İş Kazası SGK’ya Kaç Gün İçinde Bildirilir? 5510 m.13 ve 3 İş Günü Kuralı 2026

Bu yazıyla ilgili genel bir sorunuz mu var? Anonim soru sor

5510 Sayılı Kanuna Göre İş Kazası Nedir?

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu m.13 iş kazasını yalnızca fabrikanın veya ofisin içinde meydana gelen olayla sınırlamaz. Kanun, sigortalının işyerinde bulunduğu sırada meydana gelen olayı; işveren tarafından yürütülen iş nedeniyle ortaya çıkan olayı; işveren tarafından görevle başka bir yere gönderilen çalışanın asıl işini yapmaksızın geçen zamanında meydana gelen olayı; 4/a kapsamındaki emziren kadının süt izni sırasında yaşadığı olayı ve sigortalının işverence sağlanan taşıtla işe gidiş-gelişi sırasında meydana gelen olayı iş kazası kapsamına alır.

Bu beş bağlantıdan birinin bulunması ve olayın sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen engelli hâle getirmesi sosyal güvenlik hukuku bakımından iş kazası tanımının temelidir. İşverenin kusurlu olması tanımın kurucu şartı değildir. Kusur, tazminat ve SGK’nın rücu değerlendirmesinde ayrıca önem taşır.

Bu nedenle “işveren kusursuzsa iş kazası sayılmaz” veya “kaza işyerinin dışında olduysa iş kazası değildir” şeklindeki genellemeler yanlıştır. Önce m.13’teki kanuni bağlantılardan biri aranır.

İş Kazası SGK’ya Kaç İş Günü İçinde Bildirilir?

5510 m.13, 4/a ve 5. madde kapsamındaki sigortalıların iş kazasını Kuruma bildirme yükümlülüğünü işverene verir. İşveren, kazayı en geç kazadan sonraki üç iş günü içinde SGK’ya bildirmek zorundadır. Süre takvim günü değil iş günü üzerinden hesaplanır.

Kanun “kazadan sonraki üç iş günü” ifadesini kullanır. SGK’nın resmî örneğine göre pazartesi günü meydana gelen kazanın bildirimi en geç perşembe, çarşamba günü meydana gelen kazanın bildirimi ise en geç pazartesi yapılır. Bu örnek, süre hesabında hafta sonunun üç iş günlük sayımı uzattığını açıkça gösterir. Bildirimin son güne bırakılmaması ispat ve teknik erişim riski bakımından daha güvenlidir.

Bildirim, iş kazası ve meslek hastalığı bildirgesi ile elektronik ortamda yapılır. Teknik imkânsızlık veya sistem sorunu varsa SGK’nın güncel kabul yöntemleri kontrol edilir. İşveren, sistem ekran görüntüsünü, gönderim numarasını ve bildirge örneğini özlük/İSG dosyasında saklamalıdır.

Kolluk Kuvvetlerine Bildirim Süresi Nedir?

5510 m.13, 4/a ve 5. madde kapsamındaki sigortalı bakımından işverene iki ayrı bildirim yükümlülüğü getirir. Yetkili kolluk kuvvetlerine bildirim derhal yapılır; SGK bildirimi ise üç iş günlük süreye tabidir. Bu iki yükümlülük birbirinin yerine geçmez.

Kolluğa bildirimin amacı olayın adli ve maddi yönünün gecikmeden kayıt altına alınmasıdır. Ağır yaralanma, ölüm, trafik bağlantılı kaza veya iş güvenliği ihlali bulunan olaylarda kolluk kaydı ayrıca ceza soruşturmasının ve delil tespitinin temel belgelerinden biri olur.

İşveren yalnız SGK’ya elektronik bildirim yaparak kolluğa bildirim yükümlülüğünü yerine getirmiş sayılmaz. Aynı şekilde kolluk tutanağının bulunması da SGK iş kazası bildirgesinin yerine geçmez.

