Bilirkişi Nasıl ve Hangi Listeden Seçilir? HMK 268 | 2026
Kısa ve net cevap: Bilirkişi kural olarak ilgili bölge bilirkişilik kurulu listesinden seçilir. Kendi bölge listesinde uygun uzman bulunsa bile başka bölgedeki bilirkişi görevlendirme yerine daha yakınsa o listeden görevlendirme yapılabilir. İlgili uzmanlık kendi listesinde yoksa diğer bölge listelerine, oralarda da yoksa kanundaki şartlarla liste dışı görevlendirmeye gidilebilir.
HMK 268 Ne Düzenliyor?
HMK 268 bilirkişinin bölge adliye mahkemelerinin yargı çevreleri esas alınarak hazırlanan bilirkişi listelerinden seçilmesini esas alır. Kendi bölge listesinde ilgili uzmanlık alanında bilirkişi bulunmasına rağmen başka bir bölgedeki bilirkişi görevlendirme yapılan yere daha yakınsa o listeden de görevlendirme yapılabilir. Kendi bölge listesinde uzman yoksa diğer bölge listelerine başvurulur; orada da yoksa Bilirkişilik Kanununun 10 uncu maddesinin birinci fıkrasındaki (d), (e) ve (f) bentleri dışındaki şartları taşıyan kişi liste dışından görevlendirilebilir ve bu görevlendirme bölge kuruluna bildirilir. Kanunun görüş bildirmekle yükümlü kıldığı kişi ve kuruluşlara öncelikle başvurulur; kamu görevlileri bağlı bulundukları kurumla ilgili dava ve işlerde bilirkişi olamaz.
268. madde, bilirkişilik sürecindeki belirli bir usul sorununu çözmek için konulmuştur. Düzenleme tek başına okunmamalı; HMK 266’daki teknik bilgi eşiği, HMK 273’teki görev tanımı, HMK 279’daki rapor sınırı ve HMK 282’deki serbest değerlendirme ilkesiyle birlikte ele alınmalıdır. Bilirkişi mahkemenin yerine geçmez; yargılamada özel veya teknik bilginin somut vakıaya aktarılmasını sağlar.
Maddenin Açık Unsurları
- 1. Önce gerekli uzmanlık alanı tanımlanmalıdır. Bu unsur, bilirkişinin seçimi ve liste sistemi bakımından maddenin bütünü içinde değerlendirilir.
- 2. Esas kaynak ilgili bölge bilirkişi listesidir. Bu unsur, bilirkişinin seçimi ve liste sistemi bakımından maddenin bütünü içinde değerlendirilir.
- 3. Kendi listesinde ilgili uzman yoksa diğer bölge kurullarının listelerine başvurulur. Bu unsur, bilirkişinin seçimi ve liste sistemi bakımından maddenin bütünü içinde değerlendirilir.
- 4. Hiçbir bölge listesinde uygun uzman yoksa kanundaki kayıt şartları gözetilerek liste dışı görevlendirme yapılabilir ve bölge kuruluna bildirilir. Bu unsur, bilirkişinin seçimi ve liste sistemi bakımından maddenin bütünü içinde değerlendirilir.
- 5. Liste dışı görevlendirmenin kanuni şartları sağlanmalı ve görevlendirme bilirkişilik bölge kuruluna bildirilmelidir. Bu unsur, bilirkişinin seçimi ve liste sistemi bakımından maddenin bütünü içinde değerlendirilir.
- 6. Kamu görevlisi bakımından kurumla ilgili yasak ayrıca kontrol edilmelidir. Bu unsur, bilirkişinin seçimi ve liste sistemi bakımından maddenin bütünü içinde değerlendirilir.
1. noktanın anlamı: Önce gerekli uzmanlık alanı tanımlanmalıdır. Uygulamada bu kontrol yapılmadan sonraki aşamaya geçilmesi, bilirkişi sürecinin dayanağını belirsizleştirir. 268. maddenin amacı, işlemi biçimsel bir rutine değil kanunda tanımlanmış gerekliliğe bağlamaktır. Bu nedenle dosyada söz konusu unsurun hangi belge, ara karar veya bildirimle karşılandığı görülebilmelidir.
