari işletmeler arasında mal veya hizmet tedariki amacı taşıması, alacaklının kanundan veya sözleşmeden doğan tedarik borcunu yerine getirmiş olması ve borçlunun gecikmeden sorumlu tutulamayacağı bir halin bulunmaması gerekir. Ayrıca uluslararası sözleşmede uygulanacak hukuk, yetki veya tahkim şartı varsa bunlar TTK 1530 uygulamasından önce kontrol edilmelidir. Yabancı unsur bulunması, Türk hukukunun otomatik uygulanacağı anlamına gelmez.

• TTK 1530 hangi işlemlere uygulanır?
• İhtar olmadan temerrüt ne zaman başlar?
• 30 günlük süre nasıl hesaplanır?
• 60 günlük ödeme sınırı nedir?
• KOBİ ve büyük işletme ilişkisi
• 2026 temerrüt faizi %43 nasıl uygulanır?
• 2.020 TL asgari giderim nedir?
• Faizi kaldıran sözleşme maddesi geçerli mi?
• Euro ve dolar alacaklarında hangi faiz?
• Türkiye’de tahsil ve icra süreci
• İspat için gerekli belgeler
• Sık sorulan sorular

TTK 1530 Hangi Ticari İşlemlere Uygulanır?

TTK m.1530’un geç ödeme hükümleri, ticari işletmeler arasında mal veya hizmet tedariki amacıyla yapılan işlemleri hedefler. Alacaklı kendi teslim veya hizmet borcunu yerine getirmiş olmalı; borçlu ise ödeme borcunu zamanında yerine getirmemiş olmalıdır.

Bu nedenle sıradan tüketici işlemi ile iki ticari işletme arasındaki tedarik ilişkisi aynı kurala tabi değildir. Türkiye’deki ithalatçıya mal satan yabancı şirket, Türkiye’deki şirkete yazılım hizmeti sağlayan yabancı tedarikçi veya ticari danışmanlık sunan yabancı işletme bakımından uygulanacak hukuk Türk hukukuysa TTK m.1530 gündeme gelebilir.

Uluslararası satışlarda ayrıca 11 Nisan 1980 tarihli Milletlerarası Mal Satımına İlişkin Sözleşmeler Hakkında Birleşmiş Milletler Antlaşması (CISG) uygulanabilir. Sitedeki Alman Şirketi Türkiye ile Mal Satış Sözleşmesi Yaparken CISG Uygulanır mı? rehberi uluslararası satış sözleşmesinin uygulanacak hukuk katmanını ayrıca açıklar.

Borçlu Hangi Durumda İhtara Gerek Olmadan Temerrüde Düşer?

TTK m.1530’a göre alacaklı tedarik borcunu yerine getirmiş olmasına rağmen borçlu, gecikmeden sorumlu tutulamayacağı bir durum bulunmadıkça, sözleşmede öngörülen tarihte veya ödeme süresinde borcunu ödemezse ihtara gerek olmaksızın temerrüde düşer.

Bu sistem, alacaklının temerrüt için ayrıca noter ihtarnamesi göndermek zorunda kalmasını engeller. Bununla birlikte uygulamada ödeme talebinin, faturanın ve teslim/hizmet ifasının yazılı belgelerle ispatlanması önemlidir. İhtar kanunen temerrüt şartı olmasa dahi borcun miktarını, banka hesabını, faiz talebini ve dava/ icra öncesi son süreyi açıklaştırmak için stratejik olarak gönderilebilir.

Yurt dışından Türkiye’ye noter ihtarnamesi gönderme konusunda Yurt Dışından Türkiye’de Noter İhtarnamesi Gönderme rehberi kullanılabilir.

Sözleşmede Ödeme Tarihi Yoksa 30 Günlük Süre Nereden Başlar?

TTK m.1530, sözleşmede ödeme günü veya süresi belirlenmemişse ya da belirlenen süre kanuna aykırıysa borçlunun hangi tarihte ihtarsız temerrüde düşeceğini dört ihtimale göre belirler.