Kaza İşverenin Kontrolü Dışındaki Bir Yerde Meydana Geldiyse Süre

5510 m.13, işverenin kontrolü dışındaki yerlerde meydana gelen kazalar için özel süre başlangıcı getirir. Böyle bir olayda üç iş günlük SGK bildirim süresi, işverenin kazayı öğrendiği tarihten itibaren işlemeye başlar. Bu hüküm, işverenin objektif olarak haberdar olmadığı olay için süre ihlaliyle karşılaşmasını önler.

Ancak “öğrenme tarihi” keyfî biçimde belirlenemez. İşçinin telefon bildirimi, hastane yazısı, saha yöneticisi raporu, e-posta, vardiya sorumlusu kaydı veya kolluk bildirimi işverenin ne zaman haberdar olduğunu gösterir. Kurumsal yapıda amir veya yetkili birimin olayı öğrenmesi de şirketin iç organizasyonu içinde önem taşır.

İşveren olaydan haberdar olduğu hâlde iç araştırma tamamlanmadı gerekçesiyle üç iş günlük süreyi erteleyemez. Bildirim için kusur oranının, maluliyetin veya tüm delillerin kesinleşmesi beklenmez.

Hangi Olaylar 5510 m.13 Kapsamında İş Kazasıdır?

İşyerinde meydana gelen olay

Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada meydana gelen ve bedensel veya ruhsal etki doğuran olay, m.13 kapsamındadır. O sırada doğrudan üretim işi yapmıyor olması tek başına kapsamı kaldırmaz. İşyerinde dinlenme, yemek veya iş organizasyonu içindeki diğer zamanlar da olayın niteliğine göre değerlendirilir.

İşverenin yürüttüğü iş nedeniyle işyeri dışında meydana gelen olay

Saha görevi, müşteri ziyareti, teslimat veya işverenin işi nedeniyle dışarıda bulunma hâlinde iş bağlantısı devam eder. Olayın fabrika sınırları dışında olması tanımı dışlamaz.

Görevle başka yere gönderilme

İşveren tarafından başka bir yere görevle gönderilen çalışanın asıl işini yapmaksızın geçen zamanında meydana gelen olay kanunda ayrıca sayılmıştır. Görevlendirme belgesi, seyahat kaydı ve işveren talimatı bu bağlantıyı gösterir.

Süt izni

4/a kapsamındaki emziren sigortalının iş mevzuatı uyarınca çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanda meydana gelen olay m.13 kapsamındadır.

İşverenin sağladığı taşıt

Sigortalıların işverence sağlanan taşıtla işin yapıldığı yere gidiş-gelişi sırasında meydana gelen olay kanunda açıkça iş kazası olarak düzenlenmiştir. Burada “işverence sağlanan taşıt” bağlantısı somut kayıtlarla gösterilir.

İş Kazası Bildirimini Kim Yapmak Zorundadır?

4/a ve 5. madde kapsamındaki sigortalılar bakımından bildirimi işveren yapar. İş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi, insan kaynakları veya muhasebe birimi işlemi fiilen hazırlayabilir; kanuni işveren yükümlülüğü bu organizasyon devriyle ortadan kalkmaz.

4/b kapsamındaki kendi adına ve hesabına bağımsız çalışan sigortalı, iş kazasını kendisi bildirir. Bildirim; bir ayı geçmemek şartıyla, kazaya bağlı rahatsızlığın bildirim yapmasına engel olmadığı günden sonraki üç iş günü içinde SGK’ya yapılır. Bu nedenle 4/a çalışanı ile 4/b sigortalısı için hem bildirim yükümlüsü hem de süre başlangıcı aynı değildir.

Taşeron/asıl işveren ilişkilerinde de sigortalının hangi işverenin 4/a kaydında olduğu, kazanın hangi iş organizasyonu içinde gerçekleştiği ve 4857 m.2’deki sorumluluk yapısı ayrı ayrı incelenir.

İş Kazası Geç Bildirilirse Ne Olur?