Dosya yönetimi açısından 2. kontrol: Esas kaynak ilgili bölge bilirkişi listesidir. Tarafların ve mahkemenin aynı teknik meseleyi konuşabilmesi için bu noktanın açık kayıt altına alınması gerekir. Belirsizlik, rapor geldikten sonra görev sınırı ve usul tartışmasını büyütür. bilirkişinin seçimi ve liste sistemi yönünden doğru yaklaşım, kanuni unsuru baştan somutlaştırmaktır.
Kanuni çerçevede 3. unsur: Kendi listesinde ilgili uzman yoksa diğer bölge kurullarının listelerine başvurulur. Bu gereklilik bilirkişinin yetkisini genişletmez; tersine teknik faaliyetin sınırını görünür kılar. Mahkeme hukuki sonucu kendi gerekçesiyle kurmaya devam eder. İlgili unsurun yerine varsayıma dayalı başka bir ölçüt konulmamalıdır.
4. noktanın anlamı: Hiçbir bölge listesinde uygun uzman yoksa kanundaki kayıt şartları gözetilerek liste dışı görevlendirme yapılabilir ve bölge kuruluna bildirilir. Uygulamada bu kontrol yapılmadan sonraki aşamaya geçilmesi, bilirkişi sürecinin dayanağını belirsizleştirir. 268. maddenin amacı, işlemi biçimsel bir rutine değil kanunda tanımlanmış gerekliliğe bağlamaktır. Bu nedenle dosyada söz konusu unsurun hangi belge, ara karar veya bildirimle karşılandığı görülebilmelidir.
Dosya yönetimi açısından 5. kontrol: Liste dışı görevlendirmenin kanuni şartları sağlanmalı ve görevlendirme bilirkişilik bölge kuruluna bildirilmelidir. Tarafların ve mahkemenin aynı teknik meseleyi konuşabilmesi için bu noktanın açık kayıt altına alınması gerekir. Belirsizlik, rapor geldikten sonra görev sınırı ve usul tartışmasını büyütür. bilirkişinin seçimi ve liste sistemi yönünden doğru yaklaşım, kanuni unsuru baştan somutlaştırmaktır.
Kanuni çerçevede 6. unsur: Kamu görevlisi bakımından kurumla ilgili yasak ayrıca kontrol edilmelidir. Bu gereklilik bilirkişinin yetkisini genişletmez; tersine teknik faaliyetin sınırını görünür kılar. Mahkeme hukuki sonucu kendi gerekçesiyle kurmaya devam eder. İlgili unsurun yerine varsayıma dayalı başka bir ölçüt konulmamalıdır.
Bilirkişinin seçimi ve liste sistemi Nasıl Uygulanır?
Mahkeme önce uzmanlık alanını belirlemeli, sonra liste sistemini izleyerek teknik görevle örtüşen kişiyi seçmelidir.
Taraflar seçilen kişinin uzmanlık alanının göreve uymadığını, yasak kapsamında olduğunu veya liste dışı seçimin gerekçesiz kaldığını somutlaştırabilir.
İşlem sırası önemlidir. Önce kanunun aradığı şartın oluşup oluşmadığı belirlenir, ardından görevlendirme veya ilgili ara karar kurulur, daha sonra teknik faaliyet yürütülür. Süreç sonunda rapor veya ilgili işlem dosyaya girdiğinde tarafların açıklama ve itiraz hakları kendi özel hükümlerine göre kullandırılır. Bu sıra atlandığında raporun içeriği doğru olsa bile usul tartışması doğabilir.
Maddenin Sınırı
Listede bulunmak her dosyada otomatik uygunluk anlamına gelmez; seçilen kişinin uzmanlığı somut teknik görevle örtüşmelidir. HMK 268 seçimin kaynağını düzenler, bilirkişinin tarafsızlığı ve reddi ise HMK 272 kapsamında ayrıca incelenir.