1. Fatura veya eş değer ödeme talebi borçlu tarafından alınmışsa, alınmasını takip eden 30 günlük sürenin sonunda.
2. Faturanın veya eş değer ödeme talebinin alınma tarihi belirsizse, mal veya hizmetin teslim alınmasını takip eden 30 günlük sürenin sonunda.
3. Fatura mal veya hizmet tesliminden önce alınmışsa, mal veya hizmetin teslim tarihini takip eden 30 günlük sürenin sonunda.
4. Kanun veya sözleşmede kabul/gözden geçirme usulü varsa ve borçlu faturayı bu tarihte veya daha önce almışsa, kabul veya gözden geçirmenin gerçekleştiği tarihten sonraki 30 günlük sürenin sonunda.

Kabul veya gözden geçirme için sözleşmede öngörülen süre, mal veya hizmetin alınmasından itibaren 30 günü aşıyor ve alacaklı aleyhine ağır haksızlık oluşturuyorsa kanun bu süreyi 30 gün kabul eder.

Sözleşmede Ödeme Süresi 60 Günü Aşabilir mi?

TTK m.1530 sisteminde sözleşmede öngörülen ödeme süresi kural olarak faturanın/eş değer ödeme talebinin veya mal/hizmetin alınması ya da kabul-gözden geçirme usulünün tamamlanmasından itibaren en fazla 60 gün olabilir.

Kanun, alacaklı aleyhine ağır haksız bir durum yaratmamak ve tarafların açıkça anlaşması şartıyla bazı ilişkilerde daha uzun süre öngörülebileceğini kabul eder. Ancak alacaklının küçük veya orta ölçekli işletme ya da tarımsal/hayvansal üretici olduğu veya borçlunun büyük ölçekli işletme sıfatı taşıdığı hallerde ödeme süresi 60 günü aşamaz.

Bu nedenle sözleşmedeki “120 gün vadeli ödeme” hükmü her ticari ilişkide aynı sonucu doğurmaz. Tarafların ölçeği ve alacaklı aleyhine ağır haksızlık yaratılıp yaratılmadığı incelenmelidir. Özellikle yabancı tedarikçinin kendi ülkesindeki şirket ölçeği ile Türkiye’deki borçlunun ölçeğine ilişkin belgeler gerekli olabilir.

KOBİ Tedarikçinin Korunması Neden Daha Güçlüdür?

TTK m.1530, küçük ve orta ölçekli işletmeleri büyük işletmeler karşısında ayrıca korur. Alacaklı KOBİ veya tarımsal/hayvansal üretici ise ya da borçlu büyük ölçekli işletmeyse ödeme süresinin 60 günü aşması mümkün değildir.

Ayrıca alacaklının KOBİ veya üretici, borçlunun büyük işletme olduğu belirli ilişkilerde taksitle ödemeyi öngören sözleşme hükümleri de kanunda geçersizlik yaptırımına bağlanmıştır. Bu nedenle büyük alıcıların ödeme gücünü kullanarak küçük tedarikçiye aşırı uzun vade veya ödeme yükü dayatması sınırlanmıştır.

Tarafların ölçeği, ilgili mevzuat ve güncel KOBİ tanımı üzerinden belgelenmelidir. Yabancı şirketin ölçeğinin nasıl karşılaştırılacağı somut işlem ve uygulanacak hukuk çerçevesinde ayrıca analiz edilir.

2026 Yılında TTK 1530 Temerrüt Faizi Kaçtır?

TTK m.1530/7, sözleşmede temerrüt faiz oranı öngörülmemişse veya ilgili faiz hükmü geçersizse uygulanacak oranı Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının her yıl ocak ayında ilan etmesini öngörür.

TCMB’nin resmî tablosuna göre 01.01.2026 tarihinden itibaren mal ve hizmet tedarikinde geç ödemelerde uygulanacak temerrüt faizi yıllık %43 olarak ilan edilmiştir. Bu oran, TTK 1530 kapsamındaki özel geç ödeme faizi olup politika faiziyle veya her ticari alacağa uygulanan genel avans faiziyle karıştırılmamalıdır.

Faizin hangi tarihten başladığı, sözleşmedeki ödeme günü veya yukarıdaki 30 günlük kanuni süreler üzerinden belirlenir. Alacak tutarı, ödeme tarihleri ve kısmi ödemeler ayrı ayrı hesaplanmalıdır. Sözleşmede geçerli ve uygulanabilir başka bir temerrüt faizi varsa öncelikle o hüküm değerlendirilir.