4/a sigortalısının iş kazası kanuni süresinde SGK’ya bildirilmezse, bildirimin Kuruma yapıldığı tarihe kadar sigortalıya ödenecek geçici iş göremezlik ödeneği Kurumca işverenden tahsil edilir. Bunun yanında 6331 sayılı Kanun kapsamında idari para cezası uygulanır. Geç bildirim, olayın iş kazası niteliğini kendiliğinden ortadan kaldırmaz.

Bu sonuç, işverenin kazanın meydana gelmesindeki kusurundan ayrıdır. Kaza ayrıca işverenin kastı veya iş sağlığı ve güvenliği mevzuatına aykırı hareketi sonucu meydana gelmişse 5510 m.21 kapsamındaki rücu sorumluluğu ayrıca incelenir. Bildirim ihlali ile kazanın oluşum kusuru aynı hukuki mesele değildir.

4/b sigortalısında ise süresinde bildirim yapılmaması hâlinde, bildirim tarihine kadar geçen süre için geçici iş göremezlik ödeneği ödenmez; bildirimden sonraki süreler ayrıca değerlendirilir.

İş Kazası Nasıl İspatlanır?

İş kazası tespitinde SGK bildirgesi önemli bir kayıt olmakla birlikte tek delil değildir. Olay tutanağı, kolluk kaydı, hastane acil giriş kaydı, epikriz, işyeri kamera görüntüsü, tanık anlatımı, vardiya çizelgesi, görev emri, araç GPS kaydı, iş sağlığı ve güvenliği kayıtları ve işveren iç yazışmaları birlikte değerlendirilir.

İşveren kaza bildirgesi vermemişse sigortalının hakkı sona ermez. SGK’ya başvuru, Kurum incelemesi ve gerekli durumda iş kazasının tespiti davası gündeme gelir. Kazanın çalışma ilişkisi içinde gerçekleştiğini gösteren deliller mümkün olan en kısa zamanda korunmalıdır.

Özellikle kamera kayıtları, araç takip kayıtları ve dijital giriş-çıkış verileri süreli saklandığından delil kaybına karşı gecikmeden talep edilmelidir.

SGK İş Kazası Bildirimi Tazminat Davası Açmak İçin Yeterli midir?

SGK bildirimi ile işverene karşı maddi ve manevi tazminat sorumluluğu aynı hukuki inceleme değildir. İş kazasının sosyal güvenlik hukuku bakımından kabulü, işverenin tazminat miktarını otomatik belirlemez. Tazminat davasında kusur, illiyet bağı, zarar, sürekli iş göremezlik, geçici iş göremezlik ve diğer maddi zarar kalemleri ayrı incelenir.

7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.6/3, iş kazasından doğan tazminat davaları için özel yetki noktaları getirir. Kazanın veya zararın meydana geldiği yer ile zarar gören işçinin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir. Bu yetki kuralı iş kazası bildiriminin yapıldığı SGK ünitesinden bağımsızdır.

İşveren İçin İş Kazası Bildirim Kontrol Listesi

1. Olay anında sağlık ve acil güvenlik önlemlerini alın.
2. Yetkili kolluk kuvvetine derhal bildirim yapın.
3. Kaza tarihini ve öğrenme tarihini ayrı kaydedin.
4. SGK bildirgesini en geç üç iş günü içinde gönderin.
5. Olay işveren kontrolü dışında ise öğrenme tarihini belgeleyin.
6. Kaza tutanağı ve tanık kayıtlarını aynı gün oluşturun.
7. Kamera, GPS, vardiya ve İSG kayıtlarını koruyun.
8. Kusur araştırması bitene kadar SGK bildirimini bekletmeyin.
9. Ağır yaralanma veya ölümde ceza ve İSG süreçlerini ayrıca yönetin.
10. Bildirim numarası ve elektronik gönderim kaydını saklayın.