Sınırın korunması, bilirkişinin hukuki karar vericiye dönüşmesini önler. Bilirkişi uzmanlık alanındaki olguyu, yöntemi, ölçümü ve teknik sonucu açıklar. O sonucun davanın talep sonucu bakımından hangi hukuki etkiyi doğurduğuna mahkeme karar verir. Tarafların soruları da bu ayrımı gözetmelidir.
Süre ve Bildirim
Maddede sayısal bir süre yoktur. Liste kontrolü ve seçim görevlendirme kararı aşamasında yapılır; liste dışına çıkılıyorsa gerekçe aynı işlem zincirinde açık olmalıdır.
Kanunda belirli bir süre gösterilmişse başlangıç anı ve uzatma imkânı açık metne göre kontrol edilir. Süre gösterilmemişse başka bir maddedeki gün sayısı kıyas yoluyla otomatik taşınmaz. Özellikle bilirkişilikte HMK 274, 275 ve 281 farklı işlemler için ayrı süreler içerdiğinden hangi işlemin hangi maddeye dayandığı dosyada netleştirilmelidir.
Kurala Aykırılığın Dosyaya Etkisi
Liste sırası veya uzmanlık uyumu araştırılmadan yapılan seçim, incelemenin güvenilirliği ve denetlenebilirliği bakımından sorun yaratır. Liste dışı seçimde gerekçenin yokluğu istisnai yolun neden kullanıldığını belirsiz bırakır.
Usul sonucunu belirlerken maddenin kendi yaptırımı ile bağlantılı hükümlerin yaptırımları karıştırılmamalıdır. Mahkeme, eksiklik giderilebiliyorsa kanunun öngördüğü araçla giderir; görevlendirme veya rapor yeniden ele alınacaksa bunun hukuki dayanağını açıklar. Tarafın itirazı da hangi kanuni unsurun eksik kaldığını göstermelidir.
Mahkeme, Bilirkişi ve Tarafların Ayrı Rolleri
Mahkeme uyuşmazlığın hukuki çerçevesini kurar, bilirkişiye bırakılabilecek teknik alanı belirler ve delilleri değerlendirir. Bilirkişi yalnız uzmanlık konusu içinde inceleme yapar, yöntemini ve teknik sonucunu açıklar. Taraflar ise iddia ve savunmalarını, teknik itirazlarını ve usul taleplerini zamanında dosyaya sunar. Bu üç rol birbirine karıştırıldığında bilirkişilik kurumu amacından uzaklaşır.
Bilirkişinin görüşü kuvvetli teknik açıklamalar içerse bile hukuki hüküm değildir. Hâkim HMK 282 uyarınca raporu diğer delillerle birlikte değerlendirir. Raporun kabul veya reddi de tek cümlelik sonuçla değil, teknik tespitlerin dosyadaki diğer delillerle ilişkisi üzerinden gerekçelendirilmelidir.
Uygulamada Kaçınılması Gereken Hatalar
Sadece listede kayıtlı olmayı yeterli saymak, uzmanlık alt alanını kontrol etmemek ve liste dışı seçimi gerekçesiz yapmak en önemli uygulama hatalarıdır.
Bir başka hata, eski kanun metni veya güncelliği belirsiz internet özetine dayanarak işlem yapmaktır. Bilirkişilik hükümleri farklı tarihlerde değiştirildiği için Mevzuat Bilgi Sistemi’ndeki güncel metin kontrol edilmelidir. İkincil düzenleme, liste veya tarife söz konusuysa onun da yürürlük tarihi ve resmî kaynağı ayrıca incelenmelidir.
Dosya Kontrol Listesi
- Önce gerekli uzmanlık alanı tanımlanmalıdır.
- Esas kaynak ilgili bölge bilirkişi listesidir.
- Kendi listesinde ilgili uzman yoksa diğer bölge kurullarının listelerine başvurulur.