2.020 TL Asgari Giderim Tutarı Nedir?

TCMB, TTK m.1530/7 uyarınca yalnızca temerrüt faiz oranını değil, alacağın tahsili masrafları için talep edilebilecek asgari giderim tutarını da ilan eder. 2026 yılı için bu tutar 2.020 TL’dir.

Bu tutar, alacaklının geç ödeme nedeniyle tahsil için katlandığı masraflara ilişkin kanuni asgari giderim mekanizmasıdır. Somut takipte hangi kalemlerin ayrıca talep edileceği, takip/dava masrafları, avukatlık ücretleri ve sözleşmesel gider hükümleri ayrı değerlendirilmelidir.

Asgari giderim, ana alacağın yerine geçmez; ana alacak ve temerrüt faiziyle birlikte TTK m.1530’un özel koruma sisteminin bir parçasıdır.

“Gecikme Faizi Ödenmez” Hükmü Geçerli midir?

TTK m.1530, gecikme faizi ödenmeyeceğini veya ağır derecede haksız sayılacak kadar düşük faiz ödeneceğini; ayrıca alacaklının geç ödeme zararından borçlunun sorumlu olmayacağını ya da sorumluluğun ağır haksız biçimde sınırlandırılacağını öngören sözleşme hükümlerini geçersiz sayar.

Bu koruma emredici niteliktedir. Büyük borçlunun yabancı tedarikçiye standart sözleşmesinde “hiçbir şekilde gecikme faizi istenemez” hükmü koyması, işlem TTK m.1530 kapsamındaysa otomatik olarak sonuç doğurmaz; hükmün kanuna uygunluğu ayrıca incelenir.

Sözleşmenin tamamı değil, kanuna aykırı hükmün veya kısmın geçersizliği gündeme gelir. Sözleşmenin diğer hükümleri uygulanmaya devam edebilir.

Euro veya Dolar Alacağında TTK 1530 Faizi mi Uygulanır?

Yabancı para alacaklarında faiz rejimi ayrıca dikkatli kurulmalıdır. TTK m.1530’un özel ticari geç ödeme sistemi ile 3095 sayılı Kanun m.4/A’nın yabancı para borçlarında temerrüt faizi düzenlemesi aynı uyuşmazlıkta karşılaştırılabilir. Sözleşmedeki uygulanacak hukuk ve faiz hükmü, borcun para birimi ve TTK m.1530’un uygulama şartları birlikte değerlendirilmeden tek oran seçilmemelidir.

Yurt dışındaki alacaklının Euro ve Dolar alacağı için 3095 m.4/A rejimini ayrı inceleyen Euro ve Dolar Alacağında Faiz Nasıl Hesaplanır? yazısı bu ayrımı tamamlar.

Ana alacağın Türk Lirası mı yabancı para mı takip edileceği de TBK m.99, sözleşme ve takip talebi bakımından ayrıca önemlidir. Sitedeki Yurt Dışındaki Alacaklının Türkiye’de Döviz Alacağını Tahsili rehberi bu konuda kullanılabilir.

Yurt Dışındaki Tedarikçi Türkiye’de Alacağını Nasıl Tahsil Eder?

Alacak vadesinde ödenmezse sözleşme, fatura, teslim belgeleri ve hesap dökümü üzerinden Türkiye’de icra takibi veya dava yolu değerlendirilebilir. Borçlu ödeme emrine itiraz ederse uyuşmazlığın niteliğine göre itirazın iptali, itirazın kaldırılması veya alacak davası gündeme gelebilir.

Yurt dışındaki şirketin Türkiye’ye gelmesi şart değildir. Usulüne uygun şirket vekâletnamesiyle avukat aracılığıyla takip yapılabilir. Yabancı tüzel kişi belgeleri, imza yetkisi, apostil/tasdik ve tercüme işlemleri ülkeye göre hazırlanmalıdır.

Sürecin genel çerçevesi için Yurt Dışından Türkiye’de İcra Takibi ve Alacak Tahsili rehberi incelenebilir. Borçlu konkordato ilan etmişse takip yasağı ve alacak kaydı farklı kurallara tabidir; bu durumda Yurt Dışından Konkordato Alacak Kaydı yazısı kullanılmalıdır.

TTK 1530 Alacağı İçin Hangi Belgeler Saklanmalı?