Türkiye Geneli ve Mersin Uygulaması

Üç iş günlük SGK bildirim süresi Türkiye genelinde aynıdır. Mersin’de liman, lojistik, sanayi, tarım, inşaat, Akkuyu ve hizmet sektörlerindeki iş kazalarında da 5510 m.13 uygulanır. Kaza yeri Mersin dışında olsa bile işverenin öğrenme tarihi ve sigortalının statüsü üzerinden süre hesabı yapılır.

İlgili Rehberler

• Akkuyu İş Kazası: SGK, Delil ve Tazminat
• İşçilik Alacaklarında Yetkili Mahkeme
• SGK İşe Giriş Bildirgesi Süresi

Sık Sorulan Sorular

1. İş kazası SGK’ya kaç gün içinde bildirilir?

4/a sigortalısı için işveren, kazadan sonraki üç iş günü içinde SGK’ya bildirim yapar.

2. Kolluğa bildirim süresi de üç iş günü mü?

Hayır. Kanun kolluğa bildirimin derhal yapılmasını öngörür.

3. Kaza işyeri dışında olursa süre ne zaman başlar?

İşverenin kontrolü dışındaki yerde meydana gelen kazada üç iş günlük süre işverenin kazayı öğrendiği tarihten başlar.

4. İşveren kusursuzsa bildirim yapmaz mı?

Yanlış. İş kazası bildirimi kusurdan bağımsız bir kanuni yükümlülüktür.

5. Bildirim yapılmazsa olay iş kazası olmaktan çıkar mı?

Hayır. Olayın niteliği 5510 m.13 şartlarına göre belirlenir.

6. İşe giderken kaza her zaman iş kazası mıdır?

Kanunda açık düzenlenen hâl, işverence sağlanan taşıtla işin yapıldığı yere gidiş-geliş sırasında meydana gelen olaydır.

7. Süt izninde kaza iş kazası sayılır mı?

4/a kapsamındaki emziren sigortalının kanuni süt izni sırasında meydana gelen olay m.13’te açıkça sayılmıştır.

8. İş kazası bildirgesi tek başına tazminat miktarını belirler mi?

Hayır. Tazminatta kusur, zarar ve illiyet bağı ayrıca incelenir.

9. İşçi kazayı kendisi SGK’ya bildirebilir mi?

4/a sigortalısında kanuni bildirim yükümlüsü işverendir; işçi Kuruma başvurarak olayın tespitini isteyebilir.

10. Mersin’de farklı bildirim süresi var mı?

Hayır. 5510 m.13 Türkiye genelinde aynı süreyi uygular.

İş Kazası Bildirimi ile 6331 Sayılı Kanundaki Kayıt Yükümlülükleri

İşverenin bütün iş kazalarını kaydetme, inceleme ve raporlama yükümlülüğü ile ramak kala olayların nasıl ele alınacağı ayrı bir uyum başlığıdır. Ayrıntılı açıklama için 6331 m.14 iş kazası kayıt ve bildirim yükümlülüğü rehberine bakınız.

5510 m.13’teki SGK bildirimi, işverenin iş sağlığı ve güvenliği alanındaki diğer yükümlülüklerinden bağımsız değildir. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu m.14, işverenin bütün iş kazalarının ve meslek hastalıklarının kaydını tutmasını, gerekli incelemeleri yaparak bunlarla ilgili rapor düzenlemesini öngörür. İşyerinde yaralanma çok hafif görünse bile olayın kayıt altına alınmaması doğru değildir. Sağlık sonucu sonradan ağırlaşabilir ve ilk olay kaydı, kazanın zamanını ve çalışma bağlantısını belirleyen temel delile dönüşebilir.

İşveren kaza sonrasında olay yerini mümkün olduğu ölçüde korumalı, kazanın tekrarını önleyecek acil tedbirleri almalı ve delilleri yok etmeden teknik inceleme yapmalıdır. Kamera görüntülerinin silinmemesi, makine ayarlarının kayda alınması, kişisel koruyucu donanımın durumu, eğitim belgeleri, risk değerlendirmesi, bakım kayıtları ve tanıkların ilk anlatımları özellikle önemlidir. Bu belgeler SGK bildirgesinin yerine geçmez; fakat bildirgede anlatılan olayın doğrulanmasını sağlar.