- Hiçbir bölge listesinde uygun uzman yoksa kanundaki kayıt şartları gözetilerek liste dışı görevlendirme yapılabilir ve bölge kuruluna bildirilir.
- Liste dışı görevlendirmenin kanuni şartları sağlanmalı ve görevlendirme bilirkişilik bölge kuruluna bildirilmelidir.
- Kamu görevlisi bakımından kurumla ilgili yasak ayrıca kontrol edilmelidir.
- Görevlendirme kararı ve teknik sorular açık mı?
- Rapor veya işlem taraflara usulüne uygun biçimde bildirildi mi?
- Hukuki değerlendirme mahkemede bırakıldı mı?
Resmî Kaynaklar
Güncel kanun metni için Mevzuat Bilgi Sistemi – 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu; bilirkişilik kurumsal düzenlemeleri için Adalet Bakanlığı Bilirkişilik Daire Başkanlığı esas alınmalıdır.
Site İçinde İlgili Rehberler
- Bilirkişi görevlendirmesinde konu ve sınırlar
- Bilirkişinin bağımsızlık yükümlülüğü
- Hukuk mezunu bilirkişi olabilir mi?
- Bilirkişilikte beş yıllık fiilî çalışma şartı
Sık Sorulan Sorular
HMK 268 bakımından temel kural nedir?
Bilirkişi kural olarak ilgili bölge bilirkişilik kurulu listesinden seçilir. Kendi bölge listesinde uygun uzman bulunsa bile başka bölgedeki bilirkişi görevlendirme yerine daha yakınsa o listeden görevlendirme yapılabilir. İlgili uzmanlık kendi listesinde yoksa diğer bölge listelerine, oralarda da yoksa kanundaki şartlarla liste dışı görevlendirmeye gidilebilir. Bu cevap bilirkişinin seçimi ve liste sistemi ile sınırlıdır; bağlantılı usul işlemleri kendi HMK hükümleriyle birlikte okunmalıdır.
Bu düzenlemede mahkemenin görevi nedir?
Mahkeme önce uzmanlık alanını belirlemeli, sonra liste sistemini izleyerek teknik görevle örtüşen kişiyi seçmelidir. Bu cevap bilirkişinin seçimi ve liste sistemi ile sınırlıdır; bağlantılı usul işlemleri kendi HMK hükümleriyle birlikte okunmalıdır.
Taraf dosyada neyi kontrol etmelidir?
Taraflar seçilen kişinin uzmanlık alanının göreve uymadığını, yasak kapsamında olduğunu veya liste dışı seçimin gerekçesiz kaldığını somutlaştırabilir. Bu cevap bilirkişinin seçimi ve liste sistemi ile sınırlıdır; bağlantılı usul işlemleri kendi HMK hükümleriyle birlikte okunmalıdır.
Maddenin sınırı nedir?
Listede bulunmak her dosyada otomatik uygunluk anlamına gelmez; seçilen kişinin uzmanlığı somut teknik görevle örtüşmelidir. HMK 268 seçimin kaynağını düzenler, bilirkişinin tarafsızlığı ve reddi ise HMK 272 kapsamında ayrıca incelenir. Bu cevap bilirkişinin seçimi ve liste sistemi ile sınırlıdır; bağlantılı usul işlemleri kendi HMK hükümleriyle birlikte okunmalıdır.
Özel bir süre var mı?
Maddede sayısal bir süre yoktur. Liste kontrolü ve seçim görevlendirme kararı aşamasında yapılır; liste dışına çıkılıyorsa gerekçe aynı işlem zincirinde açık olmalıdır. Bu cevap bilirkişinin seçimi ve liste sistemi ile sınırlıdır; bağlantılı usul işlemleri kendi HMK hükümleriyle birlikte okunmalıdır.
Kurala aykırılık ne sonuç doğurur?