1. Taraflar arasındaki ana sözleşme ve ekleri.
2. Uygulanacak hukuk, yetki veya tahkim maddesi.
3. Fatura veya eş değer ödeme talebi ve borçluya ulaştığını gösteren kayıt.
4. Mal teslim belgesi, irsaliye, CMR, hizmet kabul tutanağı veya teslim ispatı.
5. Kabul/gözden geçirme prosedürü varsa ilgili tarih ve kayıtlar.
6. Ödeme vadesini gösteren sözleşme veya sipariş belgesi.
7. Kısmi ödemeler ve banka dekontları.
8. Tarafların KOBİ/büyük işletme ölçeğini gösteren kayıtlar gerektiğinde.
9. Ödeme talebi, e-posta ve ihtarnameler.
10. Temerrüt faizi ve asgari giderim hesabı.

Resmî Kaynaklar

• 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu – TTK 1530
• TCMB – TTK 1530 Temerrüt Faiz Oranı ve Asgari Giderim Tutarı
• T.C. Ticaret Bakanlığı – Türk Ticaret Kanunu ve Mevzuat
• T.C. Resmî Gazete

Sık Sorulan Sorular

1. TTK 1530 kapsamında ödeme gecikince ihtar şart mı?

Kanundaki şartlar gerçekleşmişse borçlu ödeme günü veya kanuni sürenin sonunda ihtara gerek olmaksızın temerrüde düşer.

2. Sözleşmede vade yoksa faiz ne zaman başlar?

Fatura/ödeme talebinin alınması, teslim tarihi veya kabul-gözden geçirme tarihine göre TTK m.1530’daki 30 günlük sürelerin sonunda temerrüt ve faiz başlar.

3. Ticari sözleşmede 90 gün vade yazılabilir mi?

Kural 60 gündür. Alacaklı aleyhine ağır haksızlık yaratmamak ve açık anlaşma şartıyla bazı taraflar daha uzun süre kararlaştırabilir; ancak KOBİ/üretici veya büyük işletme ilişkilerinde kanundaki kesin 60 günlük sınır ayrıca uygulanır.

4. 2026 TTK 1530 temerrüt faizi kaçtır?

TCMB’nin 01.01.2026 tarihinden itibaren ilan ettiği oran yıllık %43’tür.

5. 2026 asgari tahsil giderimi kaç TL’dir?

TCMB’nin 2026 için ilan ettiği TTK m.1530 asgari giderim tutarı 2.020 TL’dir.

6. Sözleşmede “gecikme faizi yoktur” denilmişse ne olur?

TTK m.1530, gecikme faizini kaldıran veya ağır derecede haksız biçimde azaltan hükümleri geçersiz sayar.

7. Yabancı şirket de TTK 1530’dan yararlanabilir mi?

Yabancı olması engel değildir. Ancak sözleşmeye Türk hukukunun uygulanıp uygulanmadığı ve işlemin TTK m.1530 kapsamındaki ticari tedarik ilişkisi olup olmadığı belirlenmelidir.

8. Euro alacağında doğrudan %43 mü uygulanır?

Her durumda değil. Yabancı para alacağı için 3095 m.4/A, sözleşme faizi ve TTK m.1530’un uygulama şartları birlikte değerlendirilmelidir.

9. TTK 1530 faizi icra takibinde istenebilir mi?

Şartları ve başlangıç tarihi doğru gösterilerek icra veya dava talebinde ileri sürülebilir. Borçlunun itirazı halinde hukuki inceleme yapılır.

10. Türkiye’ye gelmeden ticari alacak takip edilebilir mi?

Evet. Usulüne uygun vekâletname ve şirket belgeleriyle avukat aracılığıyla Türkiye’de takip ve dava yürütülebilir.

Av. Halil Bakırcı tarafından hazırlanmış, Av. Emirhan Keskin tarafından incelenmiştir.

Yazar Bilgisi

Avukat Halil BAKIRCI, Mersin Barosu 3472 sicil numarasına kayıtlıdır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu bünyesinde ceza, aile, iş, gayrimenkul ve ticaret hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi sunmaktadır.

İnceleyen: Av. Emirhan Keskin · Mersin Barosu Sicil No: 5507

Av. Halil Bakırcı profilini inceleyin →