Kazadan sonra işverenin “önce kusurluyu belirleyelim, sonra SGK’ya bildiririz” yaklaşımı 5510 m.13’e uygun değildir. Üç iş günlük bildirim süresi kusur raporunun tamamlanmasını beklemez. Bildirimin yapılması da işverenin yüzde 100 kusurlu olduğunu kabul ettiği anlamına gelmez. SGK yönünden iş kazasının kapsamı, özel hukuk tazminatında kusur ve ceza soruşturmasında taksir veya kast ayrı hukuki incelemelerdir.

İşçi açısından ilk sağlık kaydında olayın iş sırasında veya iş nedeniyle gerçekleştiğinin doğru anlatılması önem taşır. Hastane kaydının “ev kazası” veya “normal yaralanma” şeklinde hatalı açılması, daha sonra düzeltme ve ispat ihtiyacını artırır. İşçi kaza anını, işyerini, yaptığı işi ve varsa tanıkları doğru bildirmeli; işveren de hastane, kolluk ve SGK bildirimleri arasında çelişki yaratmamalıdır.

Ölümle veya ağır yaralanmayla sonuçlanan iş kazalarında Cumhuriyet savcılığı soruşturması, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı/SGK incelemesi ve tazminat süreci aynı olaydan doğabilir. Bu süreçlerde farklı mercilerin hazırladığı raporlar birbirinin otomatik yerine geçmez. Her rapor kendi görev alanı bakımından değerlendirilir. Bu nedenle ilk üç iş günlük SGK bildirimi, sonradan yürütülecek tüm dosyaların sağlıklı başlangıç kaydını oluşturur.

Kazanın “Ramak Kala” veya Hafif Yaralanma Olması Bildirimi Değiştirir mi?

5510 m.13 bakımından sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen engelli hâle getiren olayın iş kazası bağlantısı esas alınır. Sadece maddi hasarla atlatılan ve sigortalıda hiçbir sağlık etkisi doğurmayan ramak kala olayları 6331 sayılı Kanun kapsamında iş sağlığı ve güvenliği kaydı ve önleyici inceleme gerektirebilir; fakat 5510 m.13 iş kazası bildiriminin sağlık etkisi unsuruyla karıştırılmamalıdır. Buna karşılık olay anında “önemsiz” görülen yaralanmanın daha sonra sağlık raporuyla ortaya çıkması hâlinde ilk olayın tarih ve delilleri önem kazanır.

Bu nedenle işveren küçük yaralanmaları kayıt dışı bırakmamalı, sağlık başvurusu ve olay tutanağını saklamalıdır. İş kazası niteliği ortaya çıktığında üç iş günlük SGK süresinin başlangıcı kanundaki kurala göre ayrıca değerlendirilir; kayıt bulunmaması süre ve olay ispatını güçleştirir.

Ek kontrol: İş kazası bildirgesindeki işyeri sicil numarası, kazalının sigortalılık kaydı ve olay tarihi de mutlaka birbirini tutmalıdır. Aynı işverene ait birden fazla işyeri bulunan işletmelerde kazanın yanlış sicilden bildirilmesi, olayın hangi iş organizasyonunda gerçekleştiğine ilişkin ek düzeltme ihtiyacı doğurur. Kaza yeri ile sigortalının bildirildiği işyeri farklıysa görevlendirme veya iş ilişkisini gösteren kayıtlar dosyada saklanmalıdır.

Av. Halil Bakırcı tarafından hazırlanmış, Av. Emirhan Keskin tarafından incelenmiştir.

Yazar Bilgisi

Avukat Halil BAKIRCI, Mersin Barosu 3472 sicil numarasına kayıtlıdır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu bünyesinde ceza, aile, iş, gayrimenkul ve ticaret hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi sunmaktadır.

İnceleyen: Av. Emirhan Keskin · Mersin Barosu Sicil No: 5507

Av. Halil Bakırcı profilini inceleyin →