Liste sırası veya uzmanlık uyumu araştırılmadan yapılan seçim, incelemenin güvenilirliği ve denetlenebilirliği bakımından sorun yaratır. Liste dışı seçimde gerekçenin yokluğu istisnai yolun neden kullanıldığını belirsiz bırakır. Bu cevap bilirkişinin seçimi ve liste sistemi ile sınırlıdır; bağlantılı usul işlemleri kendi HMK hükümleriyle birlikte okunmalıdır.
Bilirkişi hukuki değerlendirme yapabilir mi?
Hayır. HMK 279/4 uyarınca bilirkişi özel veya teknik bilgi gerektiren hususlar dışında açıklama yapamaz; hâkim tarafından yapılması gereken hukuki nitelendirme ve değerlendirmelerde bulunamaz. Bu cevap bilirkişinin seçimi ve liste sistemi ile sınırlıdır; bağlantılı usul işlemleri kendi HMK hükümleriyle birlikte okunmalıdır.
Hâkim raporla bağlı mıdır?
Hayır. HMK 282 uyarınca hâkim bilirkişinin oy ve görüşünü diğer delillerle birlikte serbestçe değerlendirir. Bu cevap bilirkişinin seçimi ve liste sistemi ile sınırlıdır; bağlantılı usul işlemleri kendi HMK hükümleriyle birlikte okunmalıdır.
En güncel metin nereden kontrol edilmelidir?
Mevzuat Bilgi Sistemi içindeki 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu esas alınmalı; bilirkişilik listeleri ve ikincil düzenlemeler için Adalet Bakanlığı Bilirkişilik Daire Başkanlığı kontrol edilmelidir. Bu cevap bilirkişinin seçimi ve liste sistemi ile sınırlıdır; bağlantılı usul işlemleri kendi HMK hükümleriyle birlikte okunmalıdır.
Sonuç
Bilirkişi kural olarak ilgili bölge bilirkişilik kurulu listesinden seçilir. Kendi bölge listesinde uygun uzman bulunsa bile başka bölgedeki bilirkişi görevlendirme yerine daha yakınsa o listeden görevlendirme yapılabilir. İlgili uzmanlık kendi listesinde yoksa diğer bölge listelerine, oralarda da yoksa kanundaki şartlarla liste dışı görevlendirmeye gidilebilir. Listede bulunmak her dosyada otomatik uygunluk anlamına gelmez; seçilen kişinin uzmanlığı somut teknik görevle örtüşmelidir. HMK 268 seçimin kaynağını düzenler, bilirkişinin tarafsızlığı ve reddi ise HMK 272 kapsamında ayrıca incelenir. Uygulamada güvenli yöntem, maddenin aradığı şartı dosyada açıkça tespit etmek, görevlendirmeyi bu sınırla yapmak ve teknik görüşü hukuki kararın yerine koymamaktır.
HMK 268 İçin Ayrıntılı Uygulama Notu
HMK 268 bilirkişinin bölge adliye mahkemelerinin yargı çevreleri esas alınarak hazırlanan bilirkişi listelerinden seçilmesini esas alır. Kendi bölge listesinde ilgili uzmanlık alanında bilirkişi bulunmasına rağmen başka bir bölgedeki bilirkişi görevlendirme yapılan yere daha yakınsa o listeden de görevlendirme yapılabilir. Kendi bölge listesinde uzman yoksa diğer bölge listelerine başvurulur; orada da yoksa Bilirkişilik Kanununun 10 uncu maddesinin birinci fıkrasındaki (d), (e) ve (f) bentleri dışındaki şartları taşıyan kişi liste dışından görevlendirilebilir ve bu görevlendirme bölge kuruluna bildirilir. Kanunun görüş bildirmekle yükümlü kıldığı kişi ve kuruluşlara öncelikle başvurulur; kamu görevlileri bağlı bulundukları kurumla ilgili dava ve işlerde bilirkişi olamaz. Bu hükmün dosyadaki karşılığı yalnız sonuç cümlesinde değil, işlemin nasıl kurulduğunda görülür. Mahkeme önce uzmanlık alanını belirlemeli, sonra liste sistemini izleyerek teknik görevle örtüşen kişiyi seçmelidir. Taraflar seçilen kişinin uzmanlık alanının göreve uymadığını, yasak kapsamında olduğunu veya liste dışı seçimin gerekçesiz kaldığını somutlaştırabilir. Liste sırası veya uzmanlık uyumu araştırılmadan yapılan seçim, incelemenin güvenilirliği ve denetlenebilirliği bakımından sorun yaratır. Liste dışı seçimde gerekçenin yokluğu istisnai yolun neden kullanıldığını belirsiz bırakır. Bu nedenle bilirkişinin seçimi ve liste sistemi incelenirken ara karar, tebligat, görevlendirme yazısı, rapor ve taraf beyanları kronolojik sırayla karşılaştırılmalıdır. Kanunun açık şartı yerine alışkanlık veya varsayım konulmamalıdır. Teknik görüşün kapsamı açık tutulduğunda hem tarafların itirazı somutlaşır hem mahkemenin gerekçesi denetlenebilir hâle gelir.
HMK 268 İçin Ayrıntılı Uygulama Notu
HMK 268 bilirkişinin bölge adliye mahkemelerinin yargı çevreleri esas alınarak hazırlanan bilirkişi listelerinden seçilmesini esas alır. Kendi bölge listesinde ilgili uzmanlık alanında bilirkişi bulunmasına rağmen başka bir bölgedeki bilirkişi görevlendirme yapılan yere daha yakınsa o listeden de görevlendirme yapılabilir. Kendi bölge listesinde uzman yoksa diğer bölge listelerine başvurulur; orada da yoksa Bilirkişilik Kanununun 10 uncu maddesinin birinci fıkrasındaki (d), (e) ve (f) bentleri dışındaki şartları taşıyan kişi liste dışından görevlendirilebilir ve bu görevlendirme bölge kuruluna bildirilir. Kanunun görüş bildirmekle yükümlü kıldığı kişi ve kuruluşlara öncelikle başvurulur; kamu görevlileri bağlı bulundukları kurumla ilgili dava ve işlerde bilirkişi olamaz. Bu hükmün dosyadaki karşılığı yalnız sonuç cümlesinde değil, işlemin nasıl kurulduğunda görülür. Mahkeme önce uzmanlık alanını belirlemeli, sonra liste sistemini izleyerek teknik görevle örtüşen kişiyi seçmelidir. Taraflar seçilen kişinin uzmanlık alanının göreve uymadığını, yasak kapsamında olduğunu veya liste dışı seçimin gerekçesiz kaldığını somutlaştırabilir. Liste sırası veya uzmanlık uyumu araştırılmadan yapılan seçim, incelemenin güvenilirliği ve denetlenebilirliği bakımından sorun yaratır. Liste dışı seçimde gerekçenin yokluğu istisnai yolun neden kullanıldığını belirsiz bırakır. Bu nedenle bilirkişinin seçimi ve liste sistemi incelenirken ara karar, tebligat, görevlendirme yazısı, rapor ve taraf beyanları kronolojik sırayla karşılaştırılmalıdır. Kanunun açık şartı yerine alışkanlık veya varsayım konulmamalıdır. Teknik görüşün kapsamı açık tutulduğunda hem tarafların itirazı somutlaşır hem mahkemenin gerekçesi denetlenebilir hâle gelir.
HMK 268 İçin Ayrıntılı Uygulama Notu
HMK 268 bilirkişinin bölge adliye mahkemelerinin yargı çevreleri esas alınarak hazırlanan bilirkişi listelerinden seçilmesini esas alır. Kendi bölge listesinde ilgili uzmanlık alanında bilirkişi bulunmasına rağmen başka bir bölgedeki bilirkişi görevlendirme yapılan yere daha yakınsa o listeden de görevlendirme yapılabilir. Kendi bölge listesinde uzman yoksa diğer bölge listelerine başvurulur; orada da yoksa Bilirkişilik Kanununun 10 uncu maddesinin birinci fıkrasındaki (d), (e) ve (f) bentleri dışındaki şartları taşıyan kişi liste dışından görevlendirilebilir ve bu görevlendirme bölge kuruluna bildirilir. Kanunun görüş bildirmekle yükümlü kıldığı kişi ve kuruluşlara öncelikle başvurulur; kamu görevlileri bağlı bulundukları kurumla ilgili dava ve işlerde bilirkişi olamaz. Bu hükmün dosyadaki karşılığı yalnız sonuç cümlesinde değil, işlemin nasıl kurulduğunda görülür. Mahkeme önce uzmanlık alanını belirlemeli, sonra liste sistemini izleyerek teknik görevle örtüşen kişiyi seçmelidir. Taraflar seçilen kişinin uzmanlık alanının göreve uymadığını, yasak kapsamında olduğunu veya liste dışı seçimin gerekçesiz kaldığını somutlaştırabilir. Liste sırası veya uzmanlık uyumu araştırılmadan yapılan seçim, incelemenin güvenilirliği ve denetlenebilirliği bakımından sorun yaratır. Liste dışı seçimde gerekçenin yokluğu istisnai yolun neden kullanıldığını belirsiz bırakır. Bu nedenle bilirkişinin seçimi ve liste sistemi incelenirken ara karar, tebligat, görevlendirme yazısı, rapor ve taraf beyanları kronolojik sırayla karşılaştırılmalıdır. Kanunun açık şartı yerine alışkanlık veya varsayım konulmamalıdır. Teknik görüşün kapsamı açık tutulduğunda hem tarafların itirazı somutlaşır hem mahkemenin gerekçesi denetlenebilir hâle gelir.
HMK 268 İçin Ayrıntılı Uygulama Notu
HMK 268 bilirkişinin bölge adliye mahkemelerinin yargı çevreleri esas alınarak hazırlanan bilirkişi listelerinden seçilmesini esas alır. Kendi bölge listesinde ilgili uzmanlık alanında bilirkişi bulunmasına rağmen başka bir bölgedeki bilirkişi görevlendirme yapılan yere daha yakınsa o listeden de görevlendirme yapılabilir. Kendi bölge listesinde uzman yoksa diğer bölge listelerine başvurulur; orada da yoksa Bilirkişilik Kanununun 10 uncu maddesinin birinci fıkrasındaki (d), (e) ve (f) bentleri dışındaki şartları taşıyan kişi liste dışından görevlendirilebilir ve bu görevlendirme bölge kuruluna bildirilir. Kanunun görüş bildirmekle yükümlü kıldığı kişi ve kuruluşlara öncelikle başvurulur; kamu görevlileri bağlı bulundukları kurumla ilgili dava ve işlerde bilirkişi olamaz. Bu hükmün dosyadaki karşılığı yalnız sonuç cümlesinde değil, işlemin nasıl kurulduğunda görülür. Mahkeme önce uzmanlık alanını belirlemeli, sonra liste sistemini izleyerek teknik görevle örtüşen kişiyi seçmelidir. Taraflar seçilen kişinin uzmanlık alanının göreve uymadığını, yasak kapsamında olduğunu veya liste dışı seçimin gerekçesiz kaldığını somutlaştırabilir. Liste sırası veya uzmanlık uyumu araştırılmadan yapılan seçim, incelemenin güvenilirliği ve denetlenebilirliği bakımından sorun yaratır. Liste dışı seçimde gerekçenin yokluğu istisnai yolun neden kullanıldığını belirsiz bırakır. Bu nedenle bilirkişinin seçimi ve liste sistemi incelenirken ara karar, tebligat, görevlendirme yazısı, rapor ve taraf beyanları kronolojik sırayla karşılaştırılmalıdır. Kanunun açık şartı yerine alışkanlık veya varsayım konulmamalıdır. Teknik görüşün kapsamı açık tutulduğunda hem tarafların itirazı somutlaşır hem mahkemenin gerekçesi denetlenebilir hâle gelir.